www.archive-org-2014.com » ORG » W » WIKIPEDIA

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".

    Archived pages: 2198 . Archive date: 2014-09.

  • Title: Kategoria:Termodynamika – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Kategoria:Termodynamika.. Główny artykuł:.. Termodynamika.. Powiązane kategorie:.. Technika cieplna.. W.. Wikimedia Commons.. znajdują się multimedia związane z tematem:.. Podkategorie.. Poniżej wyświetlono 9 spośród wszystkich 9 podkategorii tej kategorii.. F.. ►.. Fizyka gazów.. (5 kategorii, 16 stron).. K.. ►.. Konwekcja.. (16 stron).. Krystalizacja.. (14 stron).. M.. Maszyny przepływowe.. (3 kategorie, 15 stron).. P.. Proces termodynamiczny.. (1 kategoria, 9 stron).. Przemiany fazowe.. (93 strony).. S.. Skale termometryczne.. (9 stron).. T.. Termodynamika atmosfery.. (54 strony).. Termodynamika chemiczna.. (1 kategoria, 32 strony).. Strony w kategorii „Termodynamika”.. Poniżej wyświetlono 200 spośród wszystkich 215 stron tej kategorii.. (poprzednie 200) (.. następne 200.. *.. A.. Analiza termiczna.. B.. Bilans cieplny.. C.. Chronologia termodynamiki.. Ciało doskonale białe.. Ciało doskonale czarne.. Ciało doskonale przezroczyste.. Ciało szare.. Ciecz nasycona.. Ciecz przechłodzona.. Ciecz przegrzana.. Ciepło.. Ciepło utajone.. Ciepło właściwe.. Ciśnienie pseudozredukowane.. Czas relaksacji.. Czwarta zasada termodynamiki.. Czynnik termodynamiczny.. D.. Demon Maxwella.. Dławienie.. Dolne źródło ciepła.. Druga zasada termodynamiki.. Dyssypacja.. Dżul na kilogram-kelwin.. E.. Efekt Jarkowskiego.. Efekt Joule'a-Thomsona.. Efekt Peltiera.. Egain forecasting.. Egzergia.. Ekspansja.. Eksplozja.. Energia (fizyka).. Energia swobodna.. Energia swobodna Helmholtza.. Energia termiczna.. Energia wewnętrzna.. Energia zredukowana.. Energia związana.. Entalpia.. Entalpia swobodna.. Entalpimetria.. Entropia.. Entropia swobodna.. Faza termodynamiczna.. Funkcja procesu.. Funkcja rozkładu energii.. Funkcja stanu.. G.. Gaz fotonowy.. Gaz jednoatomowy.. Gęstość mocy.. Gęstość strumienia ciepła.. Górne źródło ciepła.. I.. Izobara.. Izoterma (fizyka).. Karnotyzacja.. Kinetyczno-molekularna teoria gazów.. Kohezja (zjawisko fizyczne).. Kompresja (fizyka).. Konoda.. Konstrukcja Wulffa.. Kriogenika.. Krystalizacja izotermiczna.. KT (energia).. Kwadrat termodynamiczny.. L..  ...   Przegrzanie.. Przegrzew wtórny.. Przemiana lambda.. Przenikalność energii cieplnej.. Przewodność cieplna.. Przewodzenie ciepła.. Przybliżenie adiabatyczne.. R.. Reakcyjność.. Regelacja.. Regeneracja ciepła.. Relacje Maxwella.. Rozkład Boltzmanna.. Rozkład Maxwella.. Rozmagnesowanie adiabatyczne.. R cd.. Rozprężanie.. Rozszerzalność cieplna.. Równanie Gibbsa-Duhema.. Równanie Gibbsa-Helmholtza.. Równanie przewodnictwa cieplnego.. Równanie stanu (termodynamika).. Równowaga dynamiczna.. Równowaga termodynamiczna.. Różniczka niezupełna.. RT (energia).. Rurka wirowa.. Sprawność.. Sprawność egzergetyczna.. Sprawność wewnętrzna.. Sprężanie.. Moduł ściśliwości.. Współczynnik sprężystości objętościowej.. Stała Boltzmanna.. Stała gazowa.. Stan makroskopowy.. Stan sferoidalny.. Stan skupienia materii.. Stan standardowy.. Stan termodynamiczny.. Statystyka Fermiego-Diraca.. Stopień swobody (fizyka).. Straty mocy.. Struktury dyssypatywne.. Strumień ciepła.. Strzałka czasu.. Suma statystyczna.. Tabela równań termodynamicznych.. Temperatura.. Temperatura efektywna (fizyka).. Temperatura otoczenia.. Temperatura pokojowa.. Temperatura pseudozredukowana.. Temperatura wirtualna.. Temperatura zeszklenia.. Teoria cieplika.. Teoria flogistonu.. Termodynamiczna strzałka czasu.. Termodynamika klasyczna.. Termodynamika techniczna.. Termogram.. Termosonimetria.. Trzecia zasada termodynamiki.. U.. Układ gazowo-parowy.. Układ mikrokanoniczny.. Układ termodynamicznie izolowany.. Układ termodynamicznie otwarty.. Układ termodynamicznie zamknięty.. Układ termodynamiczny.. Układ wielki kanoniczny.. W.. Warunki normalne.. Warunki standardowe.. Wat na metr-kelwin.. Wielkości konceptualne.. Witryfikacja.. Współczynnik przenikania ciepła.. Współczynnik rozszerzalności.. Współczynnik ściśliwości gazu.. Współczynnik termoelektryczny.. Współczynnik wyrównania temperatur.. Wybuch.. Wykładnik adiabaty.. ).. php?title=Kategoria:Termodynamika oldid=35759635.. Fizyka.. Edytuj.. Edytuj kod źródłowy.. Afrikaans.. Alemannisch.. Aragonés.. Asturianu.. Azərbaycanca.. Bân-lâm-gú.. Boarisch.. Frysk.. Gaeilge.. Հայերեն.. ह न द.. Ilokano.. Interlingua.. Қазақша.. Latviešu.. Limburgs.. മലയ ള.. मर ठ.. Монгол.. Occitan.. Олык марий.. Plattdüütsch.. کوردی.. Srpskohrvatski / српскохрватски.. Tagalog.. தம ழ.. اردو.. Vèneto.. Võro.. Winaray.. 吴语.. 粵語.. Edytuj linki.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 04:17, 18 mar 2013..

    Original link path: /wiki/Kategoria:Termodynamika
    Open archive

  • Title: Kategoria:Właściwości fizyczne – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Kategoria:Właściwości fizyczne.. Ta kategoria ma tylko jedną podkategorię.. Wielkości fizyczne.. (5 kategorii, 174 strony).. Strony w kategorii „Właściwości fizyczne”.. Poniżej wyświetlono 15 spośród wszystkich 15 stron tej kategorii.. !.. Właściwość fizyczna.. Anizotropia.. Ciągliwość.. Faktura (technika).. Izotropia poprzeczna.. I cd.. Izotropowość.. Nieściśliwość.. Ortotropia.. Plastyczność.. Porowatość.. Sprężystość.. Stała materiałowa.. Ś.. Ściśliwość.. Z.. Zwilżalność.. php?title=Kategoria:Właściwości_fizyczne oldid=17050469.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 21:23, 14 maj 2009..

    Original link path: /wiki/Kategoria:W%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci_fizyczne
    Open archive

  • Title: Kategoria:Fizyka Wszechświata – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Kategoria:Fizyka Wszechświata.. Poniżej wyświetlono 4 spośród wszystkich 4 podkategorii tej kategorii.. Astrofizyka.. (10 kategorii, 75 stron).. Grawitacja.. (3 kategorie, 47 stron).. Kosmologia.. (6 kategorii, 84 strony).. Mechanika nieba.. (2 kategorie, 121 stron).. php?title=Kategoria:Fizyka_Wszechświata oldid=36124361.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 11:50, 13 kwi 2013..

    Original link path: /wiki/Kategoria:Fizyka_Wszech%C5%9Bwiata
    Open archive
  •  

  • Title: Plik:P medicine3 blue.png – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Plik:P medicine3 blue.. png.. Plik.. Historia pliku.. Wykorzystanie pliku.. Grafika w wyższej rozdzielczości nie jest dostępna.. P_medicine3_blue.. (364 × 330 pikseli, rozmiar pliku: 61 KB, typ MIME: image/png).. Plik.. P medicine3 blue.. znajduje się w.. – repozytorium wolnych zasobów.. Dane z.. jego strony opisu.. znajdują się poniżej.. Opis.. Work based on: #.. Image:P blank.. svg.. #.. Image:Crystal Clear app virusblue.. Data.. 5 stycznia 2010, 15:36.. (UTC).. Źródło.. P_medicine3.. Autor.. Little Savage.. User:Black Cat XIII.. en:Everaldo Coelho.. and.. team from http://www.. yellowicon.. com/.. derivative work:.. Przykuta.. talk.. To zdjęcie było poddane obróbce cyfrowej i może różnić się od wersji oryginalnej.. Zmiany:.. color.. Oryginał można obejrzeć tu:.. Modyfikacje zostały wykonane przez użytkownika.. |.. Zazaki.. ភ ស ខ ម រ.. Kurdî.. Polski.. 中文(简体).. 中文(繁體).. 中文(台灣).. +/−.. Ja, właściciel praw autorskich do tego dzieła, udostępniam je na poniższych licencjach.. Ten plik udostępniony jest na licencji.. Creative Commons.. Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.. 0.. Wolno:.. dzielić się.. – kopiować, rozpowszechniać, odtwarzać i wykonywać utwór.. modyfikować.. – tworzyć utwory zależne.. Na następujących warunkach:.. uznanie autorstwa.. – Utwór należy oznaczyć w sposób określony przez Twórcę lub  ...   enhanced, I the creator of this work, hereby grant the permission to copy, distribute and/or modify this document under the terms of the.. GNU Free Documentation License.. , Version 1.. 2 or any later version published by the Free Software Foundation; with no Invariant Sections, no Front-Cover Texts, and no Back-Cover Texts.. Możesz wybrać, którą licencję chcesz zastosować.. Oryginalny rejestr przesyłania.. [.. edytuj.. ].. This image is a derivative work of the following images:.. File:P_medicine3.. licensed with Cc-by-sa-3.. 0-migrated, GFDL-retouched.. 2007-09-02T15:06:12Z.. 364x330 (66243 Bytes).. Own work based on: # [[:Image:P blank.. svg]] # [[:Image:Crystal Clear app virusblue.. png]] {{GFDL-retouched}} [[Category:P icons]].. 2007-09-02T15:02:11Z.. 350x363 (74699 Bytes).. 2007-09-02T14:45:28Z.. 364x330 (66258 Bytes).. svg]] # [[:Crystal Clear app virusblue.. Uploaded with.. derivativeFX.. Kliknij na datę/czas, aby zobaczyć, jak plik wyglądał w tym czasie.. Data i czas.. Miniatura.. Wymiary.. Użytkownik.. aktualny.. 17:40, 5 sty 2010.. 364 × 330.. (61 KB).. {{Information |Description=Work based on: #.. |Source=*.. |Date=2010-01-05 15:36 (UTC) |Author=*.. , [[U.. Następujące strony odwołują się do tego pliku:.. Wikipedysta:ABach/brudnopis1.. Portal:Nauki ścisłe i przyrodnicze.. org/wiki/Plik:P_medicine3_blue.. Zobacz w Wikimedia Commons.. Dodaj lokalny opis.. Utwórz kod źródłowy lokalnego opisu..

    Original link path: /wiki/Plik:P_medicine3_blue.png
    Open archive

  • Title: Plik:Samuel Goldflam.jpg – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Plik:Samuel Goldflam.. jpg.. Globalne wykorzystanie pliku.. Rozmiar podglądu –.. 356 x 599 pikseli.. Inne rozdzielczości:.. 143 x 240 pikseli.. 285 x 480 pikseli.. 357 x 600 pikseli.. 457 x 768 pikseli.. 609 x 1024 pikseli.. Rozmiar pierwotny.. (1394 × 2344 pikseli, rozmiar pliku: 815 KB, typ MIME: image/jpeg).. Samuel Goldflam.. English:.. Samuel Goldflam, Polish neurologist.. przed.. 1932.. Pamięci Dra Samuela Goldflama 1852-1932.. Warszawa : Tow.. Przyjaciół Uniw.. Hebr.. w Jerozolimie, 1933.. nieznany (Atelier Bojm-Forbert).. Inne wersje.. Prace pochodne od tego pliku:.. Goldflam-01.. Licencja.. Public domain.. false.. To zdjęcie należy do.. domeny publicznej.. , ponieważ zgodnie z art.. 3.. ustawy z dnia 29 marca 1926 r.. oraz art.. 2.. ustawy z dnia 10 lipca 1952 r.. o prawie autorskim fotografie polskich autorów (lub fotografie, które ukazały się po raz pierwszy w Polsce lub równocześnie w Polsce i za granicą) opublikowane bez wyraźnego zastrzeżenia  ...   zostało opublikowane w Stanach Zjednoczonych Ameryki w ciągu 30 dni od daty pierwotnej publikacji);.. zostało po raz pierwszy opublikowane przed 1978 r.. bez przestrzegania wymogów prawa autorskiego Stanów Zjednoczonych Ameryki lub po 1978 r.. bez zastrzeżenia praw autorskich;.. nie podlegało ochronie prawnoautorskiej w kraju ojczystym (.. ) w dniu przywrócenia praw autorskich zgodnie z ustawą.. URAA.. 1 stycznia 1996.. Uwaga:.. w opisie grafiki należy podać źródło i datę publikacji.. 22:45, 14 gru 2009.. 1394 × 2344.. (815 KB).. Filip em.. better res.. 01:51, 17 wrz 2009.. 503 × 729.. (344 KB).. == Summary == {{Information |Description={{en|1=Kazimierz Orzechowski (1878-1942), Polish neurologist}} |Source=Eufemiusz Herman: Neurolodzy polscy.. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1958 page 240 |Author=unknown |Date=before 1942 |Permi.. Wikipedia:Artykuły na medal/Archiwum.. Wikipedia:Artykuły na medal/Wrzesień 2010.. Ten plik jest wykorzystywany także w innych projektach wiki:.. Wykorzystanie w de.. org.. Wykorzystanie w en.. Wykorzystanie w fr.. org/wiki/Plik:Samuel_Goldflam..

    Original link path: /wiki/Plik:Samuel_Goldflam.jpg
    Open archive

  • Title: Samuel Goldflam – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Data i miejsce urodzenia.. 3 lutego.. /.. 15 lutego.. 1852.. Warszawa.. Data i miejsce śmierci.. 26 sierpnia.. Otwock.. Miejsce spoczynku.. cmentarz żydowski w Warszawie.. Zawód.. lekarz.. Alma Mater.. Uniwersytet Warszawski.. Multimedia w Wikimedia Commons.. hebr.. שמואל גולדפלם, ur.. Warszawie.. , zm.. Otwocku.. ) –.. polski.. lekarz.. neurolog.. Opisał.. miastenię.. (znaną też jako choroba Erba-Goldflama) i.. chromanie przestankowe.. , z jego nazwiskiem związany jest.. objaw Goldflama.. Działacz społeczny, kolekcjoner i mecenas sztuki.. Właściciel bezpłatnej polikliniki dla ubogich chorych działającej w Warszawie od 1883 do 1922.. Współzałożyciel i dyrektor od 1908 do 1926.. Zakładu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Żydów „Zofiówka”.. w Otwocku.. Członek wielu towarzystw naukowych i dobroczynnych.. Autor około stu publikacji.. Spis treści.. 1.. Życiorys.. 2.. Działalność społeczna.. 3.. Działalność polityczna.. 4.. Mecenat.. 5.. Dorobek naukowy.. 6.. Uznanie.. 7.. Śmierć.. 8.. Memorabilia.. 9.. Prace.. 10.. Przypisy.. edytuj kod.. Samuel Goldflam urodził się w Warszawie, jako syn warszawskiego kupca Wolfa Goldflama (1829–1916).. [1].. Wolf Goldflam był subiektem handlu i prowadził skład „Nouveautés” przy.. placu Za Żelazną Bramą.. [2].. [3].. Uczęszczał do.. I Gimnazjum w Warszawie.. (przy.. Nowolipki.. [4].. Po ukończeniu gimnazjum w 1869 roku studiował w latach 1870–1875 na wydziale lekarskim.. Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.. [5].. W 1875 uzyskał dyplom lekarza i zaczął pracę w klinice chorób wewnętrznych w.. Szpitalu Św.. Ducha.. Viléma Dušana Lambla.. Od 1876 do 1883 pracował jako asystent I Katedry i Kliniki Terapeutycznej Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.. [6].. W 1878 został etatowym ordynatorem.. [7].. W tym czasie przyjmował też pacjentów w bezpłatnej poliklinice przy.. Długiej.. [8].. W 1882 wyjechał za granicę, gdzie uczył się u.. Carla Westphala.. Berlinie.. Jean-Martina Charcota.. Paryżu.. Po powrocie podjął pracę na dawnym stanowisku w klinice Lambla.. W Warszawie otworzył bezpłatną poliklinikę chorób wewnętrznych i neurologicznych dla niezamożnych chorych w swoim mieszkaniu przy.. Granicznej.. W trzech pokojach, z pomocą kilku młodych wolontariuszy, prowadził ją na własny koszt przez prawie cztery dekady (od 1883 do 1922).. Uczniami i współpracownikami Goldflama w jego poliklinice byli.. Salomon Bernstein.. (współwłaściciel kliniki od 1906),.. Zygmunt Bychowski.. Henryk Higier.. Samuel Meyerson.. , Feliks Winawer, Aleksander Tumpowski,.. Maurycy Urstein.. Zygmunt Srebrny.. , Natalia Lichtenbaum-Szpilfogiel,.. Maksymilian Biro.. Jakub Lipsztat.. Maksymilian Flaum.. i inni.. [9].. [10].. Od 1922 do 1932 był wolontariuszem na oddziale neurologicznym.. Szpitala na Czystem.. Edwardem Flatauem.. doprowadził do utworzenia Naukowego Instytutu Patologicznego przy Szpitalu na Czystem w Warszawie.. Był organizatorem.. Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego.. , jednym z założycieli.. Warszawskiego Towarzystwa Neurologicznego.. i pierwszym jego prezesem (1921-1923), członkiem czynnym.. Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.. (1908), członkiem honorowym Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego (1905), członkiem honorowym.. Polskiego Towarzystwa Medycyny Społecznej.. , współtwórcą „.. Warszawskiego Czasopisma Lekarskiego.. ”.. [11].. Członek komitetu redakcyjnego i gremium wydawniczego „.. Neurologii Polskiej.. ” od początku wydawania w 1910 do 1917.. VI tom „Neurologii Polskiej” (1922) był poświęcony Goldflamowi, z okazji jego 70.. urodzin.. Utrzymywał kontakt z.. Babińskim.. w Paryżu.. [12].. Należał do.. Association française pour l'avancement des sciences.. [13].. Jego przyjacielem, wieloletnim współpracownikiem, a także pacjentem był Edward Flatau.. Goldflam był w komitecie wydawniczym.. Księgi Jubileuszowej Edwarda Flataua.. , cztery lata później wygłosił przemówienie na jego pogrzebie.. [14].. Grób Samuela Goldflama na.. cmentarzu żydowskim.. przy.. ulicy Okopowej w Warszawie.. Nie założył rodziny i żył samotnie.. [15].. Goldflam prowadził szeroką działalność społeczną.. Jego współpracownikami na tym polu byli m.. Janusz Korczak.. Gerszon Lewin.. Poza wieloletnią pracą społeczną w prowadzonej przez siebie poliklinice, doprowadził do ponownego otwarcia.. Szpitala dla Dzieci im.. Bersonów i Baumanów w Warszawie.. Utworzył.. szpital dla psychicznie chorych „Zofiówka”.. w 1908 roku i był jego dyrektorem do 1926 roku.. Był prezesem i współzałożycielem.. Towarzystwa Przyjaciół Dzieci.. (1916, razem z.. Anną Braude.. Maurycym Mayzlem.. [16].. , współzałożycielem Towarzystwa Szerzenia Oświaty „Daath”, Warszawskiego Biura Informacyjnego dla Emigrantów Żydów.. [17].. [18].. , honorowym przewodniczącym.. Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej.. [19].. , współzałożycielem.. Towarzystwa Opieki nad Chorymi Nerwowo i Umysłowo Ubogimi Żydami.. [20].. [21].. , członkiem Towarzystwa Przeciw Nędzy Wyjątkowej „Bajs-Lechem”.. [22].. [23].. , członkiem Towarzystwa Niesienia Pomocy Żydom Ofiarom Wojny.. [24].. , prezesem Komitetu Warszawskiego i członkiem Centralnego Komitetu Stowarzyszenia Pomocy Studentom Żydom w Polsce „.. Auxilium Academicum Judaicum.. [25].. , pierwszym honorowym członkiem.. Zrzeszenia Lekarzy Rzeczypospolitej Polskiej.. [26].. Przewodniczący organizacji Niezależnych Żydów.. Asesor Towarzystwa Szerzenia Prawdziwych Wiadomości o Żydach.. [27].. W 1916 roku wybrany do Rady Miejskiej miasta Warszawy z listy Zrzeszenia Żydowskiego Wyborczego.. [28].. Mandat pełnił do 1919 roku.. Jako radny należał, razem z.. Leonem Beresonem.. Juliuszem Mutermilchem.. , do tzw.. obozu.. neoasymilatorów.. , powstałego w Warszawie w 1913 roku.. Był kandydatem na posła do.. Sejmu Ustawodawczego.. z listy Zrzeszenia Żydowskiego Wyborczego.. Z czasem zmienił poglądy na rzecz bliższych.. syjonizmowi.. Agencji Żydowskiej.. B′nai B′rith.. [29].. Sygnatariusz aktu założycielskiego Agencji Żydowskiej (14 sierpnia 1929).. Członek prezydium Komitetu Organizacyjnego do spraw związanych z rozszerzeniem Agencji Żydowskiej w Polsce.. Członek władz organizacji.. Hechaluc.. (1929) i centralnego Komitetu Keren Hechaluc.. Należał do komitetu organizacyjnego Wystawy Palestyńskiej w Warszawie w 1925 i był współzałożycielem oraz członkiem Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Uniwersytetu Hebrajskiego.. Wiosną 1925 był delegatem na uroczystość inauguracji.. Uniwersytetu Hebrajskiego.. Jerozolimie.. (razem z.. Borysem Stawskim.. Leonem Lewite.. Menachemem Elenbergiem.. Był członkiem Kuratorium Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie.. Uczestniczył w XVI.. Kongresie Syjonistycznym.. Zurychu.. w 1929 roku.. [30].. Znany z zamiłowania do muzyki poważnej, zwłaszcza.. Wagnera.. Beethovena.. , był stałym bywalcem.. warszawskiej Filharmonii.. „(.. ) był jednym z najlepszych znawców i miłośników Beethovena.. Nie zabrakło go nigdy na żadnym koncercie symfonicznym w Warszawskiej Filharmonii.. W końcowych rzędach parteru, tuż przy przejściu, z daleka widoczna była charakterystyczna głowa Goldflama, który z przymkniętymi powiekami chłonął piękno muzyki.. Wielu wybitnych artystów pierwsze swe kroki na niwie malarstwa, rzeźby i muzyki jemu zawdzięcza.. W swoim prywatnym gabinecie przy ul.. Granicznej 10 w Warszawie, otoczony pięknymi rzeźbami i cennymi obrazami, wśród stosu książek, pozostawiał Goldflam niezatarte wrażenie na każdym, kto miał zaszczyt zetknąć się z nim bliżej”.. Żydowskiego Towarzystwa Krzewienia Sztuk Pięknych.. , którego był jednym z założycieli.. Niektóre wystawy organizowane przez Towarzystwo urządzano w kamienicy Goldflama przy Granicznej 10.. [31].. Kolekcjonował rzeźby i obrazy.. W jego zbiorach znajdowały się m.. dzieła.. Władysława Podkowińskiego.. [32].. Józefa Chełmońskiego.. [33].. Bronisława Trębacza.. Władysława Loevy'ego.. Abrahama Neumanna.. Canovy.. [34].. Pomagał w karierze wielu artystów, m.. Artura Rubinsteina.. , który w swoich wspomnieniach opisał go kilkukrotnie.. [35].. [36].. Rubinstein wspominał: „Jego ogromna biblioteka i rodzaj książek jakie się w niej znajdowały, świadczyły, że doktor Goldflam to człowiek wszechstronnie oczytany.. Rozmowa z nim była nad wyraz interesująca.. Poruszaliśmy wszystkie możliwe tematy, ciesząc się, ilekroć znajdowaliśmy kwestie do dyskusji”.. W latach 20.. Abraham Ostrzega.. wyrzeźbił popiersie Goldflama, wystawiane przed wojną w Muzeum im.. Mathiasa Bersohna.. [37].. Zbiory Muzeum uległy zniszczeniu we wrześniu 1939.. [38].. W 1900 roku Goldflam napisał list polecający do.. Emanuela Mendla.. dla.. Władysława Reymonta.. , cierpiącego na „.. neurastenię pourazową.. ” po.. katastrofie kolejowej.. [39].. Swoją kolekcję sztuki (około dwustu dzieł) zapisał w testamencie.. Uniwersytetowi Hebrajskiemu.. ; umieszczono ją najpierw w muzeum.. szkoły artystycznej Becalel.. , a potem w.. Muzeum Izraela.. [40].. Uniwersytetowi zapisał też swoją bibliotekę.. [41].. Pianino.. Mignon.. i zbiór nut zapisał.. Państwowemu Konserwatorium Muzycznemu.. w Warszawie.. Strona tytułowa monografii Goldflama o odruchu Rossolimo.. W dorobku naukowym Goldflama znajduje się blisko sto prac.. Najczęściej cytowane dotyczyły.. miastenii.. (określanej niekiedy chorobą Erba-Goldflama) i.. chromania przestankowego.. Prace internistyczne Goldflama również są cytowane i do dziś wysoko oceniane.. [42].. Propozycja zbiorowego wydania jego dzieł, wysunięta przez Bychowskiego w liście do redakcji „Warszawskiego Czasopisma Lekarskiego”, nie doczekała się realizacji.. Wiele tomów obejmowały niepublikowane materiały z polikliniki Goldflama, według współczesnych, bogate w ciekawe i doskonale opracowane obserwacje.. Po likwidacji polikliniki zostały one przekazane do Oddziału Neurologicznego Szpitala na Czystem, uległy zniszczeniu podczas okupacji niemieckiej.. [43].. Jako jeden z pierwszych polskich lekarzy prowadził własne badania mikroskopowe układu nerwowego.. W 1893 roku przedstawił na łamach „Deutsche Zeitschrift für Nervenheilkunde” trzy przypadki miastenii i przywołał wcześniejsze prace.. Erba.. Oppenheima.. Eisenlohra.. Hoppego.. Opisał dokładnie przebieg i obraz kliniczny choroby, jej zmienność i rokowanie.. [44].. W 1902 opisał objaw.. apokamnozy.. patognomoniczny.. dla miastenii.. Wkład Goldflama w poznanie miastenii jest podkreślany przez wielu autorów.. [45].. [46].. [47].. Henry R.. Viets.. określił pracę Goldflama z 1893 roku jako „pod wieloma względami najważniejszą kiedykolwiek napisaną w historii tej choroby”.. [48].. Goldflam jako pierwszy szczegółowo  ...   60.. ISBN 0-19-536975-0.. 8e session.. Montpellier, 1879 s.. 50.. Goldflam S.. Przemówienie nad trumną dra Edwarda Flataua.. Warszawskie Czasopismo Lekarskie 9, 24, ss.. 559-560 (1932).. Hanecki M.. Udział lekarzy i przyrodników pochodzenia żydowskiego w rozwoju nauk lekarskich w Polsce ostatniego stulecia.. „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego”.. 81, 1972.. Maria Falkowska.. Myśl pedagogiczna Janusza Korczaka: nowe źródła.. Nasza Księgarnia, 1983, s.. 371.. Jakób Kirszrot:.. Prawa Żydów w Królestwie polskiem: zarys historyczny.. Nakład Zarządu Warszawskiej gminy Starozakonnych, 1917, s.. 278.. Sprawozdanie Warszawskiego Biura Informacyjnego dla Emigrantów Żydów za Rok 1910.. Druk "Hacefira", Warszawa 1911.. Lejb Wulman.. Na straży zdrowia ludu żydowskiego (15 lat TOZ'u).. Warszawa: TOZ, 1937 ss.. 97-98.. Sprawozdanie z Działalności T-wa Opieki nad Chorymi Nerwowo i Umysłowo Ubogimi Żydami za Rok 1916.. Towarzystwo Opieki nad Ubogimi Nerwowo i Umysłowo Chorymi Żydami, 1917, s.. Sprawozdanie z Działalności T-wa Opieki nad Chorymi Nerwowo i Umysłowo Ubogimi Żydami za Rok 1917.. Towarzystwo Opieki nad Ubogimi Nerwowo i Umysłowo Chorymi Żydami, 1918.. Berikt der Gezelšaft Gegen Ojsergewehnlike Nojt an.. "Bejs – Lehem".. (1920).. Henryk Kroszczor.. : Kartki z historii Żydów w Warszawie XIX-XX w: sylwetki, szkice.. Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, 1979.. Towarzystwo Niesienia Pomocy Żydom Ofiarom Wojny.. Drukarnia "Gazety Handlowej", Warszawa 1917.. 25,0.. 25,1.. 25,2.. 25,3.. 25,4.. 25,5.. 25,6.. 25,7.. 25,8.. Czesław Brzoza.. Żydowska mozaika polityczna w Polsce 1917-1927: wybór dokumentów.. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2003, s.. 170.. ISBN 83-7188-608-X.. 26,0.. 26,1.. Bychowski Z.. Dr Samuel Goldflam, lekarz i uczony: (Przemówienie wygłoszone na uroczystej akademji żałobnej w Stowarzyszeniu Humanitarnem „Braterstwo-B′nei B′rith” w Warszawie dn.. 31 października 1932 r.. Warszawa, 1932.. Myśl Niepodległa 1914 nr 283.. Marian Fuks:.. Żydzi w Warszawie : życie codzienne, wydarzenia, ludzie.. Poznań: Sorus, 1997.. ISBN 83-85599-01-0.. Stowarzyszenie humanitarne „Braterstwo B′nei B′rith” w Warszawie, 1922-1932.. 1932, s.. 83.. Protokoll der Verhandlungen des XVI.. Zionistenkongresses und der konstituierenden Tagung des Council der Jewish Agency für Palästina, Zürich, 28.. Juli bis 14.. August 1929.. Zentralbureau der Zionistischen Organisation, 1929 s.. 39.. 31,0.. 31,1.. 31,2.. 31,3.. Podhorizer-Sandel E.. Żydowskie Towarzystwo Krzewienia Sztuk Pięknych.. Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego 3, s.. 37-51 (1974).. Elżbieta Charazińska: Władysław Podkowiński: katalog wystawy monograficznej (1990) s.. 193, 204, 231.. Spotkania z zabytkami: informator popularnonaukowy.. Krajowa Agencja Wydawnicza, 2006.. Katarzyna Mikocka-Rachubowa:.. Canova: jego krąg i Polacy, około 1780-1850.. Tom 2.. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2001, s.. 84, 308.. ISBN 83-85938-39-7.. Rubinstein A:.. Moje długie życie, cz.. I i II.. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1988.. ISBN 83-224-0367-4.. Moje młode lata.. Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1976, s.. 423.. Jerzy Malinowski, Barbara Brus-Malinowska:.. Malarstwo i rzeźba Żydów polskich w XIX i XX wieku.. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s.. 240.. ISBN 83-01-13178-0.. Straty - Monika Kuhnke.. [dostęp 2009-10-12].. Kotowski W.. Rok 1900.. Katastrofa kolejowa Reymonta.. Pamiętnik Literacki 65, 1, ss.. 185-201 (1974).. Jerozolima w kulturze europejskiej: materiały z konferencji zorganizowanej w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie w dniach 14–17 maja 1996.. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 1997, s.. 544-546.. ISBN 83-85938-96-6.. Proceedings of the general convention of the Constitution Grand Lodge, B'nai B'rith (1935) s.. 755.. Celnik.. Dorobek naukowy Samuela Goldflama w zakresie medycyny ogólnej.. „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny”.. 55 (3-4), s.. 305-16, 1992.. PMID 11630121.. s.. 242.. Ueber einen scheinbar heilbaren bulbärparalytischen Symptomencomplex mit Beheiligung der Extremitaten.. „Dtsch Z Nervenheilk”.. 4, s.. 312–352, 1893.. President's address.. Myasthenia gravis.. Proc R Soc Med.. 1974 August; 67(8): 763–769.. AM Harvey.. Myasthenia gravis – the first 100 years in perspective.. „Transactions of the American Clinical and Climatological Association”.. 82, s.. 149-69, 1971.. PMID 4934016.. H.. J.. G.. H.. Oosterhuis: Myasthenia Gravis.. Taylor Francis, 1997.. ISBN 9090106006.. 1-2.. G Keynes.. The history of myasthenia gravis.. „Med Hist”.. 5, s.. 313-326, 1961.. PMID 14455469.. Sander L.. Gilman, Xun Yu Zhou:.. Smoke: a global history of smoking.. London: Reaktion Books, 2004, s.. 281.. ISBN 1-86189-200-4.. O znaczeniu odruchu Rossolimo.. Doniesienie tymczasowe.. „Warszawskie Czasopismo Lekarskie”.. 5 (15/16), s.. 389–392, 1928.. Goldflam S: O znaczeniu odruchu Rossolimo (zarazem przyczynek do ograniczonego zapalenia opon rdzeniowych, stwardnienia rozsianego; ustęp z większej całości).. W:.. Księga Jubileuszowa Edwarda Flataua.. Warszawa: Skład główny u Gebethnera i Wolffa, 1929, s.. 707-720.. Goldflam S:.. Die diagnostische Bedeutung des Rossolimoschen Reflexes bei Erkrankungen des Zentralnervensystems.. Eine klinisch-anatomische Studie.. Berlin: S.. Karger, 1930, s.. 274, seria: Abhandlungen aus der Neurologie, Psychiatrie, Neurologie und ihren Granzgebieten.. Beihefte zur Monatschrift für Psychiatrie und Neurologie.. Hrsg.. von K.. Bonhoeffer.. Walawski J.. Badanie odruchu Rossolimo metodą graficzną.. Medycyna doświadczalna i społeczna 15/16, ss.. 234- (1932).. 54,0.. 54,1.. C Donalies.. Nauczanie medycyny przy łóżku chorego przed i po ukazaniu się niemieckojęzycznych publikacji polskiego neurologa Goldflama.. „Archiwum historii i filozofii medycyny”.. 49 (3), s.. 409–412, 1986.. PMID 3541840.. TM Domżał.. Historia polskiej neurologii i neurochirurgii.. „Neurologia i Neurochirurgia Polska”.. 44 (1).. 99-101.. PMID 20358490.. O wstrząsaniu nerek.. „Medycyna”.. 28 (25), s.. 578-580, 1900.. Über Erschütterung (Succussion) der Nieren.. „Berliner Klinische Wochenschrift”.. 38, s.. 51, 1900.. Dritte Mittheilung über die paroxysmale, familiäre Lähmung.. „Deutsche Zeitschrift für Nervenheilkunde”, 1897.. doi:10.. 1007/BF01674122.. Ein Fall von kongenitaler, familiarer Ankylose der Fingergelenke.. „Münchener Medizinische Wochenschrift”.. 53, s.. 2299, 1906.. Przypadek wrodzonego, rodzinnego zesztywnienia stawów palcowych.. 34, s.. 934–938, 1906.. JP Welch, SA Temtamy.. Hereditary contractures of the fingers (camptodactyly).. „Journal of Medical Genetics”.. 3 (2), s.. 104-13, czerwiec 1966.. PMID 5963204.. Stoddard ES.. Nomenclature of hereditary crooked fingers: Streblomicrodactyly and Camptodactyly.. „J Hered”.. 30, s.. 511-512, 1939.. O cierpieniu kości i stawów na tle nieodpowiedniego odżywiania (osteoarthropathia dysalimentaria).. „Medycyna i Kronika lekarska”.. 53 (42), s.. 312–327, 1918.. Przyczynek do różnorodności postaci zapalenia mózgu pochodzenia nieropnego.. „Lekarz Wojskowy”.. 1 (18-19), s.. 1-27, 1920.. Die große Encephalitisepidemie des Jahres 1920.. „Deutsche Zeitschrift für Nervenheilkunde”.. 73 (1-2), s.. 1-70, 1922.. 1007/BF01842911.. W kwestii Jodbasedowa.. „Neurologia Polska”.. 1 (5), s.. 7–17, 1911.. Zur Frage des Jodbasedows.. „Berliner klinische Wochenschrift”.. 10 (48), s.. 423-426, 1911.. Flatau E.. Personalien.. Neurologisches Centralblatt 20 (5), s.. 240, 1901.. Historia Neurologii Polskiej.. Polska Akademia Nauk, tom XCVII, 1975, Wrocław.. Herman: „.. Samuel Goldflam (1852-1932).. ” W:.. Kurt Kolle.. (Hrsg.. ):.. Grosse Nervenärzte, Band III.. Stuttgart: Georg Thieme, 1963 ss.. 143-148.. Grób Samuela Goldflama w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul.. Zamenhof L.. Ze wspomnień o D-rze S.. Goldflamie.. 9 (40), s.. 910-911, 1932.. Rotstadt J.. Słowo pozgonne o Samuelu Goldflamie.. „Kwartalnik Kliniczny Szpitala Starozakonnych”.. 11 (2), s.. 62, 1932.. Bujwid O.. Korespondencja.. 9 (42), s.. 970, 1932.. Bregman L.. Dr.. Samuel Goldflam (Wspomnienie pośmiertne).. 904, 1932.. Sterling Wł.. Samuel Goldflam i jego stanowisko w neurologii (Wspomnienie pośmiertne).. Neurologja Polska 15 (1-4), ss.. XXVIII-XXV, 1932.. Biro M.. Działalność naukowa Dra Samuela Goldflama.. 904–907, 1932.. Samuel Goldflam (1852–1932).. Zum Gedächtnis.. Schweizer Archiv für Neurologie 30, s.. 395-398, 1933.. Koelichen J.. med.. 6 (18), s.. 545, 1932.. Simchowicz T.. p.. „Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego”.. 26, s.. 115-117, 1933.. Dr Samuel Goldflam.. Folks-gezunt 10 (17), ss.. 129-130, 1932.. Wulman L.. Niepowetowana strata (z powodu śmierci b.. d-ra S.. Goldflama.. Medycyna Społeczna (Di Socjale Medicin: Organ fun gez.. „TOZ”) 5 (7-8), 1932.. Mackiewicz J.. Źródła i metodologia twórczości dra Goldflama.. 907-910, 1932.. Głos Gminy Żydowskiej: organ Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie / [Zarząd Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie].. 1 (1937) nr 1 s.. 24.. Stanisław Ciepłowski:.. Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawn.. Nauk.. , 1987, s.. 15.. ISBN 83-01-06109-X.. "To Hold Memorial Meeting for Dr.. Goldflamm.. " Jewish Telegraphic Agency 19 Sep 1932.. Jacek Kałuszko, Paweł Ajdacki:.. Otwock i okolice: przewodnik.. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2006, s.. 62, 68.. ISBN 83-89188-49-X.. New Convalescent Home in Jerusalem.. Palestine Post 13.. 2.. 1933 s.. Kontrola autorytatywna.. (osoba):.. ISNI.. 0000 0001 0994 943X.. VIAF.. 84801229.. GND.. 102721882.. NKC.. nlk20000086778.. WorldCat.. php?title=Samuel_Goldflam oldid=39936995.. Kategorie.. Artykuły na medal.. Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.. Ludzie związani z Otwockiem.. Wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego.. Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.. Polscy interniści.. Polscy neurolodzy.. Polscy mecenasi sztuki.. Polscy kolekcjonerzy sztuki.. Polscy działacze społeczni.. Polscy Żydzi.. Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie.. Urodzeni w 1852.. Zmarli w 1932.. Ukryte kategorie:.. Wyróżnione artykuły.. Grafika załadowana lokalnie jest taka sama jak w serwisie Wikidata.. Artykuł.. Cytowanie tego artykułu.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 09:33, 23 lip 2014..

    Original link path: /wiki/Samuel_Goldflam
    Open archive

  • Title: Język hebrajski – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Język hebrajski.. Ten artykuł od 2012-12 wymaga.. uzupełnienia źródeł.. podanych informacji.. Możliwe, że ten artykuł w całości albo w części zawiera informacje nieprawdziwe.. Informacje bez źródeł w każdej chwili mogą zostać zakwestionowane i usunięte.. Pomóż Wikipedii i dodaj.. przypisy.. do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w.. dyskusji tego artykułu.. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.. ע ב ר ית.. Obszar.. Izrael.. i inne.. Liczba mówiących.. 5 milionów.. Ranking.. (poza pierwszą 100.. Klasyfikacja genetyczna.. Języki afroazjatyckie.. Języki semickie.. Języki północno-zachodnio-semickie.. Pismo.. hebrajskie.. Status oficjalny.. język urzędowy.. Regulowany przez.. Akademia Języka Hebrajskiego.. Kody języka.. ISO 639.. -1.. he.. ISO 639-2.. heb.. SIL.. HBR.. W Wikipedii.. język.. języki świata.. Wikipedia.. języku hebrajskim.. Wikisłowniku.. Słownik języka hebrajskiego.. Słownik hebrajsko-polski, polsko-hebrajski online.. (hebr.. trb.. iwrit.. grupy kananejskiej.. języków semickich.. , należących do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany.. alfabetem hebrajskim.. Posługiwano się nim w.. starożytnym Izraelu.. , od czasów.. niewoli babilońskiej.. zaczął on jednak wychodzić z powszechnego użycia, stając się.. de facto.. językiem martwym.. , używanym jedynie w modlitwie, podczas ceremonii oraz do zapisu tekstów religijnych (.. Tora.. Miszna.. W życiu codziennym.. Żydzi.. posługiwali się innymi językami, początkowo.. aramejskim.. , później w.. diasporze.. głównie.. jidysz.. aszkenazyjczycy.. ),.. ladino – dżudezmo.. sefardyjczycy.. ) bądź.. arabskim.. Pod koniec.. XIX w.. , dzięki staraniom m.. Eliezera ben Jehudy.. , okrzykniętego „wskrzesicielem hebrajszczyzny” (hebr.. מחייה השפה העברית), powstała nowoczesna wersja języka hebrajskiego, który od chwili powstania państwa Izrael w.. 1948.. roku jest oficjalnie.. językiem urzędowym.. tego kraju.. Obecnie posługuje się nim ok.. 5,3 mln ludzi.. (według niektórych szacunków, uwzględniających także Arabów izraelskich oraz Izraelczyków żyjących na emigracji, liczba użytkowników języka hebrajskiego może dziś sięgać nawet 8 mln).. Etapy rozwoju.. Fonetyka.. 1.. Spółgłoski.. Samogłoski.. Gramatyka.. Linki zewnętrzne.. Historyczne etapy rozwoju języka hebrajskiego:.. biblijny – język.. Biblii.. Starego Testamentu.. ),.. misznaicki – język.. Miszny.. , ze zmienioną składnią i nowym słownictwem,.. średniowieczny – język tekstów rabinicznych, który istniał jedynie w formie pisanej,.. współczesny – od.. 1881.. roku.. Fonetyka współczesnego języka hebrajskiego jest oparta na historycznej wymowie.. sefardyjskiej.. Wymowa ta cechuje się zanikiem (pod wpływem języków indoeuropejskich) typowo semickich.. spółgłosek gardłowych.. emfatycznych.. Dwu-.. wargowe.. Wargowo-.. -zębowe.. Dziąsłowe.. Za-.. dziąsłowe.. Pod-.. niebienne.. Miękko-.. podniebienne.. Języcz-.. kowe.. Krta-.. niowe.. Zwarte.. p.. b.. t.. d.. k.. g.. ʔ.. Szczelinowe.. f.. v.. z.. ʃ.. χ.. ʁ.. h.. Zwarto-.. -szczelinowe.. ʦ.. Nosowe.. m.. n.. Boczne.. l.. Półsamogłoski.. j.. We współczesnym hebrajskim.. izraelskim.. istnieje pięć podstawowych.. samogłosek.. : [a], [o], [u], [e], [i].. Mogą one być długie lub krótkie, choć w wymowie współczesnej.. iloczas.. najczęściej nie jest zachowywany.. W języku hebrajskim nie ma.. dyftongów.. Samogłoski zazwyczaj nie są zapisywane w żaden sposób (wyjątki:.. matres lectionis.. , zapisywane spółgłoskami:.. waw.. jud.. alef.. ); zrozumienie i poprawny odczyt zdania wymagają znajomości słownictwa i/lub zasad gramatycznych rządzących słowotwórstwem.. Torze.. tradycyjnie stosuje się.. masorecki.. system zapisu samogłosek, któremu we współczesnym hebrajskim odpowiada następująca wymowa samogłosek:.. [a] – patach (.. א.. ), chatef  ...   przykładami piosenek hebrajskich i informacjami o historii i gramatyce języka hebrajskiego.. Rozbudowany słownik hebrajsko-angielski i angielsko-hebrajski Morfix.. Transliteracja i transkrypcja alfabetu hebrajskiego.. •.. e.. prasemicki.. akadyjski.. amharski.. amonicki.. amorycki.. arabski.. aramejski.. argobba.. dahalik.. daryża.. eblaicki.. fenicki.. gafat.. gurage.. gyyz.. harari.. judeo-arabski.. maltański.. mandejski.. moabicki.. południowoarabski epigraficzny.. punicki.. syriacki.. tigre.. tigrinia.. turoyo.. ugarycki.. współczesny południowoarabski.. Judaizm.. Żydowskie ruchy religijne:.. Ortodoksyjny.. Ultraortodoksyjny.. Hardal.. Chasydyzm.. Nowoczesna ortodoksja.. ) •.. Konserwatywny.. Konserwadoks.. Reformowany.. Rekonstrukcjonistyczny.. Humanistyczny.. Neologiczny.. Odnowienia.. Karaimizm.. Samarytanie.. Judeochrześcijanie.. Mesjanistyczni.. Nazarejczycy.. Sabbatanizm.. Frankizm.. Schizmy.. Wzajemne stosunki.. Filozofia żydowska:.. Zasady wiary.. Naród wybrany.. Eschatologia.. Etyka.. Halacha.. Teologia Holokaustu.. Kabała.. Koszerność.. Mesjanizm.. Ruch Mussar.. Imię Boga.. Siedem Praw Noego.. Cdaka.. Tzniut.. Teksty religijne:.. Tanach.. Newiim.. Ketuwim.. Talmud.. Tosefta.. Midrasz.. Literatura rabiniczna.. Miszne Tora.. Arba'ah Turim.. Szulchan Aruch.. Miszna Berura.. Zohar.. Hagada.. Pijut.. Sidur.. Żydowscy przywódcy:.. Mojżesz.. Hillel.. Szammaj.. Juda ha-Nasi.. Saadja ben Josef.. Gerszom z Moguncji.. Izaak Alfasi.. Raszi.. Juda Halevi.. Aben Ezra.. Mojżesz Majmonides.. Nahmanides.. Aszer ben Jechiel.. Levi ben Gerson.. Josef Albo.. Józef Karo.. Izaak Abrabanel.. Izaak Luria.. Sabbataj Cwi.. Jakub Frank.. Israel Baal Szem Tow.. Dow-Ber.. Elimelech.. Menachem Schneerson.. Życie i kultura:.. Kto jest Żydem?.. Etymologia słowa Żydzi.. Brit mila.. Brit shalom.. Bar i bat micwa.. Szidduch.. Małżeństwo.. Nida.. Pidyon haben.. Minjan.. Żałoba w judaizmie.. Kuchnia żydowska.. Hiloni.. Świecka kultura żydowska.. Konwersja na judaizm.. Jezus w judaizmie.. Ważne miejsca i osoby:.. Przybytek Mojżeszowy.. Świątynia Jerozolimska.. Cztery święte miasta judaizmu.. Jerozolima.. Safed.. Hebron.. Tyberiada.. Ściana Płaczu.. Synagoga.. Jesziwa.. Mykwa.. Bejt din.. Gabaj.. Chazan.. Ha Kohen Gadol.. Kohen.. Magid.. Rabin.. Rebe.. Posek.. Rosz jesziwy.. Mashgiach.. Mohel.. Ha Mashiah.. Modlitwy i przedmioty kultu:.. Amida.. Szema Jisrael.. Aleinu.. Hallel.. Kol Nidre.. Ma Tovu.. Hawdala.. Kadisz.. Arba Minim.. Sefer Tora.. Gartel.. Kitel.. Talit.. Tefilin.. Cicit.. Menora.. Chanukija.. Mezuza.. Szofar.. Jad.. Kipa/Jarmułka.. Kuczka.. Języki:.. Hebrajski.. Judeo-arabski.. Judeo-aramejski.. Judeo-perski.. Jidysz.. Knaan.. †.. Ladino.. Historia:.. Starożytny Izrael.. Niewola babilońska.. Powstanie Machabeuszów.. Herod Wielki.. Sanhedryn.. Faryzeusze.. Saduceusze.. Esseńczycy.. Pierwsza wojna żydowsko-rzymska.. Powstanie Bar-Kochby.. Diaspora żydowska.. Historia Żydów w średniowieczu.. Historia Żydów w świecie muzułmańskim.. Ziemia Izraela.. Historia Palestyny.. Haskala.. Historia Izraela.. Polityka:.. Syjonizm.. Światowa Organizacja Syjonistyczna.. Ogólni Syjoniści.. Socjalistyczny.. Religijny.. Rewizjonistyczny.. Żydowskie ruchy polityczne.. Bund.. Agudat Israel.. Partie polityczne Izraela.. Prawo powrotu.. Prezydenci Izraela.. Premierzy Izraela.. Theodor Herzl.. Antysemityzm.. Historia antysemityzmu.. Holocaust.. Prześladowania Żydów.. Antysemityzm współczesny.. Antysemityzm rasowy.. Antysemityzm religijny.. php?title=Język_hebrajski oldid=40405177.. Biblia.. Ukryta kategoria:.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2012-12.. Адыгэбзэ.. አማርኛ.. Ænglisc.. Аҧсшәа.. ܐܪܡܝܐ.. Arpetan.. Avañe'ẽ.. Bahasa Banjar.. Башҡортса.. Чӑвашла.. Cebuano.. Corsu.. Cymraeg.. Estremeñu.. Fiji Hindi.. Føroyskt.. Furlan.. Gaelg.. Gàidhlig.. 贛語.. 客家語/Hak-kâ-ngî.. Хальмг.. IsiZulu.. Basa Jawa.. Kalaallisut.. ಕನ ನಡ.. Kapampangan.. Kernowek.. Kiswahili.. Коми.. Кыргызча.. Лезги.. Ligure.. Lingála.. Māori.. მარგალური.. Mìng-dĕ ng-ngṳ.. Мокшень.. မ န မ ဘ သ.. Nedersaksies.. न प ल भ ष.. Нохчийн.. Norfuk / Pitkern.. Oʻzbekcha.. ਪ ਜ ਬ.. پنجابی.. Перем Коми.. Piemontèis.. Qırımtatarca.. Ripoarisch.. Runa Simi.. Русиньскый.. Саха тыла.. Scots.. Shqip.. Sicilianu.. ස හල.. Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ.. Soomaaliga.. Taqbaylit.. ትግርኛ.. Тоҷикӣ.. Türkmençe.. ئۇيغۇرچە / Uyghurche.. Vepsän kel’.. יי דיש.. Yorùbá.. Žemaitėška.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 21:29, 12 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/J%C4%99zyk_hebrajski
    Open archive

  • Title: Kalendarz juliański – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Kalendarz juliański.. Ten artykuł od 2012-10 zawiera jedynie listę.. źródeł.. lub.. linki zewnętrzne.. , więc jego.. weryfikowalność.. jest niejasna.. Aby uczynić ten artykuł weryfikowalnym, należy dodać więcej.. przypisów.. kalendarz słoneczny.. opracowany na życzenie.. Juliusza Cezara.. przez astronoma greckiego.. Sosygenesa.. i wprowadzony w życie w roku 709.. AUC.. 45.. n.. e.. ) jako kalendarz obowiązujący w.. państwie rzymskim.. Obowiązywał w.. Europie.. przez wiele stuleci, np.. w Hiszpanii, Portugalii, Polsce i Włoszech do.. 1582.. , w Rosji od.. 1700.. 1918.. (wcześniej stosowano.. kalendarz bizantyjski.. , w którym rok zaczynał się 1 września), a w Grecji aż do.. 1923.. Kalendarz juliański został zastąpiony przez.. kalendarz gregoriański.. w roku.. ; do dzisiaj jednak niektóre.. Kościoły.. wciąż posługują się tym kalendarzem aby podkreślić swoją odrębność.. Reforma kalendarza.. Tydzień.. Tabela przeliczania dat.. Zobacz też.. Powodem reformy kalendarza było to, że wcześniej stosowany.. księżycowy.. kalendarz rzymski.. rozregulował się, w wyniku czego w.. 46 p.. kalendarzowy grudzień wypadał we wrześniu.. Dlatego, żeby ponownie zsynchronizować kalendarz z porami roku, rok 46 p.. wydłużono o 90 dni.. Kalendarz juliański ustalał długość.. na 365 dni oraz jeden dzień dodatkowy, w latach przestępnych (co 4 lata).. Średnia długość roku wynosiła 365,25 dnia.. W wyniku reformy zmianie uległa długość poszczególnych miesięcy:.. Martius.. (31) - poświęcony.. Marsowi.. Aprilis.. (30) - poświęcony.. Wenus.. Maius.. (31) - poświęcony wszystkim.. bogom.. Iunius.. (30) - poświęcony prawdopodobnie.. Lucjuszowi Juniusowi Brutusowi.. , albo.. Junonie.. Quintilis.. (31) = 'piąty',.. Sextilis.. (31) = 'szósty' - później.. Augustus.. na cześć cesarza.. Augusta.. September.. (31) = 'siódmy' - cesarz.. Kaligula.. zamierzał zmienić nazwę miesiąca na "Germanicus", jednak zmiany nie zostały oficjalnie przyjęte,.. October.. (30) = 'ósmy',.. November.. (31) = 'dziewiąty',.. December.. (30) = 'dziesiąty',.. Ianuarius.. Janusowi.. Februarius.. (28) - przeznaczony na odbywane przed początkiem nowego roku.. februa.. , czyli obrzędy oczyszczające.. Dopiero od.. roku n.. lata przestępne liczone są co 4 lata.. Wcześniej, wbrew woli Cezara, liczono je najprawdopodobniej co 3 lata (zapewne przez pomyłkę albo niedbałość odpowiedzialnego kapłana).. Pierwszymi latami przestępnymi były.. 45 p.. 42 p.. 39 p.. aż do.. 9 p.. , kiedy odkryto nieprawidłowość.. Dlatego też cesarz.. Oktawian August.. zarządził, aby od roku.. skorygować ten błąd nie wstawiając przez jakiś czas dodatkowych dni do lat przestępnych.. Na cześć Oktawiana Augusta miesiąc.. sierpień.. (Sextilis) nazwano jego imieniem (Augustus).. Nieprawdą jest natomiast podawana często historia, jakoby wydłużył on długość tego miesiąca kosztem lutego (gdyż jakoby miesiąc poświęcony Augustowi miał mieć taką samą długość jak miesiąc poświęcony Cezarowi).. W rzeczywistości długość miesięcy taka jaką znamy dziś została ustalona już za czasów reformy Cezara.. Poniżej kolejność dla roku urzędowego (rok religijny nadal zaczynał się w marcu):.. (28) - przeznaczony na odbywane przed początkiem nowego roku sakralnego.. Iulius.. (31) - na cześć.. , który urodził się w tym  ...   (dzień.. księżyca.. ) - poniedziałek.. dies Martis.. Marsa.. ) - wtorek.. dies Mercurii.. Merkurego.. ) - środa.. dies Iovis.. Jowisza.. ) - czwartek.. dies Veneris.. ) - piątek.. dies Saturni.. albo.. Sabbatum.. Saturna.. ) - sobota.. dies Solis.. słońca.. ) - niedziela.. Sposób przeliczania dat na rachubę naszego czasu przedstawia się w następujący sposób.. Do dni 28, 30, 31 (liczby dni w miesiącu) dodajemy 2 i odejmujemy konkretne dni przed.. kalendami.. następnego miesiąca (np.. 14 dzień przed kalendami grudniowymi: 30 + 2 - 14 = 18 listopada).. W przypadku.. id.. non.. obliczenia są podobne, z tą różnicą, że do stałych liczb non (5, 7) i id (13, 15) dodajemy 1, np: 3 dzień przed nonami sierpniowymi: 5 + 1 - 3 = 3 sierpnia, 6 dzień przed idami marcowymi: 15 + 1 - 6 = 10 marca.. Niżej przedstawiona tabela, upraszcza ustalanie rzymskich dat dziennych, na daty według.. kalendarza gregoriańskiego.. , bez potrzeby ich przeliczania.. Uwaga:.. W latach przestępnych w.. lutym.. dodawano jeden dzień - 6 dzień przed kalendami marcowymi.. Wstawiany był pomiędzy 24 a 25 lutego.. P.. miesiące /31 dni/.. miesiące /30 dni/.. miesiące /28 (29) dni/.. X.. Ianuarius (styczeń).. Augustus (sierpień).. December (grudzień).. Aprilis (kwiecień).. Iunius (czerwiec).. September (wrzesień).. November (listopad).. Februarius (luty).. Martius (marzec).. Maius (maj).. Iulius (lipiec).. October (październik).. obliczanie.. 11.. 12.. 13.. 14.. 16.. 17.. 18.. 19.. 20.. 21.. 22.. 23.. 24.. 25.. 26.. 27.. 28.. 29.. 30.. 31.. Kalendis (Ianuariis, itd.. a.. d.. IV (Nonas Ianuarias, itd.. III.. pridie.. Nonis (Ianuariis, itd.. VIII (Idus Ianuarias, itd.. VII.. VI.. V.. IV.. Idibus (Ianuariis, itd.. XIX (Kalendas Februarias,.. XVIII Septembres, Ianuarias).. XVII.. XVI.. XV.. XIV.. XIII.. XII.. XI.. IX.. VIII.. Kalendis (Iuniis, itd.. IV (Nonas Iunias, itd.. Nonis (Iuniis, itd.. VIII (Idus Iunias, itd).. Idibus (Iuniis, itd.. XVIII (Kalendas Maias, Iulias,.. XVII Octobres, Decembres).. (brak).. Kalendis (Februariis).. IV (Nonas Februarias).. Nonis (Februariis).. VIII (Idus Februarias).. Idibus (Februariis).. XVI (Kalendas Martias).. Kalendis (Martiis, itd.. VI (Nonas Martias).. Nonis (Martiis, itd.. VIII (Idus Martias, Maias,.. VII Iulias, Octobres).. Idibus (Martiis, itd.. XVII (Kalendas Apriles, Iunias,.. XVI Augustas, Novembres).. 1,0.. 1,1.. J.. Szymański:.. Nauki pomocnicze historii.. Warszawa: 2002, s.. 135.. ISBN 83-01-13592-1.. Tabela jest sporządzona na podstawie publikacji M.. Wielewskiego.. Za:.. Wielewski:.. Krótka gramatyka języka łacińskiego.. Warszawa: 1990, s.. 127.. ISBN 83-02-00754-4.. daty nowego i starego porządku.. Konwersja dat.. Kalendarze.. Zasady.. księżycowo-słoneczny.. słoneczny.. Przykłady.. aztecki.. babiloński.. birmański.. bizantyjski.. chiński.. Dżucze (Korea Północna).. egipski.. etiopski.. francuski rewolucyjny.. gregoriański.. hinduski.. japoński.. juliański.. kambodżański.. koptyjski.. laotański.. Majów.. muzułmański.. perski.. radziecki.. rzymski.. słowiański.. starogrecki.. Symmetry454.. World Calendar (Światowy).. tamilski.. wolnomularski.. żydowski.. Typy.. stuletni.. stały.. uniwersalny.. wieczny.. php?title=Kalendarz_juliański oldid=39585927.. Artykuły z brakującymi przypisami.. Къарачай-малкъар.. Kreyòl ayisyen.. مصرى.. Nordfriisk.. Sardu.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 12:23, 4 cze 2014..

    Original link path: /wiki/Kalendarz_julia%C5%84ski
    Open archive

  • Title: Warszawa – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Ten artykuł dotyczy miasta.. inne znaczenia tego słowa.. Herb Warszawy.. Flaga Warszawy.. Dewiza.. Semper invicta.. Zawsze niezwyciężona.. Państwo.. Województwo.. mazowieckie.. Powiat.. miasto na prawach powiatu.. Aglomeracja.. warszawska.. Data założenia.. XIII wiek.. Prawa miejskie.. 1323.. Prezydent.. Hanna Gronkiewicz-Waltz.. Powierzchnia.. 517,24.. km².. Wysokość.. 78-121 m n.. m.. Populacja.. (31.. 03.. 2014).. • liczba ludności.. • gęstość.. 1 726 581.. 3 334.. os.. /km².. Strefa numeracyjna.. (+48) 22.. Kod pocztowy.. od 00-xxx do 04-xxx.. wszystkie kody.. Tablice rejestracyjne.. WA.. WB.. WD.. WE.. WF.. WH.. WI.. WJ.. WK.. WN.. WT.. WU.. WW.. A/C/E/X/Y.. F/G/H/J/W.. K/L/M/N/P/R/S/U/V.. WX.. Y.. WY.. Położenie na mapie województwa mazowieckiego.. Położenie na mapie Polski.. 52°13′56″N.. 21°00′30″E.. 52,232222.. 21,008333.. Na mapach:.. TERC.. TERYT.. 1465011.. SIMC.. 0918123.. Hasło promocyjne.. Zakochaj się w Warszawie.. Urząd miejski.. pl.. Bankowy 3/5.. 00-950 Warszawa.. Informacje turystyczne w Wikipodróżach.. Wiadomości w Wikinews.. Warszawa w Wikicytatach.. Hasło.. Strona internetowa.. Niestety, Twoja przeglądarka ma wyłączoną obsługę JavaScript lub nie wspiera odtwarzania.. Możesz.. pobrać plik.. pobrać odtwarzacz.. pozwalający oglądać wideo w przeglądarce.. Hejnał Warszawski.. ;.. miasto stołeczne Warszawa.. (skrót: m.. st.. Warszawa) – stolica i największe.. miasto.. , położone w środkowo-wschodniej części kraju, na.. Nizinie Środkowomazowieckiej.. , na.. Mazowszu.. , nad.. Wisłą.. Od 2002 miasto stołeczne Warszawa jest.. gminą miejską.. mającą status.. miasta na prawach powiatu.. Jest także stolicą.. województwa mazowieckiego.. Warszawa jest największym polskim miastem.. pod względem liczby ludności.. (1 724 404 mieszkańców, stan na 31 grudnia 2013) i.. powierzchni.. (517,24 km² łącznie z Wisłą, stan na 1 stycznia 2013).. W jej skład wchodzi 18.. jednostek pomocniczych.. – dzielnic m.. Warszawy.. Warszawa jest ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym na skalę europejską.. Tutaj znajdują się siedziby.. Prezydenta.. Sejmu.. Senatu.. Rady Ministrów.. Narodowego Banku Polskiego.. oraz innych instytucji i władz centralnych.. Warszawa jest drugim w historii Polski (po.. Lwowie.. ) i jedynym w obecnych granicach Polski miastem odznaczonym Krzyżem Srebrnym.. Orderu Wojennego Virtuti Militari.. W 2010.. think tank.. Globalization and World Cities.. (GaWC), badający wzajemne stosunki pomiędzy miastami świata w kontekście.. globalizacji.. , uznał Warszawę za.. metropolię globalną.. (Alpha-).. Nazwa miasta.. Położenie.. Warunki naturalne.. Rzeźba terenu.. Klimat.. Średniowiecze.. XVI–XVIII wiek.. 3.. 1795–1939.. 4.. Po 1939 roku.. Demografia.. Rozwój demograficzny miasta.. Administracja.. Samorząd.. Prezydent Warszawy.. Rada Miasta Stołecznego Warszawy i rady dzielnic.. Młodzieżowa Rada m.. 5.. Podział administracyjny.. Urbanistyka i architektura.. Dekret Bieruta.. Najwyższe budynki.. Zabytki.. Zamek Królewski i plac Zamkowy.. Stare Miasto.. Nowe Miasto.. Śródmieście.. Trakt Królewski.. Oś Saska.. Plac Teatralny i okolice.. Plac Bankowy.. Powiśle i Solec.. Ujazdów i Łazienki Królewskie.. Bielany i Żoliborz.. Wola, Bemowo i Włochy.. 7.. Ochota.. 8.. Mokotów, Wilanów i Ursynów.. 9.. Praga, Białołęka, Targówek, Wawer, Rembertów i Wesoła.. Gospodarka.. Budżet miasta.. Przemysł.. Handel.. Przedsiębiorstwa.. Instytucje publiczne.. Wizerunek miasta.. Transport.. Transport drogowy.. Tranzyt.. Mosty.. Transport kolejowy.. Szybka Kolej Miejska.. Koleje dojazdowe.. Transport miejski.. Autobusy.. Trolejbusy.. Metro.. Tramwaje.. Transport lotniczy.. Lotnisko na Okęciu.. Lotnisko w Modlinie.. Inne lotniska w Warszawie.. Lądowiska.. Drogi i szlaki rowerowe.. Bezpieczeństwo publiczne.. Służba zdrowia.. Oświata i nauka.. Teatr.. Muzyka.. Literatura.. Muzea i galerie.. Kina.. Biblioteki i mediateki.. Imprezy cykliczne.. Warszawskie legendy.. Warszawa w kulturze masowej.. Media.. Prasa.. Stacje radiowe.. Stacje telewizyjne.. Sport i rekreacja.. Obiekty sportowe.. Kluby sportowe.. Imprezy sportowe.. Rekreacja.. Baseny.. Plaże i porty.. Religia.. Kościoły i związki wyznaniowe.. Religijność mieszkańców Warszawy.. Przyroda.. Obszary chronione.. Lasy.. Wody.. Osoby związane z Warszawą.. Honorowi obywatele.. Miasta partnerskie.. Bibliografia.. Nazwa pojawia się w XIV-wiecznych zapiskach jako.. Warseuiensis.. (1321),.. Varschewia.. (1342) i XV wieku jako.. Warschouia.. (1482).. Średniowieczna nazwa brzmiała.. Warszewa.. Warszowa.. Najprawdopodobniej pochodzi ona od formy dzierżawczej imienia Warsz (skróconej formy popularnego wówczas.. staropolskiego imienia.. Warcisław.. Wrocisław.. ), używanego m.. wśród przedstawicieli rodu Rawów (Rawiczów).. herbu Rawa.. , właścicieli części terenów w dzisiejszym centrum miasta, np.. Solca i Mariensztatu.. Zmiana nazwy na.. wynikła z.. mazowieckiej wymowy.. dialektycznej.. Do końca XV wieku.. samogłoska.. -a-.. przechodziła w.. -e-.. po.. spółgłoskach miękkich.. -sz-.. była w tamtym okresie spółgłoską miękką).. W XV wieku formy z wtórnym.. zaczęły być postrzegane jako.. gwarowe.. Dlatego też zastępowano.. przez.. Taka zmiana nie była uzasadniona.. etymologicznie.. , więc takie formy nazywa się.. hiperpoprawnymi.. (np.. siadlisko.. królawski.. Tak też nastąpiła zmiana nazwy z.. , która upowszechniła się w XVI wieku.. Legendarna.. etymologia.. wywodzi nazwę od imion rybaka.. Warsa.. i jego żony.. Sawy.. Warszawa widziana z.. Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.. Aglomeracja warszawska.. Warszawa leży w środkowym biegu.. Wisły.. , w odległości około 350 km od.. Karpat.. Morza Bałtyckiego.. Jest jedyną w Europie stolicą leżącą w bezpośrednim sąsiedztwie.. parku narodowego.. Miasto leży po obu stronach rzeki i jest nieznacznie wydłużone wzdłuż jej brzegów (rozciąga się na ok.. 30 km w kierunku północ-południe i ok.. 28 km w kierunku wschód-zachód).. Lewobrzeżna część Warszawy jest w większości położona na.. Równinie Warszawskiej.. (najwyższy punkt geodezyjny na skrzyżowaniu ul.. Norwida i Nakielskiej, rejon.. zajezdni autobusowej „Redutowa”.. – 115,7 m n.. ; porównywalne wysokości w rejonie.. Filtrów.. – 114,7 m n.. przy ul.. Krzyckiego).. Pozostała część miasta leży w.. Dolinie Środkowej Wisły.. oraz na.. Równinie Wołomińskiej.. (częściowo dzielnice wschodnie) i w.. Kotlinie Warszawskiej.. (częściowo dzielnice północne).. Na.. Bielanach.. Białołęce.. , w.. Wawrze.. Wesołej.. występują porośnięte lasem, wysokie na kilka-kilkanaście metrów.. wydmy śródlądowe.. , z najwyższym naturalnym punktem wysokościowym – 122,11 m n.. (w rejonie planowanej ul.. Stanisława Wigury na osiedlu Groszówka w Wesołej).. Stolica stanowi główne miasto monocentrycznej.. aglomeracji warszawskiej.. Liczba jej mieszkańców, zależnie od koncepcji jej zasięgu, wynosi w przybliżeniu od 2,6 do 3 mln.. W obszarze tym znajduje się około 20 miast.. Charakterystyczna dla krajobrazu miasta jest wysoka na 6–25 m.. skarpa wiślana.. , stanowiąca.. krawędź erozyjną.. wysoczyzny (.. Równiny Warszawskiej.. Na obszarze miasta znajduje się kilka wzgórz usypanych przez człowieka, m.. Kopiec Powstania Warszawskiego.. (wysokość 121,0 m n.. ),.. Górka Szczęśliwicka.. (wysokość 152,0 m n.. – najwyższy punkt wysokościowy w Warszawie),.. Kopa Cwila.. (wysokość 108 m n.. ), a także składowiska odpadów, m.. Góra Śmieciowa na.. Radiowie.. (wysokość 144 m n.. czy hałda popiołów z.. Elektrociepłowni Siekierki.. na Siekierkach.. Najniżej w Warszawie położonym punktem jest brzeg Wisły przy granicy z.. Jabłonną.. (75,6 m n.. Klimatogram.. dla Warszawy.. St.. Lu.. Ma.. Kw.. Cz.. Li.. Si.. Wr.. Pa.. Gr.. 0.. -4.. 38.. 66.. 76.. 71.. 46.. 40.. 36.. -3.. Temperatury w °C.. Opad całkowity w mm.. Źródło: Weatherbase.. Na jednostki imperialne.. 32.. 34.. 43.. 54.. 37.. 64.. 70.. 52.. 72.. 55.. 63.. 41.. Temperatury w °F.. Opad całkowity w calach.. Według klasyfikacji.. Wincentego Okołowicza.. Warszawa leży w.. strefie.. klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego.. Według uaktualnionej klasyfikacji Köppena-Geigera Warszawa leży w strefie.. Dfb.. – klimatu kontynentalnego wilgotnego.. Cechami charakterystycznymi klimatu Warszawy są dość równomierne.. opady.. o średniej wieloletniej około 493 mm/rok z maksimum w czerwcu (72 mm) i minimum w lutym (18 mm).. Średnia roczna.. temperatura powietrza.. wynosi +7,8 °C z maksimum w lipcu (+18,0 °C) i minimum w styczniu (–3,3 °C).. Okres wegetacyjny.. w Warszawie wynosi od 200 do 210 dni w roku.. Warszawa jest najczęściej pod wpływem mas powietrza polarno-morskiego (około 60% dni w roku) oraz polarno-kontynentalnego (około 30% dni w roku).. W Warszawie i okolicach bardzo wyraźnie zaznacza się wpływ dużej aglomeracji miejskiej na klimat (tzw.. miejska wyspa ciepła.. Objawia się to poprzez wyższe średnie temperatury w centrum miasta, częstsze opady (nagrzanie powietrza powoduje powstawanie silnych prądów wstępujących i chmur konwekcyjnych, którym towarzyszą ulewne opady i burze).. W zależności od warunków meteorologicznych różnica temperatury między śródmieściem Warszawy i przedmieściami może sięgać 7-8 °C, a nawet 10 °C.. Ze względu na większą szorstkość podłoża w centrum miasta zmniejsza się prędkość wiatru.. Z uwagi na wysoką zawartość.. aerozoli.. i zanieczyszczeń w powietrzu, zwiększa się zachmurzenie oraz pogarsza się przejrzystość powietrza, co prowadzi do zmniejszania bezpośredniego promieniowania słonecznego i zwiększenia.. promieniowania rozproszonego.. Usłonecznienie w Warszawie wynosi ok.. 1600 godzin/rok, z tym że w centrum miasta jest o 10% niższe.. Średnia temperatura i opady dla Warszawy.. Miesiąc.. Sty.. Lut.. Mar.. Kwi.. Maj.. Cze.. Lip.. Sie.. Wrz.. Paź.. Lis.. Gru.. Roczna.. Rekordowo wysokie temperatury [°C].. 33.. Średnie najwyższe temperatury [°C].. +1.. +6.. +12.. +18.. +21.. +22.. +17.. +5.. +2.. +11.. Średnie najniższe temperatury [°C].. +3.. +8.. +13.. +4.. Rekordowo niskie temperatury [°C].. -31.. -24.. -20.. -6.. -2.. -9.. -19.. -21.. Opady.. [cm].. 54,9.. 2008-02-11.. Historia Warszawy.. Historia Warszawy sięga nawet IX wieku.. Zasadniczy układ.. urbanistyczny.. dzisiejszej Warszawy ukształtował się podczas odbudowy ze znacznych zniszczeń po.. II wojnie światowej.. Widok Warszawy z około 1573 roku.. Pierwszymi osadami powstałymi na terenie dzisiejszej stolicy były m.. Bródno.. (IX/X wiek).. Kamion.. (1065 r.. ?),.. Jazdów.. (XII/XIII wiek).. Po zdobyciu i zniszczeniu Jazdowa przez wojska.. Mendoga.. , przed 1294, książę płocki.. Bolesław II mazowiecki.. założył nową osadę Warszowa.. Będąca ważnym ośrodkiem handlu i rybołówstwa osada na początku XIV stulecia została jedną z siedzib książąt mazowieckich, zaś od 1413 roku stolicą Mazowsza.. Wcześniej, około 1300 roku lokowano.. założono pod koniec XIV stulecia.. Hołd cara Wasyla IV Szujskiego przed Zygmuntem III Wazą na.. sejmie warszawskim.. Widok na.. Krakowskie Przedmieście.. według Bernarda Bellotta zwanego Canaletto.. W roku 1526 Mazowsze wraz z Warszawą wcielono do.. Korony Królestwa Polskiego.. Miasto miało prawo do czynnego uczestnictwa w akcie.. wyboru króla.. Trzy lata później obrano Warszawę jako miejsce zwołań.. sejmu walnego.. (w roku 1529 odbyły się tu pierwsze obrady), zaś w 1573 roku miała tu miejsce pierwsza wolna elekcja nowego króla.. W tym samym roku miała tu miejsce.. konfederacja warszawska.. w sprawie uprawomocnienia.. tolerancji religijnej.. Rzeczypospolitej.. Warszawa stała się ważnym łącznikiem między głównymi centrami politycznymi Polski i Litwy.. Krakowem.. Wilnem.. , co było jednym z powodów przeniesienia rezydencji królewskiej w 1596, co uczynił.. Zygmunt III Waza.. Odtąd Warszawa stała się ważnym centrum politycznym, gospodarczym i kulturalnym, przyjaznym dla szlachty, magnaterii i duchowieństwa.. Nastąpiła.. urbanizacja miasta.. , przebudowano dawny.. zamek.. na wielką rezydencję królewską, przed którą postawiono.. kolumnę z figurą Zygmunta III Wazy.. Okres prosperity przerwała.. wojna polsko-szwedzka.. 1655–1658, po czym zniszczone miasto odbudowano, co więcej w okresie panowania.. Jana III Sobieskiego.. , Warszawa stała się ważnym centrum artystycznym na skalę europejską w dobie baroku (wzniesiono m.. pałac w Wilanowie.. , rezydencje i kościoły proj.. Tylmana van Gameren.. Pomimo kryzysu, chaosu i zniszczeń spowodowanych przez.. wojnę północną.. oraz klęsk elementarnych i kryzysu politycznego (.. konfederacja.. wojna o sukcesję.. ) stolica w okresie panowania Sasów przeżywała dalszy rozkwit, przede wszystkim kulturalny i artystyczny.. Przebudowano zamek, założono.. Oś Saską.. , wzniesiono liczne kościoły i rezydencje w duchu późnego baroku i rokoka.. Mimo bardzo trudnej sytuacji politycznej kraju, za panowania.. Stanisława Augusta Poniatowskiego.. zwołano w Warszawie.. Sejm Czteroletni.. (1788-1792) zaś 3 maja 1791 uchwalono.. konstytucję.. Stolica miała nie tylko te osiągnięcia polityczne, lecz także przeżyła duży progres kulturalno-naukowy.. W 1740 roku.. Stanisław Konarski.. założył.. Collegium Nobilium.. Siedem lat później, bracia biskupi.. Józef Andrzej.. Andrzej Stanisław Załuscy.. otworzyli dla publiczności.. bibliotekę.. , która była jednym z największych księgozbiorów w Europie.. W 1767 roku powstał tu.. Teatr Narodowy.. W 1767 roku założono Szkołę Rycerską, a w 1773 powołano.. Komisję Edukacji Narodowej.. Spośród wzniesionych wówczas klasycystycznych budowli wyróżnia się.. Pałac Na Wyspie.. Skala progresu była na tyle wielka, iż Warszawę nazywano Paryżem Wschodu.. Zajęcie warszawskiego arsenału przez powstańców podczas powstania listopadowego, obecna ul.. Andersa.. Filtry warszawskie.. Po upadku Rzeczypospolitej Szlacheckiej w wyniku klęski.. insurekcji kościuszkowskiej.. (u jego schyłku miała miejsce.. rzeź ludności praskiej.. przez wojska rosyjskie) oraz III rozbioru w 1795 roku, Warszawę wcielono do.. Królestwa Prus.. Oswobodzona przez wojska.. Napoleona.. w 1806 roku, stała się siedzibą.. Księstwa Warszawskiego.. Podczas.. kongresu wiedeńskiego.. w 1815 roku obrano Warszawę jako stolicę.. Królestwa Kongresowego.. zależnego od cesarza rosyjskiego.. W tym okresie powstały.. Aleje Jerozolimskie.. W architekturze i sztuce dominował klasycyzm.. Wzniesiono m.. Teatr Wielki.. Pałac Staszica.. Belweder.. W 1816 roku, dekretem cara Aleksandra I, powołany został.. z 5 wydziałami – teologii, prawa, medycyny, filozofii, nauki i sztuk pięknych.. W mieście działały organizacje patriotyczne (m.. Związek Wolnych Polaków.. Towarzystwo Patriotyczne.. ) i konspiracja przeciw zaborcy, który częstokroć łamał konstytucję.. Patriotyczne środowiska warszawskie przygotowały powstania narodowowyzwoleńcze: 29 listopada 1830 wybuchło.. powstanie listopadowe.. , a w okresie 1863–1864 trwało.. powstanie styczniowe.. W czasie powstania listopadowego 1830 Warszawa była siedzibą władz powstańczych (.. Rząd Tymczasowy.. W 1831 wokół Warszawy miały miejsce nierozstrzygnięte i zwycięskie przez powstańców bitwy (m.. pod Olszynką Grochowską.. Wawrem.. Białołęką.. ) jednakże (m.. po ataku na Wolę.. ) powstanie zostało stłumione przez Rosjan wspartych posiłkami z Prus.. W okresie powstania styczniowego 23 stycznia 1863 roku Warszawa była siedzibą.. powstańczego Rządu Narodowego.. Po upadku powstania zniesiono Sejm, wojsko polskie i konstytucję, konfiskowano dobra, więziono, zsyłano na Sybir, zamknięto Uniwersytet i Towarzystwo Przyjaciół Nauk, zaprowadzono stan wojenny.. Warszawa stała się do 1905 roku twierdzą.. Represjom towarzyszyła rusyfikacja.. W Warszawie powstało kilka cerkwi w tym największy.. Sobór Św.. Aleksandra.. placu Saskim.. (współczesna nazwa: plac Marszałka Józefa Piłsudskiego).. Jednocześnie rozbudowywano infrastrukturę.. Warszawa stała się ważnym węzłem kolejowym łączącym Kolej Warszawsko-Wiedeńską (budowa w latach 1845–1848).. Kolej Warszawsko-Petersburską.. (oddano do użytku w roku 1862).. Warszawsko-Terespolską.. (od 1867 r.. ) oraz.. Kolej Nadwiślańską.. (od 1877 r.. Ponadto wybudowano także kolej obwodową i wąskotorową (do Piaseczna).. Nad Wisłą powstało kilka nowych mostów w tym.. Most Kierbedzia.. W Od 1856 zaczęto na szerszą skalę stosować oświetlenie gazowe, w miejsce wcześniej stosowanych lamp olejowych.. Dostawy gazu zapewniała wybudowana w tym samym roku.. Gazownia Warszawska.. W 1881 uruchomiono pierwszą centralę telefoniczną.. W 1881 za sprawą prezydenta miasta.. Sokratesa Starynkiewicza.. przystąpiono do budowy nowoczesnych wodociągów i kanalizacji według projektu Williama Lindleya.. Od 1885 zaczęto instalować ogrzewanie wodne mieszkań i innych pomieszczeń.. Wcześniej, w 1862 roku powstało.. Muzeum Narodowe.. 1897 roku Warszawa liczyła 626 tys.. mieszkańców i była największym po.. Petersburgu.. Moskwie.. miastem w obrębie Cesarstwa Rosyjskiego.. Rozwój sportu w stolicy zaowocował założeniem w 1911 roku.. Polonii.. , a pięć lat później.. Legii.. od 4 sierpnia 1915 do 1918 roku Warszawa znalazła się pod okupacją niemiecką.. 11 listopada 1918.. Rada Regencyjna.. przekazała.. Józefowi Piłsudskiemu.. władzę wojskową w Warszawie (14 listopada 1918 również pełnię władz cywilnych w stolicy) i naczelne dowództwo sił zbrojnych.. W konsekwencji Warszawa stała się stolicą.. II Rzeczypospolitej.. W okresie 13–26 sierpnia 1920, w czasie trwającej wówczas.. wojny polsko-bolszewickiej.. (mającej na celu m.. podporządkowanie Polski ZSRR i ekspansję komunizmu na Zachód), na przedpolach Warszawy i okolicznych terenach rozegrała się.. bitwa warszawska.. Punktem zwrotnym walk była.. bitwa pod Radzyminem.. , po której kontrofensywa Piłsudskiego zadecydowała o zwycięstwie.. W okresie międzywojennym Warszawa stała się wielką metropolią, w roku 1939 liczyła 1 mln 350 tys.. mieszkańców.. Miała wówczas miejsce silna urbanizacja miasta, którą kierował prezydent miasta.. Stefan Starzyński.. ; m.. budowa ponad 100 tys.. mieszkań z infrastrukturą (osiedla na Żoliborzu, Saskiej Kępie, Mokotowie), oddanie do użytku – Muzeum Narodowego, renowacja.. Pałacu Blanka.. Arsenału.. Pałacu Brühla.. , odkrycie średniowiecznych murów Warszawy, założenie muzeum na Zamku Warszawskim i Muzeum Piłsudskiego w Belwederze, rozwój infrastruktury (rozbudowa komunikacji miejskiej, budowa lotniska na Okęciu, przygotowanie projektu budowy mostu Piłsudskiego i sieci metra, modernizacja tras wylotowych Warszawy, modernizacja siedmiu szpitali).. Ponadto założono wiele parków (m.. park Sowińskiego.. park Dreszera.. Zieleniec Wielkopolski.. Skarpa na Dynasach.. Granice Warszawy dzisiaj i w 1939 roku.. Powstanie warszawskie.. 1 sierpnia 1944 godzina „W” (17:00), patrol por.. Agatona.. Powstanie warszawskie – moment trafienia 2 tonowym pociskiem z.. moździerza Karl Gerät.. uwieczniony przez fotografa.. Sylwestra Brauna.. (28 sierpnia 1944).. Ruiny.. Starego.. Nowego Miasta.. (1945).. Uroczyste otwarcie.. Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej.. (1952).. Msza odprawiona przez.. Jana Pawła II.. placu Zwycięstwa.. (1979).. 1 września 1939 niemiecka.. Luftwaffe.. rozpoczęła.. bombardowanie Warszawy.. Dowództwo nad.. obroną stolicy.. powierzono gen.. Walerianowi Czumie.. (od 3 września komendantowi obrony miasta) oraz gen.. Juliuszowi Rómmlowi.. (od 8 września dowódcy.. Armii Warszawa.. Bohaterska obrona trwała do 28 września, oprócz wojska, stolicę broniła ludność cywilna, którą wspierał prezydent.. W okresie okupacji Warszawa była siedzibą władz.. dystryktu warszawskiego.. Generalnego Gubernatorstwa.. Celem nazistów było całkowite zgermanizowanie Warszawy (m.. tzw.. plan Pabsta.. ) stąd też miała tu miejsce masowa eksterminacja warszawian (liczne egzekucje, deportacje, wysyłki do obozów koncentracyjnych, obozów zagłady, na roboty do Rzeszy etc.. W 1939 Warszawa była największym skupiskiem Żydów w.. oraz drugim – po.. Nowym Jorku.. – na świecie.. Według spisu ludności żydowskiej przeprowadzonego 28 października 1939 w Warszawie mieszkało wtedy 359 827 Żydów.. W pierwszych latach okupacji stali się oni głównym celem niemieckiego terroru.. W listopadzie 1940 utworzono.. getto.. W 1942 80% mieszkańców getta wymordowano w komorach gazowych obozu zagłady w.. Treblince.. W 1943 po.. powstaniu.. getto zostało zlikwidowane, pozostałych jeszcze przy życiu mieszkańców wymordowano lub wywieziono do obozów w.. dystrykcie lubelskim.. , a cały teren dzielnicy zamkniętej zrównano z ziemią.. Getto warszawskie.. Mimo hitlerowskiego terroru od początku okupacji Warszawa była wielkim centrum.. ruchu oporu.. i walki z okupantem.. Intensywność i różnorodność form, m.. formowanie wojska, masowe akcje zbrojne,.. mały.. i duży.. sabotaż.. , tajna działalność oświatowo-kulturalna, ratowanie dzieł sztuki, działalność rozmaitych ośrodków kierowniczych i działających w konspiracji stronnictw i grup politycznych uczyniły Warszawę siedzibą władz.. Polskiego Państwa Podziemnego.. i Komendy Głównej.. Armii Krajowej.. 14 września 1944 roku.. Armia Czerwona.. wyzwoliła spod władzy hitlerowskiej prawobrzeżną Warszawę.. Terror okupanta niemieckiego z jednej i niebezpieczeństwo ekspansji dyktatury stalinowskiej z drugiej strony było asumptem zorganizowania przez AK w ramach.. akcji „Burza”.. , które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku i objęło całą lewobrzeżną Warszawę.. Trwało ono 63 dni, oprócz powstańców z okupantem bohatersko walczyła także znaczna część ludności cywilnej.. O upadku zdecydowała oprócz dostatecznego braku pomocy z zewnątrz,.. wzmożona eksterminacja ludności.. przez nazistów (m.. rzezie na.. Woli.. Ochocie.. Po kapitulacji, hitlerowcy w ramach zemsty.. wygnali.. większość mieszkańców, a zabudowę miasta.. systematycznie niszczyli.. W czasie powstania po stronie polskiej zginęło 16 tys.. powstańców i około 150 tys.. ludności cywilnej.. Ogółem podczas wojny, zginęło ok.. 700 tys.. warszawian.. 17 stycznia 1945 zakończyła się okupacja hitlerowska, Armia Czerwona i.. Ludowe Wojsko Polskie.. zajęły lewobrzeżną Warszawę.. W wyniku.. bombardowania Warszawy.. (1939),.. powstania w getcie warszawskim.. (1943),.. (1944) i.. zburzenia Warszawy.. (1944–1945) zniszczeniu uległo 75–85% zabudowy miasta (w tym 923 z 957 zabytków architektury).. 14 lutego 1945 powołano.. Biuro Odbudowy Stolicy.. , 3 maja 1945 otwarto wystawę.. Warszawa oskarża.. , 16 czerwca 1945 utworzono.. Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy.. W okresie stalinizmu miały miejsce liczne represje przedstawicieli opozycji i państwa podziemnego.. Wskutek centralizacji państwa.. potrzebne źródło.. Warszawa stała się głównym centrum administracyjnym i politycznym kraju.. Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.. (1952) jako pierwsza określiła Warszawę jako.. stolicę Polski.. 14 maja 1955 roku został podpisany.. Układ Warszawski.. W pełni historycznie odbudowano Stare i Nowe Miasto,.. wraz z okolicami i większość pojedynczych obiektów.. W pozostałych przypadkach budowano w duchu modernizmu i socrealizmu, czego przykładem jest.. Pałac Kultury i Nauki.. Odbudowano mosty, unowocześniono sieć transportową (m.. Trasa W-Z.. Kolejne inwestycje prowadzono w dalszych latach.. Warszawa otrzymała sieć nowych arterii komunikacyjnych (m.. Wisłostradę.. Trasę Łazienkowską.. Trasę Toruńską.. ), wzniesiono.. Dworzec Centralny.. Nastąpiła silna industrializacja (m.. przemysł samochodowy, metalurgiczny, elektroniczny, farmaceutyczny, budowlany, odzieżowy, spożywczy) i urbanizacja (osiedla mieszkaniowe m.. Jelonki.. Tarchomin.. Targówek.. Ursynów.. -.. Natolin.. Kabaty.. Przez cały okres PRL-u w Warszawie kształtował się ruch opozycyjny.. Rozwijała się współczesna awangarda w sztuce, oprócz.. „Zachęty”.. nowymi wielkimi centrami sztuki nowoczesnej stały się m.. Centrum Sztuki Współczesnej.. Zamku Ujazdowskim.. Galeria Foksal.. W 1973 roku rozpoczęła się.. odbudowa Zamku Królewskiego.. 2 czerwca 1979 w Warszawie rozpoczęła się.. pierwsza pielgrzymka.. papieża.. w Polsce.. Od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku w Pałacu Namiestnikowskim w Warszawie odbyły się.. obrady Okrągłego Stołu.. , które zapoczątkowały transformację ustrojową.. Powołano lokalny samorząd i dokonano demokratyczne wybory przedstawicieli rad siedmiu dzielnic (.. Żoliborz.. Wola.. Mokotów.. Praga-Północ.. Praga-Południe.. W 1994 roku dokonano reformy administracyjnej stolicy.. Pierwszymi prezydentami miasta po okresie PRL byli kolejno.. Stanisław Wyganowski.. Mieczysław Bareja.. Marcin Święcicki.. Paweł Piskorski.. Wojciech Kozak.. Po uchwaleniu w 2002 nowej tzw.. ustawy warszawskiej.. , Warszawa stała się jednolitą gminą miejską na prawach powiatu, która jest częścią województwa mazowieckiego składającą się z 18 dzielnic.. Pierwszym prezydentem Warszawy według nowego ustroju został.. Lech Kaczyński.. , następnie przez krótki okres.. Mirosław Kochalski.. Kazimierz Marcinkiewicz.. Od 2006 funkcję tę pełni.. Po 1990 roku nastąpił boom budowlany, miasto stało się ważnym centrum finansowym i siedzibą inwestorów krajowych i zagranicznych.. Spośród wielu inwestycji do największych zalicza się m.. budowę.. metra.. (pierwsza linia oddana do użytku w 1995 r.. Stadionu Narodowego.. Muzeum Powstania Warszawskiego.. obwodnicy Warszawy.. , odbudowę historycznej zabudowy.. placu Teatralnego.. , renowację Krakowskiego Przedmieścia, przebudowę.. lotniska im.. Chopina na Okęciu.. Panorama.. Śródmieścia.. Widok z dachu budynku na.. Powiśle.. w stronę.. Centrum.. Ludność Warszawy.. Warszawa jest największym polskim miastem pod względem.. liczby ludności.. (1 724 404 mieszkańców według stanu z 31 grudnia 2013.. ) i.. (517,24 km².. Jest też jednym z najgęściej zaludnionych miast w Polsce (6.. miejsce w 2008).. Ludność Warszawy stanowi około 4,5% mieszkańców całego kraju.. Liczba ludności systematycznie nieznacznie wzrasta, na co niewielki wpływ ma przyrost naturalny – w 2008 wynoszący 0,4‰, a w dużo większym stopniu dodatnie saldo migracji – 2,1‰.. 45,94% mieszkańców miasta (790 436) stanowią mężczyźni, 54,06% (929 962) – kobiety.. Warszawa jest jednym z najbardziej sfeminizowanych miast w kraju (11.. Dużą część faktycznych mieszkańców stanowi ludność niezameldowana – szacowana całkowita liczba mieszkańców spędzająca noc w mieście wynosi w przybliżeniu 1,91–1,96 mln osób.. Ponadto codziennie ok.. 500 tys.. osób dojeżdża do Warszawy do pracy, z czego najwięcej z Łodzi (ok.. 150 tys.. ) i Radomia (ok.. 50 tys.. Po uwzględnieniu tej liczby otrzymujemy szacunkową wielkość 2,41-2,46 mln osób przebywających w granicach miasta w ciągu dnia.. Warszawa poniosła duże straty ludnościowe w wyniku.. II wojny światowej.. z 1289 tys.. mieszkańców w 1939 roku do 478 755 w 1946.. Na początku lat 50.. XX wieku przyrost ludności rocznie wynosił ok.. 5-7% (ok.. 45-60 tys.. osób wobec 41 tys.. nowych mieszkań w ramach planu sześcioletniego oddanych w latach 1950–1955), wprowadzono więc ograniczenia meldunkowe obowiązujące w Warszawie, w których wyniku tempo migracji spadło (w 1976 wynosiło 22 tys.. ludzi).. W okresie ograniczeń meldunkowych po liberalizacji przepisów.. możliwe stało się meldowanie m.. współmałżonków stałych mieszkańców miasta, wybitnych fachowców itp.. Ograniczenia te wpłynęły na rozwój miejscowości podwarszawskich, gdzie osiedlali się ludzie przybywający z całej Polski i niespełniający wymagań ustawowych.. Usunięcie ograniczeń meldunkowych spowodowało ponowny niekontrolowany napływ ludności do miasta.. Wykres liczby ludności miasta Warszawa na przestrzeni 3 ostatnich stuleci (w tys.. Warszawska Syrenka.. – jeden z symboli miasta.. Ustrój miasta stołecznego Warszawy.. Wraz z transformacją ustroju w kraju odrodził się warszawski samorząd.. Po wielu publicznych dyskusjach 18 maja 1990 Sejm uchwalił ustawę o ustroju Warszawy.. 27 maja w demokratycznych wyborach samorządowych mieszkańcy Warszawy wybrali swoich przedstawicieli do siedmiu gmin-dzielnic.. Na prezydenta Rada m.. Warszawy wybrała.. urbanistę.. Stanisława Wyganowskiego.. , który pełnił już tę funkcję od 27 stycznia 1990 na mocy decyzji premiera.. Tadeusza Mazowieckiego.. Warszawa po 56-letniej przerwie uzyskała szansę rozwoju zgodnego z wolą swoich mieszkańców.. 25 marca 1994 Sejm uchwalił następną ustawę o ustroju miasta stołecznego, wprowadzającą w stolicy podział na 11 niezależnych gmin, a największa z nich –.. gmina Warszawa-Centrum.. – dzieliła się dodatkowo na 7 dzielnic.. Władzę stanowiącą prawo i kontrolną stanowiło 19 rad: Rada Warszawy, 11 rad gmin i 7 rad dzielnic, do których wraz z wejściem w życie w 1999.. reformy podziału administracyjnego kraju.. i utworzeniem.. powiatu warszawskiego.. doszła kolejna – rada powiatu.. Po kolejnej nowelizacji tzw.. z 2002 Warszawa stała się jednolitą gminą na prawach powiatu, składającą się z 18 jednostek pomocniczych – dzielnic.. Prezydent Warszawy jest odtąd wybierany nie przez Radę m.. Warszawy, ale w.. wyborach bezpośrednich.. , przez mieszkańców.. Pierwszym prezydentem wybranym w ten sposób i pełniącym tę funkcję w nowym ustroju miasta był.. Zakres działania władz miasta, władz dzielnic i zasady gospodarki finansowej określa.. Statut m.. , przyjęty przez Radę Warszawy w dniu 10 stycznia 2008.. Warszawa jest członkiem.. Związku Miast Polskich.. Pałac Komisji Rządowej Przychodu i Skarbu.. – obecnie siedziba.. Prezydenta m.. i Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego.. Prezydenci Warszawy.. Prezydent m.. Warszawy jest wybierany bezpośrednio przez mieszkańców stolicy na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 2002.. Do prerogatyw prezydenta należy m.. zarządzanie własnością miejską oraz nadzorowanie pracy wszystkich podległych mu samorządów dzielnicowych – zakres obowiązków określa tzw.. Ustawa warszawska.. z 15 marca 2002.. od 2 grudnia 2006.. PO.. zastępcy prezydenta od 5 grudnia 2006:.. Jacek Wojciechowicz.. Włodzimierz Paszyński.. Michał Olszewski.. – od 13 października 2011.. byli zastępcy prezydenta:.. Jerzy Miller.. – od 5 grudnia 2006 do 29 listopada 2007.. Andrzej Jakubiak.. – od 5 grudnia 2006 do 12 października 2011.. Jarosław Kochaniak.. – do 5 czerwca 2013.. Jarosław Jan Dąbrowski.. – od 7 czerwca 2013.. do 22 kwietnia 2014.. W Sali Warszawskiej na IV piętrze.. Pałacu Kultury i Nauki.. obraduje Rada m.. zniosła poprzednio istniejące gminy i ustanowiła w Warszawie jeden organizm miejski na prawach.. powiatu.. , z Radą Miasta Stołecznego Warszawy jako organem stanowiącym prawo i sprawującym kontrolę.. W Radzie Warszawy zasiada 60 radnych, którzy są wybierani w wyborach bezpośrednich i proporcjonalnych co 4 lata.. W Radzie utworzono kilkanaście komisji, których zadaniem jest nadzór nad poszczególnymi dziedzinami życia.. Obecnie przewodniczącą Rady Miasta jest.. Ewa Malinowska-Grupińska.. Wszystkie decyzje Rady podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu Rady.. Każda z 18 dzielnic Warszawy posiada własną radę dzielnicy.. Pełnią one funkcje stanowiące i kontrolne oraz zarządzają szkołami i własnością miejską na podległym im obszarze.. Na czele rady dzielnicy stoi przewodniczący, ponadto wybiera ona.. burmistrza.. Łącznie w radach warszawskich dzielnic i w Radzie m.. Warszawy zasiada 469 radnych.. Ulica.. Ząbkowska.. Pradze-Północ.. Od 28 stycznia 2010 roku, Warszawa jest największym polskim miastem, w którym utworzono.. młodzieżową radę miasta.. – niezależny organ doradczo-konsultacyjny administracji samorządowej, reprezentujący młodych mieszkańców stolicy.. Młodzieżową Radę Warszawy tworzą przedstawiciele młodzieżowych rad z 18 dzielnic miasta, wybierani co 2 lata.. Każdej z dzielnic przysługują 2 mandaty w Radzie, a swoich przedstawicieli deleguje także środowisko szkół specjalnych.. Pracami Rady kieruje jej przewodniczący.. Zgodnie z uprawnieniami nadanymi przez Radę m.. Warszawy, Młodzieżowa Rada ma prawo przedkładania własnych opinii do projektów uchwał Rady Miasta dotyczących młodzieży.. Osobne artykuły:.. Podział administracyjny Warszawy.. Miejski System Informacji (Warszawa).. Podobnie jak przed wojną, Warszawa była, poczynając od 1945,.. miastem wydzielonym.. , czyli tzw.. województwem.. miejskim; od początku lat 60.. XX w.. utrwalił się podział na 7 dzielnic (w randze.. powiatów.. Po reformie administracyjnej w 1975 w Warszawie – podobnie jak w.. Krakowie.. Poznaniu.. Wrocławiu.. – zachowano podział na dzielnice.. Po.. wydarzeniach czerwcowych.. do dzielnicy.. włączono w ramach represji zbuntowany.. Ursus.. Dzielnica.. Ludność.. [osób].. Gęstość.. [osób/km²].. [km²].. 219 812.. 6206.. 35,42.. 178 662.. 7983.. 22,38.. 146 895.. 3355.. 43,79.. 137 651.. 7147.. 19,26.. Bielany.. 132 366.. 4093.. 32,34.. 123 464.. 5098.. 24,22.. 121 570.. 7808.. 15,57.. Bemowo.. 116 676.. 4676.. 24,95.. Białołęka.. 100 226.. 1372.. 73,04.. 84 614.. 8705.. 9,72.. Wawer.. 70 846.. 889.. 79,70.. 68 699.. 6016.. 11,42.. 54 745.. 5849.. 9,36.. 48 296.. 5702.. 8,47.. Włochy.. 38 278.. 1337.. 28,63.. Wilanów.. 26 011.. 708.. 36,73.. Rembertów.. 23 441.. 1215.. 19,30.. Wesoła.. 23 265.. 1014.. 22,94.. Od kwietnia 1990 dotychczasowych 7 dzielnic warszawskich uzyskało status gmin miejskich i nowe nazwy, przy czym gminy te nie były osobnymi miastami, a łącznie tworzyły jedno miasto.. W 1994 dokonano zmiany gmin-dzielnic – 7 dotychczasowych zastępując 11.. W wyniku zmian wprowadzonych przez tzw.. ustawę warszawską.. z 2002, Warszawa stanowi obecnie jedną gminę mającą status.. Istniejące wcześniej dzielnice.. gminy Warszawa-Centrum.. , gminy warszawskie oraz przyłączona do stolicy gmina.. zostały przekształcone w 18.. Dzielnice, chociaż są wyodrębnione instytucjonalnie i funkcjonalnie, posiadają ograniczone kompetencje samorządowe i nie posiadają osobowości prawnej.. Nazwę każdej dzielnicy, jej granice, zadania i kompetencje oraz zasady i tryb funkcjonowania jej organów określa statut nadany przez.. Radę m.. Najgęściej zaludnioną dzielnicą jest Ochota (8705 osób/km²), a najmniejsza gęstość jest w – Wilanowie (708 osób/km²).. Średnia dla całego miasta wynosiła 3317 osób/km² (stan na 31 grudnia 2012).. Rynek Starego Miasta w Warszawie.. , strona Dekerta i Barassa.. Fotografia laureatka konkursu w Kampanii promocji Miasta St.. Warszawy, „Tak widzę Warszawę” – Warszawa-Rynek Starego Miasta, 2007.. Urbanistyka i architektura Warszawy.. Historyczna zabudowa Warszawy wielokrotnie była niszczona podczas wojen.. Szczególnie ucierpiała podczas.. Miasto odbudowano dużym wysiłkiem społeczeństwa całego kraju.. Za wzorcową uznaje się.. rekonstrukcję.. Starego Miasta.. , które 2 września 1980 roku zostało umieszczone na.. liście światowego dziedzictwa UNESCO.. jako wyjątkowy przykład całkowitej rekonstrukcji zespołu historycznego.. Rekonstrukcję prowadziło.. , którego akta (14 679 teczek) w 2011 wpisano na listę.. Pamięć Świata.. prowadzoną przez.. UNESCO.. Stare Miasto w Warszawie.. Władze komunistyczne przyczyniły się jednak do dalszych zniszczeń – burzono całe kwartały zabudowy (rejon.. ), wyburzano dobrze zachowane budynki z XIX i początków XX wieku, a elewacje pozbawiano zdobień, uznawanych za burżuazyjny przeżytek.. Niejednokrotnie zniekształcano przedwojenny układ urbanistyczny.. W późniejszym okresie kolejnym władzom brakowało wizji rozwoju przestrzennego miasta i konsekwencji w planowaniu przestrzennym.. W efekcie zabudowa współczesnej Warszawy jest nieuporządkowana i chaotyczna, a miasto często oceniane przez mieszkańców i przyjezdnych jako brzydkie.. 26 października 1945 roku wydany został.. Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.. , znany jako Dekret.. Bieruta.. Na mocy dekretu na własność gminy m.. Warszawy przechodziły wszelkie grunty w przedwojennych granicach miasta (ok.. 14,146 ha).. Dekret w założeniach miał ułatwić odbudowę stolicy.. Dotychczasowi właściciele mogli składać wnioski o przyznanie wieczystej dzierżawy, jednak nie wszyscy zdołali złożyć takie wnioski, a niektórych wniosków nie rozpatrywano.. i ich własność odbierano, łamiąc dekret.. W praktyce odebrano ok.. 25 tys.. prywatnych właścicieli (według różnych źródeł) od 20.. do 40.. tys.. nieruchomości.. Całość odebranego dekretem mienia po odbudowie miasta według cen nieruchomości po 2000 roku szacowana jest na ok.. 40 mld zł.. Po upadku PRL dekret Bieruta pozostał w mocy, nie przeprowadzono systemowej reprywatyzacji, poszczególne nieruchomości były i są zwracane po długotrwałych procesach sądowych.. Wskutek braku ustawy reprywatyzacyjnej w Warszawie skupowano roszczenia od przedwojennych właścicieli.. Obecnie ok.. 2/3 gruntów w przedwojennych granicach miasta objęte są ujawnionymi lub potencjalnymi roszczeniami.. Nieuregulowanie własności gruntów bardzo utrudnia procesy inwestycyjne i rozwój miasta.. Wartość przewidywanych odszkodowań (przy wysokości 20% wartości utraconych nieruchomości) szacuje się obecnie na ok.. 15 mld zł.. , co znacznie przekracza roczny budżet miasta.. Tylko w ciągu 5 miesięcy 2012 roku wojewoda mazowiecki  ...   koncerty muzyczne urządza się głównie w.. Sali Kongresowej.. , a ostatnio także na.. Stadionie Narodowym.. Imprezy takie odbywały się także w.. hali Torwar.. , na stadionach.. Gwardii.. Skry.. służewieckim torze wyścigów konnych.. lotnisku na Bemowie.. , a mniejsze – w teatrach np.. Teatrze Muzycznym Roma.. Festiwale i konkursy muzyczne w Warszawie:.. Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im.. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „.. Warszawska Jesień.. Jazz Jamboree.. Warsaw Summer Jazz Days.. Międzynarodowy Konkurs Wokalny im.. Stanisława Moniuszki.. Festiwal Mozartowski.. Festiwal Muzyki Dawnej.. Co roku przyznawana jest.. Nagroda Literacka m.. „Zachęta”.. – gmach dawnego.. Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.. , jedno z ważniejszych centrów sztuki.. Muzeum Narodowe w Warszawie.. W Warszawie znajduje się kilkadziesiąt muzeów, a także wiele galerii sztuki.. Muzea w Warszawie.. Galerie w Warszawie.. Największe stołeczne galerie to.. Zachęta.. Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski.. , zaś największe muzea –.. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.. Muzeum Warszawy.. oraz otwarte w 2004.. W marcu 2010, z okazji.. Roku Chopinowskiego.. , zwiedzającym udostępniono po modernizacji.. W kwietniu 2013 na.. Muranowie.. zostało otwarte.. Muzeum Historii Żydów Polskich.. (wystawa główna zostanie udostępniona w październiku 2014).. Obecnie trwa remont siedziby głównej Muzeum Warszawy oraz budowa jego.. praskiego oddziału.. Muzeum Warszawskiej Pragi.. W warszawskiej.. Cytadeli.. powstanie nowa siedziba.. Muzeum Wojska Polskiego.. W sąsiedztwie.. planowana była budowa.. Muzeum Sztuki Nowoczesnej.. , a w pobliżu.. placu Na Rozdrożu.. Muzeum Historii Polski.. Warszawskie muzea i galerie uczestniczą co roku w.. Nocy Muzeów.. Kina w Warszawie.. Obecnie w Warszawie znajduje się 31 kin, w tym 14.. multipleksów.. należących do pięciu sieci multikinowych Cinema City, Multikino, Silver Screen, Kinoplex, Novekino.. Do roku 1939 istniało w Warszawie 54 kin i sal kinowych.. W 2008 w stałych kinach warszawskich wyświetlono 248.. 011 seansów filmowych, a obejrzało je 6,8 mln widzów.. Atlantic.. Cinema City.. Janki.. (poza granicami Warszawy).. Sadyba.. Femina.. Iluzjon.. Luna.. Muranów.. Paradiso.. Kino.. Lab.. Kinoteka.. PKiN.. Multikino.. Nove Kino Praha.. Biblioteka Narodowa.. – oddział udostępniania zbiorów specjalnych.. Biblioteka Uniwersytecka.. – widok od strony ul.. Dobrej.. W Warszawie znajduje się wiele bibliotek, w tym.. Biblioteka Publiczna m.. Koszykowa.. 26/28), utworzona w 1907, a stanowiąca dziś bibliotekę główną.. W mieście działa ponadto wiele bibliotek uczelni, z największą –.. Biblioteką Uniwersytecką.. , oraz biblioteki specjalistyczne, jak np.. Biblioteka Sejmowa.. Centralna Biblioteka Wojskowa.. W stolicy funkcjonuje kilkadziesiąt bibliotek publicznych – dzielnicowych i osiedlowych – dla dzieci, młodzieży i dorosłych, z wypożyczalniami i czytelniami naukowymi.. Nierzadko organizują one wystawy, konkursy i spotkania z autorami.. Zbiory bibliotek publicznych liczą ok.. 5,8 mln woluminów, korzysta z nich 370 tys.. czytelników (stan na 2008 rok).. Od niedawna tworzone są też.. mediateki.. z multicentrami, w których można wypożyczać płyty z muzyką,.. audiobooki.. filmy.. Mediateki:.. Nautilus – ul.. Pancera 18 (Białołęka) i MultiCentrum – ul.. Porajów 14.. Przystanek Książka – ul.. Grójecka 42 (Ochota).. Start-Meta.. – ul.. Szegedyńska 13 (Bielany).. Imprezy cykliczne w Warszawie.. na Rynku Starego Miasta.. Legenda o.. Warsie.. Sawie.. – legenda o powstaniu Warszawy.. Legenda o Syrenie – legenda o pochodzeniu herbu Warszawy,.. Warszawskiej Syrence.. Legenda o Złotej Kaczce – legenda związana z ulicą.. Tamka.. Ordynacka.. Bazyliszku.. – legenda o potworze, który zabijał wzrokiem w podziemiach kamienicy na.. Krzywym Kole.. Jeden z utworów.. Davida Bowiego.. pochodzący z płyty.. Low.. zatytułowany jest.. Brytyjski zespół rockowy.. Joy Division.. początkowo nosił nazwę Warsaw (.. Warszawa).. W 2007 polscy artyści wydali tribute album.. Tribute to Joy Division.. Istnieje.. duński.. zespół rockowy o nazwie.. Red Warszawa.. Istnieje polski zespół.. Kapela ze Wsi Warszawa.. Zespół.. Marduk.. na płycie.. Plague Angel.. ma utwór.. Warschau.. niem.. Warszawa) opowiadający o.. powstaniu warszawskim.. W 2009 amerykańsko-brytyjska supergrupa.. Them Crooked Vultures.. zamieściła utwór.. Warsaw or the First Breath You Take After You Give Up.. na swoim.. debiutanckim albumie.. W 2001 brytyjski zespół rockowy.. Porcupine Tree.. wydał album.. W 2001 powstała płyta.. Ireny Santor.. , zawierająca nagrania artystki z lat 1960-1980, poświęcone w całości stolicy (.. Halo Warszawo.. Moja Warszawa.. Warszawa, ja i ty.. W 2004.. Lady Pank.. wydało album.. Teraz.. , gdzie singlem promującym była piosenka.. Stacja Warszawa.. W 2004 osiedle.. Chomiczówka.. w Warszawie stało się tematem piosenki.. Sidneya Polaka.. , który tam dorastał.. W 2010 szwedzka grupa.. Sabaton.. nagrała album.. Coat of Arms.. , na której ukazała się m.. kompozycja pt.. Uprising.. opowiadająca o.. Teledysk do tej piosenki z udziałem generała.. Waldemara Skrzypczaka.. Petera Stormare.. został nakręcony w maju tego samego roku w.. Fabryce Norblina.. Jego premiera odbyła się 1 sierpnia 2010.. W 2012 powstał utwór o tytule jednej z nazw dzielnic Warszawy –.. zespołu.. Strachy na Lachy.. Był to singiel promujący album.. !TO!.. w 2013 roku.. Inne utwory:.. Piosenka o mojej Warszawie.. Autobus czerwony.. (sł.. Kazimierz Winkler, wyk.. Andrzej Bogucki),.. Ja mam to co Ty.. Wzgórze Ya-Pa 3.. Warszawa i ja.. (Partia),.. (T.. Love),.. Taka Warszawa.. (Beata Kozidrak),.. Światła miasta.. Durna 6, Mądra 11.. (Pidżama Porno),.. Varsovie.. (Monika Brodka),.. (Marika Spokoarmia).. Albumy:.. Sen o Warszawie.. Czesław Niemen.. Powstała znaczna liczba filmów o mieście – zarówno dokumentalnych, jak i fabularnych (np.. w reż.. Dariusza Gajewskiego.. Polskie Radio.. , al.. Niepodległości 77/85 (nowy budynek, widok od północy).. W Warszawie mieszczą się siedziby wydawców i redakcje większości największych polskich dzienników:.. „Faktu”.. „Super Expresu”.. „Gazety Wyborczej”.. „Przeglądu Sportowego”.. „Gazety Polskiej Codziennie”.. „Dziennika Gazety Prawnej”.. i „.. Rzeczpospolitej.. ” oraz tygodników:.. „Newsweek Polska”.. , „.. Polityki.. ”,.. „W Sieci”.. „Do Rzeczy”.. „Wprost”.. „Uważam Rze”.. Gazety Polskiej.. ” i.. „Przeglądu”.. Tematyką lokalną zajmują się dodatki lokalne do gazet ogólnopolskich: do „Rzeczpospolitej” –.. „Życie Warszawy”.. , „Gazety Wyborczej” – „Gazeta Stołeczna”, miesięczniki: „.. Kurier Warszawski.. Skarpa Warszawska.. ” i „.. Stolica.. ” (dawniej tygodnik) oraz półrocznik.. „Kronika Warszawy”.. Wydawane są także bezpłatne: dziennik „.. ” i półtygodnik.. „Echo Miasta”.. oraz gazety dzielnicowe i osiedlowe:.. „Nowa Gazeta Praska”.. Południe.. ” i inne.. Warszawa jest siedzibą spółki.. i redakcji jej.. programów ogólnopolskich.. , lokalnej rozgłośni.. Polskie Radio RDC.. oraz ogólnopolskiego.. Radio ZET.. Ponadto nadaje stąd wiele stacji prywatnych:.. Antyradio.. Radio Eska.. Radio Jutrzenka.. Radio Kampus.. Radio Kolor.. Radio Niepokalanów.. Radio Plus.. RMF Maxxx.. Mazowsze,.. Rock Radio.. Radio Warszawa.. (dawniej: Radio Warszawa-Praga).. Vox FM.. Warszawa.. (dawniej.. Radio WAWA.. Radio Złote Przeboje.. W stolicy swą główną siedzibę, studia i redakcje anten ogólnopolskich ma.. Telewizja Polska.. Nadawany jest stąd także lokalny program.. TVP Warszawa.. Również w Warszawie znajdują się studia innych stacji telewizyjnych:.. Polsat.. TVN.. TTV.. TV 4.. Superstacja.. TV Puls.. TV Trwam.. Telewizja Republika.. Stadion Narodowy.. im.. Kazimierza Górskiego.. – widok z placu Zamkowego.. TORWAR.. – największa hala w Warszawie.. Trybuny mieszczą 4 tys.. osób.. Stadion Wojska Polskiego im.. Marszałka Józefa Piłsudskiego.. Największy obiekt.. sportowy.. w Warszawie to wielofunkcyjny.. Stadion.. Narodowy.. mieszczący 58 tys.. widzów, na którym mogą się odbywać mecze.. piłkarskie.. rugby.. footballu amerykańskiego.. oraz widowiska rozrywkowe.. Zastąpił dawny lekkoatletyczny.. Stadion Dziesięciolecia.. , który funkcjonował 1955–2007 i mieścił maksymalnie 100 tys.. widzów.. W Warszawie istnieją również: 31-tysięczny piłkarski stadion.. Pepsi Arena.. , lekkoatletyczne stadiony.. Gwardii Warszawa.. Skry Warszawa.. oraz 7-tysięczny piłkarski.. Stadion Polonii.. W Warszawie jest także zlokalizowane kilkanaście hal sportowych, w tym największa, mogąca pomieścić na swoich trybunach 4 tys.. widzów.. Hala Torwar.. Tor wyścigów konnych.. na Służewcu,.. Tor łyżwiarski.. Stegny.. , kilka krytych lodowisk, kilkadziesiąt całorocznych basenów i kortów tenisowych, m.. klubu sportowego.. Warszawianka.. Mieszczą się tu siedziby.. Narodowego Centrum Sportu.. Centrum Olimpijskiego.. W przeszłości kilkakrotnie podnoszono ideę zorganizowania w Warszawie igrzysk olimpijskich (Igrzysk Nadwiślańskich), w których miały być wykorzystane już istniejące, zmodernizowane obiekty sportowe, ale również nowe kompleksy i urządzenia sportowe.. Pomysły te jednak nie doczekały się realizacji, z wyjątkiem pojedynczych budów lub modernizacji, takich jak Centrum Olimpijskie.. W 2012 dwa warszawskie kluby piłkarskie występowały w.. Ekstraklasie.. Legia Warszawa.. Polonia Warszawa.. ) (obecne tam od wielu lat).. W rozgrywkach.. Basketligi.. występuje.. koszykarski.. klub (.. ) i (.. AZS Politechnika Warszawska.. ), której.. siatkarska.. sekcja również w sezonie 2011/2012 występuje w.. PlusLidze.. Osobna strona:.. Kategoria:Kluby sportowe w Warszawie.. Główne warszawskie kluby sportowe, w których uprawia się różne dyscypliny sportowe (alfabetycznie).. Poz.. Klub.. Zał.. Dyscypliny.. Obiekty.. Pojemność.. Lokalizacja.. CWKS Legia Warszawa.. 1916.. piłka nożna.. koszykówka.. hokej na lodzie.. siatkówka.. , lekkoatletyka, tenis ziemny, szermierka.. 30 800.. Łazienkowska 3.. Polonia Warszawa (piłka nożna).. 1911.. szachy.. pływanie.. , tenis stołowy, lekkoatletyka.. Stadion Polonii Warszawa.. 7150.. Konwiktorska 6.. KSP Warszawianka.. 1921.. pływanie, tenis ziemny, piłka ręczna.. (basen olimpijski) (korty).. 4 400.. Merliniego 4.. RKS Skra Warszawa.. lekkoatletyka, rugby, rzut młotem.. Stadion Skry.. 15 tys.. Wawelska 5.. WKS Gwardia Warszawa.. boks.. lekkoatletyka.. strzelectwo.. judo.. zapasy.. Stadion Gwardii.. 9060.. Racławicka 132.. Polsat Warsaw Open WTA Tournament, korty.. Duże warszawskie kluby sportowe w których uprawia się różne dyscypliny sportowe (alfabetycznie):.. AZS AWF Warszawa.. , rugby.. , aerobik, judo, lekkoatletyka, trójbój siłowy, tenis ziemny, narciarstwo (37 sekcji).. AZS UW Warszawa.. – futsal,.. piłka ręczna.. Bielański Klub Karate Kyokushinkai.. DKS Targówek.. – akrobatyka.. Drukarz Warszawa.. – piłka nożna.. FCB Escola Varsovia.. – młodzieżowa piłka nożna (sekcja treningowa FC Barcelony).. GKP Targówek.. Hutnik Warszawa.. Klub Sportowy PALESTRA Thai Kickboxing.. – Muay Thai, K1, boks, MMA.. KS Przyszłość Włochy.. KS Wesoła.. – piłka nożna, szachy, łucznictwo.. Legion Warszawa.. – szachy.. RKS Marymont Warszawa.. – łyżwiarstwo figurowe.. MKS MDK Warszawa.. – siatkówka, szachy.. MKS MOS 2 Warszawa.. – wioślarstwo.. MOS Wola Warszawa.. MUKS Euro6 Warszawa.. Okęcie Warszawa.. Olimpia Warszawa.. Orzeł Warszawa.. – lekkoatletyka.. RKS Ursus Warszawa.. RKS Sarmata Warszawa.. MKS Sparta Warszawa.. – siatkówka.. Spójnia Warszawa.. – kajakarstwo klasyczne, tenis ziemny.. Warszawski Klub Kolarski.. – kolarstwo.. Warszawskie Towarzystwo Wioślarskie.. UKS G-8 Bielany Warszawa.. – pięciobój nowoczesny, biathlon, triathlon, strzelectwo, taekwondo.. Warsaw Cricket Club.. – krykiet.. Warsaw Eagles.. – futbol amerykański.. WKM Warszawa.. – żużel.. Varsovia Warszawa.. – piłka nożna, tenis i piłka ręczna.. TdP'2011.. Trasa kolarskich zawodów.. Tour de Pologne.. dorocznie przebiega przez Warszawę.. Warszawa jest również gospodarzem biegów masowych:.. Półmaratonu Warszawskiego.. (marzec),.. Maratonu Warszawskiego.. (maj/wrzesień),.. Biegu Wisły.. Irena Run.. Biegnij Warszawo.. (październik).. Korty KSP Warszawianka goszczą regularnie turnieje tenisowe m.. J S Cup.. Suzuki Warsaw Masters 2008.. Polsat Warsaw Open.. Od 1921 odbywają się piłkarskie.. Derby Warszawy.. rozgrywane pomiędzy warszawskimi klubami Legią Warszawa i Polonią Warszawa.. Na torze Służewiec odbywają się gonitwy konne –.. Wielka Warszawska.. Regularnie odbywają się tu Halowe Mistrzostwa Polski Seniorów w Lekkoatletyce, Mistrzostwa Polski Seniorów w Lekkoatletyce,.. Memoriały Janusza Kusocińskiego.. Kamili Skolimowskiej.. W 2008 Warszawa otrzymała tytuł.. Europejskiej Stolicy Sportu.. W Warszawie funkcjonują sportowe towarzystwa:.. Cyklistów.. Wioślarskie.. Szachistów.. Łyżwiarskie.. W 2012 r.. stolica była jednym z ośmiu miast-gospodarzy największego sportowego wydarzenia w Polsce –.. Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej.. rozegrano łącznie pięć meczów: trzy w fazie grupowej (w tym dwa z udziałem reprezentacji Polski, z czego jeden był meczem otwarcia) oraz po jednym ćwierćfinale i półfinale.. Warszawa ubiega się o zorganizowanie IX.. Igrzysk Frankofonii.. w 2021.. Widok na wydzielony obszar usług i gastronomii.. Portu Czerniakowskiego.. na wysokości Stadionu Legii.. Obecnie w Warszawie funkcjonuje 32 basenów, w tym – w sezonie letnim – cztery odkryte:.. Moczydło.. Górczewskiej.. na Woli,.. WOW Wisła Inflancka.. Inflanckiej.. w Śródmieściu,.. Park Kultury w Powsinie.. Maślaków 1 na Ursynowie i w.. Parku Szczęśliwickim.. na Ochocie.. W Warszawie funkcjonują trzy.. porty rzeczne.. port Czerniakowski.. port Praski.. port Żerański.. oraz dwie plaże miejskie.. Pierwsza działa od 2004 roku na wysokości zoo.. , zaś druga od lipca 2008 na wysokości ulicy Krynicznej na.. Saskiej Kępie.. [89].. Od wielu lat rzeka Wisła nie spełnia podstawowych wymogów sanitarnych.. Najbliższe kąpieliska w okolicy Warszawy znajdują się nad.. Zalewem Zegrzyńskim.. W 2006 możliwa była również kąpiel w.. Jeziorku Czerniakowskim.. , jednak zostały wykryte w nim bakterie.. cholery.. [90].. Od niedawna ponownie zostało reaktywowane kąpielisko w Jeziorze Czerniakowskim.. Bazylika archikatedralna św.. Jana Chrzciciela.. Starym Mieście.. Na dalszym planie.. kościół Jezuitów.. – sanktuarium.. Matki Bożej Łaskawej.. Kościoły i związki wyznaniowe w Warszawie.. Warszawa jest siedzibą władz zwierzchnich i jednostek administracyjnych wielu.. Kościołów i związków wyznaniowych.. Konferencji Episkopatu Polski.. archidiecezji warszawskiej.. [91].. (14 dekanatów z 86 parafiami w granicach miasta) i.. diecezji warszawsko-praskiej.. (6 dekanatów z 51 parafiami w granicach miasta).. Kościoła rzymskokatolickiego.. , władz zwierzchnich.. Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.. Kościoła Ewangelicko-Reformowanego.. Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego.. Kościoła Zielonoświątkowego.. , władz zwierzchnich oraz.. diecezji warszawskiej.. Kościoła Polskokatolickiego.. kustodii warszawskiej.. Kościoła Katolickiego Mariawitów.. , metropolii warszawskiej i całej Polski oraz.. diecezji warszawsko-bielskiej.. Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.. Z tego względu w stolicy jest 1.. archikatedra.. , 5.. katedr.. i 2.. konkatedry.. W Warszawie znajdują się także parafie i zbory innych wyznań.. katolickich.. protestanckich.. , siedziby.. gmin żydowskich.. gminy muzułmańskiej.. oraz innych związków wyznaniowych.. W stolicy działają również wspólnoty.. buddyjskie.. [92].. Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu.. Związek Buddyjski Bencien Karma Kamtzang.. Szkoła Zen Kwan Um w Polsce.. Przy ulicy Wiertniczej znajduje się.. meczet.. oraz trwa budowa kolejnego w okolicach.. ronda Zesłańców Syberyjskich.. Podczas badania sondażowego, przeprowadzonego w 2010 r.. przez zespół socjologów z.. UKSW.. , 66% ankietowanych mieszkańców Warszawy zadeklarowało się jako osoby wierzące, a 6% jako osoby niewierzące.. [93].. W samych tylko świątyniach katolickich Warszawy w każdą niedzielę odprawianych jest ponad 600 nabożeństw, a w dni powszednie – ponad 250 nabożeństw.. Na msze te uczęszcza 32% wiernych.. , oraz 34% wiernych.. [94].. Eucharystię.. przyjmuje około 15% wiernych.. Z Warszawy co roku wyrusza kilka pieszych.. pielgrzymek.. Jasną Górę.. , w tym najbardziej znana i najliczniejsza w Polsce, 300-letnia.. Pielgrzymka warszawska.. Warszawska Akademicka Pielgrzymka Metropolitalna.. i Praska pielgrzymka piesza.. W stolicy znajduje się kilka.. sanktuariów maryjnych.. – m.. sanktuarium Matki Boskiej Łaskawej.. z jej obrazem koronowanym w 1651 w obecności króla.. Jana Kazimierza.. (pierwsza koronacja obrazu maryjnego w Polsce).. Matka Boska Łaskawa jest uznawana za główną patronkę Warszawy.. [95].. Drugorzędnym patronem miasta jest.. bł.. Władysław z Gielniowa.. bernardyn.. kościoła pw.. , zmarły w 1505 r.. Patronem Warszawy ogłosił go papież.. Jan XXIII.. 19 grudnia 1962 r.. Bazylika katedralna Świętych Michała i Floriana.. na Pradze.. Katedra Świętego Ducha.. – główna siedziba Kościoła polskokatolickiego.. Sobór Świętej Marii Magdaleny.. – główna siedziba polskiej Cerkwi Prawosławnej.. Synagoga Nożyków.. – siedziba warszawskiej Gminy Żydowskiej.. Główny Kościół.. parafii ewangelicko-augsburskiej.. Kościół.. parafii ewangelicko-reformowanej.. Kampinoski Park Narodowy.. przy granicy z Warszawą – uroczysko Opaleń.. Rezerwat przyrody Bagno Jacka.. Rezerwat przyrody Morysin.. Rezerwat przyrody Wyspy Zawadowskie.. Około 200 km² miasta zajmują.. tereny zieleni.. : parki, lasy, zieleń uliczna oraz zieleń osiedlowa i zieleń wokół obiektów użyteczności publicznej.. [96].. Znaczne obszary objęte są ochroną przyrody.. Tereny zieleni w Warszawie.. Na północny zachód od Warszawy rozciąga się.. Puszcza Kampinoska.. Większość terenów puszczy zajmuje.. , stanowiący od 2000.. rezerwat biosfery.. Warszawa jest jedyną stolicą w Europie i jedną z dwóch w świecie graniczących bezpośrednio z parkiem narodowym.. W granicach otuliny Kampinoskiego Parku Narodowego leży część dzielnicy Bielany.. Na terenie miasta istnieje wiele obszarów i obiektów cennych przyrodniczo, objętych ochroną na mocy ustawy o ochronie przyrody:.. 13.. rezerwatów przyrody.. (w tym dwa: Las Natoliński i Skarpa Ursynowska – objęte dodatkowo ochroną kulturową).. 5.. użytków ekologicznych.. zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.. kilkaset.. pomników przyrody.. (w tym wiele drzew i zespołów drzew, z największą aleją lipową wzdłuż.. Żwirki i Wigury.. , oraz ponad 60 głazów narzutowych lub zespołów, z największym Głazem Ursynowskim przy ul.. Nutki – 9,6 m obwodu).. Rezerwaty przyrody w Warszawie.. Pomniki przyrody w Warszawie.. Ponadto inne wartościowe tereny – dolina Wisły, Wilanówki, ciąg jezior oraz kompleksy leśne – weszły w skład.. Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.. Część WOChK związana z doliną Wisły stanowi obecnie fragment sieci obszarów.. Natura 2000.. Tereny leśne we wschodniej części Warszawy objęto granicami.. Mazowieckiego Parku Krajobrazowego.. Lasy miejskie Warszawy.. W obrębie miasta znajduje się kilkanaście zwartych kompleksów leśnych, obejmujących ponad 7200 ha.. , co stanowi prawie 14% powierzchni miasta.. Część lasów, jak np.. Las Bielański.. , jest pozostałością dawnej, rozległej puszczy mazowieckiej, porastającej te obszary; znaczna część jest kompleksami silnie przekształconymi przez gospodarkę, część lasów pochodzi z XX-wiecznych zalesień.. Większość lasów w obrębie Warszawy to bory sosnowe z domieszką brzóz i dębów.. Wiele z tych środowisk służy warszawiakom do rekreacji, niektóre mają dużą wartość przyrodniczą i chronione są w formie.. Największą część spośród obszarów leśnych zajmują lasy prywatne pod nadzorem Prezydenta m.. Warszawy (44%), pozostałe to lasy miejskie (38%) (.. ) i lasy stanowiące własność Skarbu Państwa administrowane przez.. Lasy Państwowe.. (18%).. Największe zwarte obszary leśne Warszawy zlokalizowane są w obrębie.. Składają się z kilku dużych kompleksów leśnych, częściowo od siebie izolowanych, leżących na południowo-wschodnim skraju miasta: w dzielnicach Wesoła i Wawer i częściowo w podwarszawskich gminach.. W skład Mazowieckiego Parku Krajobrazowego wchodzą m.. rezerwaty.. Rezerwat im.. Króla Jana Sobieskiego.. z pięknymi fragmentami dąbrów i.. Bagno Jacka.. w Wesołej.. Na północ od terenów Mazowieckiego Parku Krajobrazowego położone są rozległe.. Lasy Rembertowskie.. , częściowo zlokalizowane na terenach wojskowych.. Na ich południowym skraju leży leśny.. rezerwat Kawęczyn.. , a blisko niego.. rezerwat Olszynka Grochowska.. Duże obszary leśne, sąsiadujące z.. Lasami Legionowskimi.. , znajdują się w dzielnicy Białołęka.. W lewobrzeżnej części Warszawy również znajduje się kilka rozległych obszarów leśnych, m.. Las Kabacki.. Stefana Starzyńskiego mający status.. rezerwatu krajobrazowego.. położony na południowym skraju dzielnicy.. – rezerwat przyrody położony w północnej części Warszawy, na Bielanach,.. Las Młociński.. Park Leśny Bemowo.. Te trzy ostatnie obszary łączą się wąskimi pasami zadrzewień ze znajdującym się tuż za granicami miasta.. Kampinoskim Parkiem Narodowym.. Są tu także mniejsze fragmenty zbiorowisk leśnych o charakterze leśno-parkowym:.. Las Natoliński.. – rezerwat przyrody wchodzący w skład.. zespołu pałacowo-parkowego Park Natoliński.. Morysin.. – rezerwat przyrody w rejonie Wilanowa,.. Lasek na Kole.. Obszary leśne Warszawy są bardzo cenne jako ostoje fauny i flory (zwłaszcza lasy objęte ochroną jako rezerwaty) oraz ze względu na walory krajobrazowe.. Park Moczydło.. ze zbiornikiem wodnym.. Łacha Potocka.. Na terenie Warszawy znajduje się kilkadziesiąt zbiorników wodnych i cieków, niektóre z nich mają dużą wartość przyrodniczą i krajobrazową.. W skład wód stojących wchodzi m.. kilka zbiorników o charakterze.. jezior.. , będących.. starorzeczami.. Wisły (.. Jezioro Wilanowskie.. Jeziorko Czerniakowskie.. Jezioro Powsinkowskie.. Jezioro Kamionkowskie.. Jezioro Gocławskie.. , Łacha Potocka), kilka zbiorników torfowiskowych, kilkanaście stawów parkowych i sztuczne zbiorniki (przeważnie.. fosy.. ) będące pozostałościami XIX-wiecznych.. fortyfikacji.. Warszawy, a także pozostałości po wyrobiskach gliny w formie glinianek (w.. Parku Moczydło.. Glinianki Sznajdra.. Staw Koziorożca.. itd.. Największym naturalnym zbiornikiem wodnym w Warszawie jest Jeziorko Czerniakowskie.. [97].. (19,7 ha) mające status.. rezerwatu.. Inne duże zbiorniki (o powierzchni kilkunastu ha) to także Jezioro Powsinkowskie (bardzo cenne przyrodniczo: m.. jako ostoja.. ptaków.. wodno-błotnych i ze względu na rzadkie gatunki.. bentosowych.. bezkręgowców.. [98].. ) i Jezioro Wilanowskie.. W dużych warszawskich parkach znajduje się wiele stawów parkowych, jednak tylko niektóre z nich mają charakter zbiorników trwałych (.. Park Szczęśliwicki.. Park Skaryszewski.. , Dolinka Służewiecka), z pozostałych (np.. Pole Mokotowskie.. Park Ujazdowski.. ) woda jest regularnie spuszczana, okresowo usuwane są rośliny i osady, co uniemożliwia występowanie w nich większości typowych przedstawicieli słodkowodnej.. fauny.. flory.. Na terenie Warszawy występują chronione prawem.. torfowiska.. , na których znajdują się malownicze zbiorniki wodne (m.. Macierowe Bagno i.. w Wesołej oraz Biały Ług w Wawrze).. Częściową ochroną prawną jako tzw.. użytek ekologiczny.. objęte jest.. Jeziorko Imielińskie.. na Ursynowie.. Na terenie Warszawy znajduje się wiele sztucznych zbiorników wodnych będących pozostałościami po XIX-wiecznych fortyfikacjach miasta.. Należą do nich m.. fosa.. Fortu Wawrzyszew.. – obecnie jeden z bardziej czystych zbiorników tej części Warszawy.. Fortu Bema.. – dostępna dla zwiedzających wraz z parkiem utworzonym na terenie fortyfikacji, w ostatnich latach uregulowana i odnowiona łączenie z całym kompleksem.. Fosa Babicka wokół.. Fortu Babice.. – zbiornik niedostępny dla publiczności (zajęty przez.. Wojsko Polskie.. Fortu Blizne.. Fortu Okęcie.. – znajdująca się w rękach prywatnych.. Fortu Zbarż.. – publicznie dostępna, obfitująca w ryby i lubiana przez wędkarzy.. Fortu Piłsudskiego.. Fortu Czerniaków.. , obecnie Park im.. Czesława Szczubełka.. Bernardyńska Woda.. Wiele fragmentów przepływającej przez Warszawę Wisły, zwłaszcza na wschodnim brzegu, jest bardzo cennych przyrodniczo, zarówno ze względu na gnieżdżące się tu ptaki.. [99].. Rezerwat Wyspy Zawadowskie.. w Wilanowie i Wawrze), jak i liczne populacje.. ryb.. , a także rzadkich.. Około 20 trwałych cieków i kanałów jest elementem środowiska przyrodniczego Warszawy, m.. silnie zdegradowany, choć wciąż atrakcyjny przyrodniczo kilkunastokilometrowy.. Kanał Żerański.. (Królewski) łączący Wisłę z.. Jeziorem Zegrzyńskim.. i malownicza rzeka.. Wilanówka.. , płynąca fragmentami wśród wiejskiego i półnaturalnego krajobrazu.. Wiele starych cieków wodnych:.. Drna.. Rudawka.. Żurawka.. – zostało skanalizowanych.. Środowiska słodkowodne Warszawy i ich otoczenie to, jak w przypadku innych wielkich miast rezerwuary.. różnorodności biologicznej.. , podlegają coraz większej presji ze strony otaczających silnie zurbanizowanych obszarów (tzw.. rozpełzanie się miasta).. Honorowi Obywatele miasta stołecznego Warszawy.. Lista miast partnerskich Warszawy.. [100].. Coventry.. Wielka Brytania.. (1957).. San Diego.. Stany Zjednoczone.. (1960).. Düsseldorf.. Niemcy.. (1989).. Hamamatsu.. Japonia.. (1990).. Île-de-France.. Francja.. Toronto.. Kanada.. (1991).. Haga.. Holandia.. Stambuł.. Turcja.. Tel Awiw-Jafa.. (1992).. Buenos Aires.. Argentyna.. Harbin.. Chiny.. (1993).. Rosja.. Kijów.. Ukraina.. (1994).. Tajpej.. Tajwan.. (1995).. Saint-Étienne.. Chicago.. Seul.. Korea Południowa.. (1996).. Sankt Petersburg.. (1997).. Rio de Janeiro.. Brazylia.. Grozny.. , Rosja (1997).. Wilno.. Litwa.. (1998).. Paryż.. (1999).. Hanoi.. Wietnam.. (2000).. Wiedeń.. Austria.. (2001).. Astana.. Kazachstan.. (2002).. Ryga.. Łotwa.. Budapeszt.. Węgry.. (2005).. Oslo.. Norwegia.. (2006).. Madryt.. Hiszpania.. Kair.. Egipt.. Bangkok.. Tajlandia.. (2010).. Charków.. (2011).. Zagrzeb.. Chorwacja.. Portal.. Wikiprojekt.. 1,2.. 1,3.. 1,4.. 1,5.. 1,6.. 1,7.. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. [on-line].. 2013.. [dostęp 2014-04-29].. 112.. 2,0.. 2,1.. Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2014, stan na 01.. 01.. 2014.. Ustawa z dnia 15 marca 2002 r.. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (.. Dz.. z 2002 r.. Nr 41, poz.. 361.. Zob.. art.. 1 ust.. 1.. Ustawy warszawskiej.. Artykuły 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r.. The World According to GaWC 2010.. Globalization and World Cities (GaWC) Study Group and Network.. Loughborough University.. Kazimierz Rymut:.. Nazwy miast Polski.. Zakład Narodowy im.. Ossolińskich, 1987, s.. 256.. ISBN 83-04-02436-5.. 9,0.. 9,1.. [dostęp 2009-11-23].. Geoportal.. Główny Urząd Geodezji i Kartografii.. [dostęp 2012-03-01].. Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.. Urząd m.. Warszawy, 2006.. [dostęp 2009-01-05].. Jarosław Zieliński:.. Bielany sprzed 170 lat.. Urząd Dzielnicy Bielany, 2007.. [dostęp 4.. 12.. 2008].. 13,0.. 13,1.. Weatherbase: Historical Weather for Warsaw, Poland.. [dostęp 2008-02-11].. C.. Peel, B.. L.. Finlayson, T.. A.. McMahon.. Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification.. 11, s.. 1633-1644, 2007.. ISSN.. 1027-5606.. 15,0.. 15,1.. 15,2.. Krzysztof Błażejczyk:.. Klimat i bioklimat Warszawy.. [dostęp 2010-10-27].. Polska Encyklopedia Szlachecka, t.. I, Warszawa 1935, s.. 42.. Ruta Sakowska:.. Ludzie z dzielnicy zamkniętej.. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993, s.. ISBN 83-01-11146-X.. Jej dzieje i kultura.. Aleksander Gieysztor (red.. ), Janusz Durko (red.. Warszawa: Wydawnictwo „Arkady”, 1980, s.. 522.. ISBN 83-213-2958-6.. Encyklopedia Warszawy.. Stanisław Herbst (red.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s.. 54, 606, 714.. Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalona przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.. z 1952 r.. Nr 33, poz.. 232.. 22,0.. 22,1.. 22,2.. 22,3.. 22,4.. 22,5.. Miasta w liczbach 2007-2008.. [dostęp 2010-12-27].. [zarchiwizowane z.. adresu.. 2011-08-27].. [dostęp 2014-06-19].. 24,0.. 24,1.. Jakub Bijak, Anna Kicinger.. Studium metodologiczne oszacowania rzeczywistej liczby ludności Warszawy.. „CEFMR Working Paper”.. 2/2007, 2007.. 1732-0631.. Odziemczyk Magda.. Pół miliona ludzi codziennie dojeżdża do Warszawy.. „Super Express”, 2010-06-16.. 1939-1979 Roczniki statystyczne GUS.. Krystyna Krzyżakowa,.. Problemy harmonijnego rozwoju Warszawy, Rozmowa z wiceprezydentem m.. Warszawy mgr.. inż.. Jerzym Brzostkiem.. ”, Nr 41 (1556), 9 października 1977 r.. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1974 r.. w sprawie ograniczenia pobytu stałego osób zamierzających zamieszkać na terenie m.. ,.. z 1975 r.. Nr 1, poz.. 30,0.. 30,1.. 30,2.. Biuletyn Informacji Publicznej.. [dostęp 2010-02-28].. Nr 113, poz.. 984.. Na dzień 13 października 2013.. warszawski komisarz wyborczy.. zarządził referendum w sprawie odwołania przed upływem kadencji H.. Gronkiewicz-Waltz z funkcji Prezydenta m.. st.. Inicjator referendum: Warszawska Wspólnota Samorządowa.. Zastępca Prezydenta m.. Warszawy – Michał Olszewski.. Artykuł.. Wiemy, kto został nowym wiceprezydentem Warszawy.. w serwisie Wiadomosci.. Onet.. pl (opublikowane 7.. 06.. 2013).. Jarosław Dąbrowski podał się do dymisji.. , TVN Warszawa, 2014, [dostęp 30 kwietnia 2014].. Rada m.. Warszawy – informacje ogólne.. Młodzieżowa Rada.. Artykuł 4 ustawy z dnia 15 marca 2002 r.. World Heritage List:.. Historic Centre of Warsaw.. [dostęp 28 stycznia 2009].. Tomasz Urzykowski:.. Dokumenty z odbudowy Warszawy dziedzictwem ludzkości.. Gazeta Stołeczna.. 2011-06-10.. [dostęp 2011-06-14].. Archive of Warsaw Reconstruction Office.. Memory of the World.. UNESCO, 2011.. (plik:doc).. 44,0.. 44,1.. 44,2.. Dekret warszawski.. Warszawa – Oficjalny portal stolicy Polski.. [dostęp 2011-08-11].. 45,0.. 45,1.. 45,2.. 45,3.. Iwona Szpala.. Skończyć z tym Bierutem w Warszawie.. Gazeta Wyborcza.. ”, s.. 7, 2012-06-01.. 348198.. 46,0.. 46,1.. Gronkiewicz-Waltz: plac Defilad kolorowy od roszczeń.. Gazeta Stołeczna, 2011-08-05.. [dostęp 2011-08-05].. Iwona Szpala, Magdalena Zubik:.. Warszawa oddaje parki w prywatne ręce.. Są kolejne roszczenia.. Gazeta.. pl, 2014-06-15.. 48,0.. 48,1.. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.. Warszawy, 2006-10-10.. [dostęp 2013-10-17].. Produkt krajowy brutto.. Rachunki regionalne w 2008 r.. 2010.. 2010-12-14].. GUS.. Portret województwa mazowieckiego 2002-2008.. „Publikacje elektroniczne”.. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (stan w końcu stycznia 2011 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2011-02-23.. [dostęp 2011-02-25].. Statystyka Warszawy marzec 2009 (GUS).. 53,0.. 53,1.. Sprawozdanie z wykonania budżetu m.. Warszawy na rok 2012.. Warszawy, marzec 2013.. [dostęp 2013-05-13].. Budżet miasta stołecznego Warszawy 2009 w pigułce.. 2011-06-07].. Izabela Kraj.. Wysoka ocena stanu finansów stolicy.. , 2010-12-27.. Marzanna Krajewska, Katarzyna Andrzan:.. Budżet zadaniowy – instrument zarządzania finansami miasta stołecznego Warszawy.. Studia BAS.. Biuro Analiz Sejmowych.. [dostęp 2014-07-17].. 192.. Warszawa: PWN, 1994.. ISBN 83-01-08836-2.. Dane statystyczne (Warszawa w liczbach).. Warszawa – oficjalny portal stolicy Polski.. [dostęp 2014-06-24].. Marka Warszawa.. Siła nazwy.. Warszawa, Kraków i Gdańsk mają najmocniejsze marki wśród miast.. pol.. , 2013-12-16.. [dostęp 2014-02-21].. Strategia zrównoważonego rozwoju systemu transportowego Warszawy do 2015 roku i na lata kolejne.. [dostęp 2012-04-12].. Which is Europe’s most congested city? – Car and Car-Buying News – What Car?.. Stockholm car traffic not so slow – Stockholm News.. Krzysztof Śmietana:.. Zbudują długi tunel pod I linią metra.. wyborcza.. pl, 2013-01-19.. [dostęp 1 września 2013].. ZTM Warszawa – rozkłady jazdy.. [dostęp 2011-05-02].. KM Łomianki nowym przewoźnikiem warszawskiego ZTM-u – transport-publiczny.. pl.. Metro Warszawskie Sp.. z o.. o.. Raport roczny za 2007 rok.. 2008-09-16.. [dostęp 2008-10-25].. Tramwaje Warszawskie Spółka z o.. Pierwsi pasażerowie wylądowali w Modlinie.. [www.. strategiatransportowa.. um.. warszawa.. pl Warszawski raport rowerowy 2010].. Warszawa: Miasto Stołeczne Warszawa, 2010.. http://www.. szpital.. pl/html/szpitale_publiczne_warszawa.. html.. 2011-08-11].. Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012.. Miasto st.. Urząd Statystyczny w Warszawie, 2012.. Ranking uczelni akademickich 2010.. [dostęp 2010-09-07].. Ranking Szkół Wyższych – Rankingi Wprost.. pl, 2007.. [dostęp 2011-03-22].. Festiwal Sztuka Ulicy.. [dostęp 2010-01-11].. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r.. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012.. z 2009 r.. Nr 8, poz.. Tabela klubów występujących w sezonie 2011/2012 Ekstraklasy.. PLUSLiga drużyny.. Kluby sportowe –.. Sportowa Warszawa.. Obiekty sportowe w Polsce.. Remont stadionu, powstanie nowa płyta i trybuny.. Biegi w Warszawie.. afp.. org.. pl/?page=Structure id=33.. Na stołecznych basenach znajdziesz schronienie przed upałem.. Miasto Stołeczne Warszawa, 2014-06-10.. Baseny w Warszawie.. Anna Brzezińska:.. Plażowanie tylko na Pradze.. zw.. pl, 2008-06-10.. [dostęp 27 maja 2009].. 89,0.. 89,1.. Katarzyna Wójtowicz:.. Saska Kępa odzyska plażę.. gazeta.. pl, 2008-06-09.. [dostęp 29 czerwca 2008].. Kamil Ciepieńko:.. Warszawiacy mogą kąpać się na basenach i nad Zegrzem.. polskatimes.. pl (Internet Archive), 2008-06-11.. [dostęp 2010-05-06].. 91,0.. 91,1.. Archidiecezja Warszawska.. [dostęp 2009-12-31].. Ośrodki buddyjskie w Polsce.. Ewa K.. Czaczkowska.. Stolica mniej wierząca.. „Życie Warszawy”, 09-06-2010.. Prażanie w niedzielę częściej idą do kościoła.. „Życie Warszawy”, 13-05-2010.. Matka Boża Łaskawa patronka Warszawy.. [dostęp 2010-09-13].. 96,0.. 96,1.. 96,2.. 96,3.. 96,4.. 96,5.. Zielona Warszawa.. [dostęp 2009-11-22].. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s.. 296.. Seminarium dr.. Pawła Koperskiego.. Luniak – Ptaki w Mieście – Wiedza i Życie nr 2/1998.. Warszawa – oficjalny serwis stolicy Polski.. [dostęp 2011-12-22].. Dokumentacja Bibliograficzna do Historii Europy Środkowo-Wschodniej (Herder-Institut).. Informacje.. siostrzanych projektach.. Ilustracje i media.. Teksty źródłowe.. Wikiźródłach.. Cytaty.. Wikicytatach.. Wiadomości.. Wikipodróżach.. Definicje słownikowe.. w katalogu.. Open Directory Project.. [dostęp 24 czerwca 2014].. WarsawTour – oficjalny portal turystyczny m.. SCI-ART.. Tematyczne panoramy Warszawy.. Warszawikia – Encyklopedia.. wiki.. poświęcona miastu Warszawa.. [dostęp 15 listopada 2009].. Warszawa – Ostatnie spojrzenie.. Niemieckie fotografie lotnicze sprzed sierpnia 1944.. Mapy.. Mapa Warszawy.. Komunikacyjna Mapa Aglomeracji Warszawskiej.. Archiwalne plany Warszawy i sieci komunikacji miejskiej.. Warszawa 1939, interaktywny portal miłośników przedwojennej Warszawy.. [dostęp 2 maja 2013].. Województwo.. Powiaty grodzkie.. Ostrołęka.. Płock.. Radom.. Siedlce.. Powiaty ziemskie.. białobrzeski.. ciechanowski.. garwoliński.. gostyniński.. grodziski.. grójecki.. kozienicki.. legionowski.. lipski.. łosicki.. makowski.. miński.. mławski.. nowodworski.. ostrołęcki.. ostrowski.. otwocki.. piaseczyński.. płocki.. płoński.. pruszkowski.. przasnyski.. przysuski.. pułtuski.. radomski.. siedlecki.. sierpecki.. sochaczewski.. sokołowski.. szydłowiecki.. warszawski zachodni.. węgrowski.. wołomiński.. wyszkowski.. zwoleński.. żuromiński.. żyrardowski.. Miasta wojewódzkie.. Białystok.. Bydgoszcz.. Gdańsk.. Gorzów Wielkopolski.. Katowice.. Kielce.. Kraków.. Łódź.. Olsztyn.. Opole.. Poznań.. Rzeszów.. Szczecin.. Toruń.. Zielona Góra.. Zobacz też portal.. Brześć nad Bugiem.. Lwów.. Łuck.. Nowogródek.. Stanisławów.. Tarnopol.. (miasto wydzielone – II Rzeczpospolita).. Powiaty.. południowo-warszawski.. (od 1928) •.. północno-warszawski.. prasko-warszawski.. śródmiejsko-warszawski.. (od 1931).. Stolice Europy.. Stolice niepodległych państw.. Amsterdam.. (konstytucyjna),.. Andora.. Ateny.. Grecja.. Belgrad.. Serbia.. Berno.. Szwajcaria.. Bratysława.. Słowacja.. Bruksela.. Belgia.. Bukareszt.. Rumunia.. Dublin.. Irlandia.. (siedziba rządu),.. Helsinki.. Finlandia.. Kiszyniów.. Mołdawia.. Kopenhaga.. Dania.. Lizbona.. Portugalia.. Londyn.. Lublana.. Słowenia.. Luksemburg.. Mińsk.. Białoruś.. Monako.. (państwo-miasto) •.. Podgorica.. Czarnogóra.. Czechy.. Reykjavík.. Islandia.. Rzym.. San Marino.. Sarajewo.. Bośnia i Hercegowina.. Skopje.. Macedonia.. Sofia.. Bułgaria.. Sztokholm.. Szwecja.. Tallinn.. Estonia.. Tirana.. Albania.. Vaduz.. Liechtenstein.. Valletta.. Malta.. Watykan.. Stolice terytoriów zależnych.. i państw nieuznawanych.. Douglas.. Wyspa Man.. Gibraltar.. Longyearbyen.. Svalbard.. Prisztina.. Kosowo.. Saint Helier.. Jersey.. Saint Peter Port.. Guernsey.. Thorshavn.. Wyspy Owcze.. Tyraspol.. Naddniestrze.. (obiekt geograficzny):.. 161813341.. 4079048-4.. php?title=Warszawa oldid=40404986.. Stolice państw Europy.. Miasta województwa mazowieckiego.. Miasta na prawach powiatu.. Miasta wojewódzkie.. Podział administracyjny województwa mazowieckiego.. Miasta posiadające prawo wyboru władców I Rzeczypospolitej.. Miejsca obrad polskich sejmów.. Miejscowości odznaczone Orderem Krzyża Grunwaldu.. Odznaczeni Orderem Virtuti Militari.. Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie).. Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym.. Wikidata - Wikipodróże.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2013-10.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2012-06.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2012-05.. Artykuły wymagające dopracowania.. Artykuły z nieencyklopedycznymi treściami.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2013-07.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2013-02.. Acèh.. Akan.. Armãneashce.. Bislama.. བ ད་ཡ ག.. Буряад.. ChiShona.. Deitsch.. Эрзянь.. Eʋegbe.. Gagauz.. Interlingue.. Ирон.. Кырык мары.. Lumbaart.. Malagasy.. Malti.. Nāhuatl.. Dorerin Naoero.. Novial.. ଓଡ ଆ.. Papiamentu.. Picard.. Tok Pisin.. Rumantsch.. Sámegiella.. Seeltersk.. Sesotho.. Татарча/tatarça.. Tetun.. Удмурт.. Volapük.. Wolof.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 21:07, 12 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Warszawa
    Open archive

  • Title: Otwock – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Rzeka Świder, Teatr im.. Stefana Jaracza, Ratusz miejski, LO im.. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Budynek w stylu „Świdermajer przy ul.. Kościelnej”.. Herb Otwocka.. Flaga Otwocka.. Gmina.. gmina miejska.. od 1916 r.. Zbigniew Szczepaniak.. 47,31 km².. (2012).. 45 015.. 947 os.. od 05-400 do 05-403.. WOT.. 52°07′N.. 21°16′E.. 52,116667.. 21,266667.. 1142017021.. : Miasto z dobrym klimatem.. Armii Krajowej 5.. 05-400 Otwock.. wymowa.. i.. gmina.. województwie mazowieckim.. powiecie otwockim.. , nad rzeką.. Świder.. Otwock wchodzi w skład.. , a od centrum stolicy oddalony jest o około 25 km.. Miasto jest siedzibą.. powiatu otwockiego.. Do 1916 roku tereny obecnego Otwocka częściowo należały do gminy wiejskiej Otwock (od 1917 r.. przemianowanej na gminę Karczew).. Nazwa.. Dzielnice Otwocka.. Drogowy.. Kolejowy.. Historia kolejki wąskotorowej.. Komunikacja miejska.. Edukacja.. Turystyka.. Współpraca międzynarodowa.. Osoby związane z Otwockiem.. Władze miasta.. Według danych z roku 2002.. Otwock ma obszar 47,33 km², w tym:.. użytki rolne: 29%.. użytki leśne: 23%.. Miasto stanowi 7,69% powierzchni powiatu.. Sąsiednie gminy:.. Celestynów.. Józefów.. Karczew.. Konstancin-Jeziorna.. Wiązowna.. Nazwa obecnego miasta Otwocka nawiązuje bezpośrednio do dawnej, centralnej siedziby.. dóbr otwockich.. , którą był pobliski.. Otwock Wielki.. Sprzyjało temu wydzielenie w XIX i XX w.. terenów obecnego miasta Otwocka z tychże dóbr i potoczne określanie tej ziemi, jako „fragmentu dóbr Otwock”.. W XV-wiecznych zapiskach dotyczących.. Otwocka Wielkiego.. , nazwa wsi pojawia się kilkukrotnie zapisana jako:.. Otwosko.. (1407 – w związku ze sporną sprawą graniczną między Ostrowcem a Otwockiem.. Othwoczsko.. (1408),.. Othwoczsk.. (1413),.. Odwoczsko.. (1429),.. (1437).. Otwocsko.. Powstała ona z dodania przyrostka.. -ьsko.. do wyrażenia.. ot- woda.. Staropolskiemu.. ot.. odpowiadają dzisiejsze.. od.. Użycie takiego wyrażenia mogło być związane z położeniem miejscowości w obfitym w wodę starorzeczu.. Otwock jako miejscowość sanatoryjno-uzdrowiskowa zaistniał dzięki budowie.. Kolei Nadwiślańskiej.. pod koniec XIX w –.. Otwock Sanatoryjny.. Jednym z prekursorów działalności wypoczynkowej był malarz i rysownik.. Michał Elwiro Andriolli.. , który w roku 1880 zamieszkał na północ od.. Karczewa.. w folwarku.. Anielin.. zakupionym od Zygmunta Kurtza, byłego właściciela majątku.. Status uzdrowiska nadała całemu regionowi działalność karczewskiego lekarza dra.. Józefa Mariana Geislera.. , który jako pierwszy otworzył gabinet w Otwocku – najpierw tylko w czasie sezonu, później zaś przeniósł się tu na stałe, gdzie do dziś dnia przy ulicy Dr.. Geislera można oglądać pozostałości jego domu.. W 1893 r.. utworzył pierwsze w Polsce stałe sanatorium nizinne chorób płuc.. Otwock, a konkretniej zlokalizowany w nim.. Zakład dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Żydów „Zofiówka”.. , był jednym z 24 miejsc, gdzie rozpoczęto hitlerowską.. akcję T4.. mającą na celu eksterminację niepełnosprawnej psychicznie ludności, a będącą wstępem do uruchomienia eksterminacji na szeroką skalę (.. W sierpniu 1942 zamordowano tam 110 niepełnosprawnych umysłowo narodowości żydowskiej.. od 1916 roku, siedziba władz.. , w mieście wiele willi w stylu.. świdermajer.. , zaprojektowanym przez.. Michała Elwiro Andriollego.. , przed II wojną światową uzdrowisko, gdzie przebywali m.. Józef Piłsudski.. Władysław Reymont.. – gdzie pisał „Chłopów”.. W 1924 r.. Otwock został uznany za.. uzdrowisko.. posiadające charakter użyteczności publicznej.. W 1936 roku, jako pierwszy w.. , został zelektryfikowany odcinek linii kolejowej do.. Po wojnie zlikwidowano zbudowaną na początku XX wieku kolejkę wąskotorową z.. Jabłonny.. przez Warszawę do.. W czasie II wojny światowej okupanci niemieccy utworzyli.. Zostało ono zlikwidowane 19 sierpnia 1942 roku, kiedy to otwoccy Żydzi zostali wywiezieni, a następnie wymordowani w.. obozie zagłady w Treblince.. Getto w Otwocku.. W czasie wojny liczba mieszkańców spadła z 20 tys.. do 12 tys.. Polacy często pomagali Żydom otwockim ukrywać się.. Na listach instytutu.. Yad Vashem.. znajduje się wielu mieszkańców Otwocka.. Rekordowo dużo w porównaniu do innych miast.. W 1958 roku uruchomiono w dzielnicy Otwocka,.. Świerku.. , pierwszy w Polsce.. reaktor jądrowy.. EWA.. ”, później drugi „.. Maria.. W 1967 r.. miasto utraciło status uzdrowiska.. Po reformie administracyjnej zlikwidowano powiat, który przywrócono w 1999 roku.. W latach 1975-1998.. miasto administracyjnie należało do.. województwa warszawskiego.. Miasto na tle powiatu.. Miasto Otwock nie jest oficjalnie podzielone na dzielnice, lecz obowiązują nazwy zwyczajowe.. Jabłonna.. Kresy.. Mlądz.. Soplicowo.. Śródborów.. Świder Wschodni.. Świder Zachodni.. Świdry Wielkie.. Świerk.. Teklin.. Wólka Mlądzka.. Ługi.. podaje następujące integralne części miejscowości wszystkie o statusie „części miasta”: Anielin,.. Bojarów.. , Jabłonna, Jabłonna-Górki, Kresy Nadbrzeskie, Ługi, Mlądz, Natalin, Soplicowo, Śródborów, Świder, Świdry Wielkie, Świerk, Teklin, Tolin, Wólka Mlądzka, Zamlądz.. Średnia temperatura i opady dla Otwocka.. [mm].. 48.. 57.. 35.. Źródło: msn weather.. 2008.. Ludność Otwocka.. Urząd miasta w Otwocku.. Fragment Willi Gurewicza w Otwocku w stylu.. Prawdopodobnie jednej z najdłuższych drewnianych budowli w Europie.. Ratusz.. z końca lat 20-tych XX w.. (przebudowana willa z XIX wieku), ul.. Kościół św.. Wincentego à Paulo.. , ul.. Kopernika 1.. Obserwatorium magnetyzmu ziemskiego, ul.. Brzozowa 2.. Obraz Matki Boskiej Swojczowskiej.. Willa „Albinów”, ul.. Lelewela 3.. Willa „Kolonia Jadzin”, ul.. Kochanowskiego 6/7/8.. Willa, ul.. Bagatela 24.. Willa "Julia".. Warszawska 23.. Dworzec Kolejki Wąskotorowej z lat 1914 r.. , ul.. Wawerska 9.. Sąd (dawna Willa Racówka), ul.. Czaplickiego 7.. Dom ul.. Zamenhofa 4.. Dom, ul.. Poniatowskiego 11.. Kasyno z lat 30.. (planowano wtedy uruchomienie tu kasyna gry, ale ostatecznie w Polsce 1918-1939 tego typu hazard nie został zalegalizowany; w tym budynku była restauracja, obecnie szkoła średnia).. cmentarz żydowski w Otwocku.. schron niemiecki z 1940 r.. dom mieszkalny z 1924, róg ul.. Zielnej i ul.. Wyzwolenia.. dawny szpital przeciwgruźliczy.. Dworzec kolejowy w Otwocku.. droga krajowa nr 17.. , tzw.. Szosa Lubelska.. droga wojewódzka nr 801.. , czyli.. Wał Miedzeszyński.. ulica lokalna przez.. , połączenie z węzłem.. Trasy Siekierkowskiej.. Łazienkowskiej.. Koleje Mazowieckie.. zapewniające częste połączenie Otwocka z.. Warszawą Zachodnią.. , przez.. Warszawę Śródmieście.. Skład pociągu.. – model.. ER75.. (Stadler Flirt) na stacji Otwock.. niektóre składy dalekobieżne relacji Warszawa –.. Kolej Jabłonowska.. Stacja kolejki wąskotorowej przy ulicy Wawerskiej 9A/11.. W 1914 roku otwarto nowy odcinek trasy kolejki wąskotorowej WAWER – KARCZEW.. Było to przedłużenie trasy kolejki jabłonowskiej istniejącej już wtedy 14 lat.. Na odcinku otwockim pokrywała się z obecnymi ulicami: Turystyczną, Wawerską, Staszica, Karczewską.. Cała linia miała wtedy ponad 40 km: JABŁONNA II (Zegrzyńska) – Modlińska – Jagiellońska – zjazd nad Wisłę – bulwar wiślany – Warszawa Most – bulwar wiślany – Zamoyskiego – Grochowska – Płowiecka – Wawer – Anin – Kaczy Dół – Borków – Radość – Falenica – Jarosław – Józefów – Świder – Otwock – KARCZEW.. Początkowo linia stawała się coraz bardziej atrakcyjna.. Z czasem jednak napotykano na próby wycofania kolejki jabłonowskiej.. Wielokrotnie też zawieszano kursowanie linii na niektórych odcinkach, ale głównie z przyczyn wojennych.. W 1952 wskutek likwidacji środkowej części trasy doszło do rozdzielenia linii na dwa oddzielne odcinki –  ...   studentka Uniwersytetu Warszawskiego, następnie chemii na paryskiej Sorbonie, w wyniku wybuchu wojny 1939 zostaje żołnierzem PSZ w ZSRR, potem AL na Lubelszczyźnie; urodzona i zmarła w Otwocku, w miesiąc po bitwie pod Saską Kępą gdzie była ciężko ranna.. Krzysztof Janczak.. – aktor, piosenkarz.. Joanna Kasperska.. – aktorka.. Sebastian Kęska.. Urszula Kielan.. – lekkoatletka, medalistka olimpijska.. Maurycy Kochański.. (1976-) – kierowca.. Formuły 3.. , czterokrotny Mistrz Polski; urodzony w Otwocku.. Przemysław Kociszewski.. (1950?-2012) – poeta, kompozytor, śpiewak, muzyk, nauczyciel kilku pokoleń uzdolnionej muzycznie młodzieży Otwocka i okolic.. Mira Kubasińska.. (1944-2005) – wokalistka bluesowa, pochowana w Otwocku.. Paweł Martyszewski (1886-1944) – lekarz, dyrektor sanatorium „sejmowego” w Otwocku (1924), organizator otwockiego szpitala powiatowego (1940).. Urke Nachalnik.. (1897-1939) – przestępca kryminalny, potem literat – autor kryminałów; osiadł w Otwocku w okresie stabilizacji życiowej.. Zbigniew Nosowski.. (1961-) – katolicki działacz społeczny, redaktor naczelny miesięcznika „.. Więź.. ”, z Otwockiem związany od urodzenia.. Tadeusz Andrzej Olszański.. – prawnik, politolog, publicysta.. Anna Ostapińska.. – kostiumograf.. Marek Pąkciński.. (1960-) – pisarz, tłumacz, historyk literatury, naukowiec.. Celek Perechodnik.. (1916-1944) – z wykształcenia inżynier agronom, mieszkaniec Otwocka, przed wojną właściciel tutejszego kina, autor tragicznych autobiograficznych wspomnień z otwockiego getta z czasów II Wojny Światowej, wydanych pod tytułem „Spowiedź”.. (1867-1935) – przebywał w Otwocku wielokrotnie; m.. w sierpniu 1915, kiedy to okupujące Warszawę władze niemieckie nie pozwoliły mu na pobyt w stolicy.. Sława Przybylska.. (1932-) – piosenkarka.. Maciej Pietrzyk.. (1944-) – artysta plastyk, aktor, kompozytor.. Władysław Przygoda – lekarz, właściciel jednego z otwockich sanatoriów.. Janusz Ramotowski.. (1950-) – technik elektronik, absolwent Technikum Nukleonicznego w Otwocku, w latach 1982-1985 działacz.. Solidarności Walczącej.. i podziemnych.. Grup Oporu Solidarni.. ; od 1985 przebywa we Francji.. Józef Ramotowski.. (1909-2001) – z zawodu nauczyciel polskiego, w czasie Drugiej Wojny Światowej, pod pseudonimem „Rawicz” żołnierz.. ZWZ.. AK.. , potem.. WiN.. , Obwodu Łomżyńskiego (do 1952 r.. ); w Otwocku mieszkał od 1960 r.. do końca życia.. (1867-1925) – pisarz, laureat nagrody Nobla, w młodości przez pewien czas mieszkał w Otwocku, podobno pisząc tu fragmenty Chłopów.. Maciej Rock.. (1978-) – dziennikarz, prezenter telewizyjny.. Marek Sart.. (1926-2010) – kompozytor i aranżer muzyki rozrywkowej, zmarł w Otwocku.. Leon Scheiblet (1905-1979) – nauczyciel, z wykształcenia matematyk, w latach 1933-1971 dyrektor szkoły podstawowej nr 1.. w Otwocku, w okresie okupacji organizator tajnego nauczania na terenie miasta, po wojnie kilkukrotnie radny; legendarny wychowawca wielu pokoleń otwocczan.. Kamil Sipowicz.. (1953-) – dziennikarz, historyk filozofii, malarz, rzeźbiarz, poeta, właściciel wytwórni fonograficznej.. Kamiling Co.. , partner życiowy.. Kory.. Piotr Sommer.. (1948-) – poeta, tłumacz, redaktor naczelny miesięcznika.. Literatura na świecie.. , w Otwocku ukończył szkoły, potem przez pewien czas w nich uczył.. Łukasz Maurycy Stanaszek.. – antropolog i archeolog, odkrywca.. Urzecza.. Symcha Symchowicz.. (1921-) – polsko-kanadyjski pisarz i poeta narodowości żydowskiej, jeden z nielicznych którzy ocaleli z Zagłady.. Józef Szabłowski.. rektor.. Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Nauk Społecznych w Otwocku.. Roman Szczygieł.. – ksiądz.. Kazimierz Śladewski.. – poeta.. Tadeusz Ślusarski.. (1950-1998) – lekkoatleta,.. mistrz olimpijski w skoku o tyczce z Montrealu 1976.. , mieszkał w Otwocku po zakończeniu wyczynowej kariery sportowej.. Ludwik Wolski.. (1881-1953) – wieloletni proboszcz tutejszej parafii św.. Wincentego a Paulo, znacznie rozbudował kościół w okresie międzywojennym, pomagał Żydom w okresie II Wojny Światowej, w 2008 r.. pośmiertnie uznany przez Instytut.. Jad Waszem.. Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.. Paweł Wypych.. (1968-2010) – samorządowiec, prezes ZUS, doradca prezydenta.. Lecha Kaczyńskiego.. z którym zginął pod Smoleńskiem, urodzony i wychowany w Otwocku.. Przewodniczący Rady Miasta:.. Dariusz Kołodziejczyk (od 2006-2010).. Piotr Mateusz Kudlicki (od 2010).. Prezydenci Otwocka:.. Antoni Fedorowicz.. (1990-1994).. Andrzej Zyguła.. (1994-1998).. Sławomir Dąbrowski.. (1998-2001).. Krzysztof Boczarski.. (2001-2002).. Andrzej Szaciłło.. (2002-2006).. (od 2006).. Powiat miejsko-uzdrowiskowy Otwock.. Gmina Otwock.. Swojczów.. Rezerwat przyrody Świder.. Rezerwat przyrody Wyspy Świderskie.. Pensjonat Abrama Gurewicza.. Ludność 2012.. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset.. regioset.. [dostęp 2010-09-14].. Księga ziemi czerskiej 1404-1428.. Warszawa: J.. Lubomirski, 1879.. 178.. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1923 r.. z 1924 r.. Nr 14, poz.. 131.. Gospodarka przestrzenna na stronie Urzędu Miasta.. (14.. 02.. 2008).. Weather averages for Otwock, POL.. [dostęp 15.. Trasbus.. Historia Warszawskiej Komunikacji Miejskiej.. Spis linii komunikacji miejskiej – rok 1956.. [dostęp 2010-12-13].. Spis linii komunikacji miejskiej – rok 1959.. Kalendarium zmian w komunikacji miejskiej – rok 1985.. Dane według raportów.. wyszukiwarki zborów.. (www.. jw.. org) z 5 czerwca 2014.. 12,0.. 12,1.. Miasta bliźniacze Otwocka.. [dostęp 2012-12-23].. Ilustrowany Kuryer Codzienny 26 sierpnia 1932.. Małopolska Biblioteka Cyfrowa.. Paweł Ajdacki,.. Przedmoście Warszawa.. , PTTK Oddział Otwock, Otwock 2007.. Paweł Ajdacki, Jacek Kałuszko,.. Otwock i okolice.. , Rewasz, Pruszków 2006.. Paweł Ajdacki, Zbigniew Wiliński,.. Miejsca Pamięci Narodowej.. Otwocka, Mazowieckiego PK i okolic.. , PTTK Oddział Otwock, Otwock 2008.. Serwis urzędu miasta.. Serwis O/PTTK w Otwocku.. Powiat otwocki.. Miasta.. Gminy miejskie.. Gminy miejsko-wiejskie.. Gminy wiejskie.. Kołbiel.. Osieck.. Sobienie-Jeziory.. Powiat miński.. (1867-1975).. Siedziba powiatu –.. Mińsk Mazowiecki.. (Nowomińsk).. Przynależność wojewódzka.. gubernia warszawska.. (1867-1915) •.. woj.. warszawskie (II RP).. (1919-39) •.. warszawskie.. (1945-75).. Cegłów.. (do 1870) •.. Dobre.. (do 1852).. Kałuszyn.. Latowicz.. (1916-24.. →.. Siennica.. (do 1870).. (1867-1954 i 1973-75).. Barcząca.. (do 18??) •.. (od 187?) •.. Chrościce.. (do 1954) •.. Czarnogłów.. ←.. 1927-39) •.. Dębe Małe.. (do 187?) •.. Dębe Wielkie.. (od 1973) •.. Duchnów.. Glinianka.. Halinów.. Iwowe.. Jakubów.. Jeruzal.. (1923-54) •.. (do 187? i od 1973) •.. (18??-1954) •.. Kuflew.. (od 1870) •.. Ładzyń.. (do 1939) •.. Łaziska.. Łukowiec.. (do 1923) •.. Mienia.. Mińsk (Mazowiecki).. Mrozy.. (do 1916) •.. Ruda.. Rudno.. Rudzienko.. 1916-54) •.. Stara Wieś.. (do 1868) •.. (do 1924.. Wielgolas.. (do 187? i 1923-54).. Gromady.. (1954-72).. (1954-61) •.. Brzóze.. Budy Janowskie.. (1954-72) •.. Chrośla.. (1954-59) •.. Cielechowizna.. (1954-68) •.. (1954-57) •.. (1954-57.. Grodzisk.. Groszki Nowe.. 1958-68) •.. Grzebowilk.. Jędrzejów Nowy.. Kąty.. Kiczki.. Kluki.. Lipiny.. (1961-72) •.. Niedziałka Stara.. Nowy Zglechów.. Pogorzel.. Posiadały.. Pustelnik.. (1954-58) •.. Rudzienko k/Dobrego.. Rudzienko k/Kołbieli.. Rynia.. Rządza.. Sołki.. Starogród.. Stojadła.. Sufczyn.. Wiśniew.. Wola Rafałowska.. Zamienie.. Żaków.. (1954-59).. Powiat warszawski.. (1867-1952).. (1945-52).. Nowy Dwór (Mazowiecki).. Okuniew.. od 1924.. Piaseczno.. (do 1870 i od 1916.. Pruszków.. (1916-51.. (od 1939.. (1939-51) •.. Zakroczym.. (do 1951) •.. 1952.. Cząstków.. Czyste.. Falenica Letnisko.. (1925-51) •.. Falenty.. Góra.. Jeziorna.. (1951-52.. 1924-52.. Legionowo.. (od 1930) •.. Łomianki.. (od 1951.. Marki.. (od 1924.. Miłosna.. (do 18??).. Młociny.. Nieporęt.. Nowo-Iwiczna.. Ostrowiec.. Ożarów.. (1870-1916) •.. Piastów.. Pomiechowo.. od 1924) •.. Powązki.. Skolimów-Konstancin.. (od 1924) •.. Skorosze.. (od 1916) •.. Sulejówek.. (1939-52.. Wieliszew.. (1930-39) •.. Zaborów.. Zagóźdź.. Zielonka.. (od 1948.. (1952-1957).. (1952-57).. 1952-57.. Dzielnice.. php?title=Otwock oldid=39634383.. POL miasto infobox - brak sekund.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 14:23, 11 cze 2014..

    Original link path: /wiki/Otwock
    Open archive

  • Title: Polacy – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Polacy.. 1 –.. Władysław Łokietek.. Kopernik.. Kochanowski.. Kościuszko.. Mickiewicz.. 2 –.. Staszic.. Chopin.. Łukasiewicz.. Wieniawski.. Sienkiewicz.. 3 –.. Matejko.. Conrad.. Zamenhof.. Skłodowska-Curie.. Piłsudski.. 4 –.. Jan Paweł II.. Malinowski.. Rejewski.. Rotblat.. Paderewski.. 5 –.. Dmowski.. Lem.. Wajda.. Brzeziński.. Villas.. 6 –.. Wałęsa.. Liczebność ogółem.. 58,5 mln.. Regiony zamieszkania.. : 36,5 mln.. [a].. ; 37,3 mln.. [b].. , przy.. populacji.. 38,5 mln.. : 9,5.. mln.. : 1,5.. –2,0 mln.. : 984 565.. : 900 000.. : 800 000 – 3 000 000.. : 600 000.. : ok.. 500 000.. (2007).. : 294 549.. : 200 317.. : 144 130.. : 122 585.. : 100 000.. Australia.. : 78 340.. : 73 000.. : 70 000.. : 51 995.. : 50 790.. : 50 000.. : 44 147.. : 39 500.. : 39 269.. : 36 775.. (2008).. : 34 057.. (2009).. : 9 000.. : 7 001.. : 5 000.. : 4 174.. : 3 559.. : 3 084.. : 2 035.. reszta świata: ponad 500 000.. Języki.. Główne religie.. chrześcijaństwo.. (w szczególności.. Kościół rzymskokatolicki.. , ale także.. luteranizm.. kalwinizm.. pentekostalizm.. prawosławie.. mariawityzm.. polskokatolicyzm.. Świadkowie Jehowy.. Pokrewne grupy etniczne.. (językowo).. Czesi.. Słowacy.. Serbołużyczanie.. naród.. zamieszkujący głównie obszar.. Rzeczypospolitej Polskiej.. i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący.. Polonię.. Polacy posługują się w większości.. językiem polskim.. , należącym do.. podgrupy lechickiej.. języków zachodniosłowiańskich.. , oraz.. alfabetem łacińskim.. , który został wprowadzony w.. X wieku.. z chwilą, od której na ziemiach polskich zaczęto wprowadzać.. obrządku.. zachodniego.. W ukształtowaniu.. wyznaniowym.. Polaków wyraźną większość stanowią.. katolicy obrządku łacińskiego.. , obecne są także inne obrządki i wyznania.. Według.. Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku.. liczba osób deklarujących narodowość polską zamieszkałych na terenie Polski wynosi 36,5.. (37,4 mln.. ) przy.. Liczebność diaspory polskiej według różnych źródeł to 13–16 mln.. Stowarzyszenie.. „Wspólnota Polska”.. szacuje liczebność.. na 20 mln.. Etymologia.. Hipotezy pochodzenia nazwy.. Onomastyka nazwy.. Etnogeneza.. Pochodzenie.. Genetyka.. Antropologia fizyczna.. Określenie Polaków jako narodu.. Polskie grupy etnograficzne.. Uwagi.. Etymologia nazwy Polska.. Nazwa „Polacy”, a także.. (domyślnie.. ziemia.. Polanin.. Polak.. (od XV wieku) albo.. Pole.. stsł.. polakъ.. łac.. „vir agrestis” (posiadający wiele pól) – wywodzi swój źródłosłów od wczesnośredniowiecznej (prawdopodobnie.. praindoeuropejskiej.. ) formy.. pole.. i jej odmian.. [c].. , które stały się bazą licznych nazw topograficznych (np.. Police.. ) i plemiennych np.. Polanie.. Polanie według tej interpretacji byliby.. osadźcami pól.. i równin.. nadwarciańskich.. „Inter Alpes Huniae et Oceanum est Polonia, sic dicta in eorum idiomate quasi Campania”.. Gervassi.. 1211.. Taką etymologię przedstawił właśnie.. Jan Długosz.. Polanye, id est campestres.. Marcin Kromer.. wyjaśniał, że „imię to abo od pola, równiny, lub polowania, lub od wojowania w otwartym polu” pochodzi.. Kronika frankijska.. Annales laureshamenses.. (703-.. 803.. ) wspomina przywódcę walk z Frankami nazywając go.. Lechem.. Kronikarz czeski zauważa, że „Polacy dlatego nazwani są Lachami, ponieważ wojują raczej podstępem i chytrością niż siłą.. „Lechi autem dicti fuerunt Polonii eo, quod magis deceptionibus et calliditate in bellis utebantur, quam ciribus”.. Dla średniowiecznego kronikarza, patrzącego od strony węgierskiej imię to mogło znaczyć tyle co „wojsko zaciężne, rycerstwo, wojownicy najwaleczniejsi”.. Profesor.. Pavel Jozef Šafárik.. zauważył, że.. etnonim.. Lach.. , we wszystkich dialektach słowiańskich wywodzi się od apelatywu „pole, równina”, tym samym rosyjski profesor Piotr Aleksiejewicz Ławrowskij dochodzi do ostatecznego wniosku, że we wczesnym średniowieczu słowo.. lach.. Lyah.. Lech.. ) oznaczało właściciela dóbr ziemskich,.. ziemianina.. szlachcica.. Najstarsza wzmianka o Polanach/Polsce wyszła spod pióra.. Jana Canapariusa.. , opata rzymskiego klasztoru św.. Bonifacego i Aleksego, wspominająca o.. Sobiesławie (Sobieborze) Sławnikowicu.. , który zbrojnie wyruszył.. cum Bolizlauo Palaniorum duce.. (pol.. „ z Bolesławem Polskim [księciem]”) zamieszczona w.. Żywocie pierwszym św.. Wojciecha.. napisanym w latach 997–1003.. Łacińska nazwa.. Polonia.. pojawia się także w Kronikach fosseńskich w.. 1027.. Dopiero na początku XI.. wieku za czasów.. Bolesława Chrobrego.. i oznaczała całość jego księstwa (napis „Princeps Poloniae” występuje na monetach Bolesława Chrobrego), ponieważ za czasów jego ojca.. Mieszka.. , całość jego władztwa rozciągała się na.. Civitas Schinesghe.. , lub zgodnie ze źródłami skandynawskimi pierwszych władców „Polski” Mieszka i Bolesława nazywają.. Vindakonungr.. (król.. Winidów.. W źródłach historycznych nazwa „Polski i Polan” znad.. Warty.. występująca początkowo jako.. Bolani.. , w staroniemieckiej formie z XI–XII wieku.. Bolana, Bolanin.. , Wippo; Boloni, król Władysław w listach do papieża 1085–1086 –.. Bolonii.. ; Hermanus Contractus;.. Boloni.. ; (.. B zamiast P.. ) Pulani, Hepidanus.. Pulanes.. , Diethmar; Polenii,.. Adam z Bremy.. Polani.. , źródła skandynawskie; powieść Wilkina;.. Pulinaland.. , Ademar;.. Poliana.. Prawdopodobnie w nawiązaniu do formy zaczęrpniętej z dzieła.. Ptolomeusza.. wspominającym o plemieniu.. Bulanes.. z II w.. (w najstarszym zachowanym rękopisie i wielu innych Σοὐλωνες/Sulones, często Σοὐλανες/Sulanes, zepsuta forma βουλανες/Bulanes to najprawdopodobniej pomyłka kopisty.. ) sąsiadujących z Gotami, zamiana.. o na u.. jak w Gottones = Guttones.. W źródłach staroruskich.. Nestora.. 1115.. poświadczeni w.. 944.. , mieli być osadnikami z dorzecza.. Dunaju.. , którzy zasiedlili równiny między Pomorzem i Mazowszem.. W połowie XIII w.. Bogufał II.. twierdził, że nazwa Polanie pochodzi od słowa oznaczającego.. północ.. Nazwa „polska” jeszcze w.. XVII wieku.. znaczyła to samo co „polna” np.. droga polna to kiedyś.. droga polska.. Współczesny.. Mieszkowi I.. kronikarz.. Widukind z Korbei.. napisał, że Mieszko panuje nad ludem zwanym.. Licikawiki.. W połowie X wieku, cesarz bizantyjski.. Konstantyn Porfirogeneta.. w dziele.. O zarządzaniu cesarstwem.. wspomniał pogan znad Wisły zwanych.. Dicyke.. , a raczej.. Licyke.. , byliby to Listkowice (Leszkowice), potomkowie.. Leszka.. , dziada Mieszka I.. Plemię, czy związek ponadplemienny.. Lędziców.. lokalizujemy również w rejonie dorzecza.. Sanu.. Wieprza.. oraz górnego.. Dniepru.. Właśnie według Nestora –.. Radymicze.. osiadli w widłach Wisły i.. „mieli pochodzić od.. Lachów.. i być Lachami”.. Stąd litewskie.. Lenkas.. , ruskie.. , węgierskie.. Lengyel.. Nazwy określające ziemie współczesnej Polski i Polaków pisane przez.. u.. są według źródeł etymologicznie najstarsze:.. 800.. , Pulanes.. 1080.. , Pulanis.. 1032.. Bolana, Bolonii po roku.. , Polenia, Poleni (nazwa.. przetrwała do dnia dzisiejszego w.. języku arabskim.. Polonia, Poleni, Boleni.. 1057.. , Bolaniarum.. 996.. (spółgłoski B, P naprzemiennie używają Niemcy, zamieniając jedną za drugą pisząc.. bole.. , za.. Polizlaw.. za.. Boleslaw.. (kronikarz Ekkehard, XII wiek).. Polonizacja.. Nowożytna (nowoczesna).. świadomość narodowa.. Polaków powstała na przełomie XVIII i XIX wieku.. , jednak była ona skutkiem procesu, który rozpoczął się jeszcze w czasach.. piastowskich.. Pierwotna polska świadomość narodowa zaczęła kształtować się pod wpływem wielu czynników wywołujących poczucie wspólnej wzajemnej łączności, z których głównym było zjednoczenie w jedno państwo wszystkich.. plemion szczepu lechickiego.. przez dynastię Piastów, co w konsekwencji spowodowało późniejszą niwelację odrębności w tychże plemionach.. W procesie tym, obok kasty rządzącej, istotną rolę odgrywało samo społeczeństwo poprzez instytucję ogólnopaństwową, jaką był.. wiec.. Była to instytucja doradcza będąca także instrumentem woli samego społeczeństwa, poprzez którą wywierało ono wpływ (o różnym stopniu) na sprawy państwowe, co pogłębiało.. unifikację.. Inne czynniki, które przyczyniły się do wytworzenia świadomości narodowej, to: wojna – kształtująca poczucie odrębności od sąsiadów i ucząca walczyć o wspólne interesy ogólnopaństwowe, czy też wiara – początkowo przede wszystkim kult dwóch świętych,.. Stanisława.. Wszystko to spowodowało wytworzenie się poczucia własnej, społecznej odrębności na zewnątrz (m.. od.. Prusów.. Niemców.. Czechów.. Rusinów.. Jadźwingów.. ) i poczucia solidarności wewnątrz (np.. kult ziemi, własnych odrębnych zalet).. Prof.. Kazimierz Dobrowolski.. stwierdzał:.. Już w pierwszych wiekach naszego bytu historycznego dostrzec można pewne zjawiska, które cechują nowoczesną świadomość narodową, – jednak w znacznie węższych rozmiarach.. W połowie.. XVI wieku.. wytwarza się w.. Koronie Królestwa Polskiego.. W połowie XVI wieku nastąpiła też polonizacja magnaterii i szlachty litewskiej, a w XVII wieku polonizacja szlachty białoruskiej.. Narodem polskim stała się warstwa wyższa, bez względu na pochodzenie etniczne, język, religię, złączona wspólnymi korzyściami i przywilejami stanowymi.. Natomiast nowożytna polska świadomość narodowa ukształtowała się głównie poprzez zrywy powstań narodowych, od.. poczynając, poprzez okres.. walk u boku armii napoleońskiej.. , na powstaniach XIX wieku (.. listopadowe.. krakowskie.. wielkopolskie.. styczniowe.. i in.. ) kończąc.. Po utracie bytu państwowego wskutek.. rozbiorów.. i próby „życia po śmierci politycznej”.. , istotne stało się przede wszystkim podtrzymywanie poczucia jedności narodowej Polaków.. W pierwszym zrywie narodowym w czasie gdy.. I Rzeczpospolita.. chyliła się już pomału ku upadkowi –.. konfederacji barskiej.. , udział w nim wzięła w przeważającej mierze głównie szlachta, dopiero reformy (.. Uniwersał połaniecki.. ) zaproponowane przez.. Tadeusza Kościuszkę.. poruszyły w kolejnym zrywie także szerokie masy chłopów.. Różnice narodowościowe i językowe stały się wówczas mniej ważne, niż poczucie wspólnoty narodowej.. Chociaż nie istniało wówczas państwo polskie, można uznać, że to właśnie okoliczności zagrożenia bytu narodowego spowodowały skonsolidowanie wszystkich stanów ku jednemu celowi.. Dzięki temu możliwa była późniejsza odbudowa państwa polskiego w roku 1918 i powtórne scalenie części, należących przez 123 lata do różnych zaborców.. Niegdysiejsze ideologie o rodowodzie bezspornie szlacheckim przenikają i przenikały wszelkie elementy społeczeństwa polskiego od prawicy do lewicy.. Kultura uznawana obecnie za narodową była historycznym produktem szlachty.. Polacy należą historycznie do.. lechickiej.. podgrupy ludnościowej.. Słowian zachodnich.. , zamieszkujących obszar położony między.. Styrem.. na wschodzie i.. Odrą.. na zachodzie, zjednoczonych około połowy.. , ale i ten pogląd jest obecnie przez niektórych historyków podważany.. , w wyniku podboju (zjednoczenia) wewnętrznego.. W ciągu długich dziejów Polski na jej ziemi osiedlały się także inne grupy różnego pochodzenia; (.. Holendrzy.. Szkoci.. Szwedzi.. Fryzowie.. Flamandowie.. Ormianie.. Tatarzy.. Rusini.. ), które często ulegały.. spolszczeniu.. Głuchoniemcy.. Niektóre z nich zachowywały jednak swoją odrębność kulturową, językową i wiarę; (.. Bambrzy.. Romowie.. Łemkowie.. W czasach.. Rzeczypospolitej Obojga Narodów.. Polska znana była w Europie jako państwo tolerancyjne, w którym dopuszczano obecność przedstawicieli różnych wyznań, a także grup różnego pochodzenia.. Polacy należą do narodów o najwyższej w Europie częstości występowania.. haplogrupy R1a1.. Według badań.. DNA.. mieszkańców Polski, przeprowadzonych na.. Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.. w 2004 roku, nie istnieje wyraźne rozwarstwienie genetyczne między różnymi potomkami ludności Polski, a współcześni Polacy mają podobny genom, z równomierną domieszką genów wielu nacji.. Poszczególne osoby narodowości polskiej są do siebie bardziej „genetycznie podobne” niż członkowie innych społeczeństw europejskich, w których występują niekiedy większe różnice między regionami.. Polacy zamieszkując w klinie leżącym pomiędzy ekstremalnymi strefami, czyli w strefie.. klimatu umiarkowanego.. , przeszli selekcję znacznie łagodniejszą.. W Europie ten umiarkowany klin rozciąga się od Francji na zachodzie, po Rosję na wschodzie, od Morza Bałtyckiego na północy, po Półwysep Bałkański na południu.. Polska leży w samym środku tego klina, dlatego mieszkańcy tych terenów równomiernie absorbowali zewnętrzne wpływy.. I to nie tylko genetyczne, ale i kulturowe.. Już w drugiej połowie X wieku pojawia się na polskich ziemiach spora liczba skandynawskich wojowników, m.. Waregów.. Wpływy skandynawskie w okresie początków państwowości polskiej są wyraźne i zostały udowodnione przez badaczy.. Już wtedy zdecydowanie Polacy wyróżniali się od pobratymców ze wschodu.. Polscy nastolatkowie.. W pierwszej połowie XVI wieku.. De situ Poloniae et gente Polona.. , ofiarowanym nowo wybranemu królowi.. Henrykowi Walezemu.. napisał „Lud polski kolor twarzy ma jasny, włosy żółtawe lub białawe, postać przystojną, średni wzrost”.. Tomasz Święcki.. Opis starożytnej Polski: t.. I-II, s.. Do odmian antropologicznych występujących w.. przed rokiem 1939 należały przede wszystkim.. : typ nordycki.. , typ antropologiczny śródziemnomorski.. , typ alpejski..  ...   Lech”, „.. ducem eorum nomine Lechonem” [„Lech” = tschech.. „der Adelige” – Anm.. Ü.. ]).. Rudolf Turek.. Böhmen im Morgengrauen der Geschichte: von den Anfängen der slawischen Besiedlung bis zum Eintritt in die europäische Kulturgemeinschaft (6.. bis Ende des 10 Jahrhunderts) 1974.. Karol Szajnocha.. Dzieła.. 131 op.. cit.. Chronica principum Poloniae.. von.. Gustav Adolf Stenzel.. 1835, Wrocław,.. 2, 39).. „Poloni in linguario hungarico dicuntur Langel, id est milites stipendiarii, militares, pugnatores optimi.. ” w:.. 131 Hipolit Kownacki Kronika węgierska i czeska.. Warszawa 1823.. Witold Chrzanowski:.. Kronika Słowian: Polanie.. 2006.. 238; Fragments of the history of Western Slavs, t.. 1-3; Gerard Labuda.. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.. 2003.. Henryk Łowmiański.. Studia nad dziejami Słowiańszczyzny, Polski i Rusi w wiekach średnich.. , Poznań 1986, s.. 201, ISSN 0554-8217.. „Волохомъ бо нашедшим на Словены на Дунаискыє, и сѣдшимъ в нихъ, и насилѧющимъ имъ.. Словѣне же ови пришєдшє и сѣдоша на Вислѣ, и прозвашасѧ Лѧховѣ, а от тѣхъ Лѧховъ прозвашасѧ Полѧне, Лѧховѣ друзии – Лютицѣ, инии Мазовшане, а нии Поморѧне.. Тако же и тѣ же Словѣне, пришедше, сѣдоша по Днепру и наркошасѧ Полѧне а друзии Деревлѧне, зане сѣдоша в лѣсѣхъ” [Tłum.. ] Gdy bowiem Wołosi naszli Słowian dunajskich, i usadowiwszy się między nimi ciemiężyli ich, Słowianie owi przyszedłszy siedli nad Wisłą i przezwali się.. Lęchami.. , a od tych Lęchów przezwali się jedni Polanami, drudzy Lęchowie.. Łutyczami.. , inni.. Mazowszanami.. Pomorzanami.. Tak samo i ciżsami Słowianie przyszedłszy siedli nad Dnieprem i nazwali się Polanami, a drudzy.. Drewlanami.. , przeto że siedli w lasach.. Latopis Nestora.. , [w:].. August Bielowski.. Monumenta Poloniae Historica.. Lwów 1864, s.. 553 (oryginał.. cyrylicą.. języku staro-cerkiewno-słowiańskim.. , w polskim tłumaczeniu pozostawiono staropolszczyznę).. „Полѧномъ жеживущи особѣ по горамъ симъ, и бѣ путь из Варѧгъ въ Грѣкы, и изъ Грѣкъ по Днепру [.. ]” [Tłum.. ] Gdy Polanie żyli z osobna po górach tych, był szlak z.. do Grecyi, a z Grecyi Dnieprem [.. „qui nunc Poleni a Polo Arctico nominantur, et alias a castro Polan quod in finibus Pomeranie situm est” – od „zamku Polan, położonego na granicach Pomorza”), [w:].. op.. Stanisław Rosik, Przemysław Wiszewski:.. Causa creandi: o pragmatyce źródła historycznego.. nr 171.. 506.. „król Jarlungalandu (kraj w pobliżu.. Jutlandii.. ) Dralsoft, szwagier króla Sigismunda w krainie Pulinaland”, [w:] Thidrekssaga lub Wilkina Saga op.. Edward Haymes.. The saga of Thidrek of Bern.. 1988.. s 279; Kazimierz Ślaski.. Millennium of Polish-Scandinavian cultural relations.. 1977.. 66 (zob.. Pieśń o Nibelungach.. Zagadnienia świadomości narodowej w Polsce piastowskiej.. , [w:] „IV.. Zjazd Historyków Polskich w Poznaniu 1925.. Stanisław Kot.. , Świadomość narodowa w Polsce wieku XV-XVII, Lwów 1938, s.. 17,.. Franciszek Bujak.. , Studja historyczne i społeczne, 1924, s.. 77-79.. Maurycy Mochnacki.. Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831.. 1863.. Leciejewicz Lech:.. Słowianie zachodni.. Z dziejów tworzenia się średniowiecznej Europy.. Klasyka polskiej mediewistyki, Templum 2010,.. ISBN 978-83-929218-5-1.. Mieczysław Tanty, Tadeusz Wasilewski, Jerzy Skowronek:.. Słowianie południowi i zachodni VI-XX wiek.. Książka i Wiedza.. Warszawa 2005,.. ISBN 83-05-13401-6.. Przemysław Urbańczyk.. Nie było żadnych Polan.. Gazeta Wyborcza, 2008-05-24; podobny pogląd wyraziła np.. Zofia Kurnatowska.. w pracy zbiorowej.. U źródeł Polski.. – do roku 1038, s.. 141 i 146, Wydawnictwo Dolnośląskie 2002.. Wywiad radiowy;.. Trudne początki Polski.. Przemysław Urbańczyk, 2008 Wrocław.. Gerard Labuda.. Fragmenty dziejów Słowiańszczyzny zachodniej.. 1-2, s.. 72 2002;.. Początki Polski: z dziejów Słowian w I tysiącleciu n.. 472; Stanisław Henryk Badeni, 1923.. 270.. „Polscy Ormianie w XX w.. mają polską świadomość narodową.. Są w pełni świadomi swojego braku polskich czy nawet słowiańskich korzeni, ale wiedzą również o tym, że od stuleci związani są z historią Polski”.. [w:] Mniejszości narodowe w Polsce.. 1997.. 136.. oxfordjournals.. org:.. High-Resolution Phylogenetic Analysis of Southeastern Europe Traces Major Episodes of Paternal Gene Flow Among Slavic Populations.. 11.. 2010].. Monika Florek-Moskal:.. Skąd pochodzą Polacy.. 2006-09.. [dostęp 2010-09-21].. Mariusz Cieślik i.. Bronisław Geremek.. Mieszańcy Europy.. Wprost24, nr 52/2004.. Jan Czekanowski.. Antropologia polska w międzywojennym dwudziestoleciu 1919–1939.. [Syntetyczna mapa antropologiczna Polski, Czekanowski.. 1920].. „Typ ten miał przewagę na Pomorzu, w Wielkopolsce, na zachodnim i północnym Mazowszu, w niektórych częściach Litwy oraz Wołynia”.. [w: Wojciech Wasiutyński:.. Tysiąc lat polityki polskiej.. 1946.. 15].. „Typ śródziemnomorski miał przewagę na Śląsku i na zachodnim Podkarpaciu”.. „Małopolska od Karpat po San i Góry Świętokrzyskie”.. [w: Kwartalnik psychologiczny, Tom 2.. 1931.. 60]; „Najczystsze rasowo typy alpejskie spotykamy w Górach Świętokrzyskich”.. [w: Jerzy Loth, Zofia Cichocka-Petrażycka:.. Geografia gospodarcza Polski.. 1, 1960].. „typ alpejski występuje w zachodnich Alpach, jak też w Niemczech południowo-zachodnich, w Czechosłowacji, na Węgrzech, w południowej Polsce, w Anglii, Hiszpanii północnej, nieco we Włoszech północnych i zachodniej Ukrainie.. [w:] „Materiały i prace antropologiczne.. wyd.. 21-25.. Polski Towarzystwo Antropologiczne, 1990, Lucyna Kaczorowska.. „typ armenoidalny jest elementem dla Żydów najbardziej charakterystycznym i występuje u wszystkich grup żydowskich” [w: Archiwum nauk antropologicznych.. Towarzystwo Naukowe Warszawskie.. Instytut Nauk Antropologicznych.. 107.. Jerzy Loth, Zofia Cichocka-Petrażycka:.. Polskie Wydawnictwo Gospodarcze.. 1960 s.. 172.. Stanisław Lencewicz:.. Kurs geografii Polski.. 1922.. 276.. „Uważany za mieszańca rasy nordycznej i armenoidalnej”.. PWN.. dynarski typ.. Struktura antropologiczna.. Wielka Encyklopedia Powwzechna PWN.. Przedruk hasła z tomu 9.. Warszawa: PWN, 1967, s.. „W wyniku nawarstwiania powstał w rejonie Bałtyku tzw.. typ bałtycki (bałtoid, ostbaltische Rasse, Osteuropide), który przez większość antropologów polskich jest określany jako typ subnordyczny.. Typ subnordyczny szkoły lwowskiej, określany niekiedy jako „śmietnik typologiczny”, istotnie jest poniekąd antropologicznym.. sammelbergriffem.. W rzeczywistości składa się nań, następujące wykrzyżowane między sobą elementy antropologiczne:nordyczny, paleoeuropeidalny, laponoidalny, i częściowo śródziemnomorski.. Wąskolica i wąskonosa frakcja typu bałtyckiego jest pochodną rasy nordycznej.. ”, [w:] Materiały i prace antropologiczne.. Polskie Towarzystwo Antropologiczne.. 21-25, s.. 183.. Stanisław Górny:.. Zdjęcie antropologiczne Polski.. Materiały i prace antropologiczne.. 1972, nr 84.. Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Polska, Przedruk hasła z 9 tomu.. Warszawa: PWN, 1967.. Struktura antropologiczna w:Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Polska, Przedruk hasła z 9 tomu, PWN, Warszawa 1967, s.. „populację polską znamionują cechy pośrednie w stosunku do sąsiednich ugrupowań, zgodnie z geograficznym rozmieszczeniem.. Np.. częstość grupy A krwi u Polaków jest nieco większa niż u Słowaków, Łotyszów, Białorusinów i Rosjan a mniejsza niż u Ukraińców.. Grupa B występuje u nas z takim samym nasileniu jak u Białorusinów i Litwinów.. ”, [w:] Mały słownik antropologiczny.. 1976.. 346.. Edward Opaliński:.. Kultura polityczna szlachty polskiej w latach 1587–1652.. 1995.. 344.. Z dziejów Ukrainy.. Księga pamiątkowa ku czci Włodzimierza Antonowicza.. 1912.. 675.. Studia historyczne.. PAN.. Kielce 1986.. 466; Przegląd zachodni, t.. 61, wyd.. 3-4, 2005, s.. „Z taką pasją przeciw królowi pisał tylko Daniel Naborowski po bitwie pod Mątwami [.. ] Była to świadomość narodowa, było też poczucie niezawisłości, by żaden obcy nie śmiał mieszać się w polskie sprawy”, [w:] Roman Kaleta: Biecz, studia historyczne.. 1963.. 430; „Lubomirski w nieskończoność podnosi i wstrzymuje miecz w obronie tradycji wolności.. ] Postępowanie Lubomirskiego, mające na celu obronę nie tylko tradycji, ale i obowiązującego prawa”, [w:] Historyka.. 28-31, s.. 132 (z.. Vivente rege.. Konstytucja 3 maja.. , rozdział „Szlachta i ziemianie”.. W 160 rocznicę rabacji.. Serwis Internetowy Gminy.. Żegocina.. 03.. 2006.. „Mniej podatne na słowiańską utopię były narody, które nigdy nie straciły poczucia narodowej tożsamości, jak Polacy: dla polskiej filozofii narodowej „słowiańskość” była raczej ozdobą, atrybutem, a nie podstawą myślenia i wartościowania.. Slavica Wratislaviensia, t.. 98, 1997.. 123;.. akceptowano program badań starożytności i folkloru, nie przyjęto zaś, czeskiej koncepcji „.. narodu słowiańskiego.. ” i solidaryzmu z Rosją.. w: Towarzystwo Literacko-Słowiańskie we Wrocławiu.. 51”.. Kilkadziesiąt lat później polski pisarz i publicysta.. Joseph Conrad.. stwierdził, że.. Między polskością jednak a słowiańskością istnieje nie tyle nienawiść, co obcość całkowita i nie do wykorzenienia („a complete and ineradicable incompatibility”).. Taka właśnie „incompatibility” zaległa u podłoża stosunku Conrada do Dostojewskiego, jak zresztą i u podłoża znanego stosunku Dostojewskiego do Polaków.. ” w: Wit Tarnawski:.. Conrad żywy.. Londyn 1957.. 157;.. Przymiotnik: polski uważał (Korzeniowski) za zaszczytny, przymiotnik: słowiański za złośliwy.. Powodem była właśnie owa „dusza słowiańska”.. Pod tym mianem rozumie się w Europie Zachodniej ekstrakt wyciągnięty z literatury i życia Rosji, zbiór właśnie takich zasad, pojęć, reakcji.. , w: Peter Oliver Loew:.. Polskie wizje Europy w XIX i XX wieku.. Uniwersytet Wrocławski, 2004, s.. „Naród jest to trwała wspólnota ludzi utworzona historycznie, powstała na gruncie losów historycznych, kultury, języka, terytorium i życia ekonomicznego, przejawiająca się w świadomości narodowej jej członków” (Janusz Rulka:.. Wychowanie obywatelskie.. Warszawa 2001, wyd.. PWN, s.. 21).. „Jestem Polakiem, więc mam obowiązki polskie.. Są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam, im wyższy przedstawiam typ człowieka.. ” (Myśli Nowoczesnego Polaka, Roman Dmowski).. W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie, my, Naród Polski – wszyscy obywatele Rzeczypospolitej.. Początek preambuły do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono w.. z 1997 r.. Nr 78, poz.. 483.. dnia 2 kwietnia 1997 roku.. Pełny tekst konstytucji.. Mniejszość niemiecka w Polsce i Polacy w Niemczech 1994.. „Przełom polityczny w Polsce w 1989 r.. i zjednoczenie Niemiec otworzyły okres wzmożonych deklaracji konwersji narodowych na Śląsku oraz na Warmii i Mazurach.. ] Wielu ludzi, wcześniej jednoznacznie przyznających się do polskości i walczących o nią, doznawało głębokiego rozczarowania, wielu na skutek doznanych represji zostało wręcz od polskości odepchniętych.. Presja polonizacyjna, niosąc faktycznie wzorce obce kulturze Ślązaków czy Mazurów i atakując ważne elementy ich systemu identyfikacji kulturowej, wywoływała w nich często poczucie obcości wobec kultury polskiej”, [w:] Wojciech Wrzesiński: Uniwersytet Wrocławski.. Instytut Historyczny.. Wrocławskie studia z historii najnowszej.. 7, 1997.. 98.. Studia socjologiczne.. 172–175.. Instytut Filozofii i Socjologii (Polska Akademia Nauk) 2004.. 49.. Grzegorz Odoj, Andrzej Peć:.. Dziedzictwo kulturowe – edukacja regionalna.. Dzierżoniów: Wyd.. Alex, 2000, s.. 74.. ISBN 83-85589-35-X.. Polacy na świecie.. Polska emigracja.. Chile.. Haiti.. Liban.. Nowa Zelandia.. Republika Południowej Afryki.. Autochtoniczni.. Polacy poza RP.. tematy i zagadnienia.. Kalendarium.. Władcy.. Prehistoria ziem polskich.. Historia Polski (do 1138).. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.. Historia Polski (1320–1386).. Historia Polski (1386–1492).. Okres wolnej elekcji.. (1569–1795).. Pod zaborami.. (1795–1918).. Polska w czasie I wojny światowej.. II Rzeczpospolita.. Polska w czasie II wojny światowej.. Polska Rzeczpospolita Ludowa.. Partie polityczne.. III Rzeczpospolita.. Krainy historyczne.. Krainy geograficzne.. Regionalizacja fizycznogeograficzna.. Mapy topograficzne.. Wyspy.. Jeziora.. Rzeki.. Góry.. Parki narodowe.. Szata roślinna.. Fauna.. Ochrona przyrody.. Ustrój polityczny.. Konstytucja.. System prawny.. Prawa człowieka.. Wymiar sprawiedliwości.. Policja.. Siły Zbrojne.. Zgromadzenie Narodowe.. Parlament.. Wybory.. Politycy.. Polityka zagraniczna.. Polska w Unii Europejskiej.. Rolnictwo.. Marynarka Handlowa.. EEZ.. Waluta.. Transformacja systemowa.. Plan Balcerowicza.. Historia gospodarcza.. Energetyka.. Kopalnie.. Górnośląski Okręg Przemysłowy.. Polska A i B.. Ludność Polski.. Polszczyzna.. Mniejszości narodowe i etniczne.. Związki wyznaniowe.. Przestępczość.. System opieki zdrowotnej.. System oświaty.. Filozofia.. Architektura.. Styl narodowy.. Sztuka.. Kinematografia.. Tańce narodowe.. Folklor.. Etymologia nazwy.. Ordery i odznaczenia.. Polonica.. Polskie nazwiska.. Godło.. Flagi.. Święta państwowe.. Dni wolne od pracy.. Kuchnia.. Życie codzienne.. Zobacz też: portal.. i wikiprojekt.. Polski kanon Wikipedii.. php?title=Polacy oldid=40349684.. Narodowości.. Etnografia Polski.. Plemiona lechickie.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2011-08.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2013-12.. Hasła kanonu polskiej Wikipedii.. Авар.. ᏣᎳᎩ.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 20:45, 5 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Polacy
    Open archive



  •  


    Archived pages: 2198