www.archive-org-2014.com » ORG » W » WIKIPEDIA

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".

    Archived pages: 2198 . Archive date: 2014-09.

  • Title: Plik:Jimmy Wales in August 2006.jpg – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Plik:Jimmy Wales in August 2006.. jpg.. Plik.. Historia pliku.. Wykorzystanie pliku.. Globalne wykorzystanie pliku.. Metadane.. Rozmiar podglądu –.. 398 x 599 pikseli.. Inne rozdzielczości:.. 159 x 240 pikseli.. |.. 319 x 480 pikseli.. 398 x 600 pikseli.. 510 x 768 pikseli.. 680 x 1024 pikseli.. Rozmiar pierwotny.. (2848 × 4288 pikseli, rozmiar pliku: 8,19 MB, typ MIME: image/jpeg).. Plik.. Jimmy Wales in August 2006.. znajduje się w.. Wikimedia Commons.. – repozytorium wolnych zasobów.. Dane z.. jego strony opisu.. znajdują się poniżej.. Opis.. [.. edytuj.. ].. English:.. Jimmy Wales.. Data.. sierpień 2006.. Źródło.. Wikimedia Foundation Inc.. Autor.. Gus Freedman.. Inne wersje.. Prace pochodne od tego pliku:.. Jimbo is watching.. Licencja.. Ten plik udostępniony jest na licencji.. Creative Commons.. Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 2.. 5.. Wolno:.. dzielić się.. – kopiować, rozpowszechniać, odtwarzać i wykonywać utwór.. modyfikować.. – tworzyć utwory zależne.. Na następujących warunkach:.. uznanie autorstwa.. – Utwór należy oznaczyć w sposób określony przez Twórcę lub Licencjodawcę.. na tych samych warunkach.. – Jeśli zmienia się lub przekształca niniejszy utwór, lub tworzy inny na jego podstawie, można rozpowszechniać powstały w ten sposób nowy utwór tylko na podstawie takiej samej licencji.. http://creativecommons.. org/licenses/by-sa/2.. CC-BY-SA-2.. Creative Commons Attribution-Share Alike 2.. true.. Personality rights.. Personality rights warning.. Although this work is.. freely licensed.. or in the.. public domain.. , the.. person(s) shown.. may have.. rights.. that.. legally restrict certain re-uses.. unless those depicted consent to such uses.. In these cases, a.. model release.. or other evidence of consent could protect you from infringement claims.. Though not obliged to do so, the uploader may be able to help you to obtain such evidence.. See our.. general disclaimer.. for more information.. Kliknij na datę/czas, aby zobaczyć, jak plik wyglądał w tym czasie.. Data i czas.. Miniatura.. Wymiary.. Użytkownik.. aktualny.. 04:57, 1 kwi 2007.. 2848 × 4288.. (8,19 MB).. Rory096.. Reverted to earlier revision.. 04:53, 1 kwi 2007.. 395 × 599.. (33 KB).. Andrew Hampe.. 04:52, 1 kwi 2007.. 04:51, 1 kwi 2007.. April Fool s Day!.. 17:59, 28 gru 2006.. Msikma.. Slight retouching revision.. 16:34, 2 gru 2006.. (6,55 MB)..  ...   wikisource.. Author:Jimmy Wales.. Wikisource:News/2006-11-02/Jimbo Wales resigns amidst restructuring.. Wykorzystanie w eo.. Vikipedio.. Barbo.. Wykorzystanie w es.. Usuario:Jimbo Wales.. Wykorzystanie w eu.. Wykorzystanie w fi.. Wykorzystanie w fr.. Wikipédia:Le Bistro/21 février 2007.. Wikipédia:Le Bistro/8 août 2008.. Portail:Années 2000.. Discussion Wikipédia:Prise de décision/Présenter Wikipédia sur la page d'accueil.. Pokaż.. listę globalnego wykorzystania.. tego pliku.. Niniejszy plik zawiera dodatkowe informacje, prawdopodobnie dodane przez aparat cyfrowy lub skaner użyte do wygenerowania tego pliku.. Jeśli plik był modyfikowany, dane mogą być częściowo niezgodne z parametrami zmodyfikowanego pliku.. Producent aparatu.. NIKON CORPORATION.. Model aparatu.. NIKON D2X.. Czas ekspozycji.. 1/40 s (0,025).. Wartość przysłony.. f / 4,2.. Czułość aparatu zgodnie z normą ISO 12232.. 500.. Data i czas utworzenia oryginału.. 20:57, 5 sie 2006.. Długość ogniskowej obiektywu.. 86 mm.. Orientacja obrazu.. normalna.. Rozdzielczość w poziomie.. 300 punktów na cal.. Rozdzielczość w pionie.. Użyte oprogramowanie.. Adobe Photoshop CS3 (10.. 0x20061208 [20061208.. beta.. 1251 2006/12/08:02:00:00 cutoff; m branch]) Macintosh.. Data i czas modyfikacji pliku.. 16:57, 28 gru 2006.. Rozmieszczenie Y i C.. Wyśrodkowane.. Program ekspozycji.. preselekcja migawki.. Wersja standardu Exif.. 2.. 21.. Data i czas zeskanowania.. Znaczenie składowych.. Y.. Cb.. Cr.. nie istnieje.. Odchylenie ekspozycji.. 0.. Maksymalna wartość przysłony.. 3 APEX (f/2,83).. Tryb pomiaru.. próbkowanie.. Rodzaj źródła światła.. nieznany.. Lampa błyskowa.. Z błyskiem flesza, wykryto światło odbite.. Data i czas modyfikacji pliku – ułamki sekund.. 71.. Data i czas utworzenia oryginału – ułamki sekund.. Data i czas zeskanowania – ułamki sekund.. Obsługiwana wersja Flashpix.. 0100.. Przestrzeń kolorów.. sRGB.. Metoda pomiaru (rodzaj przetwornika).. jednoukładowy przetwornik obrazu kolorowego.. Typ źródła pliku.. Cyfrowy aparat fotograficzny.. Rodzaj sceny.. obiekt fotografowany bezpośrednio.. Wstępnie przetworzony (poddany obróbce).. nie.. Tryb ekspozycji.. automatyczne ustalenie parametrów naświetlania.. Balans bieli.. automatyczny.. Współczynnik powiększenia cyfrowego.. 1.. Długość ogniskowej, odpowiednik dla filmu 35mm.. 129 mm.. Rodzaj uchwycenia sceny.. standardowy.. Wzmocnienie jasności obrazu.. niskie wzmocnienie.. Kontrast obrazu.. normalny.. Nasycenie kolorów obrazu.. normalne.. Ostrość obrazu.. Odległość od obiektu.. nieznana.. Wersja formatu danych GPS.. 2.. 0.. Prawidłowa wysokość obrazu.. 2848 px.. Prawidłowa szerokość obrazu.. 4288 px.. Data ostatniej modyfikacji metadanych.. 17:57, 28 gru 2006.. Wersja IIM.. org/wiki/Plik:Jimmy_Wales_in_August_2006.. Zobacz w Wikimedia Commons.. Dodaj lokalny opis.. Utwórz kod źródłowy lokalnego opisu..

    Original link path: /wiki/Plik:Jimmy_Wales_in_August_2006.jpg
    Open archive

  • Title: Licencja (prawo) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Licencja (prawo).. (z.. łac.. licet, „jest dozwolone“;.. Imiesłów przymiotnikowy czynny.. : licens, „wolny“) - dokument prawny lub.. umowa.. , określająca warunki korzystania z.. utworu.. , którego dana licencja dotyczy.. Właściciel.. praw autorskich.. znaku handlowego.. lub.. patentu.. może (i często to robi) wymagać od innych posiadania licencji jako warunku użytkowania lub reprodukowania licencjonowanego utworu.. Rodzaje licencji.. edytuj kod.. Wyróżnia się licencje: pełną, wyłączną, niewyłączną, otwartą, przymusową oraz sublicencje.. Licencja pełna.. - zezwolenie uprawnionego do korzystania z prawa przez licencjobiorcę w tym samym zakresie co uprawniony i jego posiadacz.. Przeciwieństwo.. licencji ograniczonej.. która ogranicza zakres korzystania do węższego niż w przypadku licencji pełnej.. Licencja wyłączna.. - zezwolenie uprawnionego do wyłącznego korzystania z prawa na określonym terytorium lub polu eksploatacji prawa.. Licencja niewyłączna.. - licencja która nie ogranicza grona licencjobiorców, dopuszczając wzajemną konkurencję.. Licencja mocna.. - szczególny przypadek licencji, będącej zarazem pełną i wyłączną, na mocy której licencjodawca zobowiązuje się dodatkowo do niekorzystania z utworu jak i nieudzielania dalszych licencji.. Nie jest to jednak.. cesja.. Licencja słaba.. - jak w przypadku licencji mocnej, tylko że licencjodawca zatrzymuje prawo korzystania z przedmiotu licencji.. Licencja otwarta.. - szczególny przypadek licencji niewyłącznej, będący oświadczeniem uprawnionego o zezwoleniu dowolnej osobie na korzystanie z jego prawa do korzystania z utworu oraz do jego modyfikowania.. Licencja wzajemna.. - zezwolenie uprawnionego z patentu wcześniejszego na korzystanie z wynalazku późniejszego wchodzącego w.. zakres ochrony.. patentu wcześniejszego (patentu zależnego), któremu towarzyszy podobne  ...   wzajemna.. Zobacz też.. Zobacz hasło.. licencja.. w Wikisłowniku.. Copyleft.. Licencja oprogramowania.. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej.. Linki zewnętrzne.. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r.. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst pierwotny:.. Dz.. U.. z 2006 r.. Nr 90, poz.. 631.. , ze zmianami).. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r.. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity:.. z 2003 r.. Nr 119, poz.. 1117.. Ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r.. o ochronie prawnej odmian roślin (tekst pierwotny:.. Nr 137, poz.. 1300.. Umowa Międzynarodowa.. z 14 lipca 1967 r.. Akt sztokholmski.. zmieniający.. Konwencję paryską.. o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r.. zmienioną w Brukseli dnia 14 grudnia 1900 r.. , w Waszyngtonie dnia 2 czerwca 1911 r.. , w Hadze dnia 6 listopada 1925 r.. , w Londynie dnia 2 czerwca 1934 r.. , w Lizbonie dnia 31 października 1958 r.. , sporządzony w Sztokholmie dnia 14 lipca 1967 r.. (tekst pierwotny:.. z 1975 r.. Nr 9, poz.. 51.. Traktat.. o stosunkach handlowych i gospodarczych między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, sporządzony w Waszyngtonie dnia 21 marca 1990 r.. (tekst pierwotny:.. z 1994 r.. Nr 97, poz.. 467.. php?title=Licencja_(prawo) oldid=37851412.. Licencje.. Artykuł.. Edytuj.. Edytuj kod źródłowy.. Cytowanie tego artykułu.. Frysk.. Հայերեն.. ಕನ ನಡ.. Қазақша.. Нохчийн.. Олык марий.. Oʻzbekcha.. Shqip.. Srpskohrvatski / српскохрватски.. Тоҷикӣ.. اردو.. 粵語.. Žemaitėška.. Edytuj linki.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 14:06, 8 lis 2013..

    Original link path: /wiki/Licencja_%28prawo%29
    Open archive

  • Title: GNU Free Documentation License – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: GNU Free Documentation License.. Logo licencji GNU.. GNU FDL.. ang.. Free Documentation License.. , „Licencja Wolnej Dokumentacji”) – licencja typu.. copyleft.. dla dokumentów.. wolnej dokumentacji.. Licencja została stworzona przez fundację.. Free Software Foundation.. dla projektu.. GNU.. W założeniu miała być licencją dla dokumentacji programów, jednak można ją stosować w każdym materiale tekstowym, niezależnie od zawartości.. Najnowsza wersja licencji to.. 3.. Spis treści.. Użycie.. Krytyka GFDL.. 3.. 4.. 5.. GNU FDL powoduje, że tekst nią objęty może być zarówno kopiowany, jak i modyfikowany nawet bez wiedzy i zgody autora.. Konieczne jest zamieszczenie wraz z pochodnym dziełem tekstu licencji GFDL, informacji o źródle i autorach oryginału.. W tekstach GNU FDL można używać materiałów na tej samej licencji.. Oprócz tego można wykorzystywać materiały na licencji np.. Uznanie-Autorstwa (BY) oraz udostępnionych w.. domenie publicznej.. Natomiast jeśli tekst jest na licencji GFDL, może być użyty tylko w tekstach GFDL.. Materiały, których komercyjna redystrybucja jest zabroniona, zasadniczo nie mogą być użyte w dokumencie na licencji GFDL, ponieważ GNU FDL nie wyklucza użycia komercyjnego.. Niektórzy, jak na przykład uczestnicy projektu.. Debiana.. , uważają GFDL za licencję niewolną.. Powodem jest dopuszczanie przez GFDL.. niezmiennego.. tekstu, który nie może być zmodyfikowany lub usunięty; dodatkowo zakaz stosowania technik ograniczających możliwość kopiowania (.. Digital rights management.. ) nawet dla celów prywatnych.. GNU FDL jest niekompatybilna w obie strony z.. GNU GPL.. , tzn.. materiały na licencji GNU FDL nie mogą być użyte w programie GPL, a tekst z programu GNU GPL nie  ...   odpowiedzi na niedoskonałości GNU FDL.. Licencje Creative Commons.. Design Science License.. Open Content License.. Open Publication License.. prawo autorskie.. GNU General Public License.. tekst licencji.. Aktualny tekst licencji.. p.. •.. d.. e.. Systemy.. licencjonowania.. Prawo autorskie.. Copyright.. Wszystkie prawa zastrzeżone.. autorskie prawa osobiste.. autorskie prawa majątkowe.. dozwolony użytek.. royalty free.. domena publiczna.. Licencje standardowe.. Uznanie autorstwa.. Użycie niekomercyjne.. Bez utworów zależnych.. Na tych samych warunkach.. Licencje dodatkowe.. Sampling.. Państwa rozwijające się.. GNU Lesser General Public License.. pozostałe.. Licencja Wolnej Sztuki.. Affero General Public License.. Inne.. otwarte licencje.. Licencja X10.. Licencja X11.. (MIT).. Licencje BSD.. :.. FreeBSD.. BSD-old.. BSD-new.. Domena publiczna.. Projekt GNU.. Manifest GNU.. Historia wolnego oprogramowania.. Programy.. warianty.. ) •.. GNU/Linux.. Hurd.. GNOME.. Bash.. Emacs.. GCC.. GNU C Library.. GNU Coreutils.. Autotools (GNU build system).. GNU Debugger.. GNU Binutils.. GNU Scientific Library.. GRUB.. Gnash.. IceCat.. Postacie.. Robert J.. Chassell.. Loïc Dachary.. Ricardo Galli.. Georg C.. F.. Greve.. Federico Heinz.. Benjamin Mako Hill.. Bradley M.. Kuhn.. Eben Moglen.. Richard Stallman.. John Sullivan.. Leonard H.. Tower Jr.. php?title=GNU_Free_Documentation_License oldid=37354157.. Kategorie.. Ukryta kategoria:.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2010-03.. Afrikaans.. Alemannisch.. Ænglisc.. Asturianu.. Azərbaycanca.. Bân-lâm-gú.. Basa Banyumasan.. Буряад.. Cebuano.. Føroyskt.. Gaeilge.. ગ જર ત.. Igbo.. Ilokano.. Interlingua.. Basa Jawa.. Kiswahili.. Latviešu.. Limburgs.. Lumbaart.. മലയ ള.. Māori.. მარგალური.. Mìng-dĕ ng-ngṳ.. Монгол.. Nedersaksies.. Occitan.. Plattdüütsch.. Ripoarisch.. Саха тыла.. Sardu.. Scots.. Sicilianu.. ස හල.. Basa Sunda.. Tagalog.. தம ழ.. Tarandíne.. Vèneto.. Walon.. 文言.. West-Vlams.. 吴语.. יי דיש.. Yorùbá.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 22:20, 25 sie 2013..

    Original link path: /wiki/GNU_Free_Documentation_License
    Open archive
  •  

  • Title: Prawo autorskie – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Ten artykuł przedstawia sytuację tylko z polskiej perspektywy.. Pomóż go poprawić.. Na.. stronie dyskusji.. mogą znajdywać się pomocne komentarze.. , znak oznaczający prawa autorskie.. copyright.. , symbol:.. ©.. ) – pojęcie.. prawnicze.. oznaczające ogół.. praw.. przysługujących.. autorowi.. utworu albo zespół.. norm prawnych.. wchodzących w skład.. prawa własności intelektualnej.. , upoważniających autora do decydowania o użytkowaniu.. dzieła.. i czerpaniu z niego korzyści finansowej.. Źródło polskiego prawa autorskiego.. Przedmiot prawa autorskiego.. Autorskie prawa osobiste.. Autorskie prawa majątkowe.. Ochrona wizerunku, adresata korespondencji i tajemnicy źródeł informacji.. 6.. Niektóre wnioski wynikające z ustawy.. 7.. Teorie społeczne odrzucające majątkowe prawa autorskie.. 8.. 9.. Przypisy.. 10.. Przyjęta w 1994 roku (a następnie nowelizowana).. ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych.. [1].. reguluje między innymi przedmiot i podmiot prawa autorskiego, wyjątki i ograniczenia praw autorskich, okres obowiązywania praw autorskich oraz ochronę przedmiotu prawa autorskiego.. Podstawowym założeniem jest rozróżnienie.. autorskich praw osobistych.. oraz.. autorskich praw majątkowych.. Ustawa – zgodnie z nazwą reguluje także.. prawa pokrewne.. – związane z wykonaniami, produkcją i dystrybucją utworów.. Zgodnie z ustawą, przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (.. Prawo autorskie działa automatycznie – ochrona praw autorskich rozpoczyna się z chwilą ustalenia utworu, bez konieczności spełnienia jakichkolwiek formalności przez jego twórcę.. Utwór nie musi przy tym być skończony.. W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory.. [2].. wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe),.. plastyczne,.. fotograficzne,.. lutnicze,.. wzornictwa przemysłowego.. architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne,.. muzyczne i słowno-muzyczne,.. sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne,.. audiowizualne (w tym wizualne i audialne).. Ustawa określa także szereg rodzajów treści, które nie są przedmiotem prawa autorskiego i nie korzystają z ustawowej ochrony:.. idee.. i pomysły, chyba że są wyrażone oryginalną formą;.. urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole;.. akty normatywne.. lub ich urzędowe projekty;.. opublikowane opisy.. patentowe.. lub ochronne;.. proste informacje prasowe;.. pomysły i tematy badawcze oraz teorie i fakty naukowe;.. znane powszechnie od dawna formy plastyczne, przestrzenne lub muzyczne;.. elementy utworów pozbawione charakteru twórczego, np.. : typowe tabele, rysunki, zestawienia pozbawione oryginalnej koncepcji np.. alfabetyczne;.. utwory wystawione na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednakże nie do tego samego użytku;.. utwory wystawione w publicznie dostępnych zbiorach, takich jak muzea, galerie, sale wystawowe, lecz tylko w katalogach i w wydawnictwach publikowanych dla promocji tych utworów, a także w sprawozdaniach o aktualnych wydarzeniach w prasie i telewizji, jednakże w granicach uzasadnionych celem informacji;.. znaki firmowe użyte w celach informacyjnych.. Treści te należą do.. domeny publicznej.. , wraz z treściami do których prawa autorskie nigdy nie istniały (bo np.. powstały w czasach, gdy nie istniało jeszcze prawo autorskie) lub do których wygasły prawa autorskie majątkowe.. Osobny artykuł:.. Autorskie prawa osobiste są prawami „ojcostwa utworu” i obejmują przede wszystkim prawo autora do wiązania z dziełem jego nazwiska.. Prawo to nigdy nie wygasa i jest, z natury rzeczy, niezbywalne, nie można się go zrzec ani przenieść na inną osobę.. W ramach ochrony.. dóbr osobistych.. autor ma prawo do przedstawiania utworu pod.. pseudonimem.. anonimowo.. Do osobistych praw autorskich należy także prawo do zachowania niezmienionej treści i formy utworu, zakazujące wprowadzania zmian, zniekształceń, przeinaczeń czy prawo do nadzoru nad korzystaniem z dzieła.. Warto nadmienić, że prawo do anonimowej publikacji dzieła jest często wykorzystywane w umowach kupna/sprzedaży utworów – umowne zobowiązanie nabywcy do anonimowego rozpowszechniania dzieła jest de facto zrzeczeniem się przez twórcę autorskiego prawa osobistego do oznaczenia utworu nazwiskiem lub pseudonimem.. Twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania.. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie.. Jeżeli naruszenie było zawinione, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo – na żądanie twórcy – zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.. Autorskie prawa majątkowe (ang.. copyright) to monopol praw majątkowych na rzecz autora utworu lub posiadacza praw (który najczęściej uzyskał te prawa na mocy umowy z autorem).. Powodem wprowadzenia praw autorskich majątkowych było zabezpieczenie interesów  ...   zakresie budowania, programy komputerowe) (art.. 23 ust.. 1 ustawy).. Zakres podmiotowy prywatnego użytku obejmuje krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności.. pokrewieństwa.. powinowactwa.. lub stosunku towarzyskiego (art.. 2 ustawy).. Oznacza to na przykład, że można swoim krewnym i znajomym pożyczać, bądź wykonywać kopie książek, filmów, albumów muzycznych czy programów typu open source.. Nie jest to jednak dozwolone w przypadku komercyjnych programów komputerowych bądź gier.. Niezgodna z prawem będzie również wymiana np.. w ramach.. „klubu miłośników muzyki”.. , jeśli nie wszyscy członkowie się znają i utrzymują ze sobą stały kontakt.. Możliwe jest jednak podarowanie, bądź odsprzedaż również obcym osobom zakupionych wcześniej egzemplarzy utworów.. Można bez zgody autora przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości, lecz trzeba podać autora i dzieło.. Jest to tzw.. prawo cytatu.. Prawo bezpłatnego przytaczania urywków rozpowszechnionych utworów lub drobnych utworów w całości, przysługuje w zakresie uzasadnionym:.. wyjaśnieniem lub analizą krytyczną (jeśli na przykładzie fragmentu jakiegoś utworu wyrażamy własną opinię);.. prawami gatunku (np.. : tworząc.. karykaturę.. cudzego utworu wykorzystujemy jej elementy, jednak uzasadnione jest specyficzną formą karykatury);.. nauczaniem (np.. : fragmenty występujące w podręcznikach albo czasopismach popularnonaukowych) (art.. 29 ust.. Twórca ma prawo do wynagrodzenia w przypadku, gdy rozpowszechnia się drobne utwory lub fragmenty większych utworów w podręcznikach, wypisach i antologiach w celu naukowym i dydaktycznym (art.. 29 ust.. 2 i ust.. ustawy).. W Polsce.. fotografie.. korzystają z nieograniczonej ochrony prawem autorskim dopiero od roku.. 1994.. Wcześniej, na podstawie.. ustawy o prawie autorskim z roku 1926.. i art.. 2 ust.. 1.. ustawy o prawie autorskim z roku 1952.. korzystały tylko fotografie posiadające „wyraźnie zastrzeżenie prawa autorskiego”.. Można publikować w.. encyklopediach.. atlasach.. utwory plastyczne i fotograficzne bez zgody twórcy, o ile nawiązanie porozumienia z twórcą celem uzyskania jego zezwolenia napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.. Nie zwalnia to jednak wydawcy atlasu lub encyklopedii od zapłacenia twórcy.. wynagrodzenia.. , twórca może jednak odstąpić od prawa do wynagrodzenia (art.. 33 pkt 3 ustawy).. Treść tej sekcji może nie być zgodna z zasadami.. neutralnego punktu widzenia.. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w.. dyskusji tej sekcji.. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tej sekcji.. Według niektórych doktryn.. [3].. rozwoju społeczeństwa, majątkowe prawa autorskie i patenty (MPAP) są nieuzasadnionym czerpaniem korzyści przez ludzi, którym uda się odnaleźć jakąś nową ideę (rozumianą jako wynalazek, dzieło sztuki, projekt itp.. ).. Uzasadnieniem takiego podejścia jest fakt, że we wszechświecie wszelkie rozwiązania i idee są z góry możliwe, a więc człowiek ich nie tworzy, lecz odkrywa.. Odkrywca może czerpać dochody ze swego odkrycia, ale nie może mieć ustawowego monopolu na korzystanie z właściwości wszechświata, które są wspólnym dobrem wszystkich ludzi.. Innym argumentem jest fakt, że łamanie MPAP nie przynosi ich posiadaczowi czynnej straty, a co najwyżej brak zysku, podczas gdy złamanie prawa własności materialnej (kradzież dowolnego przedmiotu) przynosi czynną stratę posiadaczowi przedmiotu.. Kopiowanie idei lub niezależne odkrywanie już istniejących a strzeżonych idei, nie powoduje utraty tej idei u pierwszego jej odkrywcy.. Przykładem technicznego problemu wynikającego z dzisiejszej konstrukcji prawa o MPAP jest zależność obowiązywania okresu ochrony dzieła od czasu życia autora tej idei.. Teoretyczna możliwość, że w przyszłości medycyna zapewni jakiś rodzaj długowieczności, spowoduje blokadę wielu dzieł na całe stulecia.. Również arbitralnie przyjęte okresy ochrony sugerują, że MPAP są tworem sztucznym i nie są intuicyjnym sposobem na organizację społeczeństwa.. Zobacz w.. Wikiźródłach.. Jednolity tekst aktualnej ustawy o prawie autorskim.. Teksty starszych wersji ustawy o prawie autorskim.. Zapowiedź świata post-copyright.. prawa konsumenta.. prawo nowych technologii.. ↑.. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.. Nr 24, poz.. 83.. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 maja 2006 r.. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.. Art.. Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.. Artykuł krytykujący majątkowe prawa autorskie.. Mikołaj Podolski.. Dozwolony użytek prywatny.. Piotr Waglowski.. Pobieranie plików z internetu.. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z podziałem na artykuły.. php?title=Prawo_autorskie oldid=40335934.. Ukryte kategorie:.. Artykuły o ograniczonym zasięgu geograficznym.. Artykuły wymagające neutralnego ujęcia tematu.. অসম য.. Boarisch.. Chamoru.. Cymraeg.. ह न द.. Kurdî.. မ န မ ဘ သ.. न प ल.. Papiamentu.. Piemontèis.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 08:32, 4 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Prawo_autorskie
    Open archive

  • Title: Copyleft – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Symbol Copyleft - odwrócony znak ©.. – rodzaj systemu.. , zezwalający na modyfikację pracy i jej dalszą redystrybucję na identycznych warunkach.. Założenia systemu zostały stworzone w roku.. 1984.. przez.. Richarda Stallmana.. na użytek.. oprogramowania.. , ale dziś są używane również dla innych rodzajów materiału.. Nazwa.. Idea.. Praktyka.. Nazwa etymologicznie jest odwróceniem znaczenia słowa.. i jednocześnie swoistą grą słowną.. "Copy" (kopiowanie) i "right" (prawo) to inaczej zastrzeżenie wszelkich praw do kopiowania, natomiast "left" to po angielsku "lewo" i jednocześnie odmiana słowa "leave" (porzucić), zatem termin "copyleft" może być rozumiany jako świadome "porzucenie" zastrzeżeń do kopiowania.. Termin prawdopodobnie pojawił się po raz pierwszy w dyskordiańskiej świętej księdze.. Principia Discordia.. w postaci "Kopyleft" i dopiskiem "(K) ALL RIGHTS REVERSED - Reprint what you like" (ang.. "Wszystkie prawa odwrócone - drukuj do woli").. Termin ten został użyty przez.. Li-Chen Wanga.. , autora interpretera języka.. BASIC.. o nazwie.. Palo Alto.. Tiny BASIC.. Kod źródłowy.. tego interpretera, który został opublikowany w maju 1976 r w czasopiśmie.. Dr.. Dobb's Journal.. zawierał w nagłówku następujący tekst:.. TINY BASIC FOR INTEL 8080; VERSION 1.. 0; BY LI-CHEN WANG; 10 JUNE, 1976; @COPYLEFT; ALL WRONGS RESERVED.. Zgodnie z historią podawaną przez.. nazwa pochodzi od napisu na kopercie listu, jaki dostał od.. Dona Hopkinsa.. w 1984 lub 1985 r..  ...   danej pracy lub pracy pochodnej.. Jednocześnie zastrzega się by wszelkie zmiany również były objęte klauzulą.. , a więc wykorzystywane na tych samych zasadach co pierwotna praca.. Celem jest tutaj stworzenie twórczości, która będzie się rozprzestrzeniać i jednocześnie nigdy ten proces rozprzestrzeniania się nie będzie mógł być zablokowany przez ponowne zastrzeżenie wszystkich praw autorskich do niej.. [4].. Konkretne zastosowania idei.. można znaleźć w licencjach projektu GNU -.. GNU LGPL.. , a także w licencji.. FAL.. Mozilla.. i kilku innych.. Do licencji typu.. zaliczane są także te stworzone przez organizację.. , które posiadają warunek.. share alike.. (SA, na tych samych warunkach) i nie mają zakazu tworzenia dzieł pochodnych (ND).. Istnieją jednak kontrowersje co do tego, czy licencje Creative Commons, które posiadają warunek.. SA.. i jednocześnie.. NC.. (zakaz użycia komercyjnego) mogą istotnie być zaliczane do licencji typu.. [5].. Gregory Hill:.. San Francisco: POEE Head Temple, 1970.. Li-Chen Wang.. Palo Alto Tiny BASIC.. Dobb's Journal of Computer Calisthenics Orthodontia, Running Light Without Overbyte.. ”.. 5 (1), s.. 12–25, maj 1976.. Richard Stallman:.. About the GNU Project.. , 2008-01-21.. [dostęp 2008-08-23].. Czym jest copyleft?.. Free Software Foundation, 2009-01-21.. [dostęp 2010-01-12].. Rob Myers:.. NonCommercial Sharealike Is Not Copyleft.. 2008-02-24.. php?title=Copyleft oldid=38355963.. Wolne i Otwarte Oprogramowanie.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 09:39, 9 sty 2014..

    Original link path: /wiki/Copyleft
    Open archive

  • Title: Creative Commons – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: „Pewne prawa zastrzeżone”.. Polska wersja.. organizacja typu non-profit.. , która postawiła sobie za zadanie uzyskanie kompromisu pomiędzy pełną ochroną praw autorskich a dzieleniem się twórczością z innymi.. Głównym celem organizacji jest wspieranie rozwoju i wykorzystania otwartych licencji prawnoautorskich, zapewniających bardziej elastyczne i liberalne zasady niż restrykcyjne, domyślne reguły prawa autorskiego.. Używając hasła „pewne prawa zastrzeżone” (ang.. some rights reserved.. ) w opozycji do „wszelkie prawa zastrzeżone” (ang.. all rights reserved.. ), organizacja stara się zapewnić twórcom jak najlepszą ochronę ich praw przy jednoczesnym umożliwieniu jak najszerszego wykorzystania ich dzieł.. Zbiór licencji Creative Commons pozwala licencjodawcom z nich korzystającym udzielić zawczasu licencjobiorcom określonych praw do korzystania z licencjonowanego utworu.. Utwory.. na licencjach Creative Commons mogą więc być wykorzystywane bez konieczności uzyskania każdorazowej, indywidualnej zgody od właściciela praw autorskich.. Zakres udzielonych praw jest zależny od wybranej licencji.. Jest ich sześć i różnią się szczegółowymi warunkami, na jakich licencjonowany jest utwór.. Początkowo podstawowe wersje licencji były zgodne z amerykańskim systemem prawa, a jednocześnie potencjalnie niezgodne z zasadami obowiązującymi w innych krajach.. By rozwiązać ten problem, Creative Commons wprowadziło mechanizm dostosowywania (ang.. porting.. ) licencji do poszczególnych.. jurysdykcji.. Od wersji 2.. 5 licencji podstawowe wersje licencji Creative Commons (początkowo nazywane „Generic” a obecnie „Unported”.. są zgodne z przepisami międzynarodowych porozumień dotyczących prawa autorskiego.. Wersje te są następnie dostosowywane do prawodawstwa poszczególnych jurysdykcji.. Creative Commons została utworzona w 2001.. Jej głównym założycielem i pierwszym przewodniczącym rady dyrektorów był.. Lawrence Lessig.. Z licencji Creative Commons jako narzędzia korzysta sama Wikipedia - co do zasady treść Wikipedii jest udostępniana na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach.. Rodzaje licencji Creative Commons.. Działalność międzynarodowa.. Polski oddział CC.. Istnieje sześć.. licencji Creative Commons.. , a określone przez nie zasady licencjonowania utworu zależą od wykorzystanej kombinacji czterech podstawowych warunków.. Warunki licencyjne są jak elementy składowe – zasady określone przez daną licencję są wynikiem złożenia razem dwóch lub trzech takich warunków, przy czym warunek.. jest obecny w każdej licencji gdyż i tak większości krajów świata.. są niezbywalne.. Cztery podstawowe warunki licencji CC to:.. (BY).. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne pod warunkiem, że zostanie przywołane nazwisko autora pierwowzoru.. (NC).. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne jedynie do celów niekomercyjnych.. (SA).. Wolno rozprowadzać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.. (ND).. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać  ...   jest.. Public Domain Mark.. służące oznaczeniu utworów, o których wiadomo, że nie istnieją wobec nich prawa autorskie lub prawa te wygasły.. Innymi słowy, Public Domain Mark służy oznaczaniu utworów znajdujących się już w domenie publicznej.. Wszystkie oferowane przez Creative Commons licencje i narzędzia są darmowe.. Licencje Creative Commons oraz narzędzia takie jak CC0 lub Public Domain Mark umożliwiają opisanie w sposób standardowy stanu prawnego utworu i warunków jego wykorzystania.. W celu zwiększenia przejrzystości informacji licencyjnej Creative Commons oferuje tak zwane przystępne podsumowania umów licencyjnych, zestaw ikon opisujących warunki licencyjne oraz metadane do odczytu maszynowego, zapisane w standardzie.. RDF.. Organizacja Creative Commons pracuje na zasadzie projektowej z ponad stoma organizacjami na całym świecie, które jako partnerzy instytucjonalni prowadzą w swoich krajach oddziały Creative Commons.. Projekty te działają w ramach zarządzanej przez Creative Commons „siatki współpracowników” (.. Affiliate Network.. Podstawowym celem instytucji partnerskich jest lokalizacja licencji – dostosowywanie wyjściowych licencji do specyfiki prawa poszczególnych krajów.. Do wersji 2.. 5 licencji podstawową ich wersją były licencje przystosowane do prawodawstwa amerykańskiego (tzw.. wersja.. generic.. Od wersji 3.. 0, przyjętej w 2007 roku, podstawowa wersja (tzw.. Unported.. ) jest wersją opartą na prawodawstwie międzynarodowym.. W 2013 roku organizacje partnerskie prowadziły projekty Creative Commons w 76 krajach.. W większości z nich licencje zostały już zlokalizowane i mogą być używane zgodnie z prawem krajowym.. W kwietniu 2005 rozpoczął działalność polski oddział Creative Commons.. Partnerami instytucjonalnymi projektu są organizacja pozarządowa Centrum Cyfrowe przy Fundacji.. Projekt: Polska.. Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego.. Uniwersytecie Warszawskim.. Uprzednio partnerami instytucjonalnymi Creative Commons Polska była.. Fundacja Otwarty Kod Kultury.. Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.. oraz Kancelaria Prawna Grynhoff Woźny Wspólnicy.. CC-Polska jest członkiem-założycielem.. Koalicji Otwartej Edukacji.. (2008).. Zespół polskiego oddziału tworzą koordynatorzy.. Alek Tarkowski.. Justyna Hofmokl.. i Kamil Śliwowski oraz prawnicy.. Krzysztof Siewicz.. i Helena Rymar, wraz ze współpracownikami.. W.. znajdują się multimedia związane z tematem:.. ikony CC.. ma galerię ilustracji związaną z tematem:.. wolne licencje CC.. kategoria:Creative Commons.. Zobacz wiadomość w serwisie.. na temat.. Czy ZAiKS będzie pobierać opłaty za słuchanie utworów na licencji Creative Commons?.. Science Commons.. Ruch wolnej kultury.. Otwarta treść.. Wikipedia:Prawa autorskie.. https://creativecommons.. org/about/cc0.. org/about/pdm.. „CC Affiliate Network”.. „O nas”.. Creative Commons Polska.. Creative Commons – centrala.. W świetle GNU – historia idei GNU i analiza jej rozwoju.. – na.. Filmy prezentujące idee dzielenia się utworami oraz współtworzenia.. php?title=Creative_Commons oldid=40237411.. Międzynarodowe organizacje pozarządowe.. Organizacje prawnicze.. Чӑвашла.. Furlan.. مصرى.. ភ ស ខ ម រ.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 15:12, 25 sie 2014..

    Original link path: /wiki/Creative_Commons
    Open archive

  • Title: Licencje Creative Commons – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Grafika często używana w opisie plików udostępnionych na licencjach CC.. Licencje Creative Commons (CC).. – zestaw.. licencji.. , na mocy których można udostępniać.. utwory.. objęte.. prawami autorskimi.. Licencje te są tworzone i utrzymywane przez organizację.. Licencje Creative Commons pozwalają twórcom utworów zachować własne prawa i jednocześnie dzielić się swoją twórczością z innymi.. Zasada „wszelkie prawa zastrzeżone” zostaje zastąpiona zasadą “pewne prawa zastrzeżone”.. Szacuje się, że na licencjach CC udostępnia się obecnie co najmniej 100 milionów utworów.. Licencje CC są w chwili obecnej najpopularniejszymi wolnymi licencjami stosowanymi do licencjonowania treści innych niż.. oprogramowanie.. Zastosowanie.. CC0.. Warunki używania.. Wersje.. Zgodność z innymi licencjami.. Wykorzystanie.. Zalety.. Krytyka licencji Creative Commons.. 11.. Licencje CC można stosować dla dowolnego utworu, który podlega ochronie.. prawa autorskiego.. – na przykład tekstu, obrazu, dźwięku czy utworu audiowizualnego.. Licencje CC nie są przeznaczone do licencjonowania oprogramowania, CC do tego celu poleca licencje oferowane przez.. Open Source Initiative.. Licencje CC są dostępne w wersji ogólnej („Unported”) – dostosowanej do prawodawstwa międzynarodowego oraz w ponad 40 wersjach dostosowanych do.. lokalnych.. W szczególności istnieją wersje polskie licencji, zgodne z.. polskim systemem prawnym.. Teksty licencji są dostępne za darmo na stronie projektu Creative Commons.. Istnieją cztery warunki udostępniania utworów, z czego pierwszy pojawia się we wszystkich licencjach:.. Uznanie Autorstwa (.. Attribution (BY)).. zezwala się na kopiowanie, dystrybucję, wyświetlanie i użytkowanie dzieła i wszelkich jego pochodnych pod warunkiem umieszczenia informacji o twórcy.. Użycie Niekomercyjne (.. Noncommercial (NC)).. zezwala się na kopiowanie, dystrybucję, wyświetlanie i użytkowanie dzieła i wszelkich jego pochodnych tylko w celach niekomercyjnych.. Bez Utworów Zależnych (.. No Derivative Works (ND)).. zezwala się na kopiowanie, dystrybucję, wyświetlanie tylko dokładnych (dosłownych) kopii dzieła, niedozwolone jest jego zmienianie i tworzenie na jego bazie pochodnych.. Na Tych Samych Warunkach (.. Share Alike (SA)).. zezwala się na kopiowanie, dystrybucję, wyświetlanie i użytkowanie pochodnych dzieł, pod warunkiem że będą one opublikowane na takiej samej licencji.. Sześć podstawowych licencji, stanowiących kombinacje tych warunków, to:.. Uznanie Autorstwa (CC-BY).. Uznanie Autorstwa – Użycie Niekomercyjne (CC-BY-NC).. Uznanie Autorstwa – Użycie Niekomercyjne – Na Tych Samych Warunkach (CC-BY-NC-SA).. Uznanie Autorstwa – Użycie Niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych (CC-BY-NC-ND).. Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach.. (CC-BY-SA) (jest to licencja najbardziej zbliżona do.. Uznanie Autorstwa – Bez Utworów Zależnych (CC-BY-ND).. [6].. Istnieją też licencje dodatkowe:.. – warunek Creative Commons, który zezwala na.. samplowanie.. i tworzenie.. remiksów.. utworów.. muzycznych.. , a nie pozwala na wykorzystanie.. sampli.. do celów.. reklamowych.. [7].. Wersja tej licencji ze znaczkiem „+” zezwala na samplowanie do celów komercyjnych i niekomercyjnych.. [8].. , a licencja „noncomercial +” – tylko do celów niekomercyjnych.. [9].. Obie wersje licencji Sampling, tak jak wszystkie inne obecnie stosowane licencje CC, wymagają.. uznania autorstwa.. – przestarzała licencja pozwalająca na kopiowanie i tworzenie utworów zależnych pod warunkiem uznania autorstwa, ale tylko w państwach rozwijających się.. [10].. Oprócz tego istnieje też pseudolicencja CC-PD – która od strony prawnej właściwie nie jest licencją lecz jest raczej rodzajem oświadczenia osoby udostępniającej dane dzieło, że według najlepszej jego/jej wiedzy dzieło to znajduje się w.. i że osoba udostępniająca bierze za stwierdzenie tego faktu pełną odpowiedzialność.. [11].. W podobny sposób można dodać warunki licencji.. GPL.. LGPL.. BSD.. Jest to jednostronne oświadczenie twórcy, który zrzeka się wszystkich praw jakich można  ...   z sobą niezgodne, co oznacza, że np.. na Wikipedii nie można korzystać z tekstów dostępnych na licencjach CC-BY-SA do wersji 2.. Dzięki współpracy Creative Commons i.. udało się uzgodnić taką treść licencji CC-BY-SA 3.. 0 i GNU FDL 1.. 3, że stały się one niemal w pełni kompatybilne w obie strony.. [14].. Serwisy funkcjonujące pod skrzydłami.. Wikimedia Foundation.. oprócz GNU FDL wykorzystują też licencje Creative Commons.. W ramach projektów Wikimedia dozwolone jest użycie licencji CC, które zostały zaaprobowane do użycia dla twórczości zaliczanej do.. wolnej kultury.. (CC-BY, CC-BY-SA i CC0).. [15].. , natomiast niedopuszczalne są licencje typu NC i ND.. [16].. W projekcie.. znajduje się ponad 16 milionów plików na licencjach CC.. Projekt.. w całości jest oparty na licencji CC-BY 2.. [17].. W skali całego internetu na licencjach Creative Commons znajduje się co najmniej sto milionów plików.. Najpopularniejsze licencje to używana w przypadku 37% utworów licencja BY-NC-SA oraz BY-NC-ND (18% licencjonowanych utworów).. W sumie 2/3 licencji zezwala jedynie na użycie niekomercyjne, a 1/3 nie zezwala na tworzenie utworów zależnych.. W stosunku do GNU FDL zaletą jest niewątpliwie brak obciążeń przy drukowaniu – teksty na licencjach Creative Commons nie muszą podawać pełnego tekstu licencji.. Wystarczy w zastępstwie podać link do treści licencji.. Niektórzy członkowie środowiska.. wolnego oprogramowania.. krytykują.. za brak wyraźnie wytyczonych wartości lub warunków, które winny spełniać wszystkie licencje.. W szczególności obiektem krytyki są licencje, które zastrzegają prawa, które zdaniem tych krytyków nie mogą podlegać zastrzeżeniu ze względów etycznych bądź moralnych.. Krytycy wskazują również na brak zgodności licencji Creative Commons z.. licencjami wolnego oprogramowania.. Według środowiska.. licencje te w wersji 2.. 0 nie spełniają.. Wytycznych Debiana dotyczących Wolnego Oprogramowania.. ze względu na pewne wady już w warunku uznania autorstwa.. [18].. uważa, że samo określenie Creative Commons jest nieścisłe, ponieważ nie istnieje żadna swoboda, jaką wszystkie te licencje by zapewniały (chociaż uważa CC-BY-SA 2.. 0 za wolną licencję copyleftową) i zaleca zamiast nich.. Free Art License.. [19].. Zgodnie z.. Definicją Wolnych Dóbr Kultury.. tylko część licencji Creative Commons może być uznana za rzeczywiście wolne.. Są to.. [20].. CC-0.. CC-BY.. CC-BY-SA.. Pozostałe licencje Creative Commons są uważane za niezgodne z ideą pełnej.. otwartości.. zasobów.. warunki licencji CC-BY 3.. warunki licencji CC-BY-NC 3.. warunki licencji CC-BY-NC-SA 3.. warunki licencji CC-BY-NC-ND 3.. warunki licencji CC-BY-SA 3.. warunki licencji CC-BY-ND 3.. warunki licencji Sampling 1.. warunki licencji Sampling Plus 1.. warunki licencji Użycie niekomercyjne-Sampling Plus 1.. warunki licencji Państwa rozwijające się.. Opis warunków pseudolicencji CC-PD.. CC0 1.. 0 Universal (CC0 1.. 0) Public Domain Dedication.. Mike Linksvayer:.. Using CC0 for public domain software.. Creative Commons Blog.. [dostęp 2011-05-10].. Kocio,.. GFDL nareszcie (prawie) zgodna z CC BY-SA!.. , Linux News.. Definicja wolnej kultury.. Commons:Licensing.. Wikinews:Warunki użycia.. Debian-legal Summary of Creative Commons 2.. 0 Licenses.. 3 kwietnia 2005.. [dostęp 2008-03-29, 12:13].. Rozmaite licencje i komentarze na ich temat.. Licenses.. freedomdefined.. org.. [dostęp 2013-02-03].. materiały na licencjach Creative Commons.. Pełny wybór licencji na stronie Creative Commons.. Formularz ułatwiający wybór odpowiedniej licencji.. „Dlaczego jestem sceptycznie nastawiony do CC – zamówiona przez czytelników odpowiedź”.. (artykuł.. Piotra Waglowskiego.. Piotr Wasilewski.. Creative Commons - erozja czy rozwój prawa autorskiego".. "Infos".. Nr 20/2010, Biuro Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu.. php?title=Licencje_Creative_Commons oldid=40369492.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 08:18, 8 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Licencje_Creative_Commons
    Open archive

  • Title: Dozwolony użytek – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Dozwolony użytek.. fair use.. ) – w.. prawie własności intelektualnej.. ograniczenie monopolu właściciela.. patentowych.. polegające na zezwoleniu na korzystanie bez konieczności uzyskiwania jego zgody z już rozpowszechnionego utworu pod ściśle określonymi warunkami i w ściśle określonych sytuacjach.. W prawie polskim.. Prywatny dozwolony użytek.. Dozwolony użytek wykraczający poza zakres osobisty.. W prawie Stanów Zjednoczonych.. Porównanie norm prawa polskiego i amerykańskiego.. Ikonografika przedstawiająca zasady dozwolonego użytku w edukacji.. Zasady dozwolonego użytku utworów objętych prawem autorskim są w Polsce określone przez.. ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych.. w artykułach od 23 do 35.. Polskie prawo wyraźnie rozgranicza dozwolony użytek w zakresie prywatnym i inne przypadki dozwolonego użytku.. Dozwolony użytek w zakresie prywatnym jest generalnie (z kilkoma wyjątkami) zwolniony z roszczeń finansowych właścicieli.. majątkowych praw autorskich.. Jest on jednak dość niejasno ograniczony do "osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego".. Trudne do interpretacji jest w szczególności pojęcie pozostawania w stosunku towarzyskim, zwłaszcza w przypadku dzielenia się utworami w formach elektronicznych przez.. internet.. – istnieją w tym zakresie liczne rozbieżności interpretacyjne.. Z zasad dozwolonego użytku osobistego są całkowicie wyłączone wszelkie.. programy komputerowe.. , co oznacza, że kopii programów nie wolno wypożyczać czy odstępować nawet znajomym, chyba że licencja jego użycia na to wyraźnie zezwala.. Dozwolony użytek wykraczający poza zakres osobisty jest w polskim prawie unormowany w formie dość szczegółowej listy określającej, kiedy i jak jest dopuszczalny, przy czym w niektórych sytuacjach jest on uwarunkowany przynajmniej próbami otrzymania zgody od właściciela praw autorskich lub może wiązać się z roszczeniami finansowymi z jego strony, nie jest to zatem ścisły odpowiednik terminu.. z anglosaskiego prawa.. W szczególności na zasadach dozwolonego użytku można:.. okresowo lub incydentalnie korzystać z utworów niemających samodzielnego znaczenia gospodarczego, a potrzebnego do przeprowadzenia procesu technologicznego, jeśli utwór ten jest przekazywany drogą teleinformatyczną oraz jest stosowany zgodnie z przeznaczeniem (.. chodzi tu głównie o wszelkiego rodzaju instrukcje obsługi i wiedzę typu.. know-how.. );.. rozpowszechniać ogólnie dostępne w eterze programy telewizyjne i radiowe systemami anten centralnych i sieci kablowych, pod warunkiem, że sygnał jest dostarczany do maksimum 50 gospodarstw domowych;.. rozpowszechniać w publicznie dostępnych mediach wcześniej rozpowszechnione materiały o charakterze aktualności lub przeglądu wydarzeń (sprawozdania z wydarzeń, aktualne artykuły na tematy polityczne, mowy wygłoszone publicznie itp.. ), jednak jest to w przypadku większości tego rodzaju materiałów obarczone możliwością roszczeń ze strony odpowiednich organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi;.. sporządzać kopie i nieodpłatnie korzystać z fragmentów utworów potrzebnych do celów dydaktycznych (daje to możliwość np.. zrobienia kserokopii jednego rozdziału książki i rozdania ich uczniom w klasie);.. biblioteki, archiwa i szkoły mogą rozpowszechniać wcześniej nabyte utwory poprzez ich udostępnianie i pożyczanie w ramach swoich zadań statutowych;.. przytaczać fragmenty innych utworów w dziełach stanowiących samoistną całość, pod warunkiem że jest to uzasadnione "wyjaśnianiem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości" (jest to tzw.. prawo do.. cytatu.. publicznie wykonywać utwory podczas ceremonii religijnych, imprez szkolnych i akademickich lub oficjalnych uroczystości państwowych, pod warunkiem, że wstęp na te imprezy  ...   zostało ono użyte w celu komercyjnym czy niekomercyjnym i edukacyjnym;.. rodzaj i natura użytego dzieła;.. proporcja objętości i znaczenia fragmentu użytego dzieła w stosunku do całej jego objętości, a także objętości i znaczenia dzieła pochodnego, w którym ten fragment został użyty;.. rezultaty wpływu użycia tego dzieła na jego sprzedaż oraz wartość na rynku.. W odróżnieniu od polskiego prawa, w którym zasada dozwolonego użytku dotyczy wyłącznie już opublikowanego utworu, w prawie USA fakt opublikowania dzieła nie ma bezpośredniego wpływu na ocenę, czy nie doszło do nadużycia zasady.. Ze względu na to, że prawo amerykańskie ma charakter.. precedensowy.. , zasady.. są stale uściślane przez orzeczenia sądów w konkretnych sprawach.. Zbiór tych orzeczeń tworzy faktyczne granice dozwolonego użytku, które stale się zmieniają, w szczególności w stosunku do mediów elektronicznych i.. internetu.. Np.. orzeczenie.. Sądu Najwyższego USA.. z 2005 r.. w stosunku do firmy.. Napster.. wyraźnie obciążyło operatorów sieci wymiany.. plików.. typu.. P2P.. odpowiedzialnością za każde naruszenie zasad.. dokonane przez ich użytkowników, co spowodowało bankructwo tej firmy.. Ta sekcja od 2010-03 wymaga.. uzupełnienia źródeł.. podanych informacji.. Możliwe, że ta sekcja w całości albo w części zawiera informacje nieprawdziwe.. Informacje bez źródeł w każdej chwili mogą zostać zakwestionowane i usunięte.. Pomóż Wikipedii i dodaj.. przypisy.. do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.. Prawo amerykańskie w odróżnieniu od polskiego nie odróżnia dozwolonego użytku prywatnego od pozostałego.. Fair use.. w prawie amerykańskim oznacza prawo do bezpłatnego korzystania z utworu, w polskim gdy dozwolony użytek wykracza poza zakres prywatny jest w olbrzymiej większości przypadków zagrożony możliwością roszczeń finansowych ze strony właściciela majątkowych praw autorskich – prawo do dozwolonego użytku przekraczającego zakres prywatności chroni zatem tylko przed odpowiedzialnością karną i roszczeniami z tytułu.. W prawie amerykańskim ciężar dowodu, że dane użycie utworu przekroczyło zasady.. , spoczywa na właścicielu praw autorskich lub jego prawnym reprezentancie – w polskim osoba, która została oskarżona o naruszenie praw autorskich, musi udowodnić, że albo mieściło się to w granicach dozwolonego użytku prywatnego, albo któregoś z nielicznych wyjątków użytku publicznego zwolnionego z opłat tytułem praw autorskich.. W prawie amerykańskim nie ma znaczenia, czy dzieło zostało wcześniej opublikowane za zgodą właściciela praw autorskich – w polskim każda pierwsza publikacja utworu bez zgody jego twórcy jest automatycznie uważana za naruszenie jego praw autorskich – dozwolony użytek odnosi się wyłącznie do dzieł już wcześniej gdzieś opublikowanych.. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (.. z 2000 r.. Nr 80, poz.. 904, z późn.. zm.. ).. tekst ustawy.. Dawno temu w Ameryce.. , Artykuł na stronie prawnik.. net.. pl.. Artykuły 29-33 ustawy o prawie autorskim.. 33.. do Art.. ustawy o prawie autorskim.. 34 ustawy o prawie autorskim.. Copyright Act of 1976, Title 17, Chapter 1, § 107.. Orzeczenie Sądu Najwyższego USA w sprawie Napstera.. Piotr Waglowski:.. prawo.. vagla.. pl, 2005-09-03.. [dostęp 2014-02-26].. Pobieranie muzyki z Sieci.. pl, 2005-12-15.. Jeszcze o dozwolonym użytku.. pl, 2005-12-27.. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.. php?title=Dozwolony_użytek oldid=40394727.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 14:09, 11 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Dozwolony_u%C5%BCytek
    Open archive

  • Title: Parlament Kanady – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Parlament Kanady.. Kanada.. Ten artykuł jest częścią serii:.. Ustrój i polityka.. Kanady.. Ustrój polityczny.. Ustrój polityczny Kanady.. Konstytucja.. Konstytucja Kanady.. Monarcha.. Królowa.. Elżbieta II.. Gubernator generalny.. David Lloyd Johnston.. Władza ustawodawcza.. Izba Gmin.. Andrew Scheer.. Senat.. Noël Kinsella.. Władza wykonawcza.. Premier.. Stephen Harper.. Rząd Federalny.. Rząd Stephena Harpera.. Władza sądownicza.. Wymiar sprawiedliwości.. Sąd Najwyższy.. Beverley McLachlin.. Prokurator Generalny Kanady.. Peter MacKay.. Kontrola państwowa.. Audytor Generalny.. Michael Ferguson.. Finanse.. Bank Kanady.. Stephen S.. Poloz.. Samorząd terytorialny.. Podział administracyjny Kanady.. Samorząd Terytorialny.. Partie polityczne.. Wybory.. Wybory parlamentarne.. 2011.. Referenda.. 1992.. Polityka zagraniczna.. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Kanady.. minister:.. John Baird.. Portal.. Wnętrze budynku.. – najwyższa władza ustawodawcza w.. Kanadzie.. Struktura Parlamentu Kanady.. Nominacje do Senatu.. Składy Izby Gmin.. Ważne ustawy parlamentarne.. Parlament, na wzór.. brytyjski.. , jest instytucją trójczłonową, w której skład wchodzą:.. Korona.. , reprezentowana przez.. gubernatora generalnego.. Obecnie w skład Senatu wchodzi 105 senatorów, mianowanych przez.. zgodnie z sugestiami.. premiera Kanady.. i ministrów.. Współcześnie uprawnienia Senatu są znikome i ograniczają się do inicjowania ustawy budżetowej.. Senat ma także prawo inicjowania wszelkich innych ustaw.. Ustawa uchwalona przez Izbę Gmin wchodzi w życie dopiero po zatwierdzeniu przez Senat.. Daje to Senatowi teoretyczną możliwość blokowania pracy legislacyjnej, jednak w praktyce opcja ta jest niezwykle rzadko wykorzystywana.. Początkowo mandat senatora przyznawany był dożywotnio.. Od.. 1965.. r.. senator ustępuje po ukończeniu 75 roku życia.. Historycznie Senat, mający za zadanie strzec interesów Korony, posiadał dużo większe uprawnienia legislacyjne, z czasem wraz z dochodzeniem do nowoczesnej.. demokracji.. praktycznie wszystkie funkcje Senatu zostały przekazane Izbie Gmin.. Izba Gmin składa się z 308 członków (.. Members of Parliament.. , w skrócie.. MP.. Członkowie Izby Gmin pochodzą z wyborów powszechnych.. Wybierani są w 308 jednomandatowych okręgach wyborczych.. Izba Gmin odpowiedzialna jest za cała pracę legislacyjną.. Pierwszy Parlament Kanady ukonstytuował się.. 6 listopada.. 1867.. Obecny, czterdziesty pierwszy Parlament, ukonstytuował się.. 2 lipca.. roku.. Kadencja Izby Gmin trwa pięć lat.. Wybory zarządza aktualnie urzędujący premier w dowolnym momencie przed upływem kadencji.. Prowincja lub terytorium.. Liczba miejsc.. w Senacie.. w Izbie Gmin.. Alberta.. 26.. Brytyjska Kolumbia.. 34.. Manitoba.. 14.. Nowy Brunszwik.. Nowa Fundlandia i Labrador.. Nowa Szkocja.. Ontario.. 24.. 103.. Quebec.. 75.. Saskatchewan.. Wyspa Księcia Edwarda.. Terytoria Północno-Zachodnie.. Nunavut.. Yukon.. Powołujacy.. Początek.. sprawowania władzy.. Koniec.. Reprezentowane partie polityczne.. Liczba.. nominacji.. Królewska proklamacja.. 1 lipca.. Conservative.. – 37.. Liberal.. – 25.. Liberal-Conservative.. – 8.. Nationalist Liberal.. – 2.. Independent Conservative.. – 1.. 73.. John Macdonald.. 5 listopada.. 1873.. – 21.. – 6.. – 3.. 31.. Alexander Mackenzie.. 7 listopada.. 8 października.. 1878.. – 13.. Nationalist.. - 2.. Reformer.. 16.. 10 października.. 6 czerwca.. 1891.. – 32.. Liberal Conservative.. – 4.. Independent liberal.. Niezależny – 1.. Nationalist Conservative.. 60.. John Thompson.. 16 czerwca.. 24 listopada.. 1892.. – 5.. John Abbott.. 5 grudnia.. 12 grudnia.. Mackenzie Bowell.. 21 grudnia.. 27 kwietnia.. 1896.. – 9.. 13.. Charles Tupper.. 1 maja.. 8 lipca.. Conservative Party.. Wilfrid Laurier.. 11 lipca.. 6 października.. 1911.. Liberal Party.. – 80.. 81.. Robert Borden.. 11 października.. 1917.. – 43.. Independent conservative.. 12 października.. 9 lipca.. 1920.. – 14.. Liberal Unionist.. 18.. Arthur Meighen.. 10 lipca.. 28 grudnia.. 1921.. 15.. Mackenzie King.. 29 grudnia.. 28 czerwca.. 1926.. – 22.. 22.. 25 września.. 6 sierpnia.. 1930.. – 21.. Liberal Progressive.. Richard Bennett.. 7 sierpnia.. 22 października.. 1935.. 23.. 23 października.. 14 listopada.. 1948.. – 58.. 59.. Louis St.. Laurent.. 15 listopada.. 20 czerwca.. 1957.. – 51.. Liberal Independent.. Progressive Conservative.. Niezależny – 2.. 55.. John Diefenbaker.. 21 czerwca.. 21 kwietnia..  ...   – 10.. Niezależni – 3.. Niezależny konserwatysta – 1.. Niezależny liberał – 1.. Labour Party.. 3 listopada.. 11 stycznia.. 1905.. 1908.. – 137.. Liberal-Conservative Party – 5.. 214.. 20 października.. 20 stycznia.. 1909.. 29 lipca.. – 134.. – 82.. Liebral-Conservative Party – 3.. 221.. 12.. 21 września.. – 131.. – 85.. Liberal-Conservative Party – 1.. Labour Party – 1.. 223.. 17 grudnia.. 18 marca.. 1918.. 4 października.. Unia Liberalno-Konserwatywna.. – 142.. Liberal Unionists – 11.. 235.. 6 grudnia.. 8 marca.. 1922.. 5 września.. 1925.. – 118.. Progresive Party – 58.. – 49.. Labour party – 3.. United Farmers.. Niezależny progresywny – 1.. 29 października.. 7 stycznia.. – 115.. – 102.. Progressive Party – 26.. Labour Party – 2.. Niezależny Liberał – 1.. 245.. 9 grudnia.. 30 maja.. – 116.. – 91.. – 12.. Progressive Party – 11.. Liberal Progressive Party – 8.. Labour party – 4.. 17.. 28 lipca.. 8 września.. 14 sierpnia.. Progressive Party – 3.. Liberal Progressive Party – 3.. Labour Party – 3.. Progressive Conservative – 1.. 1936.. 25 stycznia.. 1940.. – 173.. – 17.. Catholic Community Forum – 7.. Liberal Progressive Party – 4.. Reconstitution Party – 1.. 19.. 16 maja.. 16 kwietnia.. 1945.. – 179.. National Government – 34.. Social Credit – 10.. Catholic Community Forum – 8.. Niezależny konserwatysta – 2.. Unity Party.. New Democracy – 1.. 20.. 11 czerwca.. 6 września.. 30 kwietnia.. 1949.. – 119.. Progressive Conservative Party.. – 66.. Catholic Community Forum – 26.. Niezależni liberałowie – 8.. Niezależni – 6.. Bloc populaire canadien – 2.. 27 czerwca.. 15 września.. 1953.. – 191.. – 41.. Catholic Community Forum – 13.. – 10.. Niezależni – 4.. Liberal Progressive Party – 1.. 262.. 10 sierpnia.. 12 listopada.. 12 kwietnia.. – 170.. Catholic Community Forum – 23.. – 15.. 265.. 10 czerwca.. 14 października.. 1 lutego.. 1958.. – 111.. – 104.. Catholic Community Forum – 25.. 31 marca.. 12 maja.. 1962.. – 206.. – 48.. 263.. 25.. 18 czerwca.. 27 września.. – 99.. – 30.. New Democratic Party.. – 24.. 27.. 8 listopada.. 18 stycznia.. 1966.. 23 marca.. – 97.. Ralliement Creditiste – 9.. 28.. 25 czerwca.. 9 września.. 1 września.. 1972.. – 154.. – 72.. Ralliement Creditiste – 13.. 264.. 29.. 30 października.. 1 kwietnia.. 1973.. 9 maja.. 1974.. – 109.. – 107.. – 31.. 30.. – 141.. – 16.. 22 maja.. 9 października.. 14 grudnia.. – 136.. – 114.. – 26.. 282.. 32.. 18 lutego.. 14 kwietnia.. – 147.. – 103.. 1 października.. 1988.. – 211.. – 40.. 21 listopada.. – 169.. – 83.. 295.. 35.. 25 października.. 17 stycznia.. 1997.. – 177.. Bloc Quebecois.. – 54.. Reform Party.. – 52.. 36.. 2 czerwca.. 22 września.. 2000.. – 155.. – 60.. – 44.. – 20.. 301.. 27 listopada.. 29 stycznia.. 2001.. 23 maja.. 2004.. – 172.. Canadian Alliance.. 38.. 29 listopada.. 2005.. – 135.. Conservative Party of Canada.. niezależny – 1.. 308.. 23 stycznia.. 2006.. 3 kwietnia.. 7 września.. 2008.. – 124.. – 29.. 40.. 18 listopada.. – 143.. – 77.. niezależni – 2.. 41.. 2 maja.. – 166.. – 34.. Green Party of Canada.. Ustawa o ziemiach państwowych w Kanadzie.. Ustawa o Albercie.. Kanadyjska Karta Praw i Swobód.. 1982.. Ustawa o Manitobie.. 1870.. Ustawa o Nowej Fundlandii.. Ustawa o Saskatchewanie.. Ustawa o Jukonie.. 1898.. Na mapach:.. 45°25′28,34″N.. 75°41′58,32″W.. /.. 45,424539.. -75,699533.. php?title=Parlament_Kanady oldid=37298710.. Polityka Kanady.. Parlamenty świata.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 19:18, 18 sie 2013..

    Original link path: /wiki/Parlament_Kanady
    Open archive

  • Title: Niemcy – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Niemcy.. Ten artykuł dotyczy państwa.. inne znaczenia.. Bundesrepublik Deutschland.. Republika Federalna Niemiec.. Flaga Niemiec.. Godło Niemiec.. Hymn.. Niestety, Twoja przeglądarka ma wyłączoną obsługę JavaScript lub nie wspiera odtwarzania.. Możesz.. pobrać plik.. pobrać odtwarzacz.. pozwalający oglądać wideo w przeglądarce.. Das Lied der Deutschen.. (jedynie trzecia strofa).. Pieśń Niemców.. konstytucja Niemiec.. Język urzędowy.. niemiecki.. Stolica.. Berlin.. republika (system kanclerski).. Typ państwa.. federacja.. Głowa państwa.. prezydent Niemiec.. Joachim Gauck.. Przewodniczący.. Bundestagu.. Norbert Lammert.. Szef rządu.. kanclerz federalna.. Angela Merkel.. Wicekanclerz federalny.. Sigmar Gabriel.. Powierzchnia.. • całkowita.. • wody śródlądowe.. 64.. na świecie.. 357 121,41.. km².. 7798 km² (2,18%).. Liczba ludności (2014).. • całkowita.. • gęstość zaludnienia.. narody.. grupy etniczne.. 80,996,685.. 225 osób/km².. 91 %,.. Turcy.. 2,4 %, Grecy, Włosi, Polacy, Rosjanie, Serbowie, Chorwaci, Hiszpanie 6,1 %.. PKB.. (2013).. • całkowite.. • na osobę.. 3635,9 mld.. USD.. 44 999.. PPP.. ) (2013).. 3232,5 mld.. 40 006.. Jednostka monetarna.. euro.. = 100.. eurocentów.. (EUR, €).. Niepodległość.. od aliantów zachodnich (.. amerykańska.. brytyjska.. francuska.. strefa okupacyjna).. 7 września 1949;.. 3 października 1990 – zjednoczenie Niemiec.. Wstąpienie do.. UE.. 25 marca 1957.. Religia.. dominująca.. katolicyzm.. protestantyzm.. Strefa czasowa.. UTC.. +1 – zima.. +2 – lato.. Kod ISO 3166.. DE.. Domena internetowa.. de.. Kod samochodowy.. D.. Kod samolotowy.. Kod telefoniczny.. +49.. Multimedia w Wikimedia Commons.. w Wikipodróżach.. Wiadomości w Wikinews.. Republika Federalna Niemiec w Wikicytatach.. Hasło.. (RFN;.. niem.. Deutschland.. Bundesrepublik Deutschland, BRD.. ˈ.. b.. ʊ.. n.. ə.. s.. ʁ.. u.. ˌ.. l.. i.. ː.. k.. ɔ.. ʏ.. t.. ʃ.. a.. wymowa.. ) –.. państwo.. federacyjne.. położone w zachodniej i środkowej.. Europie.. Składa się z 16.. krajów związkowych.. (landów), a jego stolicą i największym miastem jest.. Państwo ma powierzchnię 357 021 km² i panuje w nim.. klimat umiarkowany.. Z ponad 80 milionami mieszkańców jest najludniejszym krajem.. Unii Europejskiej.. Jest to czołowe pod względem gospodarczym i politycznym państwo Europy.. Stanowi część.. strefy Schengen.. strefy euro.. , jest członkiem.. ONZ.. OECD.. G8.. G20.. Po USA, Niemcy są drugim najbardziej popularnym celem migracji na świecie.. starożytności.. na terenie obecnych Niemiec zamieszkiwały plemiona.. Bałtów.. Celtów.. Germanie.. zamieszkiwali natomiast w Skandynawii i na wyspach Morza Bałtyckiego.. Zanim zostały po raz pierwszy wzmiankowani w źródle historycznym, zaczęli migrować wzdłuż wybrzeży Bałtyku.. Plemiona germańskie zdominowały dawnych mieszkańców tych ziem, a w późniejszym okresie wkroczyły na teren.. cesarstwa rzymskiego.. W X wieku terytoria niemieckie uformowały centralną część.. Świętego Cesarstwa Rzymskiego.. W XVI wieku północne Niemcy stały się centrum.. reformacji protestanckiej.. , podczas gdy części południowe i zachodnie pozostały katolickie.. Różnice religijne doprowadziły do licznych konfliktów, na przykład.. wojny trzydziestoletniej.. Okupacja kraju w okresie.. wojen napoleońskich.. doprowadziła do rozwoju.. pangermanizmu.. i, w rezultacie, do zjednoczenia Niemiec w 1871 roku.. Nowe.. Cesarstwo Niemieckie.. zostało zdominowane przez.. Prusy.. W wyniku.. I wojny światowej.. i rewolucji w latach 1918–1919 Niemcy stały się.. Republiką Weimarską.. , a część ich dawnych ziem została podzielona przez.. traktat wersalski.. W 1933 roku.. wielki kryzys.. doprowadził do powstania.. III Rzeszy.. Następne lata zostały zdominowane przez.. narodowy socjalizm.. i działania zbrojne podczas.. II wojny światowej.. Po 1945 roku Niemcy zostały podzielone przez zwycięskich w wojnie.. aliantów.. , w wyniku czego powstały dwa państwa:.. Niemcy Wschodnie.. Niemcy Zachodnie.. Ich zjednoczenie nastąpiło w 1990 roku.. W roku 1957 Niemcy Zachodnie były jednym z członków założycieli.. wspólnot europejskich.. , przekształconych później w Unię Europejską.. Niemiecka gospodarka jest jedną z największych na świecie.. Niemcy mają także bogatą historię sztuki, muzyki, filozofii, przedsiębiorczości, architektury.. Etymologia.. Symbole narodowe.. Plemiona germańskie.. Święte Cesarstwo Rzymskie.. Związek Niemiecki i Cesarstwo.. 4.. Republika Weimarska i nazizm.. Niemcy Wschodnie i Zachodnie.. 6.. Odbudowa Niemiec.. Ukształtowanie powierzchni.. Klimat.. Flora.. Fauna.. Kraje związkowe.. Ważniejsze miasta.. Organy władzy szczebla federalnego.. Prawo.. Siły zbrojne.. Demografia.. Język.. Oświata.. Zdrowie.. Gospodarka.. Rolnictwo.. Przemysł.. Problemy gospodarcze.. Transport.. Transport drogowy.. Transport kolejowy.. Transport lotniczy.. Transport wodny.. Turystyka.. Szlaki turystyczne.. Nauka.. Fizyka.. Chemia.. Astronomia.. Inżynieria.. Święta.. Literatura.. Filozofia.. Muzyka.. Sztuka.. Film.. 7.. Teatr.. 8.. Kuchnia.. 9.. Powiązania z Polską.. Ciekawostki.. Według popularnej etymologii.. polska nazwa „Niemcy” wywodzi się z tego samego rdzenia słowiańskiego, co określenia „niemy”, „obcy”.. , i podkreśla barierę językową między.. germańskim.. językiem.. niemieckim.. a.. językami słowiańskimi.. („niemy” jako osoba nie mówiąca zrozumiałym językiem – podobnie jak w przekształconym pod wpływem ruskim wyrazie.. niemowlę.. ; do XVI wieku.. niemowię.. niemowiątko.. psł.. *němъ – „pozbawiony zdolności mówienia”, „mówiący niezrozumiale, obcym, niezrozumiałym językiem” → *němьcь „ten, kto nie ma zdolności mówienia”, „ten, kto mówi niezrozumiale, niezrozumiałym językiem”.. (egocentryczne, podobne do.. greckiego.. bárbaros.. barbarzyńca.. ) → Niemiec, tak samo we wszystkich językach słowiańskich i w zapożyczonym od nich.. węgierskim.. német.. , zanotowane w takiej formie jeszcze w.. erze plemiennej.. Żywocie św.. Metodego.. z IX w.. , w słowach.. Rościsława.. do.. bizantyńskiego.. cesarza.. Michała III.. суть въ ны въшьли учителе мнози крьстияни из Влахъ, и из Грькъ, и из.. Немьць.. , учаще ны различь, а мы Словени проста чадь и не имамъ, иже бы ны наставилъ на истину и разумъ сказалъ, то, добреи владыко, посъли такъ мужь, иже ны исправить вьсяку правьду.. przyszli do nas liczni nauczyciele chrześcijanie z Włoch, Grecji i Niemiec, którzy nas uczą rozmaicie.. A my, Słowianie prosty lud i nie mamy nikogo, kto by nas ku prawdzie skierował i zrozumiale pouczył.. Według innej teorii.. , nazwa ta wywodzi się od plemienia.. Nemeti.. wzmiankowanego przez.. Tacyta.. Cezara.. Osobne artykuły:.. Hymn Niemiec.. Niemieckie godło – czarny orzeł na złotym tle.. Niemiecka flaga jest złożona z trzech pasów: czarnego u góry, czerwonego w środku i złotego u dołu.. Została ona po raz pierwszy użyta w roku 1848, kiedy rozbite niemieckie państwa dążyły do zjednoczenia.. Jej kolory zaczerpnięto z mundurów żołnierzy, którzy walczyli w okresie Wojen Napoleońskich.. Kiedy doszło do unifikacji, kolorami narodowymi stały się jednak czarny, czerwony i biały.. W 1919 r.. , podczas tworzenia republiki, ponownie przyjęto barwy z 1848 r.. W latach 30.. XX wieku flagą państwową stała się flaga partii nazistowskiej, a po II Wojnie Światowej w obu nowych państwach niemieckich przyjęto flagę sprzed okresu nazizmu, lecz w Niemczech Wschodnich dodano do niej godło kraju.. W wyniku kolejnego zjednoczenia Niemiec, ponownie uznano flagę dawnych Niemiec Zachodnich.. Godłem Niemiec jest czarny orzeł z czerwonym dziobem i pazurami na złotym tle.. W Starożytności orzeł był symbolem rzymskich cesarzy.. W średniowieczu Karol Wielki przejął od nich symbol swojej władzy.. Po podziale imperium Karola, symbolem Świętego Cesarstwa Rzymskiego stał się dwugłowy orzeł na złotym tle.. Mimo zniesienia cesarstwa w 1804 r.. , orzeł przetrwał jako herb monarchii austriackiej.. Z tego też powodu, nie mógł on zostać przywrócony po zjednoczeniu Niemiec i powstaniu Cesarstwa Rzymskiego, więc jako godło przyjęto orła jednogłowego.. Był on także symbolem Republiki Weimarskiej oraz Republiki Federalnej Niemiec od 1948 r.. Autorem tekstu niemieckiego hymnu jest.. August Heinrich Hoffmann von Fallersleben.. , a muzykę skomponował.. Joseph Haydn.. Tekst został napisany 26 sierpnia 1841 r.. i wzywa do zjednoczenia państwa.. 11 sierpnia 1922 utwór stał się hymnem Republiki Weimarskiej.. W okresie nazizmu tekst jego pierwszej strofy został wykorzystany przez propagandę w celu uprawomocnienia działań zbrojnych, prowadzonych wtedy przez Trzecią Rzeszę.. Po II Wojnie Światowej nieoficjalnym hymnem Niemiec stała się trzecia zwrotka pieśni von Fallerslebena, co zatwierdzone zostało w 1991 r.. Migracje w pierwszych pięciu wiekach naszej ery.. Historia Niemiec.. Germania.. wyodrębniły się prawdopodobnie w.. epoce brązu.. żelaza.. Z południowej Skandynawii i północnych Niemiec, od I wieku p.. wędrowali na południe, wschód i zachód, stykając się z plemionami.. celtyckimi.. , żyjącymi na terenie.. Galii.. , a także.. ludami irańskimi.. Bałtami.. , oraz.. Słowianami.. Środkowej.. Wschodniej Europie.. Za sprawą.. Oktawiana Augusta.. , rzymski dowódca.. Warus.. rozpoczął podbój Germanii (obszaru ciągnącego się od.. Renu.. gór Ural.. W 9 r.. e.. , trzy rzymskie legiony zostały pokonane podczas.. bitwy w Lesie Teutoburskim.. Cherusków.. pod wodzą.. Arminiusa.. Do roku 100, kiedy.. Tacyt.. napisał.. Germanię.. , plemiona germańskie osiedliły się wzdłuż Renu i Dunaju (.. Limes Górnogermańsko-Retycki.. ), zajmując większość terenu dzisiejszych Niemiec.. Austria, południowa.. Bawaria.. oraz zachodnia.. Nadrenia.. były jednak rzymskimi prowincjami.. W trzecim wieku pojawiły się kolejne duże plemiona germańskie:.. Alamanowie.. Frankowie.. Chattowie.. Sasi.. Fryzowie.. Turyngowie.. Około 260 r.. , Germanie wkroczyli na tereny kontrolowane przez Cesarstwo Rzymskie.. Po inwazji.. Hunów.. w 375 r.. oraz podupadania Rzymu od 395 r.. , plemiona germańskie dalej migrowały na południowy wschód.. Większe z nich zaczęły dominować nad słabszymi.. Rozległe obszary zajmowali.. , a tereny północne należały do Sasów.. Korona cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego.. Mapa Świętego Cesarstwa Rzymskiego w 1600 r.. 25 grudnia 800 r.. , król Franków.. Karol Wielki.. został ukoronowany cesarzem i stworzył.. Imperium Karolińskie.. , które zostało podzielone w 843 r.. , na podstawie.. traktatu w Verdun.. Święte Cesarstwo Rzymskie powstało ze.. wschodniej części.. podzielonego obszaru.. Jego terytorium rozciągało się od.. rzeki Eider.. na północy do wybrzeży.. Morza Śródziemnego.. na południu.. Podczas panowania władców z dynastii.. Ludolfingów.. w latach 919–1024, kilka ważniejszych.. księstw.. zostało połączonych, a król niemiecki został ukoronowany na.. Świętego Cesarza Rzymskiego.. w 962 r.. Święte Cesarstwo Rzymskie wchłonęło północną Italię i.. Burgundię.. podczas rządów.. dynastii salickiej.. (1024–1125), lecz cesarze utracili znaczną część swojej potęgi podczas.. sporu o inwestyturę.. W okresie panowania.. Hohenstaufów.. (1138–1254), niemieccy książęta rozszerzyli swoje wpływy dalej na wschód i południe, na ziemie należące do.. Słowian.. , rozpoczynając osadnictwo na tych i leżących jeszcze dalej na wschód terenach.. Północne miasta niemieckie rozwijały się jako członkowie.. Hanzy.. W późniejszym okresie liczba ludności kraju zdecydowanie zmniejszyła się z powodu.. „wielkiego głodu”.. w latach 1315-1317, a następnie.. „czarnej śmierci”.. w latach 1348-1350.. Złota Bulla.. z 1356 r.. wprowadziła podstawową konstytucję kraju i wprowadziła w cesarstwie elekcję króla przez siedmiu.. elektorów.. Marcin Luter.. opublikował.. 95 tez.. w 1517 r.. w Wittenberdze, rzucając tym samym wyzwanie Kościołowi katolickiemu i rozpoczynając.. reformację.. Kościół.. luterański.. stał się oficjalną religią w wielu niemieckich księstwach do roku 1530.. Spór religijny doprowadził do.. (1618–1648), w ciągu której populacji regionu spadła o 30%.. Pokój westfalski.. w 1648 r.. zakończyło wojny religijne w Niemczech, jednak kraj pozostał podzielony na wiele małych państewek.. W XVIII wieku, Święte Cesarstwo Rzymskie składało się z około 1800 takich terytoriów.. [21].. Od 1740 r.. , spory pomiędzy austriacką.. monarchią Habsburgów.. Prusami.. zdominował niemiecką historię.. W 1806 r.. imperium zostało rozwiązane w rezultacie.. Związek Niemiecki.. Utworzenie Cesarstwa Niemieckiego w 1871 r.. w Wersalu.. W centrum obrazu, w białym stroju widoczny jest kanclerz Otto von Bismarck.. Podczas upadku.. Napoleona.. kongres wiedeński.. w 1814 stworzył Związek Niemiecki (.. Deutscher Bund.. ), luźną ligę 39 krajów.. Niezgoda z europejską restauracją monarchów spowodowała zwiększenie ruchów liberalnych, co spowodowało wprowadzenie nowych represji przez austriackiego kanclerza.. Klemensa von Metternicha.. Niemiecki Związek Celny.. , unia celna, podtrzymywała ekonomiczną równość wszystkich państw niemieckich.. [22].. Nacjonalizm.. i liberalne idee.. rewolucji francuskiej.. zdobyły rosnące poparcie Niemców, głównie młodych.. W świetle.. Wiosny Ludów.. , która zdestabilizowała francuską republikę, intelektualiści i inni obywatele rozpoczęli.. rewolucję.. Król prus,.. Fryderyk Wilhelm IV.. otrzymał ofertę zostania cesarzem, ale z ograniczoną władzą, co sprawiło, że zrezygnował z korony i zaproponował wprowadzenie konstytucji, doprowadzając do czasowego niepowodzenia ruchu nacjonalistycznego.. [23].. Konflikt pomiędzy królem Prus.. Wilhelmem I Hohenzollernem.. i coraz bardziej liberalnym parlamentem wybuchł w związku z reformami wojskowymi w 1862 r.. Król mianował nowego kanclerza,.. Otto von Bismarcka.. Doprowadził on do.. wojny z Danią.. w 1864 r.. Pruskie zwycięstwo w.. wojnie z Austrią.. w 1866 r.. umożliwiło utworzenie.. Związku Północnoniemieckiego.. Norddeutscher Bund.. ) i wykluczenia.. Austrii.. , dotąd jednego z państw niemieckich, z federacji.. Po pokonaniu przez Prusy Francji podczas.. wojny w 1870 r.. , w 1871 r.. proklamowano Cesarstwo Niemieckie w.. Wersalu.. , które połączyło wszystkie państewka niemieckie poza Austrią.. Prusy, które zajmowały ok.. 2/3 powierzchni nowego państwa, zdominowały je.. Pruscy królowie z dynastii Hohenzollernów przybrali tytuł cesarski, a Berlin stał się jego stolicą.. W kolejnych latach, dzięki polityce zagranicznej Bismarck jako kanclerz Niemiec pod rozkazami cesarza, zapewnił państwu silną pozycję na arenie międzynarodowej poprzez fałszowanie przymierzy, odosabnianie.. Francji.. w sprawach dyplomatycznych i unikanie wojen.. Za panowania.. Wilhelma II Hohenzollerna.. , Niemcy zaczęły stawać się państwem.. imperialistycznym.. , co prowadziło do konfliktów z sąsiednimi krajami.. W rezultacie.. konferencji berlińskiej.. w 1884 r.. Niemcy zażądały przyznania wielu kolonii, np.. Niemieckiej Afryki Wschodniej.. Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej.. Togo.. Kamerunu.. [24].. Większość przymierzy, do których dawniej przystąpiły Niemcy, nie zostało odnowionych, a w nowych wykluczono państwo.. Zamach w Sarajewie.. Franciszka Ferdynanda Habsburga.. 28 czerwca 1914 r.. wywołał.. I wojnę światową.. [25].. Niemcy, jako część.. państw centralnych.. , ucierpiały poprzez porażkę z.. Aliantami.. podczas jednego z najkrwawszych konfliktów w historii.. Około 2 milionów niemieckich żołnierzy zginęło podczas wojny.. Rewolucja listopadowa.. wybuchła w listopadzie 1918 r.. , a król Wilhelm II i książęta.. abdykowali.. Rozejm w Compiègne.. zakończył I wojnę światową 11 listopada, a Niemcy zostały zmuszone do podpisania.. pokoju wersalskiego.. w czerwcu 1919 r.. Pokój został odebrany w Niemczech jako poniżająca kontynuacja konfliktu, i jest często wymieniana jako jedna z przyczyn rozwoju.. nazizmu.. [26].. Adolf Hitler.. Republika Weimarska.. III Rzesza.. Na początku niemieckiej rewolucji w listopadzie 1918 r.. Niemcy stały się.. republiką.. Walka o władzę toczyła się jednak dalej, z radykalnie-lewicowymi.. komunistami.. , którzy przejęli władzę w Bawarii.. Rewolucja chyliła się ku końcowi 11 sierpnia 1919 r.. , kiedy demokratyczna.. konstytucja weimarska.. została zatwierdzona przez.. prezydenta.. Friedricha Eberta.. Nastąpił wtedy okres rozwoju kulturalnego i ekonomicznego państwa, nazywany „złotymi latami dwudziestymi”, czyli.. Goldene Zwanziger.. W 1929 r.. nastąpił jednak.. Wielki Kryzys.. Surowe warunki pokoju dyktowane przez.. , a także długi czas niestabilnych rządów, Niemcy coraz rzadziej identyfikowali się z rządem.. Sytuację zaostrzała.. legenda o ciosie w plecy.. , czyli przekonanie, iż winę za przegranie I wojny światowej ponoszą cywile, którzy niewystarczająco wsparli wojsko.. Rząd został oskarżony o zdradę państwa poprzez podpisanie traktatu wersalskiego.. Do 1932 r.. Komunistyczna Partia Niemiec.. Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników.. kontrolowały większość parlamentu, podsycając niezadowolenie z rządu.. Po serii nieudanych prób utworzenia rządu, prezydent.. Paul von Hindenburg.. mianował.. Adolfa Hitlera.. kanclerzem Niemiec.. Miało to miejsce 20 stycznia 1933 r.. 27 lutego 1933 doszło do.. pożaru Reichstagu.. i w konsekwencji zniesienia wielu praw obywateli.. Wkrótce umożliwiono także wprowadzanie przez rząd ustaw niezgodnych z konstytucją.. Jedynie.. Socjaldemokratyczna Partia Niemiec.. głosowała przeciwko, podczas gdy posłowie.. Komunistycznej Partii Niemiec.. byli już uwięzieni.. [27].. [28].. Poprzez używanie swojej władzy w celu zniszczenia jakiegokolwiek, realnego lub domniemanego, oporu, Hitler stworzył scentralizowane państwo.. totalitarne.. w ciągu miesięcy.. Gospodarka została odbudowana, skupiała się jednak odtąd głównie na zbrojeniu militarnym.. [29].. W 1935 III Rzesza odzyskała kontrolę nad.. Terytorium Saary.. i tamtejszym.. Zagłębiem Saary.. , a w 1936 nad.. Nadrenią.. , dwiema prowincjami które zostały utracone na mocy traktatu wersalskiego (1919).. ; w 1938 nastąpił.. Anschluss Austrii.. i aneksja.. Kraju Sudeckiego.. , a po zawarciu.. układu monachijskiego.. (1939) pod niemiecką kontrolą znalazła się cała.. Czechosłowacja.. Kampania wrześniowa.. , czyli inwazja na Polskę, została przygotowana na podstawie.. paktu Ribbentrop-Mołotow.. Operacji Himmler.. 1 września 1939 roku niemiecki.. Wehrmacht.. przeprowadził.. blitzkrieg.. Polskę.. , która szybko została zajęta przez III Rzeszę i sowiecką.. Armię Czerwoną.. Wielka Brytania i Francja wypowiedziały Niemcom wojnę, co było oznaką rozpoczynającej się.. W trakcie rozwoju konfliktu, Niemcy i ich sprzymierzeńcy szybko zdobyły kontrolę w większości Europy Kontynentalnej i.. Północnej Afryce.. Planowano także.. opanowanie Wielkiej Brytanii.. , zakończyło się to jednak niepowodzeniem.. 22 czerwca 1941 r.. , Niemcy złamały pakt Ribbentrop-Mołotow i.. zaatakowały Związek Radziecki.. Japonia.. zaatakowała Pearl Harbor.. , co spowodowało przyłączenie się do konfliktu Stanów Zjednoczonych.. Bitwa pod Stalingradem.. zmusiła Niemcy do odwrotu na.. froncie wschodnim.. Berlin po II wojnie światowej.. We wrześniu 1943 r.. , sprzymierzeniec III Rzeszy, Włochy, poddały się, a niemieckie oddziały musiały bronić dodatkowego frontu we Włoszech.. Lądowanie w Normandii.. otworzyło.. front zachodni.. , podczas gdy siły aliantów postępowały w głąb niemieckiego terytorium.. 8 maja 1945 r.. siły III Rzeszy poddały się po zdobyciu przez Armię Czerwoną Berlina.. [30].. III Rzesza prowadziła politykę.. ludobójczą.. na nieznaną wcześniej skalę.. Z powodów ideologicznych (.. rasizm.. ) głównie w latach 1942-1945 wymordowano prawie 6 milionów.. Żydów.. , i kilkaset tysięcy.. Romów.. [31].. Polityce wykluczenia i nieludzkiego traktowania, a w skrajnej sytuacji masowym mordom, byli poddawani.. Słowianie.. z podbitych i przeznaczonych do germanizacji terenów, głównie.. Polacy.. Rosjanie.. Ze społeczeństwa niemieckiego wykluczeni byli niepełnosprawni,.. Świadkowie Jehowy.. , homoseksualiści, a także członkowie opozycji.. W czasie wojny III Rzesza straciła szacunkowo 5,3 miliona żołnierzy.. [32].. i miliony cywilów.. [33].. , a także dużą część swego dawnego terytorium.. [34].. Niemiecka Republika Demokratyczna.. Podział terytorium Niemiec po II wojnie światowej.. Po złożeniu broni przez Niemcy, terytorium państwa oraz jego stolica zostały podzielone przez aliantów na cztery strefy okupacyjne.. W sumie, zmiany te zaakceptowało 6,5 miliona Niemców, wysiedlonych ze wschodnich terenów.. [35].. Część zachodnia, kontrolowana przez Francję, Wielką Brytanię oraz Stany Zjednoczone, została połączona 23 maja 1949 r.. tworząc.. Republikę Federalną Niemiec.. ), a 7 października 1949 roku, strefa radziecka stała się.. Niemiecką Republikę Demokratyczną.. Deutsche Demokratische Republik.. Państwa te były nieformalnie znane pod nazwami.. Niemcy Wschodnie wybrały na swoją stolicę Berlin, podczas gdy siedzibą rządu Niemiec Zachodnich stało się.. Bonn.. [36].. Niemcy Zachodnie, stworzone jako republika federalna ze.. społeczną gospodarkę rynkową.. , była sprzymierzona ze Stanami Zjednoczonymi, Wielką Brytanią i Francją.. Kraj przeżył stopniowy wzrost ekonomiczny, który rozpoczął się w latach pięćdziesiątych.. W 1955 r.. państwo wstąpiło do.. NATO.. , a w 1957 r.. było jednym z założycieli.. Wspólnoty Europejskiej.. Niemcy Wschodnie należały natomiast do bloku wschodniego i znajdowały się pod gospodarczą i militarną kontrolą.. Związku Radzieckiego.. Mimo że miał być to kraj demokratyczny, władza polityczna sprawowana była jedynie przez ważniejszych członków kontrolowanej przez komunistów.. Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec.. , wspomaganej przez.. Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego NRD.. , wielką tajną służbę, a także wiele innych organizacji, kontrolujących każdy aspekt życia społecznego.. [37].. Mur Berliński wraz z Bramą Brandenburską.. Podczas gdy propaganda Wschodnich Niemiec opierała się na korzyściach programu socjalistycznego oraz strachu przed inwazją Zachodnich Niemiec, wielu obywateli wyjeżdżało na zachód w celu uzyskania wolności i powodzenia.. [38].. Mur berliński.. , zbudowany w 1961 r.. w celu powstrzymania mieszkańców Wschodnich Niemiec od uciekania na zachód, stał się symbolem.. zimnej wojny.. , a jego upadek w 1989 r.. , poprzedzony reformami demokratycznymi w Polsce i na Węgrzech, stał się symbolem upadku komunizmu i ponownego zjednoczenia Niemiec.. Zjednoczenie Niemiec.. 10 marca 1994 r.. Berlin raz jeszcze zyskał miano stolicy Niemiec, podczas gdy Bonn uzyskało status.. Bundesstadt.. (miasta federalnego), utrzymując kilka ministrów.. Przenosiny rządu ukończono w 1999 r.. [39].. Po zjednoczeniu, Niemcy zaczęły odgrywać większą rolę w.. i NATO.. Wysłały one misję pokojową na.. Bałkany.. , w celu utrzymania tam równowagi, a także do.. Afganistanu.. [40].. W 2005 r.. ,.. została pierwszym kanclerzem-kobietą.. Geografia Niemiec.. Rzeki Niemiec.. Jeziora Niemiec.. Wyspy Niemiec.. Ochrona przyrody w Niemczech.. Lipsk.. Drezno.. Magdeburg.. Rostock.. Lubeka.. Kilonia.. Hamburg.. Brema.. Bremerhaven.. Emden.. Hanower.. Kassel.. Monachium.. Stuttgart.. Mannheim.. Frankfurt.. nad Menem.. Wiesbaden.. Düsseldorf.. Essen.. Kolonia.. Duisburg.. POLSKA.. CZECHY.. AUSTRIA.. SZWAJCARIA.. LIECHTENSTEIN.. LUKSEMBURG.. FRANCJA.. BELGIA.. HOLANDIA.. DANIA.. Dunaj.. Morze.. Bałtyckie.. Północne.. Mapa hipsometryczna.. Niemiec.. Niemcy znajdują się w.. Zachodniej Europie.. Na północy graniczą z.. Danią.. , na wschodzie z.. Polską.. Republiką Czeską.. , na południu z.. Austrią.. Szwajcarią.. , na południowym zachodzie z.. Francją.. Luksemburgiem.. , a na północnym zachodzie z.. Belgią.. Holandią.. Leżą w przeważającej części pomiędzy równoleżnikami 47°, a 55° N (fragment wyspy.. Sylt.. znajduje się na północ od równoleżnika 55°), oraz południkami 5° i 16° E.. Obszar państwa obejmuje 357021 km², w tym 349223 km² na lądzie i 7798 km² na wodzie.. Jest to siódmy pod względem wielkości kraj w Europie i.. 62 na świecie.. [41].. Niemcy rozciągają się od.. Alp.. (z najwyższym szczytem kraju –.. Zugspitze.. o wysokości 2962 m n.. p.. m.. ) na południu po brzegi.. Morza Północnego.. Nordsee.. ) na północnym zachodzie oraz.. Bałtyku.. Ostsee.. ) na północnym wschodzie.. Porośnięte lasami wyżyny centralnych Niemiec oraz niziny na północy kraju (z najniższym punktem –.. Wilstermarsch.. o wysokości 3,54 m n.. ) przecinają liczne rzeki, np.. Ren.. Łaba.. Zanikające lodowce górskie pojawiają się w Alpach.. Głównymi surowcami naturalnymi są:.. rudy żelaza.. węgiel brunatny.. węgiel kamienny.. drewno.. potas.. uran.. miedzi.. gaz ziemny.. sól kamienna.. potasowa.. nikiel.. woda.. Na terenie Niemiec można wydzielić cztery wielkie regiony geograficzne:.. Nizinę Północnoniemiecką.. Średniogórze Niemieckie.. , przedgórze Alp (.. Wyżyna Bawarska.. ) i.. Alpy.. Niemieckie wybrzeże liczy 2389 km, zaś granice lądowe 3621 km.. W tym granice z poszczególnymi krajami:.. (784 km),.. Czechami.. (646 km),.. (577 km),.. (456 km),.. (451 km),.. (334 km),.. (167 km),.. (138 km),.. (68 km).. Granice Niemiec.. Góry Niemiec.. Regionalizacja fizycznogeograficzna Niemiec.. Wybrzeże Morza Bałtyckiego ma charakter.. wydmowego.. , na wyspie.. Rugia.. występuje także.. klifowe.. Urozmaicone jest ono licznymi zatokami (np.. Zatoka Pomorska.. Zatoka Meklemburska.. oraz wyspami, z których największe to Rugia oraz – na granicy z Polską –.. Uznam.. Wybrzeże Morza Północnego jest nizinne, piaszczyste, częściowo zabagnione, również występują tu zatoki, a wzdłuż brzegu ciągną się.. Wyspy Fryzyjskie.. [42].. Na północy Niemiec przeważa.. Niż Środkowoeuropejski.. Największą krainą geograficzną jest tutaj.. Nizina Północnoniemiecka.. Na jej północnym wschodzie, na pojezierzach: Szlezwicko-Holsztyńskim oraz.. Meklemburskim.. , które zostały objęte zlodowaceniem bałtyckim, występuje rzeźba młodoglacjalna.. Charakterystyczne dla tych terenów są jeziora polodowcowe, wzniesienia moren czołowych, równiny sandrowe, a także pradoliny:.. Toruńsko-Eberswaldzka.. Warszawsko-Berlińska.. Część zachodnia i południowa niziny jest w znacznym stopniu zabagniona, o charakterze staroglacjalnym, z wydmami, wysoczyznami morenowymi, a także pradoliną.. Wrocławsko-Magdeburską.. Centralną część Niemiec obejmuje.. , posiadające rzeźbę wyżynno-górzystą.. Najdalej na północ jest wysunięty masyw górski.. Harz.. z najwyższym szczytem.. Brocken.. o wysokości 1142 m n.. Na zachodzie ciągną się.. Reńskie Góry Łupkowe.. , w skład których wchodzą liczne pasma górskie:.. Taunus.. Westerwald.. , czy.. Eifel.. , przecięte rzeką.. Dalej na wschód znajduje się pasmo.. Rothaargebirge.. Rhön.. Las Turyński.. Las Frankoński.. Na granicy z Czechami wznoszą się góry.. Rudawy.. [43].. Na południu Niemiec rozciąga się rozległa.. , ograniczona od północy.. Wyżyną Frankońską.. , od północnego zachodu.. Jurą Szwabską.. , a od północnego wschodu.. Lasem Bawarskim.. Lasem Czeskim.. Dalej na zachód wznoszą się góry.. Schwarzwald.. Feldberg.. o wysokości 1493 m n.. Na południu natomiast znajdują się Alpy Bawarsko-Tyrolskie oraz.. Alpy Salzburskie.. W tych pierwszych wznosi się najwyższy szczyt Niemiec –.. (2963 m n.. Bawarii.. W Niemczech panuje.. z chłodnymi, pochmurnymi i mokrymi zimami i latami, na południu występuje.. fen.. Większość terenu Niemiec leży w strefie umiarkowanej ciepłej, gdzie dominują wilgotne wiatry zachodnie.. Na północy panuje klimat oceaniczny z całorocznymi opadami.. Zimy są stosunkowo łagodne, a lata dość ciepłe.. Na wschodzie widać przejawy klimatu kontynentalnego.. Zimy bywają bardzo zimne, a lata bardzo ciepłe.. W centralnej części kraju, a także na południu klimat wykazuje cechy przejściowe, zarówno oceaniczne, jak i kontynentalne.. Zimy są tu łagodne, a lata chłodne, chociaż temperatury mogą przekroczyć +30 °C.. Najcieplejszym regionem Niemiec jest południowo-zachodni zakątek kraju:.. Deutsche Weinstraße.. Nizina Górnoreńska.. Tutejsze lata mogą być bardzo ciepłe przez długi okres.. Czasami minimalna temperatura nie spada poniżej +20 °C, co jest rzadkim zjawiskiem w pozostałej części kraju.. [44].. [45].. Przeważają wiatry zachodnie i południowo-zachodnie.. Na Wyżynie Bawarskiej w miesiącach wiosennych i jesiennych wieją ciepłe i suche feny.. Ze zjawisk ekstremalnych podobnie jak w Polsce występują letnie i wiosenne burze.. Lasy w Niemczech pokrywają 11,1 mln hektarów, co stanowi ok.. 31% całkowitej powierzchni kraju.. Większość z nich (61%) stanowią lasy iglaste, jednak w najbliższych dziesięcioleciach przewiduje się wzrost udziału lasów liściastych.. [46].. Najbardziej zalesionymi krajami związkowymi są.. Hesja.. Nadrenia-Palatynat.. , gdzie odsetek ten wynosi 42%.. Najmniej lasów rożnie natomiast na terenie landu.. Szlezwik-Holsztyn.. (10% w ogólnej powierzchni regionu).. [47].. Najczęściej spotykanym gatunkiem drzew jest.. świerk.. , który stanowi 28% wszystkich drzew w kraju.. Dalsze miejsca zajmują:.. sosna.. (24%),.. buk.. (15%) oraz.. dąb.. (10%).. W sumie, na terenie Niemiec rośnie 71 gatunków drzew.. [48].. Dużą część spośród wszystkich lasów niemieckich pokrywają.. buczyny.. Stawia to Niemcy na pierwszym miejscu na świecie w odsetku lasów tego typu w ogólnej powierzchni terenów leśnych.. Na nizinach i w niższych partiach wyżyn rosną.. dąbrowy.. , w których prócz dębu znajdziemy także brzozy, graby, lipy oraz leszczyny.. Lasy świerkowe, występujące na terenie Niemiec, są w większości zalesione przez człowieka, a te naturalne pojawiają się głównie na wysokościach od 700 do 1900 m n.. Lasy bagienne powstają na terenach podmokłych, często zalewanych.. Rosną w nich głównie.. olsza.. wierzba krucha.. oraz brzoza.. Nad brzegami rzek i jezior pojawiają się natomiast wierzby,.. jesiony.. wiązy.. [49].. Łąki i pastwiska stanowią 14,8% powierzchni Niemiec.. [50].. Koncentrują się one w dolinach wielkich rzek (np.. Łaby i Renu), a także w Bawarii oraz Brandenburgii.. Spośród dużych ssaków spotykanych w niemieckich lasach wyróżnić można:.. niedźwiedzia brunatnego.. łosia.. rysia europejskiego.. daniela.. wilka szarego.. lisa rudego.. jelenia szlachetnego.. jelenia wschodniego.. dzika europejskiego.. Pojawiają się tu też:.. bóbr europejski.. gronostaj.. borsuk.. wydra europejska.. wiewiórka pospolita.. zając szarak.. jeż europejski.. , a także wiele gatunków gryzoni i nietoperzy.. W górach żyją m.. koziorożce alpejskie.. świstaki.. , a w morzu liczne foki, delfiny, a nawet walenie.. [51].. Teren Niemiec charakteryzuje się dużym bogactwem świata ptaków.. Cztery gatunki, występujące na obszarze kraju są według.. Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów.. (IUCN) krytycznie zagrożone.. Są to:.. burzyk balearski.. ibis grzywiasty.. kulik cienkodzioby.. czajka towarzyska.. Pojawiają się tu też zagrożone wyginięciem.. bernikla rdzawoszyja.. raróg.. uhla zwyczajna.. sterniczka zwyczajna.. Szeroko reprezentowane są w Niemczech ptaki z rodziny kaczkowatych, wśród nich.. gęś zbożowa.. , gęś tundrowa,.. gęś białoczelna.. bernikla białolica.. łabędź niemy.. łabędź krzykliwy.. mandarynka.. cyranka modroskrzydła.. krzyżówka.. nurogęś.. Spośród ptaków wodnych pojawiają się także perkozy, kormorany, bąki, czaple, rybołowy, żurawie, mewy, maskonury, rybitwy.. Ptaki drapieżne reprezentowane są np.. : przez.. orła przedniego.. kanię rudą.. sępa płowego.. orlika krzykliwego.. jastrzębia.. krogulca.. , a także sowy:.. puchacza.. puszczyka zwyczajnego.. sowę śnieżną.. jarzębatą.. pójdźkę.. włochatkę.. Pojawiają się także zimorodki, lelki, dudki, dzięcioły, pliszki, wilgi, sójki, kruki, gawrony, kawki, wrony, sikory, remizy, kowaliki, mysikróliki, muchołówki, drozdy, zięby, szczygły, czy wróble.. [52].. Na terenie Niemiec występuje pięć gatunków węży (.. eskulapa.. żmija zygzakowata.. żmija żebrowana.. zaskroniec zwyczajny.. i zaskroniec rybołów), trzy gatunki żółwii (.. błotny.. malowany.. żółtobrzuchy.. ) oraz sześć gatunków jaszczurek (.. Lacerta bilineata.. jaszczurka żyworodna.. jaszczurka zielona.. Iberolacerta horvathi.. jaszczurka zwinka.. jaszczurka murowa.. Występuje tu też szereg płazów, w tym.. salamandra plamista.. rzekotka drzewna.. ropucha szara.. Kraje związkowe Niemiec.. Republika Federalna Niemiec składa się z szesnastu krajów związkowych, nazywanych tam.. Landami.. [53].. , posiadających własne konstytucje.. [54].. i szeroką autonomię.. Ze względu na różnice w ich wielkości oraz liczbie ludności, w każdym z nich różni się system podziału administracyjnego.. W 2009 r.. Niemcy podzielone były na 403 powiaty, w tym 301 wiejskich i 102 miejskie.. [55].. Nazwa polska.. Nazwa niemiecka.. (km²).. Ludność.. Dolna Saksonia.. Meklemburgia-.. Pomorze Przednie.. Saksonia-.. Anhalt.. Saksonia.. Brandenburgia.. Turyngia.. Nadrenia Północna-.. Westfalia.. Nadrenia-.. Palatynat.. Badenia-.. Wirtembergia.. Saara.. Szlezwik-.. Holsztyn.. Badenia-Wirtembergia.. Baden-Württemberg.. 35 751,48.. 10 512 441.. Bayern.. 70 550,11.. 12 443 372.. (1).. 887,70.. 3 326 002.. Brandenburg.. Poczdam.. 29 483,13.. 2 453 180.. Bremen.. 419,24.. 652 182.. 755,16.. 1 718 187.. Hessen.. 21 114,91.. 5 993 771.. Meklemburgia-Pomorze Przednie.. Mecklenburg-Vorpommern.. Schwerin.. 23 190,76.. 1 606 899.. Niedersachsen.. 47 612,88.. 7 774 253.. Nadrenia Północna-Westfalia.. Nordrhein-Westfalen.. 34 092,25.. 17 544 938.. Rheinland-Pfalz.. Moguncja.. 19 854,06.. 3 990 033.. Saarland.. Saarbrücken.. 2568,75.. 997 855.. Sachsen.. 18 419,71.. 4 054 182.. Saksonia-Anhalt.. Sachsen-Anhalt.. 20 449,54.. 2 276 736.. Schleswig-Holstein.. 15 799,25.. 2 802 266.. Thüringen.. Erfurt.. 16 172,50.. 2 181 603.. 80 327 900.. (2).. Berlin i Hamburg są miastami na prawie landu; Brema ma też status miasta-kraju (Stadtstaat), chociaż należą do niej dwa miasta:.. Stan: 31.. 12.. 2011.. Wszystkie kraje związkowe są równouprawnione.. W niemieckich miastach mieszka 74% całej populacji.. Największym miastem jest stolica państwa,.. , liczący 3 725 000 mieszkańców.. Powyżej miliona mieszkańców mają także.. (1 686 100) oraz.. (1 185 400).. Najwięcej miast, liczących powyżej 100 000 mieszkańców znajduje się na terenie kraju związkowego.. , co związane jest ze znajdującym się na tym terenie restrukturyzowanym.. Zagłębiem Ruhry.. W sumie, w 300 największych niemieckich miastach mieszka 37 milionów Niemców, co stanowi ok.. 45% całej populacji.. [56].. Kraj związkowy.. Liczba mieszkańców.. Frankfurt nad Menem.. Dortmund.. 3 275 000.. 1 686 100.. München.. 1 185 400.. Köln.. 1 007 100.. Frankfurt am Main.. 688 700.. 606 600.. 598 800.. 580 400.. 574 600.. 547 400.. Dresden.. 523 100.. Leipzig.. 522 900.. Hannover.. 522 700.. Norymberga.. Nürnberg.. 505 700.. 489 600.. Bochum.. 374 700.. Wuppertal.. 349 700.. 324 900.. Bielefeld.. 323 300.. 313 200.. Niemcy na mapie Unii Europejskiej.. Ustrój polityczny Niemiec.. Stolicą federalną jest.. , gdzie znajduje się siedziba.. rządu federalnego.. Bundesregierung.. ), jednak część ministerstw rezyduje w.. Część centralnych urzędów mieści się w innych miastach, m.. Karlsruhe.. Norymberdze.. [57].. System polityczny Niemiec.. jest zorganizowany w oparciu o Ustawę Zasadniczą (.. Grundgesetz.. ), która działa jako.. konstytucja.. według zasady podziału władz (.. Gewaltenteilung.. [58].. Głową państwa jest.. prezydent federalny.. , wybierany przez.. Zgromadzenie Federalne.. (złożone z Bundestagu i przedstawicieli krajów związkowych, w liczbie równej liczbie członków Bundestagu) na pięcioletnią kadencję.. Jest możliwość jednokrotnego powtórzenia kadencji.. [59].. Ma on czysto reprezentacyjne znaczenie – jest symbolem państwa, moderatorem.. Nie ma prawa wetowania ustaw (może je jedynie odesłać do Trybunału).. Posiada prawo mianowania ambasadorów i konsulów oraz wysuwania kandydatury kanclerza.. [60].. Władzą ustawodawczą (.. Legislative.. ) jest.. Bundestag.. wraz z drugą izbą.. Radą Federalną Niemiec.. Bundesrat.. Bundestag wybierany jest co cztery lata w wyborach pięcioprzymiotnikowych: powszechnych, równych, bezpośrednich (jednostopniowych), tajnych i proporcjonalnych, choć zasadniczo jest to system mieszany z zapewnieniem wejścia do parlamentu wszystkich kandydatów, którzy w swych okręgach uzyskali większość.. Ustawowa liczba posłów liczy 598 (od zjednoczenia Niemiec do 2002 roku wynosiła 656), ale wskutek tego skomplikowanego systemu wyborczego liczba ta może zwiększać się o tzw.. mandaty nadwyżkowe.. Tak jest w Bundestagu XVII kadencji, który liczył w dniu inauguracji 622 posłów – przy wygaśnięciu.. mandatu nadwyżkowego.. wybrany większościowo poseł nie jest zastępowany przez kandydata z listy, tak że liczba ta zmniejszyła się do 620 w roku 2012.. Posłowie grupują się we frakcjach, do tworzenia których potrzebne jest 5% ogólnej liczby posłów.. Obecne frakcje to:.. SPD.. CDU.. CSU.. Związek 90/Zieloni.. FDP.. Die Linke.. [61].. Reichstag.. Bundestag na wniosek prezydenta dokonuje wyboru kanclerza i rządu, kontroluje jego prace, zatwierdza umowy międzynarodowe, uchwala ustawy.. Na czele izby niższej stoi przewodniczący Bundestagu (wraz ze swoimi zastępcami).. Obecnie jest nim.. Władzę wykonawczą (.. Exekutive.. ) stanowi.. rząd federalny.. kanclerzem federalnym.. Bundeskanzler.. ) na czele.. Pozycja kanclerza jest mocniejsza niż polskiego premiera.. Ma on prawo bezpośrednio ingerować w prace swoich ministrów.. Nie można pociągnąć całego rządu do odpowiedzialności politycznej.. Dzieje się tak dlatego, że każdy z ministrów działa według wytycznych kanclerza.. Dopiero gdy kanclerz zostanie pociągnięty do odpowiedzialności za pomocą konstruktywnego wotum nieufności, wówczas rząd pośrednio pociągnięty jest do odpowiedzialności.. Parlament nie może odwoływać poszczególnych ministrów (zasada odpowiedzialności rządu.. en bloc.. [62].. Federalny Sąd Konstytucyjny w 1989 r.. Niemcy posiadają.. system prawa kontynentalnego.. , oparty na.. prawie rzymskim.. z kilkoma odniesieniami do.. prawa germańskiego.. Federalny Trybunał Konstytucyjny.. Bundesverfassungsgericht.. ) jest niemieckim Sądem Najwyższym, odpowiedzialnym za sprawy dotyczące konstytucji państwa, z uprawnieniem kontroli działalności agencji administracyjnych.. [63].. W przypadku spraw karnych i cywilnych, sądem najwyższej instancji jest.. Federalny Trybunał Sprawiedliwości.. Inne sprawy kierowane są do:.. Federalngeo Sądu Pracy.. , Federalnego Sądu Socjalnego,.. Federalnego Trybunału Finansowego.. Federalnego Sądu Administracyjnego.. Niemieckie prawo reguluje także konsekwencje.. zbrodni przeciwko ludzkości.. ludobójstwa.. zbrodni wojennych.. i niemieckim sądom prawo korzystania z.. zasady represji wszechświatowej.. w niektórych przypadkach.. [64].. Kodeksy karny i cywilny są skodyfikowane na stopniu narodowym w.. Strafgesetzbuch.. Bürgerliches Gesetzbuch.. Niemiecki system karny ma na celu rehabilitację kryminalisty oraz ochronę ludności przed dalszymi zbrodniami.. [65].. Poza drobnymi wykroczeniami, sądzonymi przez jednego profesjonalnego sędziego, oraz poważnymi przestępstwami politycznymi, wszystkie sprawy są sądzone przez mieszane trybunały, w których.. ławnicy.. siedzą obok zawodowych sędziów.. [66].. [67].. Spotkanie przywódców państw G8 w 2007 r.. , w Heiligendamm.. Niemcy posiadają za granicą 229 misji dyplomatycznych.. [68].. i utrzymają relacje z ponad 190 państwami.. [69].. W 2011 państwo wkładało największe fundusze do budżetu Unii Europejskiej (20%).. [70].. i były trzecim państwem z największym wkładem w tworzenie budżetu Organizacji Narodów Zjednoczonych (8% ogólnych funduszy).. [71].. Niemcy są także członkami.. Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego.. (NATO),.. Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.. (OECD),.. Banku Światowego.. Międzynarodowego Funduszu Walutowego.. (IMF).. Od zakończenia II Wojny Światowej, Niemcy znacząco przyczyniły się do powstania i rozwoju Unii Europejskiej i podtrzymywały silny sojusz z Francją.. Państwo dąży do rozwoju wspólnej europejskiej polityki, obrony i organów bezpieczeństwa.. [72].. [73].. Polityka rozwoju Niemiec jest niezależnym obszarem polityki zagranicznej państwa.. Jest ona opracowana przez Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju i wprowadzana w życie przez organizacje podległe.. Niemiecki rząd dostrzega w rozwoju polityki zagranicznej odpowiedzialność za rozwój wspólnoty europejskiej.. [74].. Rządy Niemiec i Stanów Zjednoczonych są bliskimi sprzymierzeńcami politycznymi.. [75].. Plan Marshalla.. z 1948 r.. oraz silne powiązania kulturowe wytworzyły więź pomiędzy oboma krajami, która uległa osłabieniu w wyniku niemieckiego sceptycyzmu dotyczącego wojny w Iraku.. [76].. Partie polityczne Niemiec.. , CDU.. System partyjny Niemiec porównawszy chociażby z krajami.. Europy Zachodniej.. jest wyjątkowo stabilny i uporządkowany.. Wykrystalizowaniu uległ po II wojnie światowej.. Partią o najstarszej tradycji jest pochodząca z 1870 r.. partia środowiska katolickiego.. Zentrum.. (pol.. Centrum.. ), obecnie o marginalnym znaczeniu.. Drugą co do wieku partią jest pochodząca z 1875 r.. i wyrosła z ruchu robotniczego.. Uczestniczyła ona w rządach.. Republiki Weimarskiej.. , aż do 1933 roku była najsilniejszą partią niemiecką.. Po wojnie kierowana przez.. Willy’ego Brandta.. Helmuta Schmidta.. Gerharda Schrödera.. partia współtworzyła rząd federalny w latach 1966–1982 i ponownie 1998–2009.. Obok SPD do tzw.. Volksparteien.. (partii ogólnonarodowych) należy również.. chadecja.. Wykształciła się ona po.. II wojnie światowej.. ze środowisk dawnej katolickiej partii „Centrum”, poszerzonej o środowiska ewangelickie (CDU jest partią ponadkonfesyjną).. Na wzmocnienie jej roli wpłynął długi okres rządów (1949–1969) oraz charyzmatyczni liderzy:.. Konrad Adenauer.. Ludwig Erhard.. Jakob Kaiser.. W latach 1982–1998 CDU/CSU była znów u władzy stanowiąc główną siłę rządu.. Helmuta Kohla.. Tradycyjnie rolę języczka u wagi pełnili liberałowie z.. Rządzili prawie nieprzerwanie aż do 1998 roku, raz z CDU, raz z SPD – stąd też często nazywani są partią „obrotową”.. FDP wykształciła się po 1948 roku ze środowisk związanych z przedwojennymi partiami.. DDP.. DVP.. Były w niej obecne zarówno elementy wolnomyślicielskie, antyklerykalne, jak i nacjonalistyczne (przez pewien czas po wojnie sytuowano FDP „na prawo” od CDU).. Z partią związane były takie nazwiska jak pierwszy prezydent RFN.. Theodor Heuss.. , jej powojenny lider.. Erich Mende.. , przedstawiciele lewego skrzydła.. Wolfgang Mischnick.. Günter Verheugen.. Członkami FDP byli też wieloletni minister spraw zagranicznych RFN.. Hans-Dietrich Genscher.. (1974–1992),.. Walter Scheel.. (1969–74 szef MSZ, prezydent RFN 1974–79), czy.. Klaus Kinkel.. (minister sprawiedliwości i spraw zagranicznych w rządzie Helmuta Kohla).. FDP miała swój udział w odważnej polityce wschodniej rządu.. Willego Brandta.. W 1982 na skutek różnic w koncepcjach polityki gospodarczej i społecznej FDP zrezygnowała z udziału w rządach lewicy i związała się z chadecją.. Małżeństwo z CDU, choć niewolne od kłótni i nieporozumień, przetrwało 16 lat.. Od 2009 do 2013 FDP ponownie tworzyło koalicję z CDU/CSU.. Od 1998 rolę języczka u wagi spełnia również.. partia Zielonych.. Bündnis 90/Die Grünen.. Partia Zielonych założona została w 1979/80 przez działaczy wywodzących się nowych ruchów społecznych lat 60.. i 70.. i inicjatyw ekologicznych, a w 1990 zjednoczyła się ze wschodnio niemieckim.. Związkiem 90.. Jej wieloletnim przewodniczącym był minister spraw zagranicznych.. Josef Fischer.. Reprezentowana jest w Bundestagu i we wszystkich parlamentach lokalnych, a jej członek.. Winfried Kretschmann.. jest premierem w.. Badenii-Wirtembergii.. Partią izolowaną na szczeblu ogólnokrajowym jest.. Wywodzi się ona z.. PDS.. – następczyni honeckerowskiej.. SED.. WASG.. – partii utworzonej przez działaczy związkowych i dysydentów z SPD.. Tak jak WASG, PDS krytykowała z pozycji lewicowych rząd Schrödera, zarzucając mu odejście od lewicowych ideałów, które jakoby zawsze bliskie były PDS.. W latach 1990–2002 i ponownie od 2005 reprezentowana była w Bundestagu, głównie przez posłów z nowych krajów związkowych, tj.. byłego terytorium.. NRD.. W zachodniej części Niemiec nie udało jej się zapuścić korzeni, aż do zawarcia koalicji z WASG, a następnie zjednoczenia obu partii w.. Partia kierowana przez.. Gesine Lötzsch.. Klausa Ernsta.. reprezentowana jest w 13 z 16 parlamentów lokalnych i współrządzi z SPD w jednym kraju związkowym – Brandenburgii.. parlamentach lokalnych.. swoje reprezentacje posiadają również.. Wolni Wyborcy.. Freie Wähler.. ),.. Niemiecka Partia Piratów.. Piratenpartei Deutschland.. ), regionalne ugrupowanie.. Związek Wyborców Południowego Szlezwiku.. Südschleswigscher Wählerverband.. ) oraz skrajnie prawicowa partia.. Narodowodemokratyczna Partia Niemiec.. Nationaldemokratische Partei Deutschland, NPD.. Odtwórz plik multimedialny.. Eurofighter Typhoon.. Bundeswehra.. Rodzajami federalnych sił zbrojnych Niemiec są: wojska lądowe (.. Heer.. ), marynarka wojenna (.. Deutsche Marine.. ) oraz siły powietrzne (.. Luftwaffe.. Według rankingu.. Global Firepower.. (2014) niemieckie siły zbrojne stanowią 7.. siłę militarną na  ...   – w dużej mierze pochodzi z pieśni miłosnej.. Płoche dziewczę zawróciło mi w głowie.. [177].. Autorem niektórych nowych chorałów – tekstów i melodii – był również sam Luter.. Dla reformacji komponował też m.. Ludwig Senfl.. Martin Agricola.. , lecz wiele śpiewów jest anonimowych.. Pieśni te ukazywały się w zbiorach, bo wielką rolę w upowszechnianiu.. chorału luterańskiego.. odegrało rozwijające się wtedy drukarstwo.. Na przykład w 1524 roku ukazał się w Erfurcie zbiór 26 pieśni jednogłosowych z religijnymi tekstami do użytku domowego, a w Wittenberdze śpiewnik w układzie czterogłosowym opracowany przez współpracownika Lutra, Johannesa Waltera.. Johann Sebastian Bach.. Reformacja przyczyniła się również do wyjątkowego rozwoju muzyki organowej.. Już w 1452 powstał wyjątkowy zbiór (Fundamentum organisandi C.. Paumanna) zawierający opracowania utworów wokalnych i pierwsze samodzielne utwory organowe.. W następnych stuleciach przybywało znakomitych organistów, a kulminacją tej dziedziny muzyki stała się twórczość.. S.. Pierwszą operę skomponował.. Heinrich Schütz.. ; była to.. Daphne.. wystawiona 1627 w.. Torgau.. koło Drezna (zaginiona).. Pierwsze spektakle operowe wystawiano na dworach; w Monachium w 1653 roku, w Dreźnie w 1686, w Hanowerze w 1689 roku.. Wyjątkowa sytuacja była w Hamburgu, gdzie w 1678 otwarto pierwszą publiczną operę w Niemczech.. Ponieważ miasto było protestanckie, więc początkowo wystawiano tylko utwory o tematyce religijnej, ale z czasem uległo to zmianie i wystawiano również dzieła świeckie, bardziej rozrywkowe.. Dla opery w Hamburgu komponował.. Reinhard Keiser.. , a także kompozytor i pierwszy zawodowy krytyk muzyczny.. Johann Mattheson.. Georg Philipp Telemann.. Niemiecka muzyka w XVII i XVIII w.. ulegała przede wszystkim wpływom włoskim – w operze i muzyce instrumentalnej, oraz w mniejszym stopniu francuskim – w muzyce instrumentalnej.. Czołowym kompozytorem oper był kapelmistrz opery elektora saksońskiego w Dreźnie.. Johann Adolf Hasse.. uważany za jednego z najwybitniejszych reprezentantów stylu włoskiego.. W pierwszej połowie XVIII wieku ze środkowych Niemiec wywodzili się dwaj kompozytorzy, zaliczani do najwybitniejszych w historii muzyki poważnej: Händel, który związał się z dworem hanowerskim, ale działał głównie w Anglii oraz J.. Bach, który dojrzałe życie spędził w Lipsku.. Bacha uważa się za uosobienie niemieckiego stylu w ówczesnej muzyce: w utworach wokalno-instrumentalnych poprzez związek z chorałem luterańskim, w utworach instrumentalnych – poprzez bardzo intensywny.. kontrapunkt.. , kojarzony przede wszystkim ze stylem niemieckiej muzyki organowej.. [178].. W połowie XVIII w.. szkole mannheimskiej.. , czyli na dworze elektora w Mannheimie nastąpiło poważne przeobrażenie muzyki instrumentalnej: powstała orkiestra symfoniczna, podobna do tej, którą znamy dzisiaj.. Powstała również forma, która na wiele pokoleń kształtowała utwory nie tylko niemieckich kompozytorów –.. sonata.. Ważną rolę odegrali też w tym okresie synowie J.. Bacha:.. Wilhelm Friedemann Bach.. Carl Philipp Emanuel Bach.. Johann Christian Bach.. W drugiej połowie XVIII wieku centralnym ośrodkiem stał się Wiedeń.. Tam działali.. klasycy wiedeńscy.. , z których dwaj, tj.. Józef Haydn.. Wolfgang Amadeusz Mozart.. byli Austriakami, choć ojciec Mozarta –.. Leopold.. wywodził się z Augsburga, a sam Wolfgang Amadeusz tworzył swe dzieła choćby dla mannheimskiego czy później monachijskiego dworu.. Tylko.. Ludwik van Beethoven.. wywodził się z Nadrenii.. Ludwig i Malvina Schnorr von Carolsfied – pierwsi wykonawcy Tristana i Izoldy.. Romantyzm w muzyce niemieckiej zapoczątkowała opera – za symboliczny ten moment uważa się premierę opery.. Wolny strzelec.. Carla Marii von Webera.. w 1821.. Kulminację jej stworzyła twórczość.. Richarda Wagnera.. Najważniejsza stała się jednak muzyka instrumentalna.. Głównymi twórcami z tamtego okresu byli:.. Feliks Mendelssohn.. Robert Schumann.. Franciszek Liszt.. Johannes Brahms.. Niemiecką kulturę muzyczną zdominował instrument.. Najbardziej ceniono za to, że może obyć się bez słów i potrafi oddziaływać na emocje słuchaczy bez pośrednictwa tekstu, jako „mowa duszy”.. Nawet w operze niemieckiej orkiestra bywała ważniejsza od śpiewaków, co szczególnie wyraźnie przejawia się u Wagnera.. Rozkwit kultury muzycznej możliwy był dzięki mecenatowi wielu dworów oraz zainteresowaniu muzyką wśród mieszkańców miast, mających na ogół bardzo dobre przygotowanie do wykonywania muzyki.. Ponadto literaci i filozofowie nadali muzyce wyjątkowego znaczenia wśród wszystkich sztuk.. Tradycję romantycznego stylu z powodzeniem kontynuował u schyłku XIX wieku i na początku XX wieku.. Richard Strauss.. Najbardziej wpływowym kompozytorem niemieckim w I połowie XX wieku był.. Paul Hindemith.. Grono zwolenników miał też twórca dodekafonii.. , który w latach dwudziestych nauczał w Berlinie.. Dojście do władzy.. Hitlera.. w 1933 położyło jednak kres wszelkim nowatorskim tendencjom i bardzo wielu muzyków, zwłaszcza pochodzenia żydowskiego, musiało emigrować.. Stosunek do nowoczesnej sztuki był tak zły, że w 1938 zorganizowano wystawę „zwyrodniałej muzyki”: nowoczesnej oraz jazzowej.. Po wojnie do głosu doszli kompozytorzy, którzy przedtem nie cieszyli się poparciem nazistów, jak.. Karl Amadeus Hartmann.. Nadal tworzył też.. Carl Orff.. W latach pięćdziesiątych rozwinęła się natomiast awangarda, której najwybitniejszym przedstawicielem ze strony niemieckiej był.. Karlheinz Stockhausen.. Pierwsze studio muzyki elektronicznej powstało w Niemczech – w Kolonii.. Występ zespołu Kraftwerk w Rzymie, w 2004 r.. Od 2010 roku Niemcy zajmują trzecie miejsce na świecie na liście najbardziej dochodowych rynków muzycznych.. Niemiecka scena muzyczna wykształciła się w wielu kierunkach, rozwijających się w szczególnie szybkim tempie w stolicy – Berlinie.. Gwiazdy gatunków muzycznych pop i rock, takie jak.. Udo Lindenberg.. Herbert Grönemeyer.. Sarah Connor.. Nena.. Dieter Bohlen.. Xavier Naidoo.. , zdobyły sławę w całym obszarze niemieckojęzycznym, a także w całej Europie.. Od czasów powstania w latach 80.. , niemiecki punkrock jest rozprzestrzeniony na niemieckim rynku muzycznym.. Do najpopularniejszych zespołów punkowych należą.. Die Toten Hosen.. Die Ärzte.. , natomiast muzykę metalową reprezentują m.. Destruction.. Kreator.. Sodom.. Tankard.. – zespoły grające.. thrash metal.. Oprócz tego okazale prezentuje się grupa jazzowych muzyków niemieckich.. Swój rozkwit przeżył w Niemczech jeden z gatunków.. swingu.. – Sinti-Jazz.. Pionierami muzyki elektronicznej na świecie byli niemieccy artyści –.. Klaus Schulze.. oraz zespół.. Kraftwerk.. Gwiazdami pochodzącymi z Niemiec, a odnoszącymi sukcesy na skalę światową byli i są:.. Modern Talking.. Scorpions.. Rammstein.. Znanymi artystami muzyki pop w ostatniej dekadzie są między innymi takie grupy jak.. Wir sind Helden.. , Rosenstolz i.. Silbermond.. Bardzo popularnym zespołem na niemieckim rynku muzycznym jest także grupa.. Tokio Hotel.. , uznana przez amerykański magazyn.. Rolling Stone.. za „najgorętszy towar eksportowy Niemiec”.. [179].. Na uwagę zasługują także niemieckojęzyczni raperzy:.. Die Fantastischen Vier.. Bushido.. Sido.. Muzyka w Niemczech.. Wenus z Hohle Fels.. Na terenie Niemiec często znajduje się dzieła sztuki prehistorycznej, np.. Jest to prawdopodobnie najstarsza figurka mająca ludzkie kształty.. Ma około 35 000 lat i została znaleziona w 2008 roku.. [180].. W okresie Imperium Rzymskiego, prowincje germańskie produkowały wyroby ceramiczne, które sprowadzano do wielu zakątków imperium.. [181].. Rozkwit sztuki średniowiecznej na terenie Niemiec rozpoczął się w okresie.. Imperium Karolińskiego.. Karola Wielkiego.. Nie przetrwało wiele rzeźb z tamtego okresu, wiadomo jednak, iż Karol Wielki zlecił wykonanie figury.. Jezusa.. na krzyżu do.. kaplicy pałacowej w Akwizgranie.. Sztuka karolińska miała przywrócić świetność stylu klasycznego, a także konkurować z.. bizantyńską.. [182].. W czasie rządów.. , sztukę tworzono zazwyczaj w wielkich klasztorach, na przykład na wyspie.. Reichenau.. , która w II połowie XX wieku była wiodącym ośrodkiem sztuki w Zachodniej Europie.. Styl Reichenau używał uproszczonych, wzorzystych kształtów w celu osiągnięcia bardzo ekspresywnych obrazów, dalece odbiegających od klasycznych aspiracji stylu karolińskiego.. Z okresu tego pochodzi na przykład drewniany.. krucyfiks Gerona.. , datowany na lata 965-997, będący najstarszym średniowiecznym krzyżem o wielkości zbliżonej do naturalnej.. Okres sztuki ottońskiej to silny progres rzemiosła, głównie metaloplastyki.. Na krótko przed rokiem 1000 wykonano.. krzyż Lotara.. , cenny przykład.. crux gemmata.. który upowszechnił się w Rzeszy, czego przykładem są cztery krzyże procesyjne w.. dawnym opactwie.. W Hildesheim na okres urzędu.. św.. Bernwarda.. wykonano z brązu.. drzwi.. kolumnę.. [183].. Sztuka romańska była pierwszą, która stała się powszechna w całej Zachodniej Europie.. Niemcy były centrum prądu, jednak niemiecki romanizm używał mniejszej liczby rzeźb, niż francuski.. Następnie, po stworzeniu sztuki gotyckiej, Niemcy zaczęli ją powoli przejmować od Francuzów (m.. katedry w.. Fryburgu.. Magdeburgu.. , czy w.. Naumburgu.. , które otrzymały bogaty wystrój i dekoracje rzeźbiarskie), jednak zachowali ją znacznie dłużej, niż inne państwa europejskie.. Na okres gotyku przypada progres rzeźby, zarówno kamiennej, jak drewnianej, ukształtowała się tu długoletnia tradycja.. ołtarza szafiastego.. Na północy Niemiec tworzyli wtedy liczni malarze, tacy jak.. Konrad von Soest.. Westfalii.. Mistrz Bertram.. Stefan Lochner.. W późniejszym okresie działali także.. Brat Francke.. , Hans Bornemann,.. Hinrik Funhof.. Wilm Dedeke.. , którzy przetrwali do epoki renesansu.. Ówcześni twórcy malowali głównie na zlecenie miast w Skandynawii i nadbałtyckich państw.. W Europie znany był natomiast.. Bernt Notke.. , działający w.. [184].. Adam i Ewa.. autorstwa Albrechta Dürera.. Renesans w Niemczech używał wyszukanych, gotyckich zdobień aż do XVI wieku, również w pracach traktujących o człowieku i aspektach jego życia.. Na większości terytorium Niemiec nie zostały przyjęte zdobienia klasyczne, choć w innych przypadkach Niemcy szybko podążały za rozwojem, co uwidacznia się na przykład poprzez wprowadzenie ruchomej czcionki w drukarstwie.. Czołowym niemieckim artystą renesansu był.. Albrecht Dürer.. , tworzący znane w całej Europie drzeworyty.. W późniejszych latach większość niemieckich artystów zostało.. Protestantami.. , co pozbawiło ich możliwości malowania obrazów religijnych, dawniej podstawy twórczości malarza.. W późniejszym okresie wrogość Luteran wobec tworzenia dzieł religijnych nieco osłabła.. Z okresu tego pochodzą np.. nastawy ołtarzowa.. Lucasa Cranacha Starszego.. , przedstawiające zazwyczaj.. Ostatnią Wieczerzę.. , niektóre ukazujące najważniejszych przedstawicieli Protestantyzmu jako Dwunastu Apostołów.. Matthias Grünewald.. pozostawił natomiast bardzo małą ilość dzieł, jednak jego.. Ołtarz z Isenheim.. został uznany za największe dzieło niemieckiego renesansu.. Szkoła naddunajska.. to nazwa grupy malarzy, tworzących na początku XVI wieku w Bawarii i Austrii.. Należeli do niej m.. Albrecht Altdorfer.. , Wolf Huber oraz Augustin Hirschvogel.. Stworzyli oni pierwsze pejzaże w sztuce zachodu (1000 lat wcześniej powstały pejzaże w Chinach).. Druki wykonywali natomiast uczniowie Dürera,.. Hans Burgkmair starszy.. Hans Baldung Grien.. Hans Holbein Starszy.. oraz jego brat, Sigismund Holbein, malowali obrazy religijne w stylu późnogotyckim, natomiast.. Hans Holbein Młodszy.. , tworzący głównie w Anglii i Szwajcarii, miał w swoim dorobku liczne portrety.. Czołowymi niemieckimi rzeźbiarzami byli w tamtym okresie to.. Wit Stwosz.. Tilman Riemenschneider.. Peter Vischer starszy.. W okresie.. baroku.. rokoko.. niemiecka sztuka była zbliżona do twórczości artystów z innych części świata, choć na terenie państwa działało wielu artystów z różnych pokoleń.. [185].. Wielu zagranicznych malarzy przebywało wtedy w Niemczech, na dworach książąt, m.. Bernardo Bellotto.. Dreźnie.. Giovanni Battista Tiepolo.. , który trzy lata spędził na malowaniu.. Rezydencji w Würzburgu.. Niemieccy artyści często pracowali natomiast za granicą, a wśród nich:.. Johann Liss.. Wenecji.. Joachim von Sandrart.. Ludolf Backhuysen.. w Holandii.. [186].. Wędrowiec nad morzem mgły.. Caspara Davida Friedricha.. Neoklasycyzm.. pojawił się w Niemczech wcześniej niż we Francji, a jego głównymi twórcami byli tam.. Anton Raphael Mengs.. , holenderski malarz Asmus Jacob Carstens oraz rzeźbiarz.. Johann Gottfried Schadow.. Daniel Chodowiecki.. , urodzony w.. Gdańsku.. , identyfikujący się jako Polak, choć umiący mówić jedynie po niemiecku i francusku, tworzył głównie sceny rodzajowe.. , a szwajcarskiego pochodzenia.. Anton Graff.. zasłynął jako twórca portretów.. Rodzina Zick wsławiła się malowaniem barokowych stropów.. Bracia Asam.. Johann Baptist Zimmermann.. wraz z bratem, dekorowali wnętrza kościołów i pałaców.. [187].. Jednym z najważniejszych twórców niemieckiego romantyzmu był natomiast.. Caspar David Friedrich.. , który malował pejzaże z wyraźnym północnym charakterem.. Ponadto na jego obrazach postacie są zazwyczaj odwrócone do odbiorcy plecami.. W okresie tym tworzyli także np.. Philipp Otto Runge.. Adrian Ludwig Richter.. , pamiętany ze względu na swoje portrety.. Na przełomie XVIII i XIX wieku wykształciły się także inne nurty w sztuce: ruch.. Nazareńczyków.. , do którego należeli m.. Friedrich Wilhelm von Schadow.. Peter von Cornelius.. , a także szkoła düsseldorfska, do której należeli malarze tworzący pejzaże.. W XIX wieku, w stylu.. biedermeier.. tworzył.. Carl Spitzweg.. Adolph Menzel.. ukazywał na swoich dziełach pruskie sukcesy militarne.. Głównym przedstawicielem.. akademizmu.. był.. Carl Theodor von Piloty.. wraz ze swoimi uczniami:.. Hansem Makartem.. Franzem von Lenbach.. Franzem von Defregger.. , Gabrielem von Max oraz Eduardem von Grützner.. Berlińską secesję.. reprezentował np.. Max Liebermann.. symbolizm.. Franz von Stuck.. Max Klinger.. [188].. W XX wieku wykształciły się w Niemczech dwie grupy ekspresjonistów:.. Die Brücke.. , utworzona w Dreźnie w 1905 r.. , tworzona przez takich twórców, jak.. Fritz Bleyl.. Erich Heckel.. Ernst Ludwig Kirchner.. Karl Schmidt-Rottluff.. , oraz powstała w.. w 1911 r.. grupa.. Błękitny Jeździec.. , złożona z np.. Wassiliego Kandinskiego.. Franza Marca.. Augusta Macke.. Aleksieja Jawlensky.. Na początku XX wieku bardzo popularne stało się w malarstwie tworzenie obrazów o charakterze.. groteskowym.. Do najważniejszych niemieckich przedstawicieli tego nurtu można zaliczyć.. Georga Grosza.. Otto Dixa.. Maxa Beckmanna.. W Berlinie rozwijał się.. dadaizm.. , którego reprezentowali.. Kurt Schwitters.. i Hannah Höch.. [189].. Max Ernst.. zasłynął jako.. surrealista.. Paul Klee.. Lyonel Feininger.. jako.. kubiści.. realizmie magicznym.. tworzyli Anton Räderscheidt,.. Georg Schrimpf.. Alexander Kanoldt.. Carl Grossberg.. W okresie nazizmu w Niemczech sztuka nowoczesna została zakazana jako.. sztuka wynaturzona.. W wyniku konfliktów z rządem, wielu artystów wyemigrowało z kraju, głównie do Stanów Zjednoczonych, ale także np.. do Szwajcarii.. Po wojnie w Niemczech rozwinął się.. neoekspresjonizm.. , którego reprezentowali:.. Georg Baselitz.. Anselm Kiefer.. , Jörg Immendorff, A.. R.. Penck, Markus Lüpertz i.. Rainer Fetting.. Twórcami.. sztuki konceptualnej.. byli:.. Bernd i Hilla Becher.. , Hanne Darboven, Hans-Peter Feldmann, Hans Haacke oraz Charlotte Posenenske.. [190].. Najwybitniejszym przedstawicielem.. performance.. Joseph Beuys.. Wolf Vostell.. jest znany ze swoich instalacji.. [191].. Złoty niedźwiedź, główna nagroda festiwalu w Berlinie.. Niemieckie kino powstało w pierwszych latach istnienia filmu i odegrało dużą rolę w jego rozwoju.. Na przykład bracia.. Max.. i Emil Skladanowsky wynaleźli bioskop, rodzaj projektora, zaprezentowany 1 listopada 1895 r.. , czyli niemalże dwa miesiące przed pierwszym pokazem francuskich.. braci Lumière.. [192].. Na wczesne kino niemieckie duży wpływ mieli.. ekspresjoniści.. , tacy jak.. Robert Wiene.. Friedrich Wilhelm Murnau.. Reżyserowany przez.. Fritza Langa.. film.. Metropolis.. z 1927 r.. jest uznawany jako pierwszy film science-fiction.. W 1930 r.. austriacko-amerykański reżyser.. Josef von Sternberg.. wyreżyserował pierwszy istotny niemieckojęzyczny film z dźwiękiem.. [193].. W latach 70.. i 80.. XX wieku twórcy filmowi, tacy jak.. Volker Schlöndorff.. Werner Herzog.. Wim Wenders.. Rainer Werner Fassbinder.. wynieśli niemieckie kino do poziomu międzynarodowego.. [194].. Cykliczne ceremonie rozdania.. Europejskich Nagród Filmowych.. odbywają się co roku w.. Berlinie.. , siedzibie.. Europejskiej Akademii Filmowej.. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie.. , mający miejsce każdego roku od 1951, jest jednym z najbardziej prestiżowych światowych festiwali filmowych.. [195].. Również w XXI wieku wiele niemieckich filmów osiągnęło sukces międzynarodowy, a wśród nich.. Nigdzie w Afryce.. (2001),.. Eksperyment.. Good bye, Lenin!.. (2003),.. Głową w mur.. (2004),.. Pachnidło.. (2006),.. Baader-Meinhof.. (2008),.. Biała wstążka.. (2009),.. Pandorum.. Soul Kitchen.. Safari.. (2010), czy.. Atlas chmur.. (2012).. Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.. produkcje niemieckie zdobyły trzykrotnie.. Były to:.. Blaszany bębenek.. w 1979 r.. w 2002 r.. Życie na podsłuchu.. w 2007 r.. [196].. Bertolt Brecht.. Niemcy są krajem mającym największe zagęszczenie.. teatrów operowych.. Teatry w Niemczech.. Weißwurst.. Brezel.. Kuchnia niemiecka.. Typowo niemiecka.. kuchnia.. zanika, a rosną wpływy kuchni innych krajów.. Jako pierwsza zdobyła niemieckie podniebienia.. kuchnia włoska.. , która przybyła tam z początkiem lat 1960.. wraz z włoskimi „.. Gastarbeiterami.. Potrawy takie jak.. pizza.. pasta.. są dziś bardziej popularne niż dawniej typowy zestaw: ziemniaki, kiszona kapusta, marynowana pieczeń.. Popularna jest również.. kuchnia grecka.. kuchnia chińska.. kuchnia turecka.. , ta ostatnia reprezentowana jest przez tysiące małych barów „.. fast food.. ” zwanych w Niemczech.. Imbiss.. i potrawy jak np.. Döner.. , oprócz tego można w niemieckich miastach znaleźć prawie wszystkie egzotyczne restauracje włącznie z rosyjskimi, tajskimi, polskimi i.. japońskimi.. , w tym.. barami.. sushi.. Najmocniejszą pozycję tradycyjna niemiecka kuchnia zachowała w małych miastach i osadach.. W odżywianiu Niemców dużą rolę pełni chleb.. Uważa się, że Niemcy są krajem, w którym istnieje najwięcej różnych gatunków.. chleba.. Kuchnia niemiecka jest bardzo pożywna, królują w niej.. ziemniaki.. wieprzowina.. Mięsa wieprzowego używa się do wyrobu.. kiełbasy.. Wurst.. ), która jest nie tylko popularną przekąską, ale i podstawowym elementem kuchni.. W Bawarii są, np.. specjalne.. Wurstküchen.. (kuchnie kiełbasowe).. Mięso.. w kuchni niemieckiej proponuje się w bardzo różnorodnej postaci – peklowana i wędzona pieczeń wieprzowa (.. Kassler.. ), pieczeń (.. Schweinebraten.. Dodatkiem do mięsa są najczęściej ziemniaki smażone, gotowane lub np.. w postaci sałatki ziemniaczanej (.. Kartoffelsalat.. W północnych Niemczech w menu można znaleźć bogaty wybór świeżych.. ryb.. , wśród których najbardziej popularny jest.. dorsz.. Kapusta.. to kolejny popularny składnik – odmianę zieloną kisi się jako.. Sauerkraut.. , natomiast czerwoną gotuje się z jabłkami, co daje.. Apfelrotkohl.. Kluski zwane.. Spätzle.. Maultaschen.. są typowymi składnikami kuchni.. Szwabii.. Golonka.. Schweinehaxe.. ) to także niemiecki przysmak, szczególnie nie może jej zabraknąć na bawarskim święcie.. piwa.. , bo piwo to narodowy napój Niemców oraz dodatek do wielu potraw.. Popularne są także niemieckie.. wina.. reńskie i mozelskie.. Zupy.. niemieckie są ciężkie i zawiesiste (.. Eintopf.. ), najczęściej z dodatkiem.. fasoli.. grochu.. W Niemczech istnieje ponad 300 gatunków.. i ponad 6 tysięcy gatunków.. Podczas.. Oktoberfest.. padają „rekordy piwne” – w.. jedynie Czesi piją więcej piwa w przeliczeniu na jednego mieszkańca.. Kawa.. w Niemczech cieszy się znacznie większym uznaniem niż.. herbata.. Reprezentacja Niemiec w piłce nożnej.. Mecz.. Borussia Dortmund.. FC Schalke 04.. w rozgrywkach Bundesligi.. Niemcy na letnich igrzyskach olimpijskich.. Niemcy na zimowych igrzyskach olimpijskich.. 27 milionów Niemców jest członkami klubów sportowych, a dodatkowe dwanaście milionów uprawia sport indywidualnie.. [197].. Piłka nożna.. jest najbardziej popularną dyscypliną sportu.. Z ponad 6,3 milionem oficjalnych członków,.. Niemiecki Związek Piłki Nożnej.. Deutscher Fußball-Bund.. ) jest największą tego typu organizacją na świecie.. Bundesliga.. , najwyższy poziom rozgrywek w niemieckiej piłce nożnej, jest najpopularniejszą ligą sportową w kraju i odnotowuje drugą największą na świecie frekwencję podczas meczów jakichkolwiek lig sportowych na świecie.. czterokrotnie zdobyła puchar.. mistrzostw świata.. (1954, 1974, 1990, 2014) i trzykrotnie puchar.. mistrzostw Europy.. (1972, 1980, 1996); Niemcy były organizatorem mistrzostw świata w.. i mistrzostw Europy w.. Najbardziej znanymi piłkarzami pochodzącymi z Niemiec są.. Franz Beckenbauer.. Gerd Müller.. Jürgen Klinsmann.. Lothar Matthäus.. Oliver Kahn.. Poza tym, w Niemczech popularne są także.. piłka ręczna.. siatkówka.. koszykówka.. hokej na lodzie.. tenis.. Niemcy są także jednym z czołowych państw w sportach motorowych.. Konstruktorzy, tacy jak.. Mercedes.. są istotnymi producentami samochodów używanych podczas wyścigów samochodowych.. Ponadto firma.. Porsche.. wygrała wyścig.. Le Mans 24 Hours.. , trwający dobę wyścig we Francji, szesnaście razy, natomiast.. zwyciężyło 11 razy.. Kierowca prestiżowego cyklu.. Michael Schumacher.. ustanowił podczas swojej kariery wiele rekordów w sportach motorowych, wygrywając najwięcej wyścigów i Pucharów Świata w historii.. Jest także jednym z najbogatszych sportowców.. [198].. Niemieccy sportowcy regularnie osiągają bardzo wysokie wyniki podczas.. Igrzysk olimpijskich.. Są sklasyfikowani na trzecim miejscu w.. klasyfikacji medalowej wszech czasów.. , łącząc wyniki.. Niemiec Wschodnich.. Niemiec Zachodnich.. Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2012 roku.. , Niemcy zakończyli rywalizację na szóstej pozycji w klasyfikacji medalowej.. [199].. , podczas gdy na.. Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w 2010 roku.. zajęli w niej drugie miejsce.. [200].. Niemcy organizowały letnie igrzyska olimpijskie dwukrotnie, w Berlinie w.. roku oraz w.. Ponadto.. Garmisch-Partenkirchen.. gościło zimowe igrzyska w.. W 2014 roku niemiecka reprezentacja piłki nożnej brała udział w finale Mistrzostw Świata w Brazylii (Fifa Cup).. Zobacz więcej w artykule.. Polityka zagraniczna Polski.. , w sekcji.. Stosunki polsko-niemieckie.. 465 km wspólnej granicy na.. Odrze.. Nysie Łużyckiej.. oraz na wyspie.. Z Polską graniczą trzy kraje związkowe: Meklemburgia-Pomorze Przednie, Saksonia, Brandenburgia.. W Niemczech mieszka według różnych danych szacunkowych ok.. 1,5.. [201].. –2.. [202].. [203].. mln osób pochodzenia polskiego i osób wywodzących się z Polski.. Około 150 tys.. Niemców zamieszkuje Polskę (z reprezentacją 1 posła.. mniejszości niemieckiej.. Sejmie.. [204].. [205].. Deutsches Polen-Institut.. Deutsch-Polnische Gesellschaft der Bundesrepublik Deutschland.. to stowarzyszenia wspierające i wzmacniające polsko-niemiecką współpracę i wymianę kulturalną.. Krakowie.. znajduje się jedna z nielicznych zagranicznych placówek naukowo-badawczych niemieckiego.. Towarzystwa Maxa Plancka.. Kilkaset podpisanych umów partnerskich między miastami Polski i Niemiec.. Z Niemiec wywodzi się zwyczaj strojenia.. choinki.. [206].. Ponad 20 mln mieszkańców Niemiec (ok.. 25%) to emeryci i renciści.. [207].. Ponad 16 mln mieszkańców Niemiec (ok.. 20%) to osoby z tłem migracyjnym (.. Personen mit Migrationshintergrund.. ), z których 7,4 mln nie posiada niemieckiego obywatelstwa.. [208].. Wikiprojekt.. Zobacz portal z wiadomościami w serwisie.. cesarze niemieccy.. lista feldmarszałków niemieckich.. Auswärtiges Amt.. Federalne Ministerstwo Gospodarki i Technologii RFN.. Kluby piłkarskie w Niemczech.. Polonia w Niemczech.. polskie odpowiedniki niemieckich nazw geograficznych.. uczelnie w Niemczech.. duński.. dolnołużycki.. górnołużycki.. ↑.. 2,0.. 2,1.. Statistische Ämter:.. Fläche und Bevölkerung.. [dostęp 31-01-2013].. 3,0.. 3,1.. Stan na lipiec 2014 roku.. https://www.. cia.. gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gm.. html.. 4,0.. 4,1.. 4,2.. 4,3.. Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków.. na rok 2013:.. International Monetary Fund:.. World Economic Outlook Database, April 2014.. [dostęp 10-04-2014].. Szablon:Cite web.. Tomasz Szarota.. Niemcy i Polacy: wzajemne postrzeganie i stereotypy.. Wyd.. Warszawa: Wyd.. Nauk.. PWN, 1996.. Stanisław Rospond.. : Może nazwa.. Niemcza.. , pierwotnie Niemcy, utworzona została od Niemiec (Němъcъ: němъ), ale w znaczeniu pierwotnym.. „każdego obcego”.. Należy przy tym nadmienić, że wyraz prasłowiański.. nemz = niemy.. mógł być pożyczką od plemienia.. celtyckiego.. Nemětae.. Kontakty celtycko-słowiańskie zostały potwierdzone w zapożyczeniach z języka celtyckiego”.. [w:] Studia historica Slavo-Germanica.. Uniwersytet Poznański 1970/72, nr 7-9, s.. 165 op.. cit.. Stanisław Rospond: Polszczyzna śląska 1970.. Wiesław Boryś.. Słownik etymologiczny języka polskiego.. , Kraków 2005, s.. 361-362.. Grzegorz Jagodziński:.. O przenoszeniu nazw ludów.. pol.. [dostęp 19.. 2008].. P.. CORNELIVS TACITVS ANNALES, 12, 27.. Tekst oryginału.. C.. Iulius Caesar,.. „Commenariorum Libri VII De Bello Gallico”, VI, 25.. German flag.. [dostęp 2013-08-15].. History of the German Flag, Coat of Arms and the National Anthem.. [dostęp 2013-08-19].. The German national anthem.. Deutscher Bundestag.. Jill Claster:.. Medieval Experience: 300-1400.. New York University Press, s.. ISBN 0-8147-1381-5.. 16,00.. 16,01.. 16,02.. 16,03.. 16,04.. 16,05.. 16,06.. 16,07.. 16,08.. 16,09.. 16,10.. 16,11.. Fulbrook:.. {{{tytuł}}}.. 1991, s.. 9-24.. Alan K.. Bowman, Garnsey, Peter, Cameron, Averil:.. The crisis of empire, A.. D.. 193-337.. Cambridge Univeristy Press, 2005, s.. 442.. ISBN 0-521-30199-8.. Lynn Harry Nelson:.. The Great Famine (1315-1317) and the Black Death (1346-1351).. University of Kansas.. Daniel Phillipot:.. The Religious Roots of Modern International Relations.. styczeń 2000.. Alan Macfarlane:.. The savage wars of peace: England, Japan and the Maltusian trap.. ISBN 978-0-631-18117-0.. G.. Gagliardo:.. Reich and Nation, The Holy Roman Empire as Idea and Reality, 1763-1806.. Indiana University Press, 1980, s.. 12-13.. W.. O.. Henderson:.. The Zollverein.. styczeń 1934, s.. 1-19.. 23,0.. 23,1.. 23,2.. 23,3.. 23,4.. 23,5.. Germany.. 10 listopada 2010.. [dostęp 2013-08-11].. John Black:.. 100 maps.. Sterling Publishing, 2005, s.. 202.. ISBN 978-1-4027-2885-3.. David Crossland:.. Last German World War I Veteran Believed to Have Died.. Spiegel, 22 stycznia 2008.. Stephen J.. Lee:.. Europe, 1890-1945.. 2003, s.. 131.. ISBN 978-0-415-25455-7.. Das Ermächtigungsgesetz 1933.. Roderick Stackelberg:.. Hitler’s Germany:Origins, interpretations, legacies.. 1999, s.. ISBN 978-0-415-20115-5.. Industrie und Wirtschaft.. Heinz Gunter Steinberg:.. Die Bevölkerungsentwicklung in Deutschland im Zweiten Weltkrieg: mit einem Überblick über die Entwicklung von 1945 bis 1990.. 1991.. ISBN 978-3-88557-089-9.. Donald L.. Niewyk, Francis R.. Nicosia:.. The Columbia Guide to the Holocaust.. Columbia University Press, 2000, s.. 45-52.. ISBN 978-0-231-11200-0.. Leaders mourn Soviet wartime dead.. 9 maja 2005.. Das Deutsche Reich und der Zweite Weltkrieg.. 460.. ISBN 3-421-06236-6.. Antony Beevor:.. Berlin: The downfall 1945.. 31-32, 409-412.. ISBN 978-0-14-028696-0.. Richar J.. Evans:.. The Other Horror.. The New Republic, 21 czerwca 2012.. Michael Z.. Wise:.. Capital dilemma: Germany’s search for a new architecture of democracy.. Princeton Architectural Press, 1998, s.. ISBN 978-1-56898-134-5.. Nico Cochester:.. D-mark day dawns.. Financial Times, 1 stycznia 2001.. Ferdinand Protzman:.. Westward Tide of East Germans Is a Popular No-Confidence Vote.. 22 sierpnia 1989.. Brennpunkt: Hauptstadt-Umzug.. Focus, 12 kwietnia 1999.. Judy Dempsey:.. Germany is planning a Bosnia withdrawal.. 31 października 2006.. 41,00.. 41,01.. 41,02.. 41,03.. 41,04.. 41,05.. 41,06.. 41,07.. 41,08.. 41,09.. 41,10.. 41,11.. 41,12.. 41,13.. Profil kraju CIA.. CIA.. [dostęp 2013-08-08].. 42,0.. 42,1.. Warunki naturalne.. PWN.. [dostęp 2013-08-09].. 43,0.. 43,1.. 43,2.. 43,3.. 43,4.. Marek Dajek:.. Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych.. Warszawa: Nowa Era, 2012, s.. 82-83.. ISBN 978-83-267-0775-9.. Opis niemieckiego klimatu.. Opis klimatu w Niemczech w serwisie worldtravel.. com.. Opis niemieckich lasów.. Lesistość w poszczególnych landach Niemiec.. Drzewa w Niemczech.. Andreas Häusler, Michael Scherer-Lorenzen:.. Charakterystyka niemieckich lasów.. 14-15.. 50,0.. 50,1.. 50,2.. 50,3.. 50,4.. 50,5.. 50,6.. 50,7.. 50,8.. Jan Kądziołka, Kazimierz Kocimowski, Edward Wołonciej:.. Świat w liczbach.. Warszawa: WSiP, 2011.. ISBN 978-83-02-12050-3.. 51,0.. 51,1.. 51,2.. Lista gatunków występujących na terenie Niemiec.. IUCN.. [dostęp 2013-09-11].. Avibase – Swiatowy Wykaz Ptaków: Niemcy.. Przykład konstytucji – konstytucja Nadrenii – Północnej Westfalii.. Lista niemieckich powiatów.. Największe miasta Niemiec.. Lista niemieckich ministerstw.. [dostęp 2013-08-14].. Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland.. 20 Abs.. Elekcja prezydenta.. www.. bundespraesident.. Zadania i uprawnienia prezydenta Niemiec.. 61,0.. 61,1.. Charakterystyka Bundestagu.. bundestag.. Zadania kanclerza Niemiec.. bundeskanzlerin.. [zarchiwizowane z.. adresu.. 2013-08-14].. Federalny Sąd Konstytucyjny.. [dostęp 2013-08-18].. Völkerstrafgesetz Teil 1 Allgemeine Regelungen.. 19 kwietnia 2011.. § 2 Strafvollzugsgesetz.. Niemieckie Ministerstwo Sprawiedliwości.. Jörg-Martin Jehle:.. Criminal Justice in Germany.. 2009, s.. ISBN 978-3-936999-51-8.. Gerhard Casper, Hans Zeisel:.. Lay Judges in the German Criminal Courts.. styczeń 1972.. The German Missions Abroad.. Ministerstwo Spraw Zagranicznych.. The embassies.. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Niemiec.. Budget 2011 in figures.. Komisja Europejska.. Assessment of Member States’ contributions to the United Nations regular budget for the year 2011.. Sekretarz ONZ.. Declaration by the Franco-German Defence and Security Council, Paris 13.. 05.. 2004.. John C.. Freed:.. The leader of Europe? Answers an ocean apart.. The New York Times, 4 kwietnia 2008.. Cele rozwoju polityki zagranicznej.. Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.. S.. Relations With Germany.. Bureau of European and Eurasian Affairs, 22 lipca 2013.. Ready for a Bush hug?.. The Economist, 6 czerwca 2006.. [dostęp 2014-08-09].. The 15 countries with the highest military expenditure in 2011 (table).. [The 15 countries with the highest military expenditure in 2011 (table) Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, Artikel 65a,87,115b].. Die Stärke der Streitkräfte.. 23 marca 2012.. Ausblick: Die Bundeswehr der Zukunft.. Einsatzzahlen – Die Stärke der deutschen Einsatzkontingente.. Kate Connolly:.. Germany to abolish compulsory military service.. Tabela państw świata według liczby ludności.. Karolina Bąkowska:.. Starzejące się społeczeństwo w Niemczech.. 15 stycznia 2013.. Tomasz Cukiernik:.. By chciało się rodzić, czyli polityka prorodzinna Niemców.. Rewolucja w niemieckiej polityce prorodzinnej.. Miejsce w żłobku lub zasiłek dla wszystkich.. Gazeta.. pl, 31 lipca 2013.. Tabela przyrostu naturalnego państw na świecie.. Tabela wskaźnika urodzeń państw na świecie.. Tabela współczynnika zgonów państw na świecie.. Migracje w 2006 r.. UN Department of Economic and Social Affairs.. [dostęp 2013-08-17].. 20% of Germans have immigrant roots.. „Burlington Free Press”.. 4A.. Bevölkerung nach Migrationshintergrund.. Fewer Ethnic Germans Immigrating to Ancestral Homeland.. luty 2004.. 95,0.. 95,1.. Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Executive Summary).. Many tongues, one family.. Languages in the European Union.. Europa.. Sprechen Sie Deutsch?.. The Economist, 18 marca 2010.. Opis reformacja u jej początków.. Wojna trzydziestoletnia.. pokój augsburski.. 101,0.. 101,1.. Statystyki dotyczące chrześcijaństwa w Niemczech.. 102,0.. 102,1.. Statystyki dotyczące przynależności Niemców do różnych wyznań.. 103,0.. 103,1.. Opis państwa.. 104,0.. 104,1.. Muzułmanie w Niemczech.. Statystyki religijne Niemiec.. Żydzi w Niemczech.. Buddyzm w Niemczech.. Kto chce należeć do Kościoła, musi płacić podatek | rp.. Vereinigten Großlogen von Deutschland.. 110,0.. 110,1.. 110,2.. Niemcy w bazie Biblioteki Kongresu.. The Educational System in Germany.. Cuesta College.. Ranking uniwersytetów w roku 2013.. Niemieckie uniwersytety w rankingu.. Czesne na niemieckich uniwersytetach.. Klaus von Watzka:.. Studiengebühren? Was sonst!.. 21 marca 2013.. Markus Von Verbeet:.. Mehr Studienanfänger denn je: Jetzt kommt die Flut.. Hilde de Ridder-Symoens:.. A History of the University in Europe.. Vol.. I: Universities in the Middle Ages.. Cambridge University Press, 1992.. ISBN 0-521-36105-2.. System ochrony zdrowia w Niemczech.. European Observatory on Health Care Systems, 2000.. Die Gesundheitsreform 2007: Was hat sich geändert?.. The Wall Street Journal Polska.. , 04.. 02.. 2009 r.. , s.. Najwyższy Czas!, 06.. 10.. 2007, str.. XXVI.. 122,0.. 122,1.. 122,2.. 122,3.. 122,4.. 122,5.. 122,6.. Leksykon Świata.. Publicat.. ISBN 978-83-245-1719-0.. German Agriculture Facts and Figures.. Ministerstwo Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Ochrony Konsumentów w Niemczech, 2010.. Detlef Gürtler:.. Wirtschaftsatlas Deutschland.. 2010.. Niemcy zamykają wszystkie elektrownie atomowe.. 30 maja 2011.. Odnawialne źródła energii w Niemczech.. Niemieccy producenci.. [dostęp 2013-08-16].. Energetyka jądrowa w Unii Europejskiej.. Wirtualny Nowy Przemysł – Nowy Przemysł.. Niemcy w najgłębszej recesji od drugiej wojny światowej.. , 10.. 04.. 2009, s.. Tabela łącznej długości dróg w państwach świata.. [dostęp 2013-08-13].. Highway toll Germany.. Etykieta emisji spalin na teren Niemiec.. Niemieckie autostrady nadal bez ograniczeń prędkości.. 8 maja 2013.. Mapa autostrad w Niemczech.. Tabela długości linii kolejowych według państw świata.. 136,0.. 136,1.. W drodze do wiodącego, światowego przedsiębiorstwa mobilno-logistycznego.. Mapa połączeń niemieckich państw z państwami zagranicznymi.. Lista niemieckich linii lotniczych.. Największe linie lotnicze na świecie.. IATA.. Liczba lotnisk w poszczególnych państwach świata.. Najruchliwsze lotniska na świecie.. Statystyki dotyczące niemieckich lotnisk.. Tabela długości dróg wodnych według państw świata.. Statystyki dotyczące turystyki na świecie.. 145,0.. 145,1.. Statystyki dotyczące turystyki w Niemczech.. Brama Brandenburska w serwisie visitberlin.. Siegessaule w serwisie visitberlin.. Poczdam – królestwo ogrodów pomiędzy pałacami i jeziorami.. germany.. travel.. Pałace, parki ogrody: dowód na to, że baśnie mogą być prawdziwe – opis niemieckich zamków i pałaców.. Muzea w Niemczech – gdzie kultura spotyka się z doznaniem – opis niemieckich muzeów.. Park rozrywki Europa-Park.. Lista niemieckich parków rozrywki w serwisie parkmania.. lista niemieckich ogrodów zoologicznych.. Märkischer Landweg: parki i jeziora na szlaku.. [dostęp 2013-08-12].. http://www.. oderneisse-radweg.. de/.. Szlak 66 Jezior (66 Seen-Weg) – od jeziora do jeziora wokół Berlina.. Burgenwanderweg: cztery zamki i jeden pałac w parku przyrodniczym Hoher Fläming.. Szlak Hermanna (Hermannsweg): zamki, klasztory i bajkowa przyroda w Lesie Teutoburskim.. Szlak Hunów (Hünenweg) – pieszo do megalitycznych grobowców w regionach Emsland i Osnabrücker Land.. Szlak Młynów (Mühlensteig) – tropem młynarczyków przez góry Wiehengebirge i Wesergebirge.. Eggeweg: od megalitów Externsteinen z widokami na góry Eggegebirge.. Rothaarsteig: szlak zmysłów w górach Rothaargebirge.. Winterberger Hochtour: najwyżej położony szlak wędrowny w Nadrenii Północnej-Westfalii.. M.. Roberts:.. The New Penguin History of the World.. Penguin History, 2002, s.. 1014.. ISBN 0-14-100723-0.. 165,0.. 165,1.. Lista laureatów nagrody nobla w dziedzinie fizyki.. Historical figures in telecommunications.. 14 stycznia 2004.. Lista laureatów nagrody Nobla w dziedzinie chemii.. Niemieccy geografowie.. Britannica.. Niemieccy geolodzy.. Niemieccy astronomowie.. Deutsche im Weltall 2.. German Inventions Have Shaped Our World.. German Inventions.. Niemiecka ambasada w Rangun.. Holidays 2013 Germany.. 175,00.. 175,01.. 175,02.. 175,03.. 175,04.. 175,05.. 175,06.. 175,07.. 175,08.. 175,09.. 175,10.. 175,11.. Encyklopedia Muzyczna PWN.. Warszawa: 2007.. 176,0.. 176,1.. 176,2.. 176,3.. 176,4.. Gwizdalanka:.. Historia Muzyki 1.. Kraków: 2005.. Historia muzyki 1.. Kraków: 2005, s.. 131-133.. 178,0.. 178,1.. 178,2.. 178,3.. 178,4.. 178,5.. 178,6.. Historia Muzyki 2.. Kraków: 2006.. Daniel Kreps:.. Tokio Hotel’s Album Cover and „Humanoid” Single: Sneak Peek.. rollingstone.. com, 2 września 2009.. Clara Moskowitz:.. Obsession with Naked Women Dates Back 35,000 Years.. 13 maja 2009.. Terra Sigillata Museum Rheinzabern.. 182,0.. 182,1.. R.. Dodwell:.. The Pictorial arts of the West, 800-1200.. ISBN 0-30006493-4.. John Beckwith:.. Early Medieval Art: Carolingian, Ottonian, Romanesque.. 1964.. ISBN 0-500-20019-X.. 184,0.. 184,1.. 184,2.. James Snyder:.. Northern Renaissance Art.. 1985.. ISBN 0-13-623596-4.. 185,0.. 185,1.. 185,2.. Antony Griffits, Francis Carey:.. German Printmaking in the Age of Goethe.. British Museum Press, 1994.. ISBN 0-7141-1659-9.. 186,0.. 186,1.. 186,2.. Fritz Novotny:.. Painting and Sculpture in Europe, 1780–1880.. Yale Univerity Press, 1971.. ISBN 0-14-056120-X.. E.. H.. Gombrich:.. The Story of Art.. ISBN 0-7148-1841-0.. 188,0.. 188,1.. 188,2.. 188,3.. George Heard Hamilton:.. Painting and Sculpture in Europe, 1880–1940.. Yale University Press, 1983.. ISBN 0-14-056129-3.. Sam Hunter, John Jacobus, Daniel Wheeler:.. Modern Art: Painting, Sculpture, Architecture.. Daniel Marzona:.. Conceptual Art.. Rolf Wedewer, Wolf Vostell:.. ISBN 3-925520-44-9.. Joachim Castan:.. Max Skladanowsky oder der Beginn einer deutschen Filmgeschichte.. Stuttgart: 1995.. ISBN 3-9803451-3-0.. David Bordwell, Kristin Thompson:.. Film History: An Introduction.. 204.. ISBN 978-0-07-115141-2.. 2006 FIAPF accredited Festivals Directory.. Lista filmów nieanglojęzycznych, które zdobyły oscara.. 197,0.. 197,1.. 197,2.. Opis sportu niemieckiego w serwisie germany.. info.. Ornstein, David:.. What we’ll miss about Michael Schumacher.. 23 października 2006.. Tabela medalowa olimpiady 2012.. [dostęp 8 sierpnia 2013].. Tabela medalowa Igrzysk Olimpijskich w 2010 r.. Erstmals mehr als 16 Millionen Menschen mit Migrationshintergrund in Deutschland.. Mikrozensus 2009.. Raport o sytuacji Polonii i Polaków za granicą 2009.. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2009.. Czy w Niemczech jest polska mniejszość narodowa?.. Stowarzyszenie Wspólnota Polska.. [dostęp 2010-09-27].. Wybory 2007.. Trzy procent odmienności.. Ubieranie choinki.. Umysł.. [dostęp 2011-03-22].. Filip Gańczak:.. Niemieccy emeryci uciekają za granicę.. Newsweek.. Bericht: Mehr als 16 Millionen Menschen mit Migrationshintergrund.. [dostęp 2012-03-07].. Informacje.. siostrzanych projektach.. Ilustracje i media.. Teksty źródłowe.. Cytaty.. Wikicytatach.. Wiadomości.. Wikipodróżach.. Wikimedia Atlas: Niemcy.. – wikiatlas z mapami w Commons.. deutschland.. Urzędy państwowe.. Prezydent RFN.. Urząd Kanclerski.. resort spraw zagranicznych (.. w katalogu.. Open Directory Project.. Państwa Europy.. Państwa.. Albania.. Andora.. Austria.. Belgia.. Białoruś.. Bośnia i Hercegowina.. Bułgaria.. Chorwacja.. Czarnogóra.. Czechy.. Dania.. Estonia.. Finlandia.. Francja.. Grecja.. Hiszpania.. Holandia.. Irlandia.. Islandia.. Kazachstan.. Liechtenstein.. Litwa.. Luksemburg.. Łotwa.. Macedonia.. Malta.. Mołdawia.. Monako.. Norwegia.. Portugalia.. Rosja.. Rumunia.. San Marino.. Serbia.. Słowacja.. Słowenia.. Szwajcaria.. Szwecja.. Turcja.. Ukraina.. Watykan.. Węgry.. Wielka Brytania.. Włochy.. Terytoria zależne.. Gibraltar (Wielka Brytania).. Guernsey (Wielka Brytania).. Jan Mayen (Norwegia).. Jersey (Wielka Brytania).. Svalbard (Norwegia).. Wyspa Man (Wielka Brytania).. Wyspy Owcze (Dania).. Podmioty o ograniczonym.. uznaniu międzynarodowym.. Naddniestrze.. Kosowo.. Państwo o nazwie będącej przedmiotem sporu, patrz.. Spór o użycie nazwy Macedonia.. Mołdawska Republika Naddniestrzańska nie jest uznawana przez żadne państwo.. Republika Kosowa jednostronnie ogłosiła niepodległość, która jest uznawana przez 105 ze 193 państw członkowskich ONZ.. Obecnie działa tam administracja Organizacji Narodów Zjednoczonych - UNMIK, administracja Republiki Kosowa oraz specjalna misja Unii Europejskiej - EULEX.. Kraje alpejskie.. Członkostwo w organizacjach międzynarodowych.. Państwa G8.. (członkostwo zawieszone).. Stany Zjednoczone.. Unia Europejska.. (dodatkowa reprezentacja).. Państwa członkowskie.. (1995) •.. (1958) •.. (2007) •.. (2013) •.. Cypr.. (2004) •.. (1973) •.. (1981) •.. (1986) •.. (1958/1990) •.. (1958).. Terytoria specjalne.. wchodzące w skład Unii.. na podst.. art.. 349 TFUE.. Azory.. (port.. ) •.. Gujana Francuska.. (fr.. Gwadelupa.. Madera.. Majotta.. Martynika.. Reunion.. Saint-Martin.. * (fr.. Wyspy Kanaryjskie.. (hiszp.. Oficjalni kandydaci.. Potencjalni kandydaci.. Terytoria, które.. wchodziły w skład EWG/UE.. Algieria.. (1958-1962 jako.. de iure.. część Francji).. Grenlandia.. (1973-1985).. Saint-Pierre i Miquelon.. (1976-1985 jako departament zamorski Francji).. Saint-Barthélemy.. **.. (1.. 2009-31.. 2011).. * do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy, ponownie jako część Unii od 1 grudnia 2009.. ** do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy.. Portal:Unia Europejska.. Wikiprojekt:Unia Europejska.. Strefa euro.. Członkowie.. UGiW.. spoza.. Pozostałe państwa spoza.. Członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ.. Stali członkowie.. Chiny.. Do 31 grudnia 2012.. Indie.. Kolumbia.. RPA.. Do 31 grudnia 2013.. Azerbejdżan.. Gwatemala.. Maroko.. Pakistan.. Rada Europy.. Armenia.. Gruzja.. Kandydaci.. Obserwatorzy.. Izrael.. Meksyk.. Stolica Apostolska.. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (.. OBWE.. Kirgistan.. Tadżykistan.. Turkmenistan.. Uzbekistan.. Rada.. Państw Morza Bałtyckiego.. Członkowie.. Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (OTP,.. Światowa Organizacja Handlu.. (WTO).. Angola.. Antigua i Barbuda.. Arabia Saudyjska.. Argentyna.. Australia.. Bahrajn.. Bangladesz.. Barbados.. Belize.. Benin.. Boliwia.. Botswana.. Brazylia.. Brunei.. Burkina Faso.. Burundi.. Chile.. Czad.. Demokratyczna Republika Konga.. Dominika.. Dominikana.. Dżibuti.. Egipt.. Ekwador.. Fidżi.. Filipiny.. Gabon.. Gambia.. Ghana.. Grenada.. Gujana.. Gwinea.. Gwinea Bissau.. Haiti.. Honduras.. Hongkong.. Indonezja.. Jamajka.. Jordania.. Kambodża.. Kamerun.. Katar.. Kenia.. Kongo.. Korea Południowa.. Kostaryka.. Kuba.. Kuwejt.. Lesotho.. Madagaskar.. Makau.. Malawi.. Malediwy.. Malezja.. Mali.. Mauretania.. Mauritius.. Mjanma.. Mongolia.. Mozambik.. Namibia.. Nepal.. Niger.. Nigeria.. Nikaragua.. Nowa Zelandia.. Oman.. Panama.. Papua-Nowa Gwinea.. Paragwaj.. Peru.. Republika Południowej Afryki.. Republika Środkowoafrykańska.. Republika Zielonego Przylądka.. Rwanda.. Saint Kitts i Nevis.. Saint Lucia.. Saint Vincent i Grenadyny.. Salwador.. Senegal.. Sierra Leone.. Singapur.. Sri Lanka.. Suazi.. Surinam.. Tanzania.. Tajlandia.. Tajwan.. Tonga.. Trynidad i Tobago.. Tunezja.. Uganda.. Urugwaj.. Wenezuela.. Wietnam.. Wybrzeże Kości Słoniowej.. Wyspy Salomona.. Zambia.. Zimbabwe.. Zjednoczone Emiraty Arabskie.. , w tym poszczególne kraje członkowskie:.. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.. (OECD).. (Komisja Europejska bierze udział w pracach OECD).. Współpracujący.. Organizacje afiliowane.. Międzynarodowa Agencja Energetyczna.. Agencja Energii Nuklearnej.. Europejska Konferencja Ministrów Transportu.. Klub Sahelu.. Państwa.. G4.. Kontrola autorytatywna.. (obiekt geograficzny):.. VIAF.. 125406032.. LCCN.. n80125931.. GND.. 4011882-4.. NDL.. 00561571.. WorldCat.. php?title=Niemcy oldid=40378454.. Państwa członkowskie Unii Europejskiej.. Państwa należące do NATO.. Członkowie Organizacji Narodów Zjednoczonych.. Wikidata VOY: nowe.. Acèh.. Адыгэбзэ.. Akan.. አማርኛ.. Аҧсшәа.. Aragonés.. ܐܪܡܝܐ.. Armãneashce.. Arpetan.. Avañe'ẽ.. Авар.. Aymar aru.. Bamanankan.. Башҡортса.. Bikol Central.. Bislama.. བ ད་ཡ ག.. Chavacano de Zamboanga.. ChiShona.. ChiTumbuka.. Corsu.. Deitsch.. ދ ވ ހ ބ ސ.. Diné bizaad.. ཇ ང་ཁ.. Emiliàn e rumagnòl.. Эрзянь.. Estremeñu.. Eʋegbe.. Fiji Hindi.. Fulfulde.. Gaelg.. Gagauz.. Gàidhlig.. 贛語.. Gĩkũyũ.. گیلکی.. 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺.. 客家語/Hak-kâ-ngî.. Хальмг.. Hausa.. Hawai`i.. ব ষ ণ প র য মণ প র.. Interlingue.. ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut.. Ирон.. IsiXhosa.. IsiZulu.. Kalaallisut.. Kapampangan.. Къарачай-малкъар.. Kernowek.. Kinyarwanda.. Kirundi.. Коми.. Kreyòl ayisyen.. Кыргызча.. Ladino.. Лезги.. ລາວ.. Latgaļu.. Ligure.. Lingála.. Lojban.. Luganda.. Malagasy.. Malti.. मर ठ.. ماز رونی.. Baso Minangkabau.. Mirandés.. Мокшень.. Молдовеняскэ.. Nāhuatl.. Dorerin Naoero.. न प ल भ ष.. Nordfriisk.. Norfuk / Pitkern.. Nouormand.. Novial.. ଓଡ ଆ.. ਪ ਜ ਬ.. Pälzisch.. Pangasinan.. پنجابی.. پښتو.. Перем Коми.. Picard.. Tok Pisin.. Ποντιακά.. Qaraqalpaqsha.. Qırımtatarca.. Reo tahiti.. Romani.. Rumantsch.. Runa Simi.. Русиньскый.. Sámegiella.. Gagana Samoa.. स स क तम.. Seeltersk.. SiSwati.. Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ.. Soomaaliga.. کوردی.. Sranantongo.. Taqbaylit.. Татарча/tatarça.. Tetun.. ትግርኛ.. ᏣᎳᎩ.. Tsetsêhestâhese.. Türkmençe.. Twi.. Удмурт.. ᨅᨔ ᨕ ᨁ.. ئۇيغۇرچە / Uyghurche.. Vahcuengh.. Vepsän kel’.. Volapük.. Võro.. Winaray.. Wolof.. Xitsonga.. Zazaki.. Zeêuws.. Тыва дыл.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 10:38, 9 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Niemcy
    Open archive

  • Title: Orange (przedsiębiorstwo) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Orange (przedsiębiorstwo).. (Przekierowano z.. Orange (spółka).. Ten artykuł dotyczy francuskiej spółki.. inne znaczenia tego słowa.. Orange.. Salon firmowy Orange w.. Paryżu.. Forma prawna.. spółka publiczna.. Data założenia.. 31 grudnia 1996.. Państwo.. Siedziba.. 78 rue Olivier de Serres,.. Paryż.. Prezes.. Stéphane Richard (CEO).. Akcjonariusze / udziałowcy.. Fonds Stratégique d'Investissement.. 13,50%.. rząd Francji 13,45%.. Société Générale.. 4,99%.. Amundi Group.. 4,88%.. Barclays.. 4,56%.. Branża.. telekomunikacja.. Zatrudnienie.. 95 647 (2012).. Kapitał zakładowy.. 10,595 mld EUR (2012).. Giełda.. NYSE.. Euronext.. ISIN.. FR0000133308.. Symbol akcji.. ORAN.. ORA.. Położenie na mapie Francji.. siedziba Orange.. 48°49′59″N.. 2°17′38″E.. 48,833056.. 2,293889.. Strona internetowa.. (dawniej France Télécom.. firma.. telekomunikacyjna.. , jedno z największych tego typu przedsiębiorstw w.. , od 2000 r.. jest właścicielem globalnej marki.. , działa na rynkach 32  ...   Posiada także udziały w wielu europejskich i światowych przedsiębiorstwach telekomunikacyjnych.. W latach 2002–2005 prezesem był.. Thierry Breton.. , późniejszy minister finansów.. 1,0.. 1,1.. France Telecom.. 2012 registration document Annual Financial Report.. [dostęp 2013-07-09].. 2,2.. 1 lipca France Télécom zmienia się w Orange.. orange.. com, 2013-05-28.. Przedsiębiorstwa.. Accor.. Air France-KLM.. Air Liquide.. Airbus Group.. Alcatel-Lucent.. Alstom.. ArcelorMittal.. AXA.. BNP Paribas.. Bouygues.. Capgemini.. Carrefour.. Crédit Agricole.. Dexia.. EDF.. Essilor.. GDF.. Groupe Danone.. Kering.. L’Oréal.. Lafarge.. Lagardère.. LVMH.. Michelin.. Pernod Ricard.. PSA.. Renault.. Saint-Gobain.. Sanofi-Aventis.. Schneider Electric.. STMicroelectronics.. Suez.. Total.. Unibail-Rodamco.. Vallourec.. VINCI.. Veolia Environnement.. Vivendi.. php?title=Orange_(przedsiębiorstwo) oldid=38563962.. Spółki notowane na NYSE.. Spółki notowane na Euronext.. Operatorzy telekomunikacyjni.. Francuskie przedsiębiorstwa.. Przedsiębiorstwa w Paryżu.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 11:54, 30 sty 2014..

    Original link path: /wiki/Orange_%28sp%C3%B3%C5%82ka%29
    Open archive



  •  


    Archived pages: 2198