www.archive-org-2014.com » ORG » W » WIKIPEDIA

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".

    Archived pages: 2198 . Archive date: 2014-09.

  • Title: USS Nicholas (DD-449) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: USS Nicholas (DD-449).. Ten artykuł dotyczy niszczyciela z okresu II wojny światowej i zimnej wojny.. Inne okręty o tej nazwie.. Stocznia.. Bath Iron Works.. Corp.. Położenie stępki.. 3 marca 1941.. Wodowanie.. 19 lutego 1942.. Wejście do służby.. 4 czerwca 1942.. Wycofanie ze służby.. 30 stycznia 1970.. Los okrętu.. sprzedany na złom w październiku 1970.. Dane taktyczno-techniczne.. Wyporność.. 2050 ton.. Długość.. 114,7 m.. Szerokość.. 12,1 m.. Zanurzenie.. 4,2 m.. Prędkość.. 38 węzłów.. Napęd.. 60 000 SHP,.. 2 śruby.. Zasięg.. 6500 mil / 15 węzłów.. Uzbrojenie.. 5 × 127 mm.. 10 × 40 mm Bofors.. 7 × 20 mm Oerlikon.. 10 wyrzutni torpedowych kal.. 533 mm.. 6.. miotaczy bomb głębinowych.. 2 zrzutnie bomb głębinowych.. Załoga.. 329.. Multimedia w Wikimedia Commons.. USS "Nicholas" (DD-449) podczas prób płynący z prędkością 36 i pół węzła.. Niszczyciel po uszkodzeniach 7 maja 1943.. Próby morskie.. USS Nicholas (DD/DDE-449).. – amerykański niszczyciel typu.. Fletcher.. , służący w.. United States Navy.. w czasie II wojny światowej, a także przez kolejnych 27 lat i dwie następne wojny (.. koreańską.. wietnamską.. Według kontradmirała.. Jamesa Kauffmana.. (dowódcy sił niszczycieli na Pacyfiku w 1944) był to "Wyróżniający się spośród niszczycieli.. Floty Pacyfiku.. ", ".. wspaniały okręt".. [1].. "Nicholas" był drugim okrętem Marynarki noszącym nazwę upamiętniającą majora.. Samuela Nicholasa.. – pierwszego dowódcę.. United States Marines.. Stępkę okrętu położono 3 marca 1941 w stoczni.. Bath.. w stanie.. Maine.. Został zwodowany 19 lutego 1942, matką chrzestną była pani Edward B.. Tryon, potomkini majora Nicholasa.. Okręt wszedł do służby 4 czerwca 1942, z komandorem podporucznikiem Williamem D.. Brownem jako dowódcą.. [2].. Spis treści.. 1.. 1942.. 2.. Styczeń 1943.. 3.. Lipiec 1943.. 4.. 5.. 1945.. 6.. 1946 – 1959.. 7.. 1960 – 1970.. 8.. Odznaczenia.. 9.. Przypisy.. 10.. Bibliografia.. [.. edytuj.. |.. edytuj kod.. ].. "Nicholas" został przydzielony do 21 Dywizjonu Niszczycieli (DesRon 21) i opuścił.. New York City.. 23 sierpnia 1942, płynąc w eskorcie pancernika.. "Washington" (BB-56).. Przeszedł.. Kanał Panamski.. i popłynął na Środkowy.. Pacyfik.. , docierając do.. Espiritu Santo.. 27 września.. Trzy dni później okręt rozpoczął eskortowanie konwojów z zaopatrzeniem i żołnierzami, kierujących się na.. Guadalcanal.. Do 1943 niszczyciel ochraniał zespoły statków, które formowały się w okolicach Espiritu Santo i.. Nouméa.. i zmierzały w kierunku strefy "Cactus" (Guadalcanal i.. Tulagi.. Ochraniał je w momencie rozładunku i wracał z nimi do punktu wyjścia.. Czasami wykonywał zadania ofensywne oraz misje.. ZOP.. w pobliżu portów alianckich, przeszukiwał cieśninę nazywaną "the Slot" (ang.. "szczelina") oraz bombardował cele nabrzeżne i przeprowadzał wsparcie artyleryjskie dla jednostek Marines i Armii, gdy te toczyły walki w rejonie rzeki.. Tenamba.. i na innych terenach ogarniętej konfliktem wyspy.. W styczniu 1943 "Nicholas" był częścią bazującego na Tulagi "Cactus Striking Force" (.. Task Force 67.. ) i brał udział w zwalczaniu ostatnich kontrataków japońskich w rejonie Guadalcanal.. Niszczył nowo zbudowane instalacje lotniskowe na.. Munda.. (4-5 stycznia), ostrzeliwał trasę ucieczki.. Kokumbona.. -.. Cape Esperance.. (19 stycznia) i strzelał w kierunku obszarów zaopatrzenia w rejonie.. Vila.. na wyspie.. Kolombangara.. (23–24 stycznia).. 26 stycznia dowodzenie okrętem objął dotychczasowy zastępca, komandor podporucznik Andrew J.. Hill.. 1 lutego Japończycy rozpoczęli operację "KE" – ewakuację Guadalcanal.. "Nicholas" osłaniał 2 batalion 132 pułku piechoty, który lądował w.. Verahue.. i oczyszczał dżunglę na Cape Esperance z japońskich oddziałów.. W drodze powrotnej do Tulagi "Nicholas" wraz z niszczycielem.. "De Haven" (DD-469).. i 3 barkami desantowymi czołgów zostali zaatakowani przez formację 14 bombowców nurkujących.. Aichi D3A.. "Val".. Trzy bomby trafiły "De Haven", a czwarta, wybuchając w pobliżu kadłuba, przedziurawiła go.. W momencie gdy jego siostrzany okręt zdążał w kierunku dna cieśniny.. Ironbottom Sound.. , "Nicholas" walczył z 8 samolotami, doświadczając tylko wybuchów w pobliżu, które jednak spowodowały śmierć dwóch członków załogi i zniszczyły ster.. Po przejściu napraw "Nicholas" w marcu ponownie podjął działania bojowe.. Wypełniał zadania eskortowe, przeprowadził dwa bombardowania rejonu Munda-Kolombangara.. W kwietniu okręt dołączył do.. Task Force 18.. (TF 18) w celu przeprowadzenia patrolu po obszarze "Slot".. 19 kwietnia okręt popłynął w kierunku.. Sydney.. na odpoczynek.. 11 maja niszczyciel ponownie dołączył do TF 18 w drodze do Kolombangara.. 13 maja.. [3].. podczas ostrzeliwania pozycji wroga działo nr 3 niszczyciela zacięło się i wybuchło, ale obyło się bez strat w załodze.. Po naprawach na Noumea okręt wziął udział w.. patrolu przeciwpodwodnym.. , a pod koniec miesiąca wznowił służbę eskortową w rejonie Wysp Salomona i.. Nowych Hebrydów.. 5 lipca okręt wziął udział w kolejnym bombardowaniu Kolombangara.. We wczesnych godzinach 6 lipca wszedł w.. kontakt z wrogimi jednostkami nawodnymi w zatoce Kula.. W trakcie bitwy zatonął krążownik.. "Helena" (CL-50).. "Nicholas", ratując 291 rozbitków, toczył z japońskimi okrętami bój artyleryjski i torpedowy.. "Nicholas" i.. "Radford" (DD-446).. zostały później za te akcje podczas bitwy w zatoce Kula odznaczone.. Presidential Unit Citation.. Admirał Nimitz, wręczając to odznaczenie, powiedział załodze o "szacunku i poważaniu, jakie ten okręt, jego oficerowie i załoga zasłużenie zyskali w całej Marynarce".. 12 i 13 lipca okręt wziął udział w.. bitwie pod Kolombangarą.. 15 lipca osłaniał operację ratunkową ocalałych rozbitków z "Heleny", którzy schronili się na.. Vella LaVella.. 16 lipca wrócił do Tulagi i podjął obowiązki eskortowe.. Na początku sierpnia niszczyciel dołączył do Task Unit 31.. 5.. 1 (TU 31.. 1) i 15 lipca osłaniał grupę transportową podczas lądowania w.. Barakoma.. na Vella LaVella.. Wrócił do Tulagi 17 lipca i wraz z.. "O'Bannon".. (DD-450),.. "Taylor".. (DD-468) i.. "Chevalier".. (DD-451) został wysłany w celu przechwycenia czterech, bazujących w.. Rabaul.. , japońskich niszczycieli.. Kierowały się one do Vella LaVella, aby osłaniać kotwicowisko barek w pobliżu.. Horaniu.. Płynąc z dużą prędkością przez "Slot", amerykańskie niszczyciele przechwyciły wroga za pomocą radaru obserwacji morza w odległości 11 mil o godzinie 00.. 29 18 sierpnia.. Radar wskazywał, że na zachód znajduje się grupa barek.. O 00.. 50 amerykański kwartet popłynął w ich kierunku.. 56 zawróciły one ku niszczycielom cesarskim, wtedy znajdującym się 5 mil na północny zachód.. Krótkie starcie odbyło się w pobliżu Horaniu.. Japończycy ".. postawili poprzeczkę nad T.. " amerykańskich sił, ale nie wykorzystali przewagi i oderwali się od przeciwnika o 01.. 03.. Amerykanie w pościgu za wrogiem trafili ".. Isokaze.. ", ale zostali w tyle z powodu problemów z maszynownią na "Chevalier", co ograniczyło jego prędkość do 30 węzłów.. Alianci  ...   Pearl Harbor.. , gdzie dołączył do CortDesDiv 12, która wchodziła w skład CortDesRon 1, a potem popłynął dalej na zachód i dotarł do.. Yokosuki.. 10 czerwca.. Na wodach Dalekiego Wschodu do 14 listopada osłaniał lotniskowce zespołu TF 77 w pobliżu zachodniego wybrzeża Korei.. Przeprowadzał ćwiczenia.. pomiędzy.. Yokosuką.. i Okinawą oraz patrolował.. Cieśninę Tajwańską.. 3 maja 1952 opuścił Pearl Harbor, aby ponownie udać się na wody koreańskie.. Będąc tymczasowym okrętem zapasowym w 112 Dywizjonie Niszczycieli, służył najpierw z TF 77, a następnie opłynął.. Półwysep Koreański.. i ostrzeliwał cele lądowe na wschodnim wybrzeżu.. Operował na tym obszarze, w składzie CTF 95, do momentu zakończenia tury bojowej w lipcu.. Wrócił do Korei wraz z CortDesDiv 12 w listopadzie i pozostawał na Dalekim Wschodzie do 20 maja 1953, wykonując misje podobne do tych z tury bojowej w 1951.. Po okresie służby w czasie wojny koreańskiej "Nicholas" służył zarówno w ramach 1 Floty, jak i na zachodnim Pacyfiku.. Jego przydziały do 7 Floty odbywały się głównie na obszarach od Japonii do.. Sumatry.. , podczas gdy na wschodnim obszarze Pacyfiku niszczyciel operował na wodach od.. Hawajów.. do Zachodniego Wybrzeża USA.. Służba w ramach 1 Floty rzuciła go też na Centralny Pacyfik, gdzie w 1954 asystował przy.. operacji Castle.. (serii testów atomowych).. Niszczyciel wraz z lotniskowcem.. USS "Hornet" (CV-12).. pobierają zaopatrzenie z.. USS "Cimarron" (AO-22).. "Nicholas" przeszedł program.. Fleet Rehabilitation and Modernization.. (FRAM) pomiędzy grudniem 1959 i lipcem 1960, a wychodząc ze stoczni udał się na rotację na zachodni Pacyfik.. W czasie tej służby, po raz pierwszy od II wojny światowej, okręt służył na.. Morzu Południowochińskim.. , gdzie odbył wiele operacji.. Niszczyciel został przeklasyfikowany na.. DD-449.. 1 lipca 1962 i wrócił na Morze Południowochińskie w marcu 1965.. Tam stał się jednym z pierwszych okrętów zaangażowanych w.. operację.. Market Time.. – patrolowania południowowietnamskiej linii brzegowej w celu zapobiegania szmuglowania w dżonkach i sampanach ludzi, broni i zaopatrzenia z Północnego Wietnamu.. "Nicholas" został zwolniony z obowiązków i udał się do Pearl Harbor 15 kwietnia, ale już w połowie września otrzymał rozkaz powrotu na wietnamskie wody.. W pobliżu.. Wietnamu.. znalazł się 1 października.. Pełnił tam zadania rozpoznawcze i wsparcia ogniowego do 3 grudnia, kiedy udał się do.. Tajwanu.. na patrol w Cieśninie Tajwańskiej.. Na początku 1966 wrócił do Wietnamu i służył na ".. Yankee Station.. " w.. Zatoce Tonkińskiej.. , po czym nastąpiła kolejna tura patrolów w ramach operacji.. W podróż do domu udał się pod koniec lutego, najpierw płynąc do.. Australii.. , a później na Hawaje, dokąd dotarł 17 marca.. Każda późniejsza tura niszczyciela na wodach zachodniego Pacyfiku przebiegała według podobnego rozkładu.. Jego misje wsparcia artyleryjskiego podczas tury bojowej (listopad 1966 – maj 1967) były częścią operacji.. Deck House V.. , odbywającej się w delcie.. Mekongu.. , inne natomiast były prowadzone w pobliżu Strefy Zdemilitaryzowanej.. Większość tury w 1968 okręt także spędził na wodach wietnamskich, tym razem jednak głównie przebywając na "Yankee Station" i na misjach wsparcia ogniowego.. Po powrocie na wschodni Pacyfik w 1968 "Nicholas" został przydzielony do.. programu Apollo.. prowadzonego przez.. NASA.. Od 8 do 23 października i ponownie pomiędzy 19 a 22 grudnia okręt przebywał na obszarach odbioru lądownika kosmicznego, najpierw w ramach misji.. Apollo 7.. , później.. Apollo 8.. Po każdym z tych przydziałów wracał do Pearl Harbor na ćwiczenia na wodach hawajskich w ramach przygotowań do powrotu na zachodni Pacyfik.. 30 stycznia 1970, po ośmiu latach dzierżenia tytułu najstarszego niszczyciela amerykańskiego pozostającego w służbie,.. Nick.. został wycofany ze służby w Pearl Harbor (ponownie wspólnie z "O'Bannon").. Następnie został skreślony z listy okrętów, przeholowany do.. Portland.. i tam rozebrany w 1972.. W momencie gdy był wycofywany ze służby, jedynie siedem innych niszczycieli typu.. pozostawało w służbie w US Navy.. "Nicholas" otrzymał poza.. także 16 gwiazd bojowych (ang.. battle star.. ) w czasie II wojny światowej.. , co było drugim wynikiem wśród amerykańskich okrętów (więcej miał tylko jego siostrzany.. Kolejnych 5 gwiazd otrzymał w czasie wojny koreańskiej.. i 9 w czasie wojny wietnamskiej.. , co dało mu razem więcej takich odznaczeń, niż zdobył jakikolwiek inny amerykański okręt.. ↑.. www.. ussnicholas.. org.. ↑.. 2,00.. 2,01.. 2,02.. 2,03.. 2,04.. 2,05.. 2,06.. 2,07.. 2,08.. 2,09.. 2,10.. 2,11.. 2,12.. 2,13.. 2,14.. 2,15.. 2,16.. 2,17.. 2,18.. 2,19.. 2,20.. 2,21.. 2,22.. 2,23.. 2,24.. 2,25.. 2,26.. hazegray.. ang.. [dostęp 6 kwietnia 2009].. Inne źródła podają datę 7 maja.. Ten artykuł zawiera treści udostępnione w ramach.. domeny publicznej.. przez.. Dictionary of American Naval Fighting Ships.. Treści te są umieszczone.. tutaj.. Strona USS "Nicholas".. [dostęp 21 lipca 2009].. navsource.. org: USS "Nicholas".. p.. •.. d.. e.. Niszczyciele typu.. "Fletcher".. "Radford".. "Jenkins".. "La Vallette".. "Nicholas".. "Saufley".. "Waller".. "Strong".. "De Haven".. "Bache".. "Beale".. "Guest".. "Bennett".. "Fullam".. "Hudson".. "Hutchins".. "Pringle".. "Stanly".. "Stevens".. "Halford".. "Leutze".. "Philip".. "Renshaw".. "Ringgold".. "Schroeder".. "Sigsbee".. "Conway".. "Cony".. "Converse".. "Eaton".. "Foote".. "Spence".. "Terry".. "Thatcher".. "Anthony".. "Wadsworth".. "Walker".. "Brownson".. "Daly".. "Isherwood".. "Kimberly".. "Luce".. "Abner Read".. "Ammen".. "Mullany".. "Bush".. "Trathen".. "Hazelwood".. "Heermann".. "Hoel".. "McCord".. "Miller".. "Owen".. "The Sullivans".. "Stephen Potter".. "Tingey".. "Twining".. "Yarnall".. "Boyd".. "Bradford".. "Brown".. "Cowell".. "Capps".. "David W.. Taylor".. "Evans".. "John D.. Henley".. "Franks".. "Haggard".. "Hailey".. "Johnston".. "Laws".. "Longshaw".. "Morrison".. "Prichett".. "Robinson".. "Ross".. "Rowe".. "Smalley".. "Stoddard".. "Watts".. "Wren".. "Aulick".. "Charles Ausburne".. "Claxton".. "Dyson".. "Harrison".. "John Rodgers".. "McKee".. "Murray".. "Sproston".. "Wickes".. "William D.. Porter".. "Young".. "Charrette".. "Conner".. "Hall".. "Halligan".. "Haraden".. "Newcomb".. "Bell".. "Burns".. "Izard".. "Paul Hamilton".. "Twiggs".. "Howorth".. "Killen".. "Hart".. "Metcalf".. "Shields".. "Wiley".. "Abbot".. "Braine".. "Erben".. "Hale".. "Sigourney".. "Stembel".. "Albert W.. Grant".. "Caperton".. "Cogswell".. "Ingersoll".. "Knapp".. "Bearss".. "John Hood".. "Van Valkenburgh".. "Charles J.. Badger".. "Colahan".. "Dashiell".. "Bullard".. "Kidd".. "Bennion".. "Heywood L.. Edwards".. "Richard P.. Leary".. "Bryant".. "Black".. "Chauncey".. "Clarence K.. Bronson".. "Cotten".. "Dortch".. "Gatling".. "Healy".. "Hickox".. "Hunt".. "Lewis Hancock".. "Marshall".. "McDermut".. "McGowan".. "McNair".. "Melvin".. "Hopewell".. "Porterfield".. "Stockham".. "Wedderburn".. "Picking".. "Halsey Powell".. "Uhlmann".. "Remey".. "Wadleigh".. "Norman Scott".. "Mertz".. "Callaghan".. "Cassin Young".. "Irwin".. "Preston".. "Benham".. "Cushing".. "Monssen".. "Jarvis".. "Porter".. "Colhoun".. "Gregory".. "Little".. "Rooks".. Lista niszczycieli United States Navy.. Lista typów niszczycieli United States Navy.. php?title=USS_Nicholas_(DD-449) oldid=35387830.. Kategorie.. Dobre artykuły.. Niszczyciele typu Fletcher.. Amerykańskie niszczyciele z okresu II wojny światowej.. Amerykańskie okręty z okresu wojny koreańskiej.. Ukryta kategoria:.. Wyróżnione artykuły.. Artykuł.. Edytuj.. Edytuj kod źródłowy.. Cytowanie tego artykułu.. Edytuj linki.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 05:49, 15 mar 2013..

    Original link path: /wiki/USS_Nicholas_%28DD-449%29
    Open archive

  • Title: USS Illinois (BB-65) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: USS Illinois (BB-65).. Zobacz też: inne okręty.. USS "Illinois".. USS Illinois BB-65.. Philadelphia Naval Shipyard.. 15 stycznia 1945.. budowę przerwano.. kadłub złomowano.. proj.. standardowa 45 000 t.. pełna 57 600 t.. 270 m.. 32,9 m.. 11,03 m.. maks.. 33 węzły (przy wyporności pełnej).. teoret.. (m.. in.. przy obniżonej wyporności) 35,4 węzły.. 8 kotłów Babcock Wilcox,.. 4 turbiny parowe,.. 212 000 SHP,.. zapas 7251 ton oleju napędowego,.. 4 śruby napędowe o średnicy maks.. 5,56 m.. 9600 mil morskich (15 000 km) przy prędkości 25 węzłów.. 16 000 mil (27 000 km) przy 17 węzłach.. 9 × 406 mm/50 Mk 7.. 10 × 127 mm/38 Mk 12.. 80 x.. 40 mm Bofors.. 49 x.. 20 mm Oerlikon.. Opancerzenie.. pas pancerny: łącznie 386 mm.. grodzie cytadeli: 368 mm.. barbety: 349 mm.. wieże: od 184 mm do 495 mm.. Wyposażenie lotnicze.. 2 katapulty, 3 samoloty.. pokój: 117 oficerów.. 1840 podoficerów i marynarzy.. wojna: 2700 ludzi.. USS.. [a].. Illinois (BB-65).. – piąty.. pancernik typu.. Iowa.. budowany dla.. , w planach czwarty okręt amerykański noszący.. nazwę „Illinois”.. pochodzącą od stanu.. Illinois.. Budowę okrętu rozpoczęto na kadłubie oznaczonym symbolem BB-65 i miał to być pierwszy z pancerników.. typu.. Montana.. , jednak sytuacja na froncie.. II wojny światowej.. spowodowała zmianę zamówienia na okręt typu.. Zmiana ta pozwalała na budowanie okrętu szybszego o 8 węzłów, przenoszącego więcej dział przeciwlotniczych 20 mm i 40 mm i mogącego przepływać przez.. Tym samym zrezygnowano z silniejszego uzbrojenia głównego i lepszego opancerzenia, jakie miałby jako okręt typu.. Podobnie jak siostrzany.. USS „Kentucky”.. , „Illinois” był jeszcze w budowie, gdy zakończyła się II wojna światowa.. Prace przerwano w sierpniu 1945, lecz nieukończony kadłub stał w doku do 1958, po czym został złomowany.. Projekt.. Rozwój projektu.. Budowa i złomowanie.. Okręt w kulturze masowej.. Uwagi.. Linki zewnętrzne.. Osobne artykuły:.. Pancerniki typu Montana.. Pancerniki typu Iowa.. Uzbrojenie pancerników typu Iowa.. Wejście w życie ustawy.. Second Vison Act.. w 1939 pozwoliło na rozpoczęcie budowy 4 szybkich pancerników typu.. South Dakota.. i pierwszych dwóch pancerników typu.. (o numerach BB-61 i BB-62).. Kolejne 4 okręty liniowe (BB-63, BB-64, BB-65, BB-66) nie zostały zatwierdzone do budowy aż do 1940.. , a nawet wtedy BB-65 i BB-66 miały być pierwszymi dwoma okrętami typu.. BB-65 miał być odpowiedzią US Navy na japońskie pancerniki typu.. Yamato.. , o których budowie zostało poinformowane wysokie dowództwo amerykańskie.. Sądzono, że ".. " i ".. Musashi.. " będą uzbrojone w działa 18 calowe (457,2 mm).. Aby móc walczyć z takimi okrętami US Navy rozpoczęła projektowanie okrętu o wyporności 58 000 ton z zakładanym uzbrojeniem składającym się z 12 dział kal.. 406 mm.. W połowie lat 30.. projekt pancernika USS "Montana" był gotowy.. Zakładano zwiększenie liczby dział kal.. 406 mm o trzy, w stosunku do wyposażenia okrętu typu.. , silniejszą artylerię średniego kalibru.. [4].. oraz wzmocnienie pancerza pozwalające chronić okręt przed pociskami o wadze 1224 kg wystrzelonymi z dział kal.. 406 mm, jakie miał na wyposażeniu on sam oraz jednostki typu.. Konsekwencją zwiększenia siły ognia i odporności pancerza okrętów typu.. było przede wszystkim zmniejszenie ich prędkości i niezdolność do przepływania przez.. Ta ostatnia wada z czasem mogła zniknąć ze względu na plany, ostatecznie niezrealizowane, budowy szerszych śluz kanału.. Gdy sytuacja w.. Europie.. zmieniała się pod koniec lat 30.. XX wieku, w USA pojawiły się obawy co do zdolności przerzucania okrętów amerykańskich pomiędzy.. oceanami.. Największe pancerniki amerykańskie były tak duże, że nie mogły przeprawiać się tą drogą.. Pojawiły się też obawy, że kanał może zostać zablokowany przez zniszczenie, bądź uszkodzenie śluz w ataku lotniczym.. W 1939, w odpowiedzi na te obawy, rozpoczęto budowę nowego zestawu śluz, przy pomocy których można byłoby przemieszczać większe, znajdujące się w fazie projektowania, okręty.. Te śluzy pozwoliłyby jednostkom typu.. na przechodzenie pomiędzy Atlantykiem a Pacyfikiem bez konieczności opływania całej.. Ameryki Południowej.. [5].. USS "Montana" BB-65 byłby jedynym typem okrętów amerykańskich o zbliżonych parametrach opancerzenia, uzbrojenia i tonażu do japońskich okrętów typu.. [6].. W 1942 US Navy zmieniła priorytety, skupiając się raczej na budowie lotniskowców niż pancerników.. Stało się tak po sukcesach lotniskowców w.. bitwie na Morzu Koralowym.. , a zwłaszcza w.. bitwie o Midway.. [7].. W rezultacie pierwszeństwo w stoczniach US Navy miała budowa lotniskowców typu.. Essex.. Okręty te okazały  ...   Dzwon okrętowy z USS "Illinois".. Stępkę okrętu położono 15 stycznia 1945 w stoczni.. , w.. Filadelfii.. [16].. , ale jego budowę przerwano po bombardowaniach Hiroszimy i Nagasaki.. 12 sierpnia 1945 został skreślony z rejestru okrętów.. [17].. Jego niekompletny kadłub (ukończony w 22%) pozostawał wraz z nieukończonym USS "Kentucky" w rezerwie do 1958, kiedy pancerniki złomowano.. Złomowanie USS "Illinois" na pochylni rozpoczęło się we wrześniu 1958.. [18].. [19].. Zachowany dzwon okrętowy znajduje się obecnie na stadionie Memorial.. Uniwersytetu Illinois.. Urbana.. Champaign.. Można na nim odczytać wygrawerowany napis.. USS Illinois 1946.. Dane uniwersyteckie co do okresu, w którym dzwon został przekazany uczelni, bądź uniwersyteckiemu.. Naval Reserve Officer Training Corps.. (NROTC).. [20].. są niejasne.. Artykuł.. Associated Press.. opublikowany w 1983.. [21].. podaje informację, że dzwon do 1982 znajdował się w muzeum w.. Waszyngtonie.. , a potem został przekazany drużynie.. futbolowej.. Fighting Illini.. Obecnie bicie dzwonu w czasie meczu oznajmia, że drużyna gospodarzy zdobyła punkty.. "Illinois" pojawia się w 8 odcinku.. Neon Genesis Evangelion.. W tym alternatywnym świecie okręt został ukończony i służył do momentu zniszczenia go w 2015 roku, w czasie próby unicestwienia anioła.. Gaghiela.. [22].. Z technicznego punktu widzenia prefiks "USS" jest niepoprawny, ponieważ pancernik nigdy nie wszedł do pełnej służby.. Jednak ze względu na powszechne użycie w literaturze został tu umieszczony.. 1,0.. 1,1.. 1,2.. 1,3.. 1,4.. 1,5.. 1,6.. J.. David Rogers:.. Development of the World's Fastest Battleships.. [dostęp 2012-02-15].. 2,0.. 2,1.. 2,2.. IOWA Class.. Voodoo World.. [dostęp 28 kwietnia 2008].. 3,0.. 3,1.. Staff:.. BB-67 Montana Class.. United States of America, 5"/54 (12,7 cm) Mark 16.. Przedsięwzięcie było kontynuowane przez kilka lat i większość prac ziemnych została ukończona, ale dalszą realizację projektu przerwano po II wojnie światowej.. Enlarging the Panama Canal.. , Alden P.. Armagnac,.. Enlarging the Panama Canal for Bigger Battleships.. , uwagi ze strony.. CZ Brats.. 6,0.. 6,1.. Minks, R.. L.. "MONTANA CLASS BATTLESHIPS END OF THE LINE".. Sea Classics.. wrzesień 2006.. FindArticles.. com.. Naval Historical Center.. Bureau of Ships' "Spring Styles" Book # 3 (1939-1944) -- (Naval Historical Center Lot # S-511) -- Battleship Preliminary Design Drawings.. Accsessed 2007-12-01.. 8,0.. 8,1.. "The 10 Greatest Fighting Ships in Military History", The Discovery Channel,.. Top Ten Fighting Ships.. 9,0.. 9,1.. 9,2.. Johnston, Ian McAuley, Rob:.. The Battleships.. London: Channel 4 Books (także Pan Macmillian, LTD), 2002, s.. 108–123.. ISBN 0752261886.. To nie była pierwsza propozycja wprowadzona do projektu.. : w tym okresie niektórzy analitycy twierdzili, że pancerniki nie są już potrzebne USA i padały propozycje ukończenia okrętów jako lotniskowców poprzez osadzenie na nich pokładów startowych (taką przeróbkę przeszły lotniskowce ".. Lexington.. Saratoga.. ".. Ta propozycja jednak została odrzucona przez.. Ernesta Kinga.. – sekretarza marynarki wojennej (za.. BB-61 Iowa-class Aviation Conversion.. Ustawa ta przeszła po niemieckiej inwazji na Francję.. Atak ten skłonił prezydenta.. Franklina D.. Roosevelta.. , by zgłosić prośbę do Kongresu o większe fundusze na marynarkę wojenną, by zwalczyć zagrożenie zarówno ze strony Niemiec, jak i Japonii (program.. Two Ocean Navy.. BB-61 Iowa-class Design.. GlobalSecurity.. Iowa Class: Armor Protection.. [dostęp 2009-02-01].. Beth Py-Lieberman.. Any Bonds Today?.. Smithsonian.. luty 2002.. Calculate Consumer Price Index (CPI) from 1665-2012.. [dostęp 23-01-2009].. 16,0.. 16,1.. Naval Vessel Register.. USS Illinois (BB 65).. U.. S.. Battleships: An Illustrated Design History.. Naval Institute Press, 1985.. ISBN 0-87021-715-1.. Nigdy nie rozważano ukończenia "Illinois" jako przebudowanej jednostki, podczas gdy pojawiły się projekty przebudowania "Kentucky" na okręt rakietowy.. 20,0.. 20,1.. Chancellor Richard Herman:.. Illinois On Our Watch.. 21,0.. 21,1.. "Rose Bell" rings loudly for Illinois.. „The Chronicle Telegram”.. 30 października.. 1983.. s.. 31.. Episode 08.. na stronie www.. evageeks.. [dostęp 10 czerwca 2008].. William H.. Garzke, Robert O.. Dulin, Jr.. Battleships: United States Battleships 1935–1992.. Robert Sumrall:.. Iowa Class Battleships: Their Design, Weapons Equipment.. Naval Institute Press, 1988.. ISBN 0870212982.. David McCullough:.. The Path Between the Seas: The Creation of the Panama Canal, 1870-1914.. Simon Schuster, 1978.. Barrett:.. The Panama Canal, what it is, what it means.. 1913.. NavSource.. Iowa Class (BB-61 through BB-66), 1940 1941 Building Programs.. Pancerniki typu.. USS „Iowa”.. USS „New Jersey”.. USS „Missouri”.. USS „Wisconsin”.. USS „Illinois”.. Lista pancerników United States Navy.. php?title=USS_Illinois_(BB-65) oldid=40327099.. Amerykańskie pancerniki z okresu II wojny światowej.. Nieukończone okręty amerykańskie.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 00:38, 3 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/USS_Illinois_%28BB-65%29
    Open archive

  • Title: USS Kentucky (BB-66) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: USS Kentucky (BB-66).. Zobacz też: Inne okręty.. USS "Kentucky".. Częściowo ukończony okręt.. Widoczne.. barbety.. Norfolk Naval Shipyard.. pierwszy raz: 7 marca 1942.. , drugi raz: 6 grudnia 1944.. budowa przerwana.. sprzedany na złom w 1958.. Kentucky (BB-66).. – szósty i ostatni.. pancernik.. Był drugim okrętem noszącym nazwę.. 15.. stanu USA.. , ostatnim skierowanym do budowy okrętem typu.. i jedynym okrętem tego typu rozważanym do przebudowy na pancernik.. rakietowy.. Jego budowa nie została ukończona.. Na kadłubie oznaczonym symbolem BB-66 miał być zbudowany drugi okręt typu.. , ale sytuacja na froncie.. spowodowała, że zamówienie zostało zmienione na okręt typu.. Zmiana ta pozwalała na budowę jednostki o większej prędkości maksymalnej o 8.. węzłów.. , o zwiększonej liczbie dział przeciwlotniczych i mogącej przepływać przez śluzy.. Kanału Panamskiego.. (dzięki zmniejszonej szerokości).. W porównaniu z projektem typu.. utracono dodatkowy pancerz i zredukowano liczbę dział największego kalibru.. "Kentucky", podobnie jak siostrzany okręt.. USS "Illinois" (BB-65).. , był jeszcze w budowie, gdy zakończyła się II wojna światowa.. Powojenne ograniczenie wielkości floty oraz rezygnacja z budowy pancerników na rzecz lotniskowców wpłynęły na dalsze losy jednostki.. Budowa okrętu była dwukrotnie wstrzymywana i w tym czasie był on źródłem części zapasowych dla innych pancerników.. Nie powiodły się próby ukończenia go jako pancernika rakietowego i w 1958 został sprzedany na złom.. Historia projektu.. Budowa.. Dalsze losy.. Osobny artykuł:.. pancerniki typu Iowa.. "Kentucky" był jednym z serii "szybkich pancerników" projektowanych w 1938 przez.. Preliminary Design Branch.. Był piątym z sześciu okrętów typu.. zatwierdzonych do budowy, został zamówiony 9 września 1940.. Stępkę po raz pierwszy położono 7 marca 1942.. Prace były kontynuowane do czerwca 1942, gdy postanowiono opróżnić pochylnię potrzebną do budowy okrętu desantowego czołgów.. Drugi raz stępkę położono w stoczni.. Norfolk Navy Yard.. Portsmouth.. 6 grudnia 1944.. Tak jak "Illinois" różnił się od swoich siostrzanych okrętów tym, że miał pancerz zrobiony w całości metodą spawania.. To pozwoliło na zaoszczędzenie masy i wzmocnienie konstrukcji w porównaniu z nitowo-spawanym kadłubem, jaki zastosowano w poprzednich jednostkach.. Pojawiła się propozycja przeprojektowania kadłuba według założeń konstrukcyjnych opancerzenia jednostek typu.. (nowszy schemat wzmocniłby odporność pancerza o około 20%.. ), ale została odrzucona.. Budowa "Kentucky", tak jak innych okrętów typu.. , rozpoczęła się w odpowiedzi na zapotrzebowanie na okręty szybkiej eskorty dla lotniskowców typu.. Koncepcje budowy takich okrętów pojawiły się w 1935, kiedy US Navy zapoczątkowała studium projektowe dla okrętów będących powiększonymi jednostkami typu.. , które nie byłyby ograniczone założeniami.. II londyńskiego traktatu morskiego.. Ostatnie cztery okręty typu Iowa (".. Missouri.. ", ".. Wisconsin.. ", "Illinois" i "Kentucky") nie zostały zatwierdzone do budowy do 1940.. , a i wtedy BB-65 i BB-66 miały być większymi, wolniejszymi pancernikami uzbrojonymi w 12 dział kal.. Pod koniec 1939 okazało się, że marynarka wojenna potrzebuje jak najwięcej szybkich pancerników, więc zdecydowano o budowie "Illinois" i "Kentucky" według projektu.. uzbrojenie pancerników typu Iowa.. Główna artyleria "Kentucky" miała się składać z 9 dział kal.. 406 mm/50 Mark 7, które mogły wystrzelić salwę pocisków przeciwpancernych o wadze 2700 funtów na odległość 39 km.. Średnia artyleria miała się składać z 10 dział 127 mm o donośności 14 km.. Wraz ze wzrostem znaczenia lotnictwa pojawiła się potrzeba obrony własnych okrętów przed samolotami wroga.. "Kentucky" miał  ...   maja 1956.. Nowy dziób został zbudowany, ale nigdy nie go nie zainstalowano.. Gdy we wczesnych latach 60.. rozpoczęła się budowa.. USS "Sacramento" (AOE-1).. USS "Camden" (AOE-2).. – pierwszych dwóch okrętów zaopatrzeniowych typu.. Sacramento.. – marynarka wojenna przekazała 4 zestawy turbin z "Kentucky" do napędzania tych jednostek.. Decyzja ta miała długofalowe skutki: kiedy US Navy zmieniła standard kotłów dla nowych okrętów z 600 psi na 1200 psi (4.. 1 na 8.. 3 MPa), marynarze, którzy służyli w maszynowniach na okrętach typu.. (przy kotłach starego typu), zostali zaokrętowani na pokładzie.. "New Jersey" (BB-62).. w czasie jego.. tury bojowej w Wietnamie.. i na pokładach wszystkich okrętów typu.. , które zostały wprowadzone ponownie do aktywnej służby i zmodernizowane w latach 80.. w ramach programu.. Marynarka 600 okrętów.. "Kentucky" został skreślony z rejestru okrętów 9 czerwca 1958, a jego nieukończony kadłub sprzedano na złom firmie Boston Metals Company z Bostonu 31 października.. Był przedostatnim pancernikiem będącym w budowie dla US Navy.. i pancernikiem o najwyższym numerze kadłuba biorąc pod uwagę jednostki budowane, ale nie ukończone.. Okrętem o najwyższym numerze, którego budowę doprowadzono do końca był.. , pomimo faktu, że opuścił dok wcześniej niż.. USS "Missouri" (BB-63).. "Kentucky" pojawił się w 8 odcinku.. navsource.. [dostęp 11 czerwca 2008].. globalsecurity.. 3,2.. 3,3.. 3,4.. 3,5.. 3,6.. 3,7.. [dostęp 1 maja 2008].. 4,0.. 4,1.. Tony DiGiulian:.. United States of America 16"/50 (40,6 cm) Mark 7.. W tym czasie planowano, że pierwsza jednostka typu.. otrzyma numer BB-65.. Zamówiono jednak dwie dalsze jednostki typu.. i to one otrzymały numery BB-65 i BB-66.. USS "Montana" otrzymał numer BB-67.. Iowa Class (BB-61 through BB-66) Drawings.. Projekty wcześniej zakładały, że BB-65 i BB-66 będą należały do typu.. Okręty te miały artylerię główną złożoną z 12 dział kal.. 406 mm i grubszy pancerz, ale miały mieć mniejszą prędkość maksymalną w porównaniu z typem.. London: Channel 4 Books/Pan Macmillian, LTD, 2002.. The 10 Greatest Fighting Ships in Military History.. , kanał.. The Discover Channel.. Peter Hore:.. Battleships.. ISBN 978-0-7548-1407-8.. USS Missouri (BB-63) (sekcja: Accidents aboard USS MISSOURI).. USS Missouri (BB 63) History.. W:.. [on-line].. Zamontowanie wyrzutni rakiet na pancerniku w tym czasie już przeprowadzono na pokładzie.. USS "Mississippi" (BB-41/AG-128).. , by przetestować wyrzutnie rakiet typu.. Terrier.. USS Mississippi (BB 41) History.. W latach 80.. XX wieku przerobiono w taki sposób cztery ukończone pancerniki typu.. Zmodyfikowano je w taki sposób, że mogły przenosić i wystrzeliwać pociski.. BGM-109 Tomahawk Missile.. RGM-84 Harpoon Missile.. United States General Accounting Office:.. Update of the Issues Concerning the Proposed Reactivation of the Iowa class battleships and the Aircraft Carrier Oriskany.. 20.. 04.. 1981.. 3-18.. hazegray.. USS Kentucky (BB-66) data dostępu 03.. 11.. 2007.. USS Kentucky (BB 66) History.. "Wisconsin" został włączony do służby 16 kwietnia 1944 (.. WISCONSIN (BB 64).. [dostęp 24 maja 2008].. ), podczas gdy USS "Missouri" wszedł do służby 11 czerwca 1944 (.. MISSOURI (BB 63).. Naval Historical Foundation:.. The Navy.. Chiny: Barnes Noble Inc.. ISBN 0-7607-6218-X.. John Keegan, Chris Ellis, Richard Natkiel:.. World War II: A Visual Encyclopedia.. PRC Publishing Ltd.. ISBN 1-85585-878-9.. Kentucky.. (BB-66), 1942-1958.. -class (BB-61 through BB-66), 1940 1941 Building Programs.. php?title=USS_Kentucky_(BB-66) oldid=40308608.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 22:24, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/USS_Kentucky_%28BB-66%29
    Open archive

  • Title: HMS Ark Royal (1938) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: HMS Ark Royal (1938).. HMS Ark Royal.. Cammell Laird and Company, Ltd.. 16 września 1935.. 13 kwietnia 1937.. Royal Navy.. 16 grudnia 1938.. zatonął 14 listopada 1941 po storpedowaniu przez.. U-81.. poprzedniego dnia.. standardowa 22 585 t.. pełna 27 720 t.. całkowita: 243,8 m.. na linii wodnej: 220 m.. 28,9 m.. 8,5 m.. projektowa:30 w.. na próbach:31.. w.. 6 kotłów Admiralicji.. 3 turbiny parowe Parsonsa.. łączna moc 102 000 KM.. 7600 mil morskich przy prędkości 20 węzłów.. 16 × 114 mm (8 × 2), 32 ×.. 40 mm.. (4 × 8).. 32 × 12,7 mm (8 × 4).. 110 mm burtowy.. 89 mm pokład nad kotłownią i magazynami.. projektowane: 72 samoloty.. w praktyce: 50 – 60.. 1939–40: 26.. Fairey Swordfish.. , 24.. Blackburn Skua.. 1940–41: 30 Fairey Swordfish, 12 Blackburn Skua, 12.. Fairey Fulmar.. 1941: 36 Fairey Swordfish, 18 Fairey Fulmar.. 1580.. HMS Ark Royal (91).. brytyjski.. lotniskowiec.. z okresu.. , trzeci okręt brytyjskiej marynarki wojennej (.. ) noszący.. to imię.. W służbie od.. 1938.. , brał aktywny udział w działaniach wojennych.. Zatonął 14 listopada.. 1941.. , storpedowany poprzedniego dnia na Morzu Śródziemnym przez niemiecki okręt podwodny.. Lotniskowiec zaprojektowany został w.. , gdy obowiązywały jeszcze ustalenia.. waszyngtońskiego traktatu morskiego.. co do wyporności lotniskowców.. Jego wykonanie zostało zlecone stoczni.. Cammell Laird and Company.. Birkenhead.. Anglii.. Budowa została zakończona w listopadzie.. Okręt przyjęto do służby.. 16 grudnia.. Brał udział w większości ważniejszych brytyjskich operacji morskich początkowej fazy II wojny światowej, m.. w pierwszym zatopieniu jednostki pływającej przez samolot, w operacji w Norwegii, poszukiwaniu pancernika "Bismarck" czy.. konwojach maltańskich.. Zyskał miano.. szczęśliwego okrętu.. , bo kilka razy uniknął ataku i przetrwał, mimo że Niemcy ogłaszali jego zatopienie.. Projekt okrętu zawierał wiele nowych rozwiązań i w kilku założeniach różnił się od konstrukcji wcześniejszych lotniskowców.. Był to pierwszy.. w marynarce brytyjskiej, którego.. pokład startowy.. był integralną częścią okrętu.. Było to odmienne rozwiązanie w stosunku do poprzednich, w których pokład startowy był dodany do samego kadłuba bądź był częścią nadbudówki.. Zaprojektowany został z myślą o przenoszeniu dużej liczby samolotów, miał dwa pokłady hangarowe.. Służył w okresie zmian w strategii korzystania z lotnictwa morskiego – wiele z rozwiązań taktycznych opracowano lub dopracowano na jego pokładzie.. Jego zatopienie było obiektem kilku śledztw, które miały wyjaśnić również rolę kapitana i jego decyzji podejmowanych od chwili nieprzyjacielskiego ataku.. Odkryte błędy konstrukcyjne lotniskowca, które przyczyniły się do zatonięcia, poprawiono w nowych brytyjskich jednostkach.. Zatonięcie okrętu zgłoszono w odległości 22 mil morskich od Gibraltaru, jednak po zlokalizowaniu wraku lotniskowca w grudniu 2002 okazało się, że leży on 30 mil morskich od tego portu.. Opis konstrukcji.. Działania bojowe.. 1.. W zespołach przeciw okrętom podwodnym.. 2.. Eskortowanie HMS Spearfish.. 3.. Polowanie na "Admiral Graf Spee".. 4.. Przed kampanią norweską.. Kampania norweska.. 6.. Służba na Morzu Śródziemnym.. 7.. Polowanie na "Scharnhorst" i "Gneisenau".. 8.. Konwoje maltańskie i operacja Tiger.. 9.. Polowanie na "Bismarcka".. 10.. Wspieranie obrony Malty.. Zatopienie.. Dochodzenie.. Odkrycie wraku.. Admiralicja.. brytyjska w.. 1923.. opracowała dziesięcioletni plan uwzględniający budowę lotniskowca oraz 300 samolotów na potrzeby.. lotnictwa marynarki.. , jednakże kryzys ekonomiczny po zakończeniu.. pierwszej wojny światowej.. spowodował odsunięcie realizacji planu.. W.. 1930.. Sir.. Arthur Jones.. , główny budowniczy Admiralicji (ang.. Director of Naval Construction.. ), rozpoczął modyfikacje dawnych planów budowy lotniskowca, uwzględniając wszystkie najnowsze osiągnięcia techniczne.. Skupił się przede wszystkim na zwiększeniu liczby samolotów, które mogłyby być na raz przenoszone przez okręt, poprzez zwolnienie przestrzeni pokładu.. Zlecił badania nad systemami zatrzymywania samolotów po.. lądowaniu.. aerofiniszer.. ) oraz nad.. katapultami.. parowymi umożliwiającymi skrócenie długości pasa wykorzystywanego do startu.. Wszystkie te usprawnienia, razem z dwoma pokładami hangarów, pozwoliły na zaprojektowanie lotniskowca bardzo efektywnie wykorzystującego przestrzeń i przenoszącego do 72 samolotów.. Faktycznie "Ark Royal" nie przenosił nigdy więcej niż ok.. 50–60 samolotów, gdyż wykorzystywane samoloty były większe i cięższe od tych, które były w użyciu w czasie budowy okrętu.. Umiejscowienie hangarów wewnątrz.. kadłuba.. okrętu (w przeciwieństwie do wcześniejszych konstrukcji, w których hangary znajdowały się na pokładzie okrętu i pod pokładem startowym) miało zapewnić samolotom ochronę pancerza burtowego o grubości 110 mm.. Pomiędzy pokładem lotniczym a pokładami hangarowymi samoloty przenosiły trzy podnośniki.. Widok od strony rufy.. Na uwagę zasługuje wysoko położony pokład startowy.. Holownik przy burcie pozwala na ocenę skali.. Kolejną ważną cechą była długość i wysokość pokładu startowego.. Jako że długość kadłuba okrętu była ograniczona przez wymiary największych.. suchych doków.. w różnych częściach Królestwa (najmniejsze były na.. Malcie.. Gibraltarze.. ), pokład startowy był dłuższy od.. stępki.. aż o 36 m i miał całkowitą długość 240 m.. Umiejscowienie hangarów wewnątrz kadłuba spowodowało wyniesienie pokładu startowego na 20 m powyżej linii wodnej.. Postanowienia.. traktatu waszyngtońskiego.. drugiego traktatu londyńskiego.. ograniczały wyporność lotniskowców do 22 000 ton i miały obowiązywać do 1936.. By zmieścić się w tym limicie, zrezygnowano z opancerzenia pokładu startowego, które ponadto ograniczyłoby znacznie.. stateczność.. okrętu oraz ograniczono pancerz burtowy tylko do osłaniania magazynów i maszynowni.. Zaoszczędzono również ok.. 500 ton dzięki użyciu.. połączeń spawanych.. zamiast.. nitowanych.. w większości kadłuba.. Siłownię okrętu stanowiło sześć.. kotłów parowych.. zasilających trzy.. turbiny Parsonsa.. Turbiny były połączone za pośrednictwem.. wałów.. z trzema zrobionymi z.. brązu.. śrubami.. o średnicy 4,6 m (16.. stóp.. ) każda.. Taki napęd pozwalał na osiągnięcie maksymalnej teoretycznej prędkości 30.. (56 km/h).. Prędkość była bardzo istotną cechą lotniskowców, gdyż przy wysyłaniu i odbieraniu samolotów, nawet przy istniejących katapultach parowych i linach hamujących, okręt musiał skierować się pod wiatr.. Musiał się wtedy odłączać od zespołu, w którego składzie płynął.. Wysoka prędkość pozwalała mu na doścignięcie własnej formacji.. Ponadto nie był przystosowany do bezpośredniego starcia z okrętami przeciwnika i jego jedyną ochroną w razie ataku była prędkość.. "Ark Royal" zaraz po wodowaniu.. Niestabilna sytuacja polityczna po.. 1933.. spowodowana zbrojeniem się Niemiec, Japonii i Włoch przekonała rząd brytyjski do wznowienia odkładanego programu modernizacji floty i przeznaczenia odpowiednich funduszy na ten cel.. Fundusze na budowę zatwierdzono w propozycji budżetowej 1934.. W listopadzie.. zostały zatwierdzone plany budowy, a w lutym.. 1935.. przekazano je do stoczni.. Koszt wykonania kadłuba został oszacowany na 1 496 250.. funtów.. , natomiast maszyny miały kosztować ok.. 500 tys.. Sumaryczny koszt miał przekroczyć 3 mln funtów, co czyniło "Ark Royal" najdroższym okrętem zamówionym przez marynarkę brytyjską w tym czasie.. Stępkę położono.. 16 września.. jako.. Job No.. 1012.. Wodowanie "Ark Royal" nastąpiło po prawie dwóch latach pobytu na pochylni.. 13 kwietnia.. 1937.. odbył się chrzest, którego dokonała Lady Maud Hoare, żona.. Pierwszego Lorda Admiralicji.. Samuela Hoare'a.. Butelka szampana rozbiła się dopiero przy czwartej próbie.. Wykończenie zajęło jeszcze około roku i.. 16 listopada.. okręt został przekazany swojemu pierwszemu dowódcy – komandorowi Arthurowi Powerowi.. Banderę brytyjskiej marynarki podniesiono miesiąc później, tj.. Początkowo planowano, że okręt będzie służył na.. Dalekim Wschodzie.. , ale wydarzenia w Europie i Afryce (.. wojna w Abisynii.. w 1935 i.. hiszpańska wojna domowa.. w 1936), które zaszły w czasie budowy i wyposażania okrętu, przekonały Admiralicję do przydzielenia go do.. Home Fleet.. i Floty Śródziemnomorskiej.. Do końca.. dokończono kompletowanie załogi i rozpoczęto rejsy próbne przygotowujące jednostkę do przydzielenia do.. , w czasie których okręt osiągnął maksymalną prędkość 31 węzłów, tj.. o jeden węzeł większą od projektowanej.. Samolot.. lądujący na pokładzie "Ark Royal".. Przy uzbrajaniu "Ark Royal" główny nacisk położono na obronę przeciwlotniczą, przewidując, że samoloty będą głównym zagrożeniem dla lotniskowca.. Uważano, że okręty nawodne i.. podwodne.. przeciwnika można zwalczać przy użyciu sił eskorty lub uciec przed nimi, wykorzystując wysoką prędkość, jaką rozwijał okręt.. Uzbrojenie składało się z szesnastu.. dział przeciwlotniczych.. kalibru 114 mm zgrupowanych w ośmiu podwójnych wieżach, po cztery na każdej burcie.. Pierwotne plany przewidywały rozmieszczenie ich nisko nad powierzchnią wody, ale później zdecydowano się na umieszczenie ich zaraz poniżej pokładu startowego, zapewniając im znacznie szersze pole ostrzału i lepszą ochronę przed rozbryzgami wody.. Ponadto na pokładzie startowym znajdowały się cztery ośmiolufowe działka 40 mm.. pom-pom.. , umiejscowione przed i za nadbudówką.. Na platformach na początku i końcu pasa startowego umieszczone było również osiem poczwórnie sprzężonych karabinów maszynowych kalibru 12,7 mm.. Na pokładzie stacjonowało szesnaście różnych.. dywizjonów.. lotnictwa pokładowego (.. Fleet Air Arm.. ), średnio po pięć w jednym czasie.. Pierwotnie były wyposażone albo w samoloty.. , wykorzystywane zarówno w roli.. bombowców.. , jak i.. myśliwców.. , albo w dwupłatowe.. wykorzystywane jako.. samoloty rozpoznawcze.. lub.. torpedowe.. Od kwietnia.. 1940.. zaczęto zastępować samoloty Skua nowszymi myśliwcami.. Okazjonalnie z pokładu "Ark Royal" startowały samoloty myśliwsko-bombowe.. Blackburn Roc.. (kwiecień 1939–październik 1940) i torpedowe.. Fairey Albacore.. (październik 1941), które zostały doraźnie wykorzystane do zwiększenia liczby samolotów pokładowych.. W czerwcu 1940 "Ark Royal" zaokrętował szkolny dywizjon.. 701 Naval Air Squadron.. , który używał łodzi latających.. Supermarine Walrus.. do celów rozpoznawczych.. Dywizjony zaokrętowane na pokład HMS "Ark Royal".. Dywizjon.. Samoloty na wyposażeniu.. Zaokrętowanie (od – do).. 800.. Mk.. II.. styczeń 1939 – kwiecień 1941.. przekazany na.. HMS "Victorious".. 810.. I.. styczeń 1939 – marzec 1941.. maj 1941 – wrzesień 1941.. na pokładzie.. HMS "Illustrious".. od marca do maja 1941.. 820.. Fairey Swordfish Mk.. styczeń 1939 – czerwiec 1941.. –.. 821.. styczeń 1939 – kwiecień 1940.. wycofany ze służby operacyjnej po stratach związanych z akcją przeciw pancernikowi ".. Scharnhorst.. 803.. Blackburn Skua Mk.. Blackburn Roc Mk.. kwiecień 1939 – październik 1940.. 818.. sierpień 1939 – październik 1939.. czerwiec 1940 – lipiec 1940.. operował z.. HMS "Furious".. i baz lądowych pomiędzy październikiem 1939 i lipcem 1940.. 801.. kwiecień 1940 – maj 1940.. 807.. kwiecień 1940 – listopad 1941.. na pokładzie w chwili zatonięcia.. 701.. czerwiec 1940.. dywizjon szkolny.. 808.. Fairey Fulmar Mk.. wrzesień 1940 – listopad 1941.. 821X.. grudzień 1940 – styczeń 1941.. eskadra stworzona z maszyn ocalałych z.. 821 dywizjonu.. , później włączona do.. 815 dywizjonu.. 800Y.. czerwiec 1941.. eskadra z.. 800 dywizjonu.. 825.. czerwiec 1941 – listopad 1941.. 816.. lipiec 1941 – listopad 1941.. 812.. wrzesień 1941 – listopad 1941.. 828.. Fairey Albacore Mk.. październik 1941.. przeniesiony na Maltę.. Wiadomość odebrana na okręcie informuje o wybuchu wojny.. Wielka Brytania przystąpiła do wojny z Niemcami 3 września 1939.. W momencie wybuchu wojny brytyjsko-niemieckiej 3 września 1939 niemieckie.. U-Booty.. znajdowały się na pozycjach w pobliżu brytyjskiego wybrzeża, gdzie mogły przechwytywać statki zmierzające do lub wracające z portów Wielkiej Brytanii.. W kilka godzin po tym jak Wielka Brytania przystąpiła do walk, pasażerski statek.. SS "Athenia".. został storpedowany przez.. U-30.. , będąc pierwszą jednostką, która została wliczona w straty 65 000 ton, jakie poniosła żegluga w pierwszym tygodniu konfliktu.. W początku wojny "Ark Royal" został skierowany w.. okolice północno-zachodnich wybrzeży.. Wielkiej Brytanii do grup zwalczania.. okrętów podwodnych.. Zespoły składały się z flotylli niszczycieli i innych okrętów.. zgrupowanej wokół lotniskowca.. W działaniu były trzy takie zespoły: lotniskowców.. HMS "Courageous".. HMS "Hermes".. oraz "Ark Royal".. Grupy, w których skład wchodziły lotniskowce, mogły zwiększyć znacznie obszar, na jakim były poszukiwane okręty przeciwnika, ale stawały się także atrakcyjnym celem dla wroga.. 14 września "Ark Royal" odebrał wezwanie pomocy od brytyjskiego.. frachtowca.. SS "Fanad Head" znajdującego się w odległości 200 mil morskich, ściganego przez niemieckiego U-Boota.. Niezwłocznie zostały wysłane z pokładu samoloty do wsparcia atakowanego statku.. , ale lotniskowiec został zauważony przez innego U-Boota.. U-39.. "Ark Royal" został zaatakowany dwiema.. torpedami.. , które jednak przedwcześnie eksplodowały.. Niszczyciele eskorty (.. typu F.. ) przeprowadziły następnie skuteczny kontratak przy użyciu.. bomb głębinowych.. , który zmusił załogę U-39 do wynurzenia i opuszczenia okrętu.. , czyniąc go pierwszym niemieckim U-Bootem straconym w czasie II wojny światowej.. W trakcie akcji przeciw U-39 samoloty z "Ark Royal" zdołały dotrzeć do "Fanad Head", na pokładzie którego znajdowała się już grupa.. abordażowa.. z pokładu U-30.. w celu przeszukania go.. Samoloty przeprowadziły atak na U-Boota, który odniósł jedynie powierzchowne uszkodzenia dziobu, natomiast zbyt nisko lecące samoloty, zostały zniszczone falą uderzeniową eksplozji własnych bomb.. U-Boot przejął ze statku własną grupę abordażową, wyłowił obu pilotów z rozbitych samolotów (obserwatorzy z obu samolotów.. Skua.. utonęli) zatrzymując ich jako jeńców wojennych oraz storpedował "Fanad Head", a następnie odpłynął.. Samoloty z Ark Royal zaatakowały niemiecki okręt, w chwili gdy zgodnie z obowiązującym wówczas prawem międzynarodowym, przed zatopieniem zezwolił załodze zatrzymanego statku na zajęcie miejsc w łodziach ratunkowych.. Lotniskowiec wrócił do bazy w.. Loch Ewe.. , gdzie przeszedł inspekcję przeprowadzoną przez.. Winstona Churchilla.. Morale załogi było wysokie na skutek zatopienia U-39.. Wskutek nieudanego ataku na "Ark Royal" oraz udanego ataku na HMS "Courageous", który zakończył się zatopieniem tej jednostki przez innego U-Boota (.. U-29.. ) 17 września 1939, Admiralicja zdecydowała jednak o zaprzestaniu wysyłania nielicznych lotniskowców w celu zwalczania okrętów podwodnych.. Praktyka tworzenia grup ZOP, których główną jednostką był lotniskowiec, została na jakiś czas zarzucona.. Heinkel He 111.. Pomimo zakończenia działań grup ZOP "Ark Royal" kontynuował działania w ramach Home Fleet.. 25 września.. razem z.. pancernikami.. HMS "Nelson".. oraz.. HMS "Rodney".. został wysłany na misję ratowania ciężko uszkodzonego okrętu podwodnego.. HMS "Spearfish".. "Spearfish" został.. 24 września.. zaatakowany w cieśninie.. Kattegat.. przez niemieckie okręty i w wyniku odniesionych uszkodzeń utracił zdolność do zanurzania się.. [23].. Zespół został zauważony i.. 26 września.. zaatakowany przez grupę trzech niemieckich łodzi latających.. Dornier Do 18.. Razem z "Ark Royal" zostały wysłane trzy.. , którym udało się strącić jedną z atakujących maszyn i nie dopuścić do zbombardowania któregokolwiek z brytyjskich okrętów.. Było to pierwsze brytyjskie zwycięstwo powietrzne tej wojny.. [24].. Dowództwo na "Ark Royal", świadome faktu, że pozycja zespołu została odkryta, podjęło decyzję, że dalsza obrona przed lotnictwem będzie prowadzona wyłącznie przy użyciu artylerii przeciwlotniczej.. [25].. Niedługo po ataku Dornierów zespół został zaatakowany przez pięć bombowców.. Cztery z atakujących samolotów zostały odpędzone ogniem przeciwlotniczym, jednak piątemu udało się zrzucić jedną tysiąckilogramową bombę na "Ark Royal".. Lotniskowiec nagłym manewrem zdołał uniknąć trafienia i zrzucona bomba wybuchła około 30 metrów od lewej burty.. Załoga niemieckiego samolotu nie była pewna, czy bomba trafiła w pokład, a późniejszy rekonesans lotniczy potwierdził jedynie obecność dwóch pancerników, co dało podstawy niemieckiemu dowództwu do stwierdzenia, że "Ark Royal" został zatopiony, podczas gdy naprawdę wrócił bezpiecznie do portu.. [26].. W celu zdementowania informacji – rozgłaszanych przez niemiecką propagandę – o zatopieniu potężnego brytyjskiego lotniskowca,.. Winston Churchill.. osobiście zapewnił prezydenta.. Stanów Zjednoczonych.. Franklina Roosevelta.. , że lotniskowiec nie został stracony oraz zaprosił amerykańskiego attaché wojskowego do obejrzenia "Ark Royal" w doku.. Również brytyjski attaché w.. Rzymie.. został poinstruowany w sprawie zapewnienia.. Benito Mussoliniego.. , że lotniskowiec jest nadal w służbie.. Samozatopienie pancernika kieszonkowego "Admiral Graf Spee".. W październiku 1939 "Ark Royal" został skierowany do.. Freetown.. , aby na wodach przylegających do wybrzeża Afryki uczestniczyć w poszukiwaniu niemieckiego ".. pancernika kieszonkowego.. ".. "Admiral Graf Spee".. , który prowadził działania.. rajderskie.. u wybrzeży.. Afryki.. "Ark Royal" przydzielony do.. Force K.. , razem z.. krążownikiem liniowym.. HMS.. "Renown".. , skierował się na południowy Atlantyk.. 9 października.. jeden z samolotów pokładowych zauważył niemiecki.. tankowiec.. Altmark.. ", który pełnił w tym czasie rolę.. okrętu zaopatrzeniowego.. dla "Grafa Spee".. Tankowiec został jednak błędnie zidentyfikowany jako amerykański statek "Delmar", dlatego nie został zaatakowany przez Brytyjczyków.. [27].. 5 listopada.. "Ark Royal" zdobył niemiecki.. łamacz blokady.. "Uhenfels", który później służył jako brytyjski statek zaopatrzeniowy.. [28].. W trakcie patrolu lotnictwo pokładowe odnajdowało również różne statki neutralne, a w dwóch przypadkach (statek.. norweski.. belgijski.. ) ich załogi, sądząc, że są atakowane, porzuciły statek.. [29].. Załoga statku norweskiego otrzymała wyjaśnienia w torbie zrzuconej z samolotu i powróciła na statek, załoga belgijska nie otrzymała wiadomości, gdyż torba wpadła do komina ich statku.. W tym czasie "Graf Spee" zawinął do.. Montevideo.. w celu dokonania napraw uszkodzeń odniesionych w czasie.. bitwy u ujścia La Platy.. z brytyjskimi krążownikami.. U wejścia do portu oczekiwały go trzy brytyjskie.. krążowniki.. , które śledziły go od czasu bitwy i informowały flotę brytyjską o ruchach wroga.. Do krążowników miały dołączyć "Ark Royal" i "Renown", ale odległość, w jakiej się znajdowały, nie pozwalała na dotarcie do celu w czasie krótszym niż 36 godzin.. Brytyjski attaché zastosował podstęp mający na celu wprowadzenie niemieckiego dowództwa w błąd i przekonanie go, że obydwa potężne okręty dołączyły już do blokady.. W oddalonym o około 200 km od Montevideo porcie w.. Buenos Aires.. zostało zamówione paliwo dla "Ark Royal", a informacja o tym została przekazana do prasy..  ...   przed załamaniem się obrony i oddaniem przeciwnikowi bardzo ważnych strategicznie obszarów brytyjskie dowództwo zdecydowało się na ryzyko wysłania konwojów z posiłkami przez Morze Śródziemne do Aleksandrii.. Do eskorty konwoju składającego się z pięciu dużych transportowców wyznaczono lotniskowiec "Ark Royal", pancerniki.. HMS "Queen Elizabeth".. , krążowniki.. HMS "Gloucester".. HMS "Naiad".. HMS "Fiji".. oraz piątą.. flotyllę.. niszczycieli (operacja.. Tiger.. [64].. Przed wypłynięciem komandor Holland opuścił okręt z powodu problemów ze zdrowiem oraz przemęczenia stresem i został zastąpiony przez komandora Lobena Maunda.. [65].. Konwój opuścił Gibraltar.. 6 maja.. i bardzo szybko został wykryty przez włoskie samoloty rozpoznawcze.. Płynąc z prędkością zaledwie 14 węzłów z liczną eskortą złożoną z bardzo cennych okrętów, był bardzo zachęcającym celem, więc zarówno włoskie jak i niemieckie lotnictwo szybko rozpoczęło przygotowania to ataku.. [66].. Ciężkie ataki lotnictwa – najpierw włoskiego, a potem niemieckiego – nastąpiły.. 8 maja.. W ciągu dnia zaatakowało ponad pięćdziesiąt samolotów.. Do odparcia ataku użyte zostały wszystkie dostępne na pokładzie "Ark Royal" samoloty.. , których było tylko dwanaście.. Wsparcia dostarczał jeszcze ogień przeciwlotniczy z pokładów eskorty konwoju oraz.. radar.. na HMS "Sheffield".. [67].. [68].. W trakcie pierwszych ataków dwa samoloty zostały stracone, z czego z jednego udało się uratować załogę.. Załoga drugiego samolotu poniosła śmierć, w tym siostrzeniec admirała Jamesa Somerville'a, podporucznik Mark Somerville.. Kilka innych samolotów zostało uszkodzonych.. [69].. W efekcie główne uderzenie złożone z trzydziestu czterech maszyn przeciwnika miało przeciwko sobie tylko siedem samolotów.. Ostatnie natarcie tuż przed zmierzchem było odpierane już głównie przez artylerię przeciwlotniczą oraz jedyne dwa sprawne samoloty.. Pomimo przewagi przeciwnika konwój uniknął poważnych uszkodzeń.. Dwa spośród eskortowanych statków wpłynęły na.. miny.. , z czego jeden – "Empire Song" zatonął, a drugi – "New Zealand Star" został uszkodzony, udało mu się jednak dopłynąć do portu.. [70].. "Ark Royal" stał się celem kolejnego ataku lotniczego.. 12 maja.. podczas powrotu do Gibraltaru.. W ciągu tego miesiąca zdążył jeszcze razem z.. dostarczyć samoloty.. na Maltę w celu wzmocnienia jej obrony.. [71].. Szkic ruchów zespołów okrętów i miejsc ataków.. Operacja przeciw pancernikowi Bismarck.. 19 maja.. niemiecki pancernik.. "Bismarck".. i ciężki krążownik ".. Prinz Eugen.. " wyruszyły z.. Gdyni.. i skierowały się na Atlantyk w celu przeprowadzenia operacji.. Rheinübung.. , mającej na celu zwalczanie alianckiej żeglugi na tym akwenie.. 24 maja.. w czasie bitwy w Cieśninie Duńskiej pancernik zatopił symbol brytyjskiej floty – krążownik liniowy.. oraz uszkodził pancernik.. HMS "Prince of Wales".. , sam również odnosząc uszkodzenia ograniczające jego prędkość maksymalną.. [72].. Po bitwie premier Wielkiej Brytanii.. wydał rozkaz zatopienia "Bismarcka", rozpoczynając bezwzględny pościg za pancernikiem.. Lotniskowiec "Ark Royal" razem z okrętami.. – krążownikiem liniowym.. , krążownikiem lekkim.. oraz eskortą sześciu.. niszczycieli typu F.. HMS "Faulknor".. HMS "Foresight".. HMS "Foxhound".. ) wypłynął.. 23 maja.. na Atlantyk z zamiarem odszukania "Bismarcka".. [73].. 26 maja.. jeden ze Swordfishów wysłanych z pokładu "Ark Royal" wykrył i zlokalizował pancernik kierujący się w stronę.. Saint-Nazaire.. [74].. W chwili wykrycia ścigające okręty były w odległości około 240 km, pozwalającej pancernikowi na dopłynięcie do celu przed przechwyceniem.. W kierunku ściganego okrętu został wysłany zespół piętnastu Swordfishów uzbrojonych w.. torpedy.. , w celu jego spowolnienia.. Na ich drodze znalazł się jednak krążownik HMS "Sheffield", o którego obecności załogi samolotów nie zostały poinformowane.. Został on błędnie zidentyfikowany jako cel i zaatakowany trzynastoma torpedami wyposażonymi w nowoczesne.. zapalniki.. magnetyczne.. Na szczęście dla okrętu zapalniki okazały się wadliwe i większość torped eksplodowała w momencie kontaktu z wodą, pozostałe udało się krążownikowi wymanewrować.. [75].. Jeden z.. wracający po skutecznym ataku na "Bismarcka".. Po powrocie na pokład lotniskowca samoloty zostały wyposażone w torpedy starszego typu ze sprawdzonymi zapalnikami kontaktowymi.. Kolejny atak ruszył o godzinie 19.. 15.. Tuż przed zachodem słońca samolotom udało się zlokalizować "Bismarcka", zaatakować i uzyskać trzy trafienia.. Dwie torpedy trafiły w burtę przed pomieszczeniami maszynowni.. Trzecia trafiła w urządzenie sterowe, blokując.. ster.. w wychyleniu 15° na lewo.. [76].. Zadanie spowolnienia "Bismarcka" zakończyło się sukcesem, gdyż najpierw zaczął on zataczać koła, a potem, gdy załodze udało się ustawić ster w pozycji na wprost, okazało się, że pancernik płynie prosto w stronę ścigających okrętów.. Z ograniczoną maksymalną prędkością oraz praktycznie bez możliwości manewrowania szanse na odniesienie sukcesu w starciu były niewielkie.. 26.. 27 maja.. "Bismarck" stoczył serię potyczek z niszczycielami, których zadaniem było utrzymywanie kontaktu i związanie przeciwnika walką do czasu nadpłynięcia ciężkich okrętów.. Rano, tuż przez godziną ósmą, kontakt z pancernikiem nawiązały okręty.. "Norfolk".. "King George V".. "Rodney".. "Dorsetshire".. W wyniku starcia nawodna część "Bismarcka" została kompletnie zniszczona i o godzinie 9.. 31 jego artyleria ostatecznie zamilkła.. Ogień brytyjski ustał ponad pół godziny później, po czym utrzymujący się jeszcze na wodzie wrak został dobity torpedami z pokładu HMS "Dorsetshire".. "Ark Royal" razem z resztą.. powrócił do bazy w Gibraltarze.. 29 maja.. Pomimo podniesienia morale w siłach sprzymierzonych, spowodowanego zatopieniem potężnego pancernika przeciwnika, jakim był "Bismarck", układ sił na Morzu Śródziemnym zaczynał przeważać na stronę sił Osi.. Alianci przestali kontrolować.. Grecję.. Kretę.. , a Afrika Korps zaczął poważnie zagrażać Egiptowi.. Malta, jako jeden z ostatnich bastionów sił sprzymierzonych na tym akwenie, stała się celem nasilonych ataków ze strony lotnictwa włoskiego i niemieckiego.. Zajęcie przez wojska Osi Krety uniemożliwiło zaopatrywanie bazy na wyspie ze wschodu.. [77].. Rolą "Ark Royal" było zaopatrywanie lotnisk na wyspie w samoloty.. W czerwcu i lipcu wykonał kilka takich rejsów.. Pod koniec lipca wziął udział w eskortowaniu konwoju zaopatrzeniowego z Gibraltaru na Maltę w ramach operacji.. Substance.. [78].. Od.. 24.. konwojował razem z trzema pancernikami (.. , HMS.. i HMS.. "Prince of Wales".. ), pięcioma krążownikami oraz osiemnastoma niszczycielami zespół dziewięciu statków handlowych z 85 tys.. ton zaopatrzenia dla Malty (operacja.. Halberd.. Utrzymywanie bazy okrętów podwodnych i lotnisk na wyspie przez Brytyjczyków było poważnym problemem dla sił niemieckich w Afryce, gdyż była to dobra baza wypadowa dla sił zwalczających konwoje zaopatrzeniowe dla Afrika Korps.. Straty w niemieckim zaopatrzeniu dochodziły nawet do 30%.. [79].. Adolf Hitler zdecydował o wysłaniu flotylli okrętów podwodnych na Morze Śródziemne, by atakować aliancką żeglugę.. Stało się to wbrew radom admirała Raedera.. Niszczyciel HMS "Legion".. 10 listopada.. "Ark Royal" dostarczył kolejną partię samolotów na Maltę i rozpoczął powrót do bazy w Gibraltarze.. Dowódca został wcześniej ostrzeżony o niebezpieczeństwie ze strony niemieckich.. U-Bootów.. patrolujących wzdłuż wybrzeży Hiszpanii.. [80].. Niemcy również wiedzieli o ruchach.. na podstawie własnych danych wywiadowczych.. Jednym z U-Bootów patrolujących w pobliżu był.. dowodzony przez kawalera.. Krzyża Żelaznego.. pierwszej klasy.. Friedricha Guggenbergera.. Trzy dni później, około godziny 15.. 40, jeden z niszczycieli eskorty HMS "Legion" (.. typu L.. ) wykrył sonarem niezidentyfikowany sygnał, ostrzeżenie jednak zostało zignorowane, gdyż założono, że jest to odgłos śrub innego niszczyciela.. Minutę później "Ark Royal" został trafiony pojedynczą torpedą w prawą burtę.. [81].. , dokładnie poniżej nadbudówki, pomiędzy zbiornikami paliwa a magazynem bomb.. [82].. Eksplozja spowodowała powstanie w burcie wyrwy szerokiej na 40 m i wysokiej na ponad 9 m.. Silny wstrząs zdemolował ustawione na pokładzie, uzbrojone w torpedy samoloty oraz zabił jednego członka załogi (Able Seaman Mitchell).. Przez wyrwę w burcie zostały zalane prawoburtowe kotły, główna rozdzielnia elektryczna, pobliskie zbiorniki paliwa oraz ponad 30 m.. zęz.. Łączność na całym okręcie przestała funkcjonować, a rufowa połowa okrętu została pozbawiona zasilania wskutek odcięcia prawoburtowej szyny zasilania.. Niezwłocznie po uderzeniu kapitan wydał rozkaz do zatrzymania maszyn, ale z powodu awarii systemów łączności musiał wysłać gońca.. [83].. Nim okręt się zatrzymał, napór wody spowodowany ruchem zaczął powiększać wyrwę w burcie.. Masy wody wdzierające się do wnętrza kadłuba spowodowały silny przechył, który w ciągu 20 minut osiągnął 18°.. Mając w pamięci szybkie zatonięcie lotniskowców HMS "Glorious" oraz "Courageous", pociągające za sobą olbrzymie straty w ludziach, komandor Loben Maund zdecydował o opuszczeniu okrętu.. Załoga zebrała się na pokładzie startowym, aby zdecydować, kto ma pozostać na okręcie, a kto ma się ewakuować.. W efekcie skoordynowane działania w celu uratowania okrętu rozpoczęły się dopiero po 49 minutach od trafienia.. Do tego czasu woda zalała poważną część okrętu, przedzierając się przez pootwierane w trakcie ewakuacji.. grodzie wodoszczelne.. [84].. Niszczyciel HMS "Legion" podpływający do burty przechylonego "Ark Royal" w celu podjęcia części załogi.. Woda zaczęła zalewać kotły w środkowej części kadłuba, powodując awarię zasilania na całym okręcie.. "Ark Royal" nie był wyposażony w awaryjne generatory prądu.. [85].. Po mniej więcej godzinie od eksplozji wydawało się, że sytuacja na okręcie zaczyna się stabilizować, więc admirał Sommerville zadecydował – zanim odpłynął na pancerniku.. w kierunku Gibraltaru – o powrocie części załogi na pokład lotniskowca w celu podjęcia prób uratowania okrętu.. Załodze udało się uruchomić jeden kocioł, przywracając zasilanie, dzięki czemu można było uruchomić pompy zęzowe i rozpocząć wypompowywanie wody z zalanych części.. Do burty podpłynął niszczyciel HMS "Laforey" w celu dostarczenia dodatkowego zasilania oraz pomp, a z Gibraltaru nadleciały Swordfishe, aby odpędzać U-Booty od uszkodzonego lotniskowca.. [86].. Około godziny 20.. 00 z bazy w Gibraltarze przypłynął.. holownik.. "Thames" i wziął "Ark Royal" na.. hol.. , przechył okrętu zaczął się jednak powiększać.. Woda zalała kotłownię, ponownie wyłączając kotły i odcinając zasilanie.. Pomiędzy godziną 02.. 05 a 02.. 30 przechył osiągnął 20°.. O godzinie 04.. 00 wynosił już 27°, wskutek czego podjęty został rozkaz o zaprzestaniu prób ratowania jednostki i ostatecznym opuszczeniu pokładu.. [87].. Całość załogi została ewakuowana przez niszczyciel HMS "Legion" do godziny 04.. 30.. "Ark Royal" zatonął.. 14 listopada.. zaraz po godzinie 06.. [88].. (podawana jest też godzina 06.. 19.. [89].. Świadkowie zeznali, że po osiągnięciu przechyłu około 45° lotniskowiec położył się na burcie, po czym po około trzech minutach odwrócił do góry dnem.. Po chwili przełamał się na pół i obydwie części zatonęły w ciągu kilku minut.. [90].. Z całej załogi zginęła tylko jedna osoba zabita w czasie eksplozji, reszta (1487 oficerów i marynarzy) została przetransportowana do Gibraltaru.. [91].. Po zatopieniu lotniskowca rozpoczęło się publiczne dochodzenie, w trakcie którego starano się ustalić okoliczności utraty okrętu.. Na podstawie wniosków komisji badającej sprawę komandorowi Maundowi zostały postawione zarzuty zaniedbania i w lutym.. stanął on przed.. sądem wojskowym.. W przeprowadzonym procesie uznano go winnym dwóch czynów: niezorganizowania grup, które miały zostać na pokładzie w celu ratowania jednostki po ogólnej ewakuacji, oraz niezapewnienia odpowiedniej gotowości okrętu na możliwe uszkodzenia w czasie rejsu bojowego.. [92].. Wnioski komisji uwzględniały również pewne okoliczności łagodzące, między innymi, że działania kapitana w chwili ataku były przede wszystkim skoncentrowane na zapewnieniu załodze bezpieczeństwa.. Stratą "Ark Royal" zajęła się również komisja powołana do spraw badania strat dużych okrętów (.. Bucknill Committee.. Badała ona między innymi błędy konstrukcyjne lotniskowca.. Za jedną z głównych wad został uznany brak awaryjnych źródeł zasilania, który przy zalaniu kotłów i w konsekwencji wyłączenia generatorów prądu znacząco utrudniał zapanowanie nad uszkodzeniami.. Innymi problemami dostrzeżonymi przez komisję było niepodzielenie pomieszczeń maszynowni grodziami, utrudniające panowanie nad ich zalewaniem oraz konstrukcja wlotów powietrza do kotłów podatna na zatkanie.. Na podstawie wniosków komisji zostały wprowadzone zmiany w projektach będących już w budowie lotniskowców typów.. Illustrious.. Implacable.. [93].. [94].. W raporcie końcowym z prac komisji badającej utratę okrętu zawarta była informacja, że lotniskowiec zatonął 22.. mile morskie.. (41 km) na wschód od.. Gibraltaru.. Ta lokalizacja była powszechnie uznawana aż do grudnia.. 2002.. [95].. , kiedy to ekipa filmowa.. BBC.. odnalazła wrak.. Jak się okazało, lotniskowiec leży w odległości około 30 mil morskich (56 km) od Gibraltaru, czyli dalej niż się wcześniej wydawało.. [96].. Wrak "Ark Royal" leży w dwóch częściach.. Część dziobowa o długości około 20 metrów jest oddzielona od reszty kadłuba.. Pomiędzy tymi częściami znajdują się liczne fragmenty, między innymi komin oraz nadbudówka, które odłamały się po zatonięciu.. Wśród szczątków okrętu leżą również samoloty, które wypadły z hangarów po przełamaniu się kadłuba.. Analiza uszkodzeń lotniskowca wykazała, że lewa burta okrętu pierwsza uderzyła w dno morza.. [97].. Wrak zlokalizowano znacznie bardziej na wschód od miejsca podanego w raportach z czasów wojny.. Początkowo uważano, że mógł zostać porwany przez prądy morskie nim osiadł na dnie.. [98].. Obecność w bezpośredniej bliskości różnej wielkości szczątków, w tym samolotu Swordfish prawdopodobnie zrzuconego z pokładu w czasie wywrócenia się lotniskowca, temu przeczy, gdyż w takim przypadku powinny być one rozrzucone na znacznie większym obszarze.. Wnioskuje się, że powodem niezgodności było błędne oszacowanie miejsca zatonięcia spowodowane znoszeniem okrętu przez prądy w czasie wielogodzinnego holowania.. [99].. Badania wraku wskazały, że próby ponownego uruchomienia turbin w celu przywrócenia zasilania spowodowały dodatkowe uszkodzenia kadłuba, zwiększając naprężenia i powiększając przecieki.. Obecnie uważa się, że zatonięcie okrętu było raczej spowodowane błędami konstrukcyjnymi niż działaniami kapitana i że po utracie zasilania nie było już możliwości uratowania lotniskowca.. Rossiter:.. Ark Royal.. 43–44.. 2,3.. 2,4.. 2,5.. Bishop Chant:.. Aircraft carriers.. 45.. 48–51.. 4,2.. 48–49.. 5,0.. 5,1.. 5,2.. 5,3.. 5,4.. 5,5.. 5,6.. 5,7.. 5,8.. 5,9.. Mason:.. HMS Ark Royal – Fleet Aircraft Carrier.. 47.. 45–46.. 46.. 10,0.. 10,1.. Colledge Warlow:.. Ships of the Royal Navy.. 21.. 41.. 61–62.. Jameson:.. 16.. Westwood:.. Fighting Ships of World War Two.. 66.. 47–48.. 112.. 18,0.. 18,1.. Edwards:.. Döntiz and the wolf packs.. 18.. 19,0.. 19,1.. 19,2.. 74–77.. 20,2.. 20,3.. 20,4.. 75–78.. 87.. 22,0.. 22,1.. Peter.. Padfield:.. War beneath the sea: submarine conflict during World War II.. New York: John Wiley, 1996, s.. 53-56.. ISBN 0-471-14624-2.. 81.. Fighting Ships of World War II.. 82.. 26,0.. 26,1.. 26,2.. 84–85.. 88–99.. 53.. 29,0.. 29,1.. 42.. 94–96.. 31,0.. 31,1.. 31,2.. 99.. 33,0.. 33,1.. 97.. 117.. 35,0.. 35,1.. 119.. 120–121.. 137.. 140–1.. 128.. 154.. 132.. 136.. 170.. 44,0.. 44,1.. 179.. 180.. 185–187.. 192–193.. 190.. 212–215.. 222–225.. 192.. 230.. 236–258.. 54,0.. 54,1.. 239.. 210.. 218–219.. 222–226.. 228–230.. 259–260.. 260.. 260–262.. 242.. 243.. 268–269.. 266.. 269.. 271–274.. 258.. 69,0.. 69,1.. 249.. 274.. 276–277.. 279–290.. 294.. 296.. 299–300.. 303–305.. 316–317.. 318.. 79,0.. 79,1.. 79,2.. 327.. 337.. 82,0.. 82,1.. 332.. 83,0.. 83,1.. 338.. 338–340.. 345.. 342.. 346.. Richard Johnstone-Bryden:.. Britain`s Greatest Warship HMS Ark Royal IV.. Sutton Publishing Limited, 1999.. ISBN 0-7509-1798-9.. 348.. 375–376.. Duffy:.. Target America.. 92,0.. 92,1.. 372–373.. Akta admirała sir Hugh Binneya,.. reports of Second Bucknill Committee relating to loss of HMS PRINCE OF WALES and HMS ARK ROYAL, 1941–1942.. , przechowywane w Liddell Hart Centre for Military Archives, King's College London.. 374.. 30.. news.. BBC.. co.. uk:.. Ekipa filmowa odnajduje wrak "Ark Royal".. [dostęp 24 września 2008].. 368–389.. 168–169.. 99,0.. 99,1.. 377.. Chris Bishop, Chant:.. Aircraft carriers: the world's greatest naval vessels and their aircraft.. Grand Rapids, MI: Zenith, 2004.. ISBN 0760320055.. OCLC.. 56646560.. Roger Chesneau:.. Aircraft Carriers of the world, 1914 to the present; an illustrated encyclopedia.. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1984.. ISBN 0870219022.. 11018793.. Warlow, Ben Colledge, J.. Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy, Rev.. ed.. London: Chatham: 2006.. ISBN 9781861762818.. 67375475.. James P.. Target America: Hitler's plan to attack the United States.. Wyd.. 3rd ed.. New York: Lyons, 2006.. ISBN 1592289347.. 70264388.. Bernard Edwards:.. Döntiz and the wolf packs: the U-boats at war.. 2nd ed.. London: Cassell, 1999.. ISBN 0304352039.. 41465151.. Emily O.. Goldman:.. Sunken treaties: naval arms control between the wars.. University Park, PA: Pennsylvania State University, 1994.. ISBN 0271010347.. 28723444.. William Jameson:.. Ark Royal: the life of an aircraft carrier at war 1939–41.. Periscope Publishing, 1.. 2004.. ISBN 1904381278.. H.. T.. Lenton:.. British and Empire warships of the Second World War.. London: Greenhill Books, 1998.. ISBN 1853672777.. 39245871.. Conference on the Limitation of Armament.. Papers relating to the foreign relations of the United States.. Vol I.. Washington: U.. G.. P.. O.. , 1922, s.. 247–266.. 24045525.. Mike Rossiter:.. Ark Royal: the life, death and rediscovery of the legendary Second World War aircraft carrier.. London: Corgi Books, 2007.. ISBN 9780552153690.. 81453068.. N.. Fighting ships of World War II.. London: Sidgwick and Jackson (for Book Club Associates), 1975.. ISBN 028398287X.. 2090062.. Film team finds wreck of Ark Royal.. uk.. BBC, 19.. 2002.. [dostęp 24.. 06.. 2008].. Geoffrey B.. Service Histories of Royal Navy Warships in World War 2.. Naval-History.. Net, 2003.. Maritimequest HMS Ark Royal photo gallery.. HMS Ark Royal – Operational History and Photos.. php?title=HMS_Ark_Royal_(1938) oldid=40326991.. Artykuły na medal.. Brytyjskie lotniskowce z okresu II wojny światowej.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 00:32, 3 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/HMS_Ark_Royal_%281938%29
    Open archive

  • Title: USS Freedom (LCS-1) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: USS Freedom (LCS-1).. Marinette Marine.. ;.. prowadzący program budowy:.. Lockheed Martin.. 2 czerwca.. 2005.. 23 września.. 2006.. 8 listopada.. 2008.. aktywny.. Port macierzysty:.. Naval Base San Diego.. 3000 ton.. 115,3 m.. 3,04 m.. 50 węzłów.. 2 turbiny gazowe.. Rolls-Royce.. MT30 96.. 550 KM (72 MW).. 2 siniki diesla Fairbanks Morse Colt-Pielstick 16PA6B STC.. 17.. 160 KM (12.. 8 MW),.. 4 pędniki Rolls Royce Kamewa 153SII.. 1500.. Mm.. przy 50 węzłach.. 4300 Mm /20 węzłów.. Torpedy.. Mark 50.. Barracuda.. wyrzutnia.. MK 31 Mod 0 RAM.. działo Mk 110 57 mm Mod.. RIM-116 Rolling Airframe Missile.. 3 karabiny maszynowe MK 26 Mod 17.. 50 Cala.. Unmanned Underwater Vessels.. Unmanned Surface Vessels.. Moduły:.. Mine Warfare.. (MIW),.. Anti-submarine Warfare.. (ASW),.. Surface Warfare.. (SUW).. 2 helikoptery.. MH-60R.. /.. lub MH-60R/S i.. VTUAV.. 15 do 20 członków załogi stałej.. dodatkowo, 75 członków dla określonych misji.. – pierwszy okręt nowej klasy do walki na.. wodach litoralnych.. (ang.. Littoral Combat Ship.. ), typu.. Freedom.. "Freedom" jest szybkim okrętem o napędzie konwencjonalnym i bardzo wysokiej manewrowości, przeznaczonym w pierwszym rzędzie do operacji na wodach płytkich i przybrzeżnych.. Jako taki, jest wyspecjalizowanym wariantem przyszłych okrętów.. CG(X).. Jego planowanymi zadaniami są przeciwdziałanie potencjalnym.. zagrożeniom asymetrycznym.. ze strony.. min morskich.. , cichych.. o napędzie konwencjonalnym, a także zwalczanie przemytu niebezpiecznych materiałów oraz grup terrorystycznych i pirackich na szybkich, uzbrojonych łodziach motorowych.. Wyróżnia się modułowością wariantów uzbrojenia oraz dostosowaniem do operowania z niego różnych rodzajów pojazdów bezzałogowych (dronów) oraz sił specjalnych.. Geneza i założenia.. Konstrukcja.. Budowa okrętu.. Klasyfikacja okrętu.. Pakiety modułowe misji.. Przyszłość okrętów LCS typu LCS-1.. USS "Cole" (DDG-67).. ciężko uszkodzony po ataku terrorystycznym.. Psychologicznym bodźcem do budowy nowej klasy okrętów litoralnych był terrorystyczny atak z października.. 2000.. roku, kiedy dwóch terrorystów na łodzi motorowej zaatakowało niszczyciel.. USS "Cole".. , zabijając 17 marynarzy i raniąc 39 innych.. Atak ten określony został jako ".. 11 września.. US Navy" (.. Navy's September 11.. Stanowiło to dowód prawdziwości prognoz o wzrastającym ryzyku tzw.. ataków asymetrycznych.. ", w których Marynarka Wojenna USA i innych państw, a także cywilne jednostki pływające, mogą być atakowane przez różnego rodzaju grupy terrorystyczne, korzystające z prostych środków walki.. Pierwsza publiczna deklaracja zamiaru budowy LCS-1 ogłoszona została.. 1 października.. 2001.. roku, nieformalną dewizą programu stało się.. “Faster, Better, Cheaper.. ” (.. Szybciej, Lepiej, Taniej.. ), najważniejszymi zaś parametrami nowych okrętów miały być prędkość i zwrotność.. Zgodnie z założeniami, pierwsza jednostka dostarczona zostać miała w czasie nie dłuższym niż 6 lat od początku prac koncepcyjnych - połowie normalnego czasu.. Sama budowa zająć miała 2 lata, przy zwykle czterech.. Marynarka wymagała szybkiego okrętu mogącego pływać z prędkością większą niż 40 węzłów, łatwo wyposażanego w różne zestawy broni i systemów obserwacji.. Zestaw wyposażenia przeciwminowego, przykładowo, miał być łatwo wymienialny na wyposażenie do.. operacji specjalnych.. dla celów misji zespołów.. SEAL.. Każdy okręt miał być obsadzony przez bardzo małą liczbę stałej załogi - około 40 marynarzy, a przy tym tani - 220 milionów.. dolarów.. , przy 2 miliardach dolarów za niszczyciel typu.. Arleigh Burke.. , czy też 7 do 9 miliardów za lotniskowiec.. Wpływ na to miało mieć między innymi szerokie wykorzystanie komponentów cywilnych, w ramach programu.. COTS.. Jak wszystkie planowane okręty LCS,.. ma być komplementarny wobec innych programów nowoczesnych okrętów US Navy, zwłaszcza zaś nowych.. krążowników rakietowych.. niszczycieli rakietowych.. DD(1000).. Wbrew wcześniejszym deklaracjom, Marynarka nie ustaliła sztywnej ceny za poszczególne jednostki, co nie motywowało wybranych przedsiębiorstw wiodących w programach dwóch prototypowych okrętów do obniżania kosztów.. Na dodatek, jeden z nich -.. , nie miał dużego doświadczenia w budowie okrętów.. Celem skompensowania tego braku, Lockheed nawiązał współprace z przedsiębiorstwem zajmującym się architekturą okrętową.. Gibbs Cox.. oraz stoczniami.. Bollinger.. Przedstawiona przez Lockheed Martin koncepcja obejmowała oparcie projektu na konstrukcji włoskiego.. promu.. , jednakże gdy w.. 2004.. roku Lockheed i Marynarka były już na finiszu negocjacji, sytuacja uległa drastycznej zmianie.. Cywilne promy bowiem nie mają konstrukcji umożliwiającej ich przetrwanie w sytuacji ciężkich uszkodzeń.. US Navy tymczasem zażądała aby konstrukcja uwzględniała fakt, iż w razie ciężkich uszkodzeń odniesionych np.. podczas sztormu, czy też w trakcie walki, okręt musi być zdolny do przetrwania do czasu uratowania jego załogi.. Podniesienie pierwszego.. Naval Jack.. na "Freedom" (LCS-1).. Konsekwencje tego wymagania były tak daleko idące, że spowodowały konieczność znacznej zmiany dotychczasowego projektu.. Decyzja ta stała się powodem bardzo ostrej krytyki Marynarki, która - zdaniem krytyków - powinna była z góry przewidzieć tak oczywiste zdawałoby się wymaganie.. US Navy tłumaczyła się jednak, iż nie spodziewała się, że komercyjne promy posiadają tak słabą konstrukcję.. Dodatkowo, niezależnie od programu.. Littorial Combat Ship.. , Marynarka zaostrzyła niektóre reguły i wymagania wobec wszystkich okrętów (.. US Navy Shipbuilding Code.. ), zmieniając m.. wymagania co do rodzajów systemów przeciwpożarowych na okrętach.. Na skutek wszystkich nowych wymagań, zespół Lockheeda dokonać  ...   wszechstronności oraz stosowania szerokiego zakresu działań w celu zapewnienia ich trudnowykrywalności (.. stealth.. System zarządzania walką (.. Combat Management System.. ) zaprojektowano na bazie otwartej architektury.. Lockheed Martin COMBATSS-21.. Okręt wyposażony jest również w.. TRS-3D.. - pracujący w pasmie C radar obserwacji przestrzeni i naprowadzania opracowany przez.. EADS.. , a także.. Soft-Kill Weapon System.. (SKWS) - wyrzutnie pozoratorów opracowaną przez duńskie przedsiębiorstwo.. Terma A/S.. oraz sieciocentryczne systemy obróbki danych -.. C4ISR.. USS "Freedom" nie poddaje się łatwej klasyfikacji w dotychczasowych kategoriach.. Najbliższy jest bowiem sklasyfikowania jako.. fregata.. , jednakże nie może być w pełni uznany za okręt tej klasy.. , z uwagi na przeznaczenie dla wód przybrzeżnych i bardzo niski stan liczbowy załogi.. Należy więc poczekać na oficjalne sklasyfikowanie tego okrętu przez US Navy.. Niezależnie od misji, okręt na stałe wyposażony jest w działo.. Mk 110 kalibru 57 mm.. o szybkostrzelności 220 strzałów na minutę, pozwalającej za pomocą programowalnej amunicji Mk 295 zwalczać cele zarówno powietrzne i nawodne, jak i naziemne.. Okręt wyposażony jest także w 3 karabiny maszynowe Mk 26 Mod 17.. 50 cala (12,7 mm) oraz systemy defensywne obejmujące wyrzutnie flar i system rakietowy obrony bezpośredniej.. zintegrowany z systemem artyleryjskim.. Mk 15 Phalanx.. Wyposażenie lotnicze stanowią dwa helikoptery.. lub jeden MH-60R/S i pojazd bezzałogowy.. Dla okrętu przewidziano także inne bezzałogowe pojazdy, w tym podwodne.. (UUV) oraz.. (USV).. Rapid Airborne Mine Clearance System.. (RAMICS) w trakcie testów prototypu.. Obok stałego wyposażenia jednostki, okręt korzysta z łatwo i szybko wymienialnych na pokładzie pakietów modułowych, obejmujących wiele elementów rozwijanych przez Marynarkę Stanów Zjednoczonych w odrębnych programach, które dostarczane są na okręt w zależności od potrzeby - dla poszczególnych misji:.. (MIW), pakiet zwalczania min - zawiera wiele elementów przeciwpodwodnych w tym.. AN/WLD-1 Remote Minehunting UUV System.. - bezzałogowy zdalnie sterowany pojazd przeciwminowy,.. AN/AQS-20A.. - holowany.. sonar.. i inne czujniki do wykrywania min,.. Organic Airborne Surface Influence Sweep.. (OASIS),.. Airborne Laser Mine Detection System.. (AES-1 ALMDS),.. Airborne Mine Neutralization System.. (AMNS),.. AN/AWS-1 Rapid Airborne Mine Clearance System.. (RAMICS) 30 mm z.. amunicją superkawitacyjną.. i inne.. (ASW), pakiet broni przeciwpodwodnej obejmuje system obserwacji przestrzeni podwodnej SEA TALON (Tactical Littoral Ocean Network) opracowany przez.. Lockheed Martin Maritime Systems Sensors.. , który integruje system sensorów akustycznych okrętu z półzanurzalnymi pojazdami i zespoły komunikacji sieciocentrycznej.. Sensory pasywne obejmują:.. Advanced Deployable System.. (ADS) - szybko i łatwo montowaną w dnie okrętu antenę obserwacji akustycznej,.. półzanurzalny AN/WLD-1 (wchodzący również w skład modułu antyminowego) z systemem walki przeciwpodwodnej,.. holowany sonar aktywny.. Remote Towed Active Source.. (TRAS);.. wielozakresowa antenę z wielofunkcyjnym sonarem aktywnym (.. Multiband Transducer.. ), której zadaniem jest mylenie wrogich okrętów podwodnych i torped.. helikopter.. (przenoszący torpedy.. Mark 54 MAKO.. , boje sonarowe, skonstruowany przez.. Raytheon.. lotniczy sonar niskiej częstotliwości.. AN/AQS-22.. ) oraz bezzałogowe pojazdy nawodne.. USV (zanurzalny sonar, multistatyczny sonar aktywny oraz ULITE ultralekki sonar holowany) opracowany przez.. General Dynamics Robotics.. (SUW) pakiet przeciwokrętowy, zawiera:.. szybkostrzelne działo 30 mm (używane także jako.. rapid airborne mine clearance system.. - system zwalczania min oraz przez.. Expeditionary Fighting Vehicle.. Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych.. niesterowany.. Precision Attack Munition Missile System.. (PAMM) z systemem naprowadzania na podczerwień i laserowym, głowicą z wieloma trybami działań oraz zasięgiem do 40 km.. Non-Line-of-Sight Launch System.. (NLOS-LS).. helikopter MH-69R/S uzbrojony w działa oraz system rakietowy powietrze-powierzchnia.. Hellfire.. Mimo nierozstrzygnięcia przez.. Naval Sea Systems Command.. Dowództwo Systemów Morskich.. ), który z typów będzie podstawą dalszego rozwoju LCS; po anulowaniu przez US Navy budowy okrętów LCS-3 przez Lockheed Martin oraz LCS-4 przez.. , w kwietniu 2008 roku Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych rozpoczęła z tymi firmami rozmowy w sprawie budowy trzech nowych okrętów LCS następnej generacji (Flight 1).. Decyzja ta oznacza pominięcie pozostałych zaplanowanych wcześniej okrętów Flight 0.. W tym samym czasie rozpoczęły się rozmowy w sprawie nabycia czterech zmodyfikowanych okrętów LCS przez.. Izrael.. , o stopniu zaawansowania tych rozmów świadczy fakt złożenia wniosku do.. Kongresu Stanów Zjednoczonych.. o zgodę na sprzedaż LCS temu krajowi.. Zainteresowanie nabyciem tych okrętów notowane jest również ze strony.. Wielkiej Brytanii.. Niemiec.. Włoch.. Arabii Saudyjskiej.. Adm.. Gary Roughead,.. Szef Operacji Morskich.. : “.. Nie sądziliśmy że cywilne promy są tak daleko od tego, czego my oczekujemy.. Po prostu przeceniliśmy je.. ”.. Freedom Performing Better Than Expected.. USS Freedom Fact Sheet.. The New York Times:.. Lesson on How Not to Build a Navy Ship.. Dla odmiany,.. skonstruował aluminiowy kadłub.. trimaranu.. drugiej jednostki LCS, w oparciu o konstrukcję australijskiego komercyjnego promu.. Defense Industry Daily:.. The USA’s New Littoral Combat Ships (updated).. Naval Technology:.. Littoral Combat Ship (LCS) High-Speed Surface Ship.. Wideo:.. First Littoral Combat Ship gets underway.. Typu.. "Freedom".. "Fort Worth".. ·.. „Milwaukee”.. „Detroit”.. „Little Rock”.. Independence.. "Independence".. "Coronado".. „Jackson”.. „Montgomery”.. php?title=USS_Freedom_(LCS-1) oldid=39868778.. Konstrukcje morskie Lockheed Martin.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 21:49, 12 lip 2014..

    Original link path: /wiki/USS_Freedom_%28LCS-1%29
    Open archive

  • Title: Amerykańskie i radzieckie morskie systemy balistyczne – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Amerykańskie i radzieckie morskie systemy balistyczne.. Amerykański okręt.. SSBN.. Rozwój systemów rakietowych opartych na.. pociskach balistycznych.. wystrzeliwanych z pokładów.. SLBM.. ) był jednym z pól.. wyścigu zbrojeń.. zimnej wojny.. Wyścig pomiędzy.. Stanami Zjednoczonymi.. Związkiem Radzieckim.. w tym zakresie od samego początku był w awangardzie postępu technologicznego związanego z rywalizacją dwóch.. supermocarstw.. i jednocześnie jednym z jego najsilniejszych motorów.. Rywalizacja w zakresie morskich systemów rakietowych w obu państwach przyczyniała się do powstawania nowych gałęzi przemysłu, dostarczając także nowych technologii dla innych zastosowań – zarówno wojskowych, jak i cywilnych (w tym kosmicznych).. Wyścig zbrojeń w zakresie systemów SLBM prowadzony był przez obydwa państwa z uwzględnieniem ich specyfik zarówno gospodarczych i naukowych, jak i polityczno-ideologicznych, a nawet kulturowych.. Znajdowały one odbicie w każdym aspekcie budowanych przez USA i ZSRR systemów, począwszy od kwestii konstrukcyjnych, przez stopień automatyzacji aż po względy operacyjne i taktykę wykorzystania własnych systemów rakietowych.. Powodowało to, że oba państwa nie rozwijały swoich systemów w identyczny sposób, jakkolwiek rozwój kolejnych generacji systemów był zawsze odpowiedzią na osiągnięcia i sposób działania rywala.. W kwestiach technologicznych różnice w podejściu obu państw znajdowały odbicie m.. w stosowaniu przez Stany Zjednoczone zaawansowanych silników rakietowych na paliwo stałe, Związek Radziecki natomiast preferował pociski na paliwo ciekłe.. Podczas gdy ZSRR dążył do jak największego stopnia automatyzacji okrętów, USA pokładały większe zaufanie w kontroli ludzi nad okrętami, w tym zwłaszcza ich reaktorami jądrowymi.. Marynarka Wojenna Związku Radzieckiego.. przykładała dużą wagę do osiągów budowanych przez siebie okrętów, podczas gdy.. była bardziej zachowawcza w tym zakresie, większy natomiast nacisk kładąc na maksymalne wyciszenie jednostek.. Mimo dzielących je różnic obydwa państwa były w najwyższym stopniu innowacyjne i tak jedno, jak i drugie państwo w różnych aspektach technicznych osiągało przewagę nad rywalem.. Różnice te nie niweczyły jednakże podstawowego założenia obu państw – podwodne systemy balistyczne są najskuteczniejszą bronią strategicznego odstraszania nuklearnego.. W konsekwencji takiego założenia – z wyjątkiem wczesnego okresu zimnej wojny – stanowiły podstawowy element ofensywny.. triady nuklearnej.. każdego z nich.. Geneza.. Systemy pierwszej generacji.. ZSRR.. USA.. Budowa okrętów.. Rozwój pocisków Polaris.. Systemy drugiej generacji.. Yankee.. Delta.. Traktat SALT I.. Systemy trzeciej generacji.. ULMS/Trident.. Trident II D-5.. Akuła/Typhoon.. SLBM na paliwo stałe.. Delta IV.. Okręty czwartej generacji.. System radziecki a system amerykański.. Organizacja.. Przemysł.. Różnice operacyjne.. Zasoby ludzkie.. Zestawienia.. Radzieckie systemy rakietowe.. Generacje.. Porównania charakterystyk taktycznych.. Adnotacje.. 11.. Początki morskich.. pocisków balistycznych.. związane są z koncepcją morskiej wersji niemieckich pocisków.. V-2.. Przed zakończeniem II wojny światowej, ta wersja pocisku znajdowała się w fazie rozwojowej.. Pocisk V-2.. Na początku roku.. Klaus Riedel – członek załogi.. Peenemünde.. – zaproponował wystrzeliwanie pocisków V-2 na Wielką Brytanię z Morza Północnego, dokąd miały być holowane w pojemnikach przez.. okręty podwodne.. Pojemniki V-2 miały około 32 metrów długości, 5,7 metra średnicy oraz wyporność 500 ton, obok jednego pocisku mieściły m.. pomieszczenie osób obsługujących, pomieszczenie centrum bojowego, zbiornik paliwa rakietowego oraz zbiorniki balastowe.. Jeden okręt podwodny mógł holować do trzech pojemników.. Planowane było także holowanie pojemników przez Atlantyk, co miało umożliwić atak na – stanowiący główny cel na kontynencie amerykańskim –.. Nowy Jork.. W ramach tej misji załoga pojemnika podróżować miała na pokładzie okrętu podwodnego, po czym przed odpaleniem pocisku przejść miała do pojemnika, dokonać tankowania pocisku i odpalić go.. Projekt pojemników ukończony został w sierpniu.. roku w stoczni.. Vulkan.. Szczecinie.. , tam też rozpoczęte zostały prace nad ich budową.. W momencie zakończenia wojny, trzy pojemniki były ukończone w 65–70 procentach, natomiast model prototypowy został przetestowany na wodach przybrzeżnych w pobliżu Peenemünde.. Po zakończeniu wojny duża grupa naukowców i konstruktorów programu V-2 została aresztowana, wielu z nich – w tym kierujący programem.. Wernher von Braun.. – zostało przewiezionych do.. , gdzie stanowili następnie trzon personalny programu balistycznego.. US Army.. Związek Radziecki.. dla przechwyconych przez siebie niemieckich specjalistów programu V-2 utworzył pierwotnie ośrodek naukowo-badawczy.. Instytut Rabe.. Bleicherode.. koło.. Nordhausen.. , gdzie mieli kontynuować swoją pracę.. W ośrodku tym, obok.. Siergieja Korolowa.. , pod nadzorem pracował także jeden z przełożonych niemieckiego programu rakietowego w ośrodku.. Heeresversuchsanstalt.. Helmutt Groettrup.. 22 października.. 1946.. roku.. NKWD.. aresztowało jednak niemieckich naukowców wraz z rodzinami oraz specjalistami innych dziedzin techniki wojskowej, i tę grupę około pięciu tysięcy osób wywieziono w głąb ZSRR, gdzie mieli kontynuować swoje prace pod ścisłym nadzorem.. W konsekwencji niemieccy konstruktorzy V-2 wnieśli znaczący wkład zarówno do amerykańskich, jak i radzieckich programów balistycznych.. Począwszy od października.. Wielka Brytania.. , USA oraz ZSRR rozpoczęły serię testów na zdobytych lub skompletowanych pociskach V-2,.. 6 września.. 1947.. roku, „amerykański” V-2 został wystrzelony z pokładu lotniczego lotniskowca.. USS „Midway” (CV-41).. , co było pierwszym startem pocisku balistycznego z platformy mobilnej.. Od tego momentu na liście priorytetów.. Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.. znalazły się.. guided missile ships.. , czyli okręty zdolne do przenoszenia i wystrzeliwania pocisków rakietowych.. Pierwszymi tego typu okrętami miały być wielozadaniowe lotniskowce – przystosowane zarówno do przenoszenia broni balistycznej, jak i wykonywania normalnych dla tego typu jednostek zadań – a także nieukończony pancernik.. USS „Kentucky” (BB-66).. wielki krążownik.. USS „Hawaii” (CB-3).. Zarówno Stany Zjednoczone, jak i Związek Radziecki znały niemiecką ideę podwodnych wyrzutni, ale nie przejawiały wielkiego zainteresowania tą koncepcją, większe nadzieje pokładając w morskich.. pociskach samosterujących.. dla uderzeń dalekiego zasięgu.. W Stanach Zjednoczonych nowo utworzone siły powietrzne (.. United States Air Force.. ) prowadziły badania w zakresie technologii balistycznych, współzawodnicząc z kierowanym przez von Brauna programem.. W Związku Radzieckim program balistyczny prowadzony był pod nadzorem struktur rządowych, w tym zwłaszcza NKWD oraz Zarządu Artylerii Armii Czerwonej.. 1949.. roku w ZSRR przygotowano wstępny projekt rakietowego okrętu podwodnego pod sygnaturą.. Projekt P-2.. , którego planowanym zadaniem było wykonywanie uderzeń na cele lądowe.. Projekt opracowany został przez CKB-18 (późniejsze biuro konstrukcyjne.. Rubin.. Okręt miał zakładaną wyporność nawodną niemal 5400 ton, a przenosić miał 12 pocisków.. R-1.. (radzieckich wersji V-2.. ) oraz pocisków manewrujących.. Łastoczka.. W realizacji programu tego okrętu napotkano jednak dużą liczbę problemów, których konstruktorzy nie zdołali pokonać.. , w tym m.. problemy ze stabilizacją pocisku przed jego odpaleniem.. W pierwszej fazie rozwoju morskich systemów rakietowych woda-ziemia zarówno ZSRR, jak i USA traktowały ten rodzaj broni jako broń wyłącznie taktyczną bez znaczenia strategicznego.. Radzieckie prace nad stworzeniem morskiego systemu balistycznego zapoczątkowane zostały rządowym.. dekretem.. 26 stycznia.. 1954.. r.. Szefem programu systemu rakietowego D-1 ustanowiono kierownika biura konstrukcyjnego.. OKB-1 NII-88.. W latach.. 1953.. Korolow zaproponował morski wariant opracowanego przez OKB-1 pocisku.. R-11.. na paliwo ciekłe –.. R-11FM.. ze zmienionymi składnikami paliwa oraz systemami kontroli i naprowadzania.. Modyfikacje te zaowocowały między innymi zdolnością systemu nawigacyjnego pocisku do przyjęcia z okrętu danych startowych.. Starty testowe R-11FM przeprowadzono w latach.. 1955.. Czwartym Państwowym Poligonie Testowym.. Kapustin Jarze.. Po trzech startach z nieruchomego stanowiska, w celu symulowania ruchu, przeprowadzono start z poruszającej się platformy.. Biuro OKB-1 opracowało procedurę startową pocisku z pojemnika wynurzonego okrętu, w której ramach pocisk miał być podnoszony w górę, a następnie odpalany znad pojemnika.. Marynarka Wojenna ZSRR zażądała wprawdzie możliwości startu pocisku z okrętu zanurzonego, jednakże Korolow przeciwstawił się temu, twierdząc, iż start z powierzchni nastąpi w krótszym czasie.. Poza pociskiem, program napotkał wiele problemów związanych m.. z trudnością ustalenia dokładnej pozycji okrętu podwodnego oraz namiarów celu, bezpieczeństwem komunikacji i in.. ; wszystkie one jednak zostały rozwiązane.. i do końca roku.. 1956.. opracowano komplet dokumentów konstrukcyjnych.. Okręt projektu.. 611.. (kod NATO:.. Zulu.. Pierwszym na świecie okrętem podwodnym przenoszącym pociski balistyczne był radziecki zmodyfikowany okręt.. projektu.. (kod NATO.. ) –.. B-67.. Na okręcie tym, dwie pionowe wyrzutnie pocisków R-11FM umieszczono w powiększonym.. kiosku.. okrętu, rezygnując przy tym z części baterii elektrycznych w przedziałach znajdujących się pod kioskiem, a także kilku pomieszczeń oficerów, których przeniesiono do magazynu torpedowego.. Pierwszy w historii start pocisku balistycznego z pokładu okrętu podwodnego miał miejsce.. roku.. Wystrzelony ze znajdującego się na.. Morzu Białym.. wynurzonego B-67 pocisk R-11FM trafił w poligon testowy na.. Nowej Ziemi.. W tym też roku rozpoczęto prace nad zmodyfikowaną wersją projektu.. , oznaczoną.. AW611.. 1959.. roku pierwsze pociski R-11FM osiągnęły gotowość operacyjną, dając tym samym ZSRR miano pierwszego państwa uzbrojonego w wystrzeliwane z okrętu podwodnego pociski balistyczne.. W trakcie regularnych patroli, pociski te nie były wyposażone w przeznaczone dla nich głowice nuklearne.. RDS-4.. o mocy 10 kt, które przechowywane były na lądzie z możliwością zainstalowania w pociskach w razie zagrożenia atakiem.. Tymczasem w.. roku Siergiej Korolow podjął decyzję o przeniesieniu prac nad pociskami balistycznymi dla okrętów podwodnych z OKB-1 do specjalnego biura konstrukcyjnego.. SKB-385.. kierowanego przez Wiktora Makijewa, co pozwoliło Korolowowi skoncentrować się na strategicznych pociskach o większym zasięgu oraz programach kosmicznych.. Po przeniesieniu programu pocisków dla okrętów podwodnych do SKB-385, biuro to rozpoczęło prace nad systemem rakietowym D-2, składającym się z nowego pocisku.. R-13.. oraz nowej serii okrętów podwodnych.. 629.. NATO.. Golf.. R-13 o zasięgu 650 km, napędzany był silnikiem na paliwo ciekłe i podobnie jak R-11 wystrzeliwany z powierzchni.. Okręty, dla których były przeznaczone, miały taki sam napęd spalinowo-elektryczny jak współczesne im okręty projektu.. 641.. Foxtrot.. Skonstruowane w.. CKB-16.. pod kierunkiem Isanina okręty projektu.. miały wyporność 2850 ton na powierzchni i mogły przenosić trzy pociski R-13.. Wyrzutnie startowe tych pocisków przechodziły przez całą wysokość kadłuba wewnętrznego, wchodząc aż do kiosku, start zaś pocisków odbywał się na powierzchni, po ich podniesieniu ponad kiosk okrętu.. Pierwsze pięć okrętów tego typu przenosiło pociski R-11FM, późniejsze – R-13.. W czasie budowy pierwszych jednostek, CKB-16 rozpoczęło rozwój systemu z małym reaktorem, który w okrętach projektu.. zapewniać miał energię dla ładowania akumulatorów, eliminując konieczność użycia w tym celu silników spalinowych, program ten został jednak przerwany.. Wiodącym okrętem projektu.. był.. B-41.. (oznaczony później K-79), który wybudowany został w.. Siewierodwińsku.. , dostarczony marynarce wojennej w roku.. W ciągu następnych trzech lat stocznie w Siewierodwińsku i.. Komsomolsku.. zbudowały 22 okręty tego projektu.. Wybudowane w ostatniej z tych stoczni sekcje dwóch dodatkowych jednostek zostały przekazane.. Chinom.. , gdzie następnie jedna z nich została złożona w.. Darien.. , przyjmując oznaczenie.. 035.. Druga jednostka nigdy jednak nie została skompletowana.. Sposób odpalania pocisków R-11FM i R-13 był skomplikowany i czasochłonny – trwający do półtorej godziny.. Nawet jeśli część procedur przedstartowych na okrętach projektu.. mogła odbywać się pod wodą, w celu zakończenia procedury i odpalenia pocisku okręt musiał się wynurzyć, co potęgowało możliwość i ryzyko wykrycia nawet jeszcze przed wynurzeniem.. [notatka 1].. 20 października.. 1961.. roku przeprowadzono pierwszy na świecie test pocisku balistycznego SLBM uzbrojonego w głowicę termojądrową.. wystrzelił pocisk R-13 z jedną głowicą o mocy 1.. Mt.. , która eksplodowała na.. poligonie.. „Tęcza” na.. [notatka 2].. W konsekwencji tego testu, pociski R-13 z głowicą nuklearną zostały zaakceptowane dla okrętów podwodnych.. W 1955 roku rozpoczęto eksperymentalne prace nad możliwością wystrzeliwania pocisków balistycznych z zanurzonego okrętu.. Po pokonaniu licznych związanych z tym trudności, pierwszy test wystrzelenia atrapy pocisku z zanurzonego okrętu przeprowadzono w.. 1957.. Atrapę wystrzelono z zanurzonego okrętu projektu.. 613D4.. Whiskey.. ).. S-229.. Okręt został zmodyfikowany w.. ukraińskiej.. stoczni nr 444.. Nikołajewie.. nad.. Morzem Czarnym.. , przez dodanie dwóch wystających ponad kadłub i kiosk okrętu wież startowych pośrodku okrętu.. Atrapy pocisków miały silnik startowy na paliwo stałe, oraz drugi stopień napędowy na paliwo ciekłe.. Modyfikacji do.. PW611.. uległ w Siewierodwińsku także wcześniej używany do testów okręt B-67 projektu.. W611 (Zulu).. Pierwsze podwodne odpalenie z B-67 miało miejsce w sierpniu.. roku, było jednak nieudane.. 1960.. roku, niecałe dwa miesiące po podwodnym odpaleniu przez.. „George Washington” (SSBN-598).. pocisku.. Polaris A-1.. , pocisk S4-7 (zmodyfikowany R-11FM) został odpalony z zanurzonego okrętu.. Tuż przed ukończeniem pierwszego okrętu projektu.. ), w.. 1958.. roku w biurze.. podjęto prace zmierzające do opracowania napędzanego paliwem ciekłym pocisku.. R-21.. (kod NATO: SS-N-5 Serb) o zasięgu 755 mil morskich (1400 km), dwukrotnie większym od zasięgu R-13.. Pocisk ten mógł być wystrzeliwany z głębokości 40 do 50 metrów przy okręcie poruszającym się w momencie odpalenia z prędkością do 4 węzłów.. 658M.. Pierwsze podwodne odpalenie pocisku R-21 miało miejsce w.. roku z okrętu.. Okręt został wyposażony w dwie pojedyncze tuby startowe w formie wystających ponad kadłub wież.. Rok później dwie wieże startowe tych pocisków zostały zainstalowane na okręcie K-142 – ostatnim z projektu.. (Golf) wybudowanym w Siewierodwińsku (przekonstruowany projekt.. 629B.. Ten ukończony w.. roku okręt dokonał pierwszego podwodnego odpalenia.. 24 lutego.. 1962.. Do.. 1972.. roku 13 dodatkowych jednostek projektów.. (Golf) oraz.. 658.. (kod NATO: Hotel) zostało przebudowanych do przenoszenia trzech odpalanych spod wody pocisków R-21, stając się – odpowiednio – projektami.. 629A.. (Golf II) oraz.. Przemianowane okręty.. zostały niestrategicznymi platformami rakietowymi.. 1976.. roku sześć z tych jednostek zostało przeniesionych ze składu.. Floty Północnej.. Floty Bałtyckiej.. , celem pełnienia roli bazujących na morzu platform taktycznych pocisków balistycznych, pozostałe siedem służyło we.. Flocie Oceanu Spokojnego.. Okręty te pozostawały na służbie przez prawie 30 lat – do roku.. 1989.. , kiedy wycofano ostatnie jednostki.. były jednostkami w miarę udanymi, mimo że jeden z nich –.. K-129.. , przemianowanego projektu.. 629A/Golf II.. 25 lutego.. 1968.. zatonął w trakcie patrolu na północnym.. Pacyfiku.. wraz z dziewięćdziesięcioma ośmioma członkami załogi.. W następstwie katastrofy, w ramach operacji.. „Jennifer”.. amerykańska.. Centralna Agencja Wywiadowcza.. podjęła próbę wydobycia okrętu, jednakże na skutek ułamania się podnoszonego kadłuba, wydobyto jedynie jego część dziobową (sekcje pierwszą i drugą) zawierającą dwie torpedy z głowicami jądrowymi i torpedy konwencjonalne, a także ciała sześciu członków załogi, która to część została podniesiona na pokład specjalnie przystosowanego tajnego statku.. „Glomar Explorer”.. Wydobyte ciała zostały z honorami pochowane.. 1974.. roku zgodnie z tradycją morską.. [notatka 3].. We wrześniu.. biuro.. CKB-18.. pod kierunkiem P.. Z.. Gołosowskiego, następnie I.. B.. Michałowa, a ostatecznie.. Siergieja Nikiticza Kowaljewa.. , rozpoczęło intensywne prace nad nowym typem okrętu projektu.. (kod NATO: Hotel).. Z uwagi na napięty terminarz, program ten przebiegał bez wcześniejszego opracowania projektu wstępnego.. W jego rezultacie już w pierwszym kwartale następnego roku zakończono opracowywanie projektu okrętów o wyporności nawodnej 4080 ton i długości 114 metrów.. Jednostki te zostały pierwotnie wyposażone w trzy pociski R-13 (NATO: SS-N-4), a także w wyrzutnie torpedowe 533 mm oraz 400 mm – podobnie jak okręty projektu.. 675.. (kod NATO: Echo II) – celem zwalczania.. Siłownia tych okrętów podobna była do zainstalowanej w jednostkach projektu.. 627A.. November.. SSN) oraz projektów.. 659.. Echo.. SSGN), z dwoma reaktorami VM-A.. Wszystkie jednostki tego projektu miały problemy techniczne.. Najważniejszą z przyczyn tych problemów była niska jakość wykonania oraz brak, czy też niedostatek kontroli jakości w stoczniach i u dostawców komponentów.. W opinii szefa zespołu konstruktorów – Siergieja Kowaljewa:.. To była prawdziwa katastrofa – przeciekające generatory pary, przeciekające kondensatory i, praktycznie, wojskowa użyteczność tych jednostek była wątpliwa.. w Siewierodwińsku ukończono osiem jednostek projektu 658 (Hotel); budowa kolejnych okrętów rakietowych tego typu była planowana, lecz została zatrzymana w roku.. w związku z utworzeniem.. Strategicznych Sił Rakietowych.. i anulowaniem programów morskich strategicznych sił uderzeniowych.. Również w.. roku, biuro.. SKB-143.. podjęło prace konstrukcyjne nad budową większego okrętu z napędem jądrowym, przeznaczonego do przenoszenia cięższych pocisków.. Okręty projektu.. 639.. miały posiadać wyporność na powierzchni 6000 ton, jądrowy napęd czterech śrub oraz uzbrojenie w postaci skonstruowanych w.. OKB-586.. trzech pocisków.. R-15.. Te napędzane paliwem ciekłym pociski miały zasięg 540.. mil morskich.. (1000 km) i odpalane były z powierzchni.. Także biuro CKB-16 pracowało nad nową konstrukcją spalinowo-elektryczną.. W629.. , mogącą przenosić jeden duży pocisk.. Z uwagi jednak na to, iż R-15 był pociskiem odpalanym z powierzchni, zaś jego osiągi były gorsze, niż osiągi innych pocisków, w grudniu 1958 roku obydwa programy (pocisku i okrętu) anulowano.. Siedem okrętów projektu.. , które przezbrojono w pociski.. Hotel II).. , pozostawało w służbie operacyjnej do.. 1991.. Część jednostek po wycofaniu ze służby operacyjnej służyła jako jednostki badawcze lub do testów rakietowych.. [notatka 4].. Tabela 1:.. Radzieckie okręty balistyczne pierwszej generacji.. Kod NATO.. Zulu V.. Golf I.. Hotel I.. nawodna.. 1890 t.. 2850 t.. 4080 t.. podwodna.. 2450 t.. 3610 t.. 5240 t.. 90,5 m.. 98,9 m.. 114,0 m.. 7,5 m.. 8,2 m.. 9,2 m.. 5,15 m.. 8,1 m.. 7,68 m.. Reaktory.. 2.. VM-A.. Turbiny.. moc.. 35 000.. KM.. Silniki diesla.. 6000 KM.. Silniki elektryczne.. 5400 KM.. wały napędu.. 16,5.. 14,5 w.. 18 w.. 12,5 w.. 26 w.. Głębokość testowa.. zanurzenia.. 200 m.. 300 m.. Pociski.. 3.. Wyrzutnie torpedowe.. dziób.. 6 × 533 mm.. 4 × 533 mm.. 2 × 400 mm.. rufa.. 2 × 533 mm.. 2 × 400.. Tabela 2:.. Radzieckie SLBM pierwszej generacji.. SS-1b Scud-A.. SS-N-4 Sark.. SS-N-5 Serb.. Masa.. 5466 kg.. 13 745 kg.. 16 600 kg.. 10,4 m.. 11,8 m.. 12,9 m.. Średnica.. 0,88 m.. 1,3 m.. 1,4 m.. jednostopniowy,.. paliwo ciekłe.. 150 km.. 650 km.. 1400 km.. Naprowadzanie.. inercyjne.. Głowica.. 1 głowica.. konwencjonalna.. lub nuklearna 10 Kt.. nuklearna 1 Mt.. Po przeprowadzeniu startu.. z lotniskowca „.. Midway.. ” w.. roku, US Navy nie przykładała większej wagi do pocisków balistycznych, skupiając się na innych rodzajach nowych broni, w szczególności związanych z lotniskowcami.. Jednym z nielicznych przypadków zainteresowania przedstawicieli Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych balistyczną bronią rakietową w tym okresie była propozycja z.. 1950.. roku, w której komandor Francis D.. Boyle – dowódca okrętu podwodnego podczas.. – zaproponował stworzenie na bazie dotychczasowych jednostek podwodnych, okrętów rakietowych.. guided missile submarines.. Innowacyjność tego pomysłu polegała m.. na propozycji pionowych wyrzutni oraz zastąpieniu systemu napędowego opartego na.. śrubach.. systemem.. pędników strugowodnych.. W tym czasie nie podjęto jednak w USA żadnego służącego marynarce wojennej programu balistycznego.. Idea ta nabrała w USA impetu dopiero po przeprowadzeniu.. 12 sierpnia.. roku przez ZSRR próby jądrowej z.. bombą wodorową.. Strach przed stopniem zaawansowania radzieckich pocisków strategicznych pchnął amerykański.. Departament Obrony.. do nakazania marynarce wojennej przystąpienia do prowadzonego przez.. programu pocisku.. IRBM.. , który w jej przypadku miał być odpalany z okrętów nawodnych.. Dowództwo US Navy było bardzo sceptyczne wobec przystąpienia do programu Armii, gdyż ta opracowywała napędzany paliwem ciekłym pocisk.. , które paliwo uważano za zbyt niebezpieczne do obsługi na morzu.. Także sam mierzący 18,3 metra pocisk, jak sądzono, był zbyt kłopotliwy nawet na pokładzie okrętu nawodnego.. W tym czasie marynarka wojenna miała także dwa nieoficjalne powody niechęci do programu balistycznego.. Po pierwsze: od późnych lat 40.. XX w.. Bureau of Aeronautics.. Bureau of Ordnance.. niezależnie od siebie prowadziły programy rozwoju.. pocisków manewrujących.. (dla okrętów podwodnych) przeznaczonych do ataku na cele lądowe.. Żadne z tych biur nie chciało wydzielać własnych zasobów naukowo-badawczych i konstrukcyjnych dla programu balistycznego.. Drugim, nieoficjalnym powodem niechęci była przegrana marynarki wojennej w kontrowersyjnej rywalizacji z.. siłami powietrznymi.. w sprawie: „bombowiec.. B-36.. lotniskowce.. United States.. Przegrana ta kosztowała marynarkę sporo prestiżu oraz anulowanie programu pierwszego powojennego lotniskowca „.. ” (tzw.. rewolta admirałów.. W rezultacie, dowództwo marynarki chciało uniknąć kolejnej batalii między różnymi formacjami sił zbrojnych, tym razem o pociski balistyczne.. Jednym z powodów niechęci – tym razem bardzo realnym, była obawa o konieczność ponoszenia kosztów nowej broni, poza zwykłym budżetem Marynarki.. Doszło wręcz do tego, iż.. szef operacji morskich.. w latach.. , admirał.. Robert Carney.. , nałożył restrykcje na oficerów marynarki wspierających program balistyczny.. Admirał Arleigh Burke.. Stanowisko US Navy wobec programu balistycznego zmieniło się wraz z objęciem stanowiska szefa operacji morskich przez admirała.. Arleigha Burke’a.. Jak twierdzi biograf admirała – David A.. Rosenberg – wsparcie, wbrew opozycji w marynarce, najwyższego priorytetu programu balistycznego US Navy, było najbardziej znaczącą inicjatywą Arleigha Burke’a w trakcie sprawowania przez niego po raz pierwszy tej funkcji, w latach.. Mimo tego wsparcia, program pocisku balistycznego pośredniego zasięgu dla floty nie rozwijał się dobrze, głównie z uwagi na opory biurokracji w marynarce wojennej.. Pragnąc wzmocnić rangę programu i przyspieszyć prace nad własnym pociskiem, admirał utworzył niezależne od innych biur technicznych biuro.. Special Projects Office.. (SPO), którego wyłącznym zadaniem miały być prace nad morskim pociskiem balistycznym.. W staraniach tych admirał Burke miał silne wsparcie ze strony.. sekretarza marynarki wojennej.. Charlesa S.. Thomasa.. sekretarz obrony zainicjował wspólny program IRBM armii i marynarki.. Morska część programu pocisku.. , wraz z programem.. USAF.. Atlas.. ICBM.. , otrzymała najwyższy narodowy priorytet –.. Brickbat 01.. Prace nad morską wersją pocisku.. nabrały tempa w.. roku, natomiast na rok.. ustalono termin wysłania w morze pierwszych pocisków na pokładach zmodyfikowanych statków komercyjnych.. Niektóre prace studyjne przewidywały również uzbrojenie w osiem pocisków balistycznych okrętów podwodnych z napędem jądrowym o wyporności podwodnej 8300 t.. W trakcie trwania programu, US Navy wciąż miała wątpliwości co do zastosowania na pokładach okrętów pocisków napędzanych paliwem ciekłym, wszczęto więc studia nad możliwością zastosowania napędów na paliwo stałe, które jednak dawało mniejszy ciąg, co ograniczało możliwy do przeniesienia ładunek.. Przełom w tym zakresie nastąpił w 1956 roku, kiedy naukowcy odkryli sposób na znaczne zmniejszenie rozmiarów głowic termojądrowych.. Ojciec amerykańskiej bomby wodorowej – dr.. Edward Teller.. stwierdził latem 1956 roku, iż już wkrótce głowica o masie 400 funtów (181 kg) będzie miała siłę eksplozji bomby 5000-funtowej (2270 kg).. We wrześniu tego roku amerykańska Agencja Energii Atomowej szacowała, iż mała głowica nuklearna będzie dostępna w.. 1965.. roku, z pewnymi szansami na jej udostępnienie już w roku.. 1963.. Rozwój tego specyficznego programu zbiegł się z intensywnymi pracami nad napędem na paliwo stałe o dużej sile ciągu, odejściem marynarki wojennej ze wspólnego z armią programu.. w grudniu tego roku, formalną inicjacją programu pocisku SLBM na paliwo stałe.. oraz podjęciem decyzji o porzuceniu idei bazowania pocisków balistycznych na jednostkach nawodnych, na rzecz rozmieszczenia ich na pokładach okrętów podwodnych.. 8 lutego.. roku szef operacji morskich Arleigh Burke ustanowił wymagania dla opracowywanych pocisków balistycznych, o zasięgu 1500 mil morskich (2778 km), które miały być dostępne dla działalności operacyjnej w roku.. Zasięg ten obliczony był na możliwość wykonania ataku na stolicę ZSRR –.. Moskwę.. , z okrętu podwodnego na.. Morzu Norweskim.. Z uwagi jednak na postępy radzieckich prac nad rakietowymi broniami strategicznymi, program.. Polaris.. był kilkakrotnie przyspieszany.. Admirał Burke finansował go z bieżącego budżetu US Navy, starając się jednocześnie pozyskiwać środki na najważniejsze programy marynarki wojennej, w tym okręty nawodne o napędzie nuklearnym i program.. Przedsięwzięcie.. stało się programem jeszcze pilniejszym.. 3 sierpnia.. roku, kiedy ZSRR przeprowadził pierwszy na świecie test dalekiego zasięgu pocisku ICBM.. W ramach tego testu pocisk.. R-7.. przeleciał kilka tysięcy kilometrów z pola startowego w.. Tiuratam.. , aby uderzyć w.. Syberię.. Kilka tygodni później –.. 4 października.. roku, za pomocą R-7, Związek Radziecki umieścił na orbicie.. Sputnika.. – pierwszego sztucznego satelitę Ziemi.. Spowodowało to, iż.. 23 października.. tego roku sekretarz marynarki Thomas S.. Gates, zaproponował przyśpieszenie programu.. przez udostępnienie pocisków o mniejszym zasięgu (1200 Mm – 2225 km) już do grudnia.. roku, wraz z trzema okrętami podwodnymi do ich przenoszenia najdalej do połowy.. roku oraz pocisku o zasięgu 1500 mil morskich najdalej do połowy.. Miesiąc później program został ponownie przyspieszony poprzez ograniczenie czasu na przygotowanie pocisku o zasięgu 1200 Mm do października.. W grudniu 1957 roku, po wypełnieniu wstępnego terminarza przygotowania okrętów dla pocisków.. , terminarz programu balistycznego został ponownie zmieniony przez przyśpieszenie oddania drugiego okrętu „Polaris” do marca 1960 r.. , trzeciego zaś do grudnia tego roku.. W celu umożliwienia szybkiej budowy podwodnych nosicieli pocisków balistycznych, US Navy zmieniła plany dotyczące zamówionych okrętów myśliwskich (.. SSN.. ) o napędzie nuklearnym, których budowa została już rozpoczęta.. Z tego też względu pierwsze pięć jednostek przenoszących pociski.. (SSBN 598–602) było pochodnymi okrętów myśliwskich typu.. Skipjack.. USS „Patrick Henry” (SSBN-599) typu.. George Washington.. Okręty te miały opływowy kadłub z jedną śrubą oraz siłownią jądrową z reaktorem.. S5W.. , zapewniającą moc 15 000 koni mechanicznych.. Dla celów pomieszczenia pocisków balistycznych okręty tego typu zostały przedłużone o 39,6 metra, w tym 13,7 m dla urządzeń specjalnej nawigacji oraz kontroli pocisków, 3 metry dla urządzeń pomocniczych oraz 22,9 m dla dwóch rzędów (po osiem w każdym) pojemników startowych.. Wybór liczby 16 pojemników startowych dla jednego okrętu był wynikiem przepytywania członków zespołu SPO i wyciągnięcia średniej z ich rekomendacji.. Znacznie większe niż oryginalny typ okręty SSBN miały tę samą siłownię, co czyniło je okrętami znacznie wolniejszymi, niż okręty typu.. Pierwszy okręt SSBN.. USS „George Washington” (SSBN-598).. powstał z połączenia elementów okrętu „Scorpion” (SSN-589), którego.. stępkę.. położono.. 1 listopada.. oraz „Skipjack”.. W celu budowy USS „George Washington” dokonano ponownego zamówienia, tym razem na okręt nowego typu, oznaczony pierwotnie jako SSGN(FBN)-588.. [notatka 5].. W związku z rozwojem radzieckiego programu rakietowego oraz głównie politycznym zjawiskiem określanym jako „.. missile gap.. ”, produkcja okrętów SSBN otrzymała najwyższy narodowy priorytet.. W związku z nim, z uwagi na moce produkcyjne stoczni oraz zaopatrzenie w materiały i urządzenia, produkcja wszystkich innych jednostek – zwłaszcza okrętów myśliwskich – została spowolniona bądź wstrzymana.. Do lipca.. roku w produkcji było pięć jednostek typu.. (598), pięć ulepszonych okrętów typu.. Ethan Allen.. (608) oraz cztery jednostki typu.. Lafayette.. (616).. USS „Thomas A.. Edison” (SSBN-610) typu.. Pierwszych pięć okrętów bazowało na konstrukcji typu.. , z testową głębokością zanurzenia 215 metrów, z wyjątkiem pierwszego okrętu „George Washington”, którego przedział rakietowy nie został – jak kadłuby pozostałych jednostek – zbudowany ze stali.. HY-80.. , lecz z mniej wytrzymałej.. High-Tensile Steel.. , z powodu której zanurzenie testowe tego okrętu wynosiło 183 metry.. Pięć jednostek typu.. było większymi okrętami opartymi na kadłubie i maszynach okrętów typu.. Thresher/Permit.. z testową głębokością zanurzenia 400 metrów i wypornością podwodną 7800 ton.. Okręty typu.. były ostatnimi jednostkami.. , wymiarami i wypornością (8250 t.. w zanurzeniu) przewyższały pozostałe jednostki, miały przy tym ulepszony system wyciszenia okrętu.. Wszystkie trzy typy przenosiły po 16 pocisków.. Pociski.. mogły być wystrzeliwane podczas całkowitego zanurzenia okrętu, na głębokości około 60 stóp (18,3 m), z częstotliwością strzału około jednego pocisku na minutę.. Największym problemem okrętów.. była komunikacja, zwłaszcza wielkość opóźnienia w dostarczeniu zanurzonemu okrętowi rozkazu odpalenia pocisków.. Problem ten został częściowo rozwiązany poprzez ulepszenia technologiczne, zastosowanie holowanych anten oraz łączności satelitarnej, a także za pośrednictwem przekaźników na pokładach samolotów.. Jednakże jednokierunkowa komunikacja okrętów rakietowych i potencjalne opóźnienie powodowały, iż okręty te nie były dobrą bronią pierwszego uderzenia jądrowego (fakt znany zarówno liderom na.. Kremlu.. , jak również w.. Dzięki jednak relatywnie wysokiej „przeżywalności” balistycznych okrętów podwodnych w porównaniu z innymi środkami strategicznymi, systemy te były idealnymi środkami drugiego uderzenia lub uderzenia odwetowego.. , co czyniło z nich godny zaufania środek strategicznego odstraszania.. Pierwszy okręt.. – „George Washington” – został przyjęty do służby.. roku, a.. 18 czerwca.. następnego roku wypłynął na pierwszy patrol, podczas którego dokonał pierwszego odpalenia nieuzbrojonego pocisku.. A-1.. Na pokładzie okrętu znajdował się w tym czasie kontradmirał William F.. Raborn – szef SPO – oraz obydwie załogi, a także pewna liczba techników – razem około 250 osób.. W trakcie odpalenia wystąpiły niewielkie problemy procedury odliczania przed startem, co spowodowało, iż okręt powrócił do portu, rezygnując z odpalenia dwóch pozostałych zaplanowanych do wystrzelenia pocisków.. Po usunięciu usterek okręt ponownie wyszedł w morze, dokonując dwóch pozostałych odpaleń.. Po drugim z nich kontradmirał Raborn wysłał z pokładu okrętu bezpośrednią depeszę do.. prezydenta.. Dwighta Eisenhowera.. o treści.. POLARIS – FROM OUT OF THE DEEP TO TARGET.. PERFECT.. (Polaris – z głębin do celu.. Perfekcyjnie).. Jednostki te wprowadziły do służby nowy standard operacyjny, w którym każdy okręt ma dwie pełne załogi, w tym wypadku 135 oficerów i marynarzy.. Załogi te nazywane są „złotą” i „niebieską”.. Jedna z załóg wypływa okrętem na sześćdziesięciodniowy patrol, po czym dostarcza okręt do portu celem uzupełnienia zapasów i przeprowadzenia drobnych napraw, a następnie jednostka wypływa na kolejny sześćdziesięciodniowy patrol z drugą załogą, podczas gdy pierwsza z nich poświęca czas na odpoczynek i trening.. W ten sposób, dwie trzecie wszystkich okrętów.. było w każdym momencie na morzu.. Na pierwszy operacyjny patrol bojowy USS „George Washington” wyszedł.. 15 listopada.. 1960 roku.. Podczas tego patrolu przenosił 16 pocisków.. A-1 o zasięgu 1200 mil morskich, uzbrojonych w bojowe głowice jądrowe.. W47.. o mocy 600.. kiloton.. każda.. SSBN-598 przebywał na patrolu 67 dni, z czego 66 w pełnym zanurzeniu, a przed jego powrotem do bazy.. 30 grudnia.. 1960 r.. na patrol wyszedł drugi okręt.. „Patrick Henry” (SSBN-599).. , co dało początek regularnym patrolom amerykańskich okrętów SSBN.. na testowym stanowisku startowym na lądzie.. Planiści US Navy przygotowywali miejsca dyslokacji okrętów SSBN na obszarze Atlantyku i Pacyfiku, gdzie były mniej wrażliwe na zwalczanie przez radzieckie systemy przeciwpodwodne.. Administracja prezydenta.. Kennedy’ego.. zdecydowała jednak wysłać trzy okręty.. , w zastępstwie wycofywanych z.. Turcji.. w związku z zakończeniem.. kryzysu kubańskiego.. pocisków IRBM.. W celu ujawnienia Związkowi Radzieckiemu obecności.. na tym akwenie, pierwszy okręt SSBN, który wszedł na Morze Śródziemne –.. „Sam Houston” (SSBN-609).. 14 kwietnia.. roku wpłynął do tureckiego portu w.. Izmirze.. Wejście „San Houston” do Izmiru, było pierwszą wizytą okrętu.. w zagranicznym porcie, poza „Refit Site One” w.. Holy Loch.. Szkocji.. , będącym od marca.. wysuniętą bazą tych okrętów.. Pierwszym amerykańskim okrętem SSBN, który rozpoczął patrol w ramach strategicznego odstraszania na Pacyfiku, był.. „Daniel Boone” (SSBN-629).. , który opuścił bazę.. Guam.. 25 grudnia.. 1964.. , mając w swych wyrzutniach 16 pocisków.. A-3.. Początkowo US Navy zaproponowała ostateczną liczbę ok.. 40 okrętów.. Jednak niektórzy urzędnicy Pentagonu – w tym sekretarz obrony.. Donald Quarles.. – żądali tak wielu tego typu jednostek, jak to tylko możliwe, przewidując bardzo silne wsparcie.. Kongresu.. dla budowy nawet stu tego rodzaju okrętów.. Admirał Arleigh Burke stwierdził jednak, że opracowując wymagania dla budowy 39 do 42 okrętów (po 16 pocisków każdy), opierał się na aktualnej liczbie celów dla uderzeń jądrowych na terytorium ZSRR, którą podwojono dla uzyskania nadwyżki oraz pewności, dodano 10 procent na straty pocisków w wyniku działania obrony antybalistycznej ZSRR oraz zwiększono o kolejne 20 procent w przewidywaniu wadliwego działania części pocisków.. Całość niezbędnych sił okrętów.. została ustalona przy założeniu, że w każdej chwili patrol bojowy odbywa 2/3 stanu tych okrętów, przy użyciu dwóch załóg.. W konsekwencji US Navy i Departament Obrony zaplanował 45 okrętów SSBN, z czego przynajmniej 29 miało być w każdym czasie w trakcie patrolu i mogło zniszczyć 232 radzieckie cele.. Jednakże we wrześniu.. ówczesny sekretarz obrony.. Robert McNamara.. zarekomendował prezydentowi Kennedy’emu ostateczną liczbę 41 okrętów.. , przenoszących 656 pocisków.. Spowodowało to ustalenie planu 41 okrętów podwodnych znanego między innymi pod nazwą.. 41 for Freedom.. W związku z takim rozwojem sytuacji do.. 1967.. roku US Navy otrzymała 41 zorganizowanych w cztery eskadry okrętów podwodnych.. , przenoszących w sumie 656 pocisków SLBM.. Dodatkowo.. brytyjska.. wybudowała cztery okręty dla pocisków.. , zaopatrzone w amerykańskie pociski.. A-3 z brytyjskimi głowicami jądrowymi.. W latach 1960–1967 amerykańskie stocznie produkowały niemal 9½ atomowego okrętu podwodnego rocznie.. Wskaźnik ten nigdy więcej nie został już w USA powtórzony, choć został przekroczony przez stocznie ZSRR w latach 70.. W przeciwieństwie do dwóch lub trzech pocisków balistycznych przenoszonych przez radzieckie okręty balistyczne pierwszej generacji, amerykańskie okręty.. przenosiły 16 pocisków SLBM.. Dodatkowo amerykańskie pociski mogły być wystrzeliwane z w pełni zanurzonych okrętów, miały też lepszą celność.. [notatka 6].. Wraz z rozwojem pocisków Stany Zjednoczone silnie rozwijały systemy kontroli ognia i nawigacji dla okrętów podwodnych, co nabrało krytycznego znaczenia w przyszłości, w związku z rozwojem pocisków o bardzo dużym zasięgu (międzykontynentalnym).. Niezależnie od prymitywizmu technologicznego – z dzisiejszego punktu widzenia – satelitarnego systemu nawigacyjnego okrętów.. Ships Inertial Navigation System.. ” (SINS), w owym czasie system ten był nadzwyczajnym osiągnięciem.. Zapewniał dokładną nawigację opartą na ruchu okrętu z użyciem zewnętrznych źródeł nawigacyjnych, z jedynie okresową aktualizacją.. Innym znaczącym osiągnięciem było opracowanie systemu podtrzymywania życia na pokładzie okrętu podwodnego przez okres patrolu, poprzez opracowanie sposobu uzyskiwania na pokładzie zanurzonego okrętu tlenu i wody pitnej.. Ogólnie w czasach ich konstrukcji, obok.. „Triton” (SSRN-586).. , okręty.. były największymi, najbardziej kompleksowymi i – z punktu widzenia przenoszonego ładunku bojowego – najpotężniejszymi okrętami podwodnymi, jakie kiedykolwiek do tamtej pory skonstruowano.. Czas przygotowania pocisków do startu wynosił 15 minut od momentu odbioru rozkazu odpalenia.. Pociski mogły być odpalane w interwale około jednej minuty, zaś zanurzony okręt podwodny mógł przy strzale poruszać się z maksymalną prędkością 1.. węzła.. Liczona od.. kilu.. okrętu głębokość zanurzenia przy strzale wynosiła ok.. 125 stóp (38,1 m).. W czasach programu.. Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych rozważała także możliwość odpalania pocisków.. z okrętów nawodnych i pozornych komercyjnych statków handlowych, w tym z mieszaną międzynarodową załoga krajów członkowskich NATO.. , jednakże koncepcja ta nie rozwinęła się szerzej.. UGM-27A Polaris A-1.. [notatka 7].. o zasięgu 1200 mil morskich zostały pomyślane jako tymczasowa broń początku programu pocisków na paliwo stałe, których nowsza wersja o większym zasięgu znajdowała się w stadium konstrukcyjnym, kiedy wyposażony w nie USS „George Washington” udał się na pierwszy patrol.. UGM-27C Polaris A-3.. UGM-27B Polaris A-2.. o zasięgu 1500 Mm po raz pierwszy wyszły na patrol w czerwcu.. roku na pokładzie USS „Ethan Allen”.. Miesiąc wcześniej,.. roku, operujący 2000 km od.. Wysp Hawajskich.. „Ethan Allen” przeprowadził w ramach operacji.. Frigate Bird.. pierwszy i jedyny do tej pory pełny amerykański test systemu balistycznego, od odpalenia do atmosferycznej eksplozji jądrowej.. Użyty w tym teście pocisk.. A-2 przeniósł głowicę.. o mocy 1,2.. na odległość 1760 km, która eksplodowała 840 km na północny wschód od.. Wyspy Bożego Narodzenia.. Kolejna wersja pocisku –.. została po raz pierwszy rozmieszczona we wrześniu.. roku na pokładzie.. USS „Daniel Webster” (SSBN-626).. Wszystkie trzy wersje.. miały tę samą średnicę 1,37 m, co umożliwiało wymiany pocisków poprzez normalny załadunek, niemniej jednak wszystkie 41 okrętów.. otrzymało ostatecznie pociski A-3.. Podczas gdy pociski A-1 i A-2 przenosiły pojedynczą głowicę RV (.. Re-entry Vehicle.. , pociski A-3 wyposażone były w trzy głowice MRV (.. Multiple Re-entry Vehicle.. ) wystrzeliwane do jednego celu.. Wszystkie trzy głowice.. W58.. miały moc 200.. , zaś łączna waga kompletu MRV wynosiła ok.. 500 kg.. Wprowadzenie do pocisku A-3 głowic MRV miało na celu skompensowanie ograniczonej celności pocisków balistycznych na tym etapie ich rozwoju.. Czwarty z kolei rozmieszczony pocisk w wariancie C-3 otrzymał nazwę.. UGM-73.. Poseidon.. C-3.. był znacznie większym pociskiem o średnicy 1,88 m jednakże miał ten sam zasięg co pociski A-3 – 2500 Mm.. Pocisk ten miał jednak znacząca przewagę nad pociskami.. – z powodu rozbudowy radzieckiego systemu.. obrony antybalistycznej.. po raz pierwszy na świecie wprowadzał głowice.. MIRV.. Multiple Independently Targetable Reentry Vehicle.. Pocisk ten przenosił dziesięć do czternastu głowic MIRV.. W68.. o mocy 50 kiloton, z których każda mogła być niezależnie  ...   system rakietowy D-19 z dwudziestoma pociskami.. na paliwo stałe o zasięgu 10 000 km.. oraz w zautomatyzowany system torpedowo-rakietowy, z dwiema wyrzutniami kalibru 650 mm oraz czterem kal.. Siłownie tych okrętów mieściły dwa chłodzone wodą reaktory o mocy 190 MW każdy oraz dwie turbiny parowe, co pozwalało na osiągnięcie prędkości podwodnej 27 węzłów.. Na okręcie zastosowano najnowocześniejsze z dostępnych wówczas w ZSRR technologie wyciszenia, dzięki czemu projekt.. był cichszy niż wszystkie dotychczasowe okręty radzieckie.. W celu redukcji poziomu hałasu zastosowano dwustopniową, gumowaną obręcz pneumatyczną, absorbującą wstrząsy i drgania.. , a także modułową strukturę mechanizmów i wyposażenia okrętu.. Pierwszy okręt tego projektu –.. został zwodowany.. , testy i próby morskie rozpoczęły się w czerwcu.. , zaś przyjęcie nowej jednostki do służby w składzie.. miało miejsce.. 12 grudnia.. W ślad za pierwszą jednostką nastąpiła budowa kolejnych pięciu.. Wszystkie jednostki tego typu weszły do służby między 1981 r.. , a.. Były zgrupowane w „.. Pierwszej Flotylli Nuklearnych Okrętów Podwodnych.. ”, w.. Zapadnaja Lica.. (baza.. Nerpichja.. Aktualnie (2009) wszystkie okręty tego typu są wycofane ze służby, jeden z nich – TK-208 jest dziś okrętem doświadczalnym i testowym (służącym głównie do testów pocisków balistycznych), pozostałe są w trakcie rozbiórki i złomowania, w celu zastąpienia ich nowymi jednostkami typu.. Boriej.. (projekt.. 955.. Wstępne prace nad systemem rakietowym z napędzanym paliwem stałym pociskiem.. rozpoczęły się w Biurze Konstrukcyjnym Budowy Maszyn Makijewa w.. Rozwój pierwszego systemu SLBM zasilanego takim rodzajem paliwa rozpoczął się dwa lata później.. Prace nad systemem D-19 wyposażonym w pociski.. rozpoczęły się w zgodzie z dekretem.. Rady Ministrów.. Ukraińskiej SRR.. z września.. R-39 był trzystopniowym pociskiem na paliwo stałe, z silnikami pierwszego i drugiego stopnia w osłonie.. epoksydowej.. , o zasięgu 8300 km.. W celu zmniejszenia rozmiarów pocisku w silnikach I i II stopnia zastosowano wysuwane dysze.. Sekcja czołowa pocisku mieściła.. post-buster.. z systemem nawigacji i napędzanym paliwem ciekłym systemem przenoszącym 10 głowic MIRV.. Same głowice, o mniejszym kącie czołowym niż głowice poprzednich pocisków SLBM, umieszczone były w tylnej sekcji post-bustera, wokół nosa (sekcji czołowej) trzeciego stopnia napędowego.. Pocisk zainstalowany był w tubie startowej, gdzie podtrzymywany był przez znajdujące się na górze urządzenie absorbujące wstrząsy.. R-39 był wystrzeliwany przez ciśnienie zmagazynowanych gazów (.. zimny start.. , natomiast specjalny system przeciwwstrząsowy na paliwo stałe generował otulinę gazową wokół pocisku, której zadaniem było zmniejszenie efektu oddziaływania.. ciśnienia hydrodynamicznego.. na pocisk, podczas podwodnej fazy startu.. Zapłon silnika pierwszego stopnia następował po opuszczeniu przez pocisk tuby startowej.. Testy pocisku rozpoczęły się w.. roku próbami przeprowadzonymi z pokładu okrętu.. K-153.. 619.. ), kontynuowanymi następnie przez testy ze stanowisk lądowych.. Spośród 17 testów lądowych, połowa zakończyła się fiaskiem.. wynikłym z problemów z silnikami pierwszego i drugiego stopnia.. Po przekonstruowaniu systemów napędowych kontynuowano z pokładu pierwszego okrętu projektu.. (TK-208) testy, z których 11 zakończyło się sukcesem.. System D-19 został zaakceptowany do służby w roku.. Po okręcie TK-208 także pięć kolejnych okrętów tego projektu otrzymało po 20 pocisków tego systemu, przy czym formalne przyjęcie do służby pocisków R-39 nastąpiło w 1989 roku.. Już w roku.. rozpoczęły się prace nad następcą tego pocisku dla projektu.. R-39M.. , który miał być przenoszony także przez okręty przyszłego typu.. Borei.. (Jurii Dołgoruki).. Testy w locie tego pocisku rozpoczęły się w 1996 r.. , jednakże po czterech nieudanych próbach program anulowano, na rzecz nowego pocisku.. R-30.. na paliwo stałe opracowywanego pod kierunkiem nie posiadającego do tej pory doświadczenia w konstruowaniu pocisków SLBM.. Moskiewskiego Instytutu Technologii Cieplnych.. (MITT).. we współpracy z Biurem Konstrukcyjnym Budowy Maszyn.. Niemal równolegle z Projektem.. Tajfun.. zespół Kowaljewa w Rubinie opracowywał projekt okrętów.. 667BDRM.. Dekret.. nakazujący rozpoczęcie prac nad tym projektem został wydany.. Projekt tych okrętów korzystał z rozwiązań wcześniejszych typów.. , w większości jednak, jest to całkowicie nowa konstrukcja trzeciej generacji.. Okręty te są znacznie większe niż ich poprzednicy (o 1200 ton wyporności oraz 12 m długości), otrzymały bardziej zaawansowane technologie wyciszające, przenosiły też większe, trzystopniowe pociski w systemie D-9RM na paliwo ciekłe –.. R-29RM.. SS-N-23 Skiff.. W celu zwiększenia wytrzymałości kadłub sztywny oraz.. grodzie.. na obu krańcach zostały wyprodukowane metodą.. elektro-wytapiania.. stali, przez co uzyskano większą plastyczność.. W zależności od liczby przenoszonych głowic (do 4) MIRV pocisk R-29RM, w który wyposażone były okręty tego projektu, mógł osiągnąć cel na dystansie do 4480 mil morskich (8300 km).. SS-N-23 stanowiły ostatnie pociski SLBM skonstruowane pod kierunkiem Makajewa.. Podwodne odpalenie tych pocisków przez.. mogło nastąpić z głębokości do 55 m, przy prędkości do 6 węzłów.. Okręt podwodny projektu.. Podobnie jak jej poprzednicy.. ma dwa reaktory jądrowe (.. WM-4SG.. ) oraz dwie śruby jednak z ulepszoną konfiguracją rufy, skutkującą większą efektywnością napędu i zmniejszonym poziomem hałasu.. Jeden z radzieckich analityków opisał okręty.. w taki sposób:.. Okręty drugiej generacji były cichsze, jednakże postęp w zmniejszeniu hałasu został osiągnięty przez radziecki przemysł dopiero w latach 80.. XX wieku, w momencie pojawienia się okrętów «667BRDM».. W tym czasie zastosowane zostały nowe technologie skutkujące ulepszeniem o rząd wielkości dokładności wykonania.. wału napędowego.. i śrub.. Znaczący postęp w obniżeniu poziomu hałasu został osiągnięty także dzięki zastosowaniu aktywnych metod tłumienia hałasu.. Wśród wspomnianych aktywnych technik tłumienia hałasu znajdują się prawdopodobnie także techniki wspomagane komputerowo, których zastosowanie teoretycznie czyni możliwą redukcję nawet o 40.. dB.. Lepsze wyciszenie niż w innych projektach okrętów.. serii 667.. uzyskano także dzięki umieszczeniu wszystkich mechanizmów i wyposażenia we wspólnej ramie.. , odseparowanej od kadłuba sztywnego specjalnym buforem.. Zastosowano ponadto lokalne absorbery dźwięku wokół systemów energetycznych, efektywniejszą powłokę absorbującą wewnątrz i na zewnątrz kadłuba oraz pięciopłatowe śruby o ulepszonych właściwościach dźwiękowych.. Cały system powoduje obniżenie poziomu hałasu wytwarzanego przez okręty.. , do 1/3 poziomu hałasu.. (Delta III).. Okręty Projektu.. wyposażone zostały w system rakietowo-torpedowy.. TRV-671 RTM.. , składający się z czterech wyrzutni kalibru 533 mm.. W przeciwieństwie do systemu zainstalowanego na okrętach.. okręty.. otrzymały wszystkie rodzaje torped,.. rakietotorped.. przeciw podwodnych, oraz.. pozoratorów hydroakustycznych.. Okręty te otrzymały także system zarządzania walką.. Omnibus BDRM.. , zapewniający scentralizowaną kontrolę nad wszelkimi rodzajami.. operacji bojowych.. System ten zbiera i przetwarza dane oraz ułatwia wybór manewrów taktycznych oraz podejmowanie w czasie walki decyzji o wyborze broni torpedowej lub rakietowo-torpedowej.. Okręty te wyposażone zostały także w system nawigacyjny.. Szljuz.. , który zabezpiecza niezbędną dla okrętu i jego systemu balistycznego dokładność ustalenia pozycji.. Aktualizacja danych o pozycji okrętu dokonywana jest dwa razy dziennie za pomocą zainstalowanego w.. peryskopie.. systemu.. astrokorekcji.. System ten uzupełniany jest także sonarowym.. transponderem.. nawigacyjnym.. System sonarowy okrętów tego projektu stanowi.. Skat-BDRM.. Budowa pierwszego okrętu – projektu.. K-51 „Wierchoturie”.. – została rozpoczęta w.. , okręt został zwodowany w roku.. , przyjęty do służby w składzie.. Floty Północnej ZSRR.. 29 grudnia.. Stocznia 402 w Siewierodwińsku do.. roku zbudowała siedem okrętów Delta IV.. Kiedy prezydent.. Borys Jelcyn.. zatrzymał budowę dalszych okrętów tego typu, w stoczni rozpoczęta już była budowa co najmniej dwóch kolejnych jednostek.. Obecnie wszystkie jednostki tego projektu kontynuują służbę w składzie Trzeciej Flotylli Strategicznych Okrętów Podwodnych w.. Jagielnaja Guba.. Radziecko-rosyjskie i amerykańskie.. okręty balistyczne trzeciej generacji.. /.. 23 200 t.. 11 740 t.. 16 764 t.. 48 000 t.. 18 200 t.. 18 750 t.. 172,0 m.. 167,0 m.. 170,7 m.. 23,2 m.. 12,8 m.. 11,0 m.. 8,8 m.. 2 x.. VM-4SG.. 1 x.. 100 000.. 60 000 KM.. 35 000 KM.. 14 w.. 25 w.. 24 w.. 20 x.. 16 x.. R-29RMU.. 24 x.. D-5.. 6 × 400 mm.. 4 × 400 mm.. / 2 × 650 mm.. 22.. 12.. 150 osób.. 165.. Radzieckie, rosyjskie i amerykańskie.. SLBM trzeciej generacji.. SS-N-20.. SS-N-23.. w rozwoju.. 84 000 kg.. 40 500 kg.. 43 000 kg.. 33 115 kg.. 58 970 kg.. 16,0 m.. 14,8 m.. 13,4 m.. 2,4 m.. 1,9 m.. 2,1 m.. trzystopniowy.. 8300 km.. 11 547 km.. 7400 km.. 7400–12000 km.. z korekcją gwiezdną.. 500 m.. 370 m.. 80 m do 120 m.. 10 x MIRV 100 Kt.. 4 MIRV.. (testy: 10 × 100 Kt MIRV).. 8 x MIRV.. Pod koniec zimnej wojny Stany Zjednoczone opracowały i wprowadziły do służby typ okrętu, stanowiący szczytowe osiągniecie amerykańskiej podwodnej techniki i technologii wojskowej – okręty myśliwskie typu.. Seawolf.. , zwane też typem.. SSN21.. Opracowane zostały z myślą o długotrwałych patrolach na radzieckich wodach terytorialnych – zwłaszcza na morzach.. Barentsa.. Ochockim.. Ich konstrukcja umożliwiała zwalczanie radzieckich podwodnych nosicieli pocisków SLBM.. Zastosowane na okrętach.. technologie wyciszenia okrętu skutkowały obniżeniem poziomu generowanych przez jednostki tego typu hałasu do poziomu wyprzedzającego swoją epokę.. Wyciszenie okrętów.. do dziś stanowi punkt odniesienia w tym względzie, przy konstrukcji okrętów o napędzie atomowym bez względu na kraj prowadzący program konstrukcyjny.. Z powodu zakończenia zimnej wojny USA przerwały program budowy jednostek typu.. , skupiając się na budowie uniwersalnych okrętów wielozadaniowych typu.. Virginia NSSN.. New Attack Submarine.. ), nie podejmując natomiast programu budowy nowego typu jednostki SSBN.. Rosja natomiast, po chwilowo zakończonym niepowodzeniem programie budowy okrętów SSN typu.. Siewierodwińsk.. Jasień.. ), w listopadzie.. roku podjęła budowę okrętu balistycznego (SSBN) nowego typu.. „Juri Dołgoruki”.. Konstrukcja nowego projektu.. została opracowana w biurze Rubin przez zespół pod kierunkiem Kowaljewa.. Mimo że okręty typu.. Borej.. mają być znacznie mniejsze od okrętów.. , rozmiarami przekraczają wszystkie inne radzieckie i rosyjskie okręty z wyjątkiem jednostek SSGN typu.. Granit/Antiej.. ) (NATO:.. Ostatnie plany przewidywały wprowadzenie okrętu wiodącego tego projektu do służby w roku.. 2009.. , jednakże w związku z niepowodzeniami programu pocisku.. Buława.. pierwszy okręt typu.. wszedł do służby w.. 2013.. Ze strony amerykańskiej na rok.. 2014.. zaplanowane jest podjęcie prac konstrukcyjnych nad nowym typem okrętu balistycznego, w ramach programu.. SSBN-X Future Follow-on Submarine.. Obecnie od.. 2007.. roku trwają prowadzone przez US Navy oraz stocznie Newport News i Electric Boat studia konstrukcyjne oraz szacunki kosztów, natomiast w roku.. mają się rozpocząć prace badawcze w ramach tego programu.. Okręt nowego typu będzie już, prawdopodobnie, jednostką kolejnej, V generacji okrętów balistycznych.. Zarówno Związek Radziecki, jak i Stany Zjednoczone przejawiały bardzo dużą innowacyjność w zakresie konstrukcji okrętów podwodnych i przenoszonych przez nie pocisków rakietowych.. Prawdziwość tej tezy najlepiej demonstruje duża liczba konstrukcji okrętów, pocisków, jak również siłowni okrętowych, oraz tempo wprowadzania zaawansowanych technologicznie rozwiązań.. Po stracie.. „Threshera” (SSN-593).. w 1963 roku Marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych stała się jednak bardzo konserwatywna w konstruowaniu i budowie okrętów, a w pewnym zakresie także w sensie operacyjnym.. To konserwatywne podejście w konstruowaniu okrętów widoczne było na przykład w przedłużeniu stosowania stali.. Stal HY-80 – po raz pierwszy zastosowana na okrętach typu.. roku – poprzez okręty.. , używana była aż po czasy okrętów.. Skutkowało to nie tylko brakiem zwiększenia głębokości operacyjnej, ale wręcz jej zmniejszeniem dla 62 jednostek typu.. Konsekwencja, z jaką US Navy pozostawała przy tej stali, zamiast wytrzymalszej.. HY-100.. , podyktowana była problemami z obróbką tej ostatniej, a także kwestiami masy okrętów.. W oczywisty sposób wpływało to nie tylko na dopuszczalną głębokość operacyjną jednostek, lecz także na wytrzymałość kadłubów, zmniejszenie liczby narażonych na działanie ciśnienia sekcji okrętów, zmniejszenie rezerwy wyporu hydrostatycznego i marginesu dopuszczalnych przyszłych modernizacji.. W tym samym czasie głębokość operacyjna okrętów radzieckich znacząco wzrastała.. Pierwszym okrętem, w którego konstrukcji zastosowano bardziej wytrzymałą stal HY-100, był okręt wiodący typu.. „Seawolf” (SSN-21).. , zmiana ta pozwoliła okrętom tego typu powrócić na głębokość 400 metrów.. Spowodowana katastrofą „Threshera” zachowawczość amerykańskiej marynarki uwidoczniła się także w rezygnacji przez admirała Rickovera z supernowoczesnej, rewolucyjnej konstrukcji okrętu myśliwskiego opracowywanej w programie.. CONFORM.. Z drugiej strony, ostrożność US Navy prowadziła do konstrukcji reaktorów znacznie bezpieczniejszych niż radzieckie, ostrzejszych procedur bezpieczeństwa oraz lepszego wyszkolenia załóg.. Hyman Rickover.. Przez cały okres.. podstawowym czynnikiem rywalizacji technicznej floty amerykańskiej z radziecką był stopień wyciszenia okrętów.. W przeciwieństwie do kwestii prędkości oraz dopuszczalnej głębokości zanurzenia jednostek, w których okręty US Navy przeważnie ustępowały jednostkom floty radzieckiej.. , marynarce amerykańskiej przez całe dziesięciolecia udawało się utrzymać prymat technologiczny w zakresie redukcji poziomu wytwarzanych przez okręty szumów.. Amerykańskie okręty każdej generacji – zarówno myśliwskie (SSN), jak i balistyczne (SSBN) – były znacząco cichsze niż ich radzieckie odpowiedniki.. Przewaga ta często wykraczała poza poziom jednej generacji i zasadniczo utrzymuje się do dziś.. Obydwie strony prowadziły swoisty wyścig wywiadowczy, którego najważniejszym celem ze strony amerykańskiej była ocena postępów rozwoju technologii radzieckiej, ze strony radzieckiej zaś sama technologia.. Obydwie strony rywalizacji dzielił sposób organizacji zaplecza całego systemu.. Radzieckie rozwiązanie w tym zakresie daleko odbiegało od standardów zachodnich.. Zarówno okręty, jak i pociski konstruowane były przez kilka stosunkowo niezależnych biur konstrukcyjnych zatrudniających po kilka tysięcy pracowników.. Przykładowo w biurze Rubin pracowało ok.. 3000 osób, w biurze Malachit 2500, zaś w biurze Lazurit 1500.. W Stanach Zjednoczonych w początkach zimnej wojny za konstrukcję odpowiadały same stocznie –.. Mare Island Naval Shipyard.. Portsmouth Naval Shipyard.. Siergiej Gieorgijewicz Gorszkow.. (z lewej).. W erze nuklearnej zespoły konstrukcyjne amerykańskich stoczni straciły swoją niezależność na rzecz.. Bureau of Ships.. i organizacji będących jego sukcesorami.. W latach 60.. XX wieku admirał Rickover.. de facto.. przejął kontrolę nad scentralizowanym systemem.. W ZSRR każde działające pod kierunkiem szefa konstruktorów biuro miało sporą niezależność.. W latach 80.. XX wieku funkcja szefa konstruktorów została przemianowana na głównego konstruktora.. – co było spowodowane rosnącym stopniem złożoności konstrukcji.. Osoby kierujące biurami miały duży zakres niezależności, chociaż raportowały ministerstwu przemysłu stoczniowego oraz komisji przemysłu zbrojeniowego i kierownictwu marynarki wojennej.. Duży wpływ marynarki ZSRR na prace biur konstrukcyjnych zaznaczył się dopiero w czasach dowodzenia floty przez admirała.. Siergieja Gorszkowa.. Chociaż radzieckie biura konstrukcyjne miały zazwyczaj swoje specjalizacje, wraz jednak z grupą współpracujących z nimi instytutów technicznych i naukowo-badawczych, w pewnych zakresach rywalizowały ze sobą (podobnie jak amerykańskie laboratoria), co miało znaczący wpływ na osiągnięcie przez Związek Radziecki przewagi nad USA w niektórych kluczowych parametrach okrętów.. W przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych w systemie.. sowieckim.. efektywność przeznaczanych na różnego rodzaju programy środków finansowych nie miała kluczowego znaczenia.. Natomiast w USA przeznaczane na programy marynarki fundusze znajdowały się pod ścisłą kontrolą wielu komisji.. Congressional Budget Office.. Congressional Research Service.. General Accountig Office.. , które na bieżąco monitorują i kontrolują sposób wydawania środków finansowych.. Igor Spasskii.. Nie jest do dziś całkowicie jasny polityczny kontekst funkcjonowania marynarki wojennej ZSRR.. Admirał Gorszkow, który dowodził flotą przez prawie 30 lat, a przy tym sprawował funkcję zastępcy ministra obrony, bez wątpienia musiał być uwikłany na przestrzeni lat w szereg zawirowań politycznych Związku Radzieckiego.. Z całą pewnością miało to wpływ na rozwój radzieckiej marynarki wojennej, w tym floty podwodnej.. Zakres jego faktycznej władzy jakkolwiek porównywalny w zakresie systemu jednostek podwodnych z pozycją admirała Rickovera, był jednak znacznie szerszy – jako dowódcy całej floty.. Nie do przecenienia jest również rola szefa biura Rubin – profesora.. Igora Spasskiego.. Jego wpływowość i zdolność do działań zakulisowych pozwoliła mu zapewnić swojemu biuru naczelną rolę w konstrukcji jednostek.. Dość wskazać, iż w trakcie jego zatrudnienia w biurze Rubin szefowie pozostałych biur zmieniali się kilkakrotnie.. Sukcesem Spasskiego było m.. skierowanie do produkcji okrętów projektu.. Tajfun oraz okrętów rakietowych.. Oskar.. Produkcja tych olbrzymich okrętów, napotykała bowiem na opór niektórych starszych oficerów marynarki, przedstawicieli rządu oraz rywali przemysłowych.. Ich wątpliwości oparte były przede wszystkim na kosztach budowy tych jednostek oraz dostępności surowców.. Podobnie jednak jak Rickover w marynarce amerykańskiej, Spasski potrafił wykorzystać swoje wpływy dla przeforsowania produkcji własnych projektów.. W Związku Radzieckim kluczowa rolę w rozwoju morskich systemów rakietowych odgrywały marynarka wojenna, ministerstwo przemysłu stoczniowego oraz ministerstwo budowy maszyn.. Marynarka opracowywała specyfikacje okrętów oraz ich uzbrojenia, a także plany ich wprowadzenia do służby.. Ministerstwo przemysłu stoczniowego odpowiedzialne było za opracowanie i konstrukcję jednostek, jak również.. min.. torped.. , wyposażenia elektromechanicznego i hydroakustycznego, a także wyposażenia radiotechnicznego.. Ministerstwo budowy maszyn natomiast sprawowało pieczę nad rozwojem i produkcją głowic nuklearnych oraz reaktorów.. Ministerstwa przemysłu radiowego, wyposażenia komunikacyjnego, instrumentów oraz wyposażenia elektronicznego brały udział w tworzeniu systemów radiotechnicznych, nawigacyjnych oraz komunikacyjnych.. Centralną pozycję w całym systemie zajmowała wojskowo-przemysłowa komisja rady ministrów ZSRR.. Po upadku ZSRR komisja ta przestała istnieć, zaś jej zadania przejęła bezpośrednio rada ministrów Federacji Rosyjskiej, ministerstwo obrony oraz państwowa komisja przemysłu obronnego i poszczególne przedsiębiorstwa.. Wszystkie radzieckie konstrukcje podwodnych nosicieli pocisków balistycznych powstały w dwóch biurach konstrukcyjnych podległych ministerstwu przemysłu stoczniowego – Centralnym Biurze Konstrukcyjnym Nr 16 (TsKB-16) (po.. Centralne Biuro Konstrukcyjne Wołna – po.. podległe.. Biuru Budowy Maszyn Morskich Malachit.. ) oraz Centralnym Biurze Konstrukcyjnym Nr 18 (TsKB-18) (aktualnie Centralne Biuro Wyposażenia Morskiego Rubin lub Rubin TsKB-18 MT).. TsKB-18 szybko stał się radzieckim monopolistą w zakresie konstrukcji jednostek strategicznych, a jego sukcesor – biuro Rubin pozostaje nim w Rosji do dziś.. Mimo dominującej roli tego biura znaczący udział w radzieckich osiągnięciach w konstrukcji okrętów balistycznych miały także inne instytuty podległe ministerstwu przemysłu stoczniowego.. W szczególności dotyczy to.. Centralnego Instytutu Naukowo-Badawczego im.. Kryłowa.. , odpowiedzialnego za naukowe i techniczne opracowania specyfikacji właściwości taktycznych okrętów podwodnych.. Instytut ten do dziś jest wiodącą krajową organizacją zajmująca się badaniami nad zagadnieniami manewrowości, poziomu szumów, wytrzymałości kadłubów oraz elektromagnetyzmem okrętów.. Jest w tym zakresie odpowiednikiem amerykańskiego David Taylor Naval Ship Research and Development Center w.. Carderock.. Maryland.. Technologie zautomatyzowanych oraz obsługiwanych przez załogę systemów kontroli rozwijane były natomiast przez Stowarzyszenie Naukowo-Produkcyjne Aurora w Leningradzie.. Podstawowym problemem radzieckiego systemu konstrukcji, budowy oraz obsługi atomowych okrętów podwodnych była niska jakość wykonania materiałów, a także brak odpowiedniej infrastruktury zaplecza.. Jakość wykonania była problemem wszystkich rodzajów radzieckich sił zbrojnych, co niejednokrotnie doprowadzało do irytacji najwyższe władze tego kraju.. W swoim czasie.. Nikita Chruszczow.. pytał:.. Kiedy oni (Amerykanie) rozpoczynają seryjną produkcję, nie produkują wadliwych części.. Co nie pozwala nam produkować tak samo?!.. W konsekwencji, mimo iż w niektórych aspektach radzieckie technologie budowy kadłubów przewyższały technologie stosowane w Stanach Zjednoczonych, doskonałe parametry okrętów radzieckich miały w wielu przypadkach charakter jedynie teoretyczny.. W celu zmniejszenia negatywnych następstw niskiej jakości radzieckie okręty miały bardziej złożoną strukturę, z większą liczbą sekcji.. Z jednej strony pozwalało to na zwiększenie przeżywalności okrętu i załogi, z drugiej zaś prowadziło do produkcji okrętów wymagających większego zakresu prac konserwacyjnych.. Ten ostatni aspekt jest o tyle istotny, iż dotykał innego problemu radzieckiej marynarki wojennej – niedostatku odpowiednio wykwalifikowanych kadr.. Produkcja atomowych balistycznych okrętów podwodnych była w Związku Radzieckim skupiona w dwóch stoczniach: Zakładzie nr 402 – dzisiejsza stocznia.. Siewiernoje Maszynostroitielnoje Priedprijatije.. w Siewierodwińsku oraz w Zakładzie nr 199 (stocznia im.. Leninowskiego Komsomołu) – dzisiejszy.. Amurskij Sudostroitielnyj Zawod.. Amerykański przemysł obronny w trakcie zimnej wojny cechował się stosunkowo wysoką jakością wykonania komponentów, a także łatwym dostępem do bazy przemysłowej zaawansowanych technologii (np.. elektroniki, urządzeń i – w późniejszym okresie – komputerów).. Dodatkowo relatywnie otwarte amerykańskie społeczeństwo pozwalało na przyspieszającą postęp technologiczny łatwą wymianę doświadczeń.. Także oparcie gospodarki na przemyśle prywatnym, pozwalało na szybszą reakcję na zmieniające się potrzeby marynarki wojennej.. Podobnie jak w ZSRR, budową balistycznych okrętów podwodnych zajmowały się w USA dwie stocznie: wszechstronna.. oraz wyspecjalizowana w atomowych okrętach podwodnych.. Podobnie jak amerykańskie okręty myśliwskie o napędzie jądrowym jednostki balistyczne tego kraju spędzały w morzu znacznie więcej czasu niż ich radzieckie odpowiedniki.. Począwszy od wczesnych lat 60.. XX wieku, Stany Zjednoczone w każdym momencie utrzymywały na patrolach więcej niż połowę swoich okrętów SSBN.. W przypadku Związku Radzieckiego natomiast odsetek stale utrzymywanych w morzu jednostek SSBN nie przekraczał zwykle 15%.. Większość pozostałych sił utrzymywana była natomiast w gotowości do wyjścia w morze, z niskim stopniem alarmu strategicznego.. Marynarka radziecka przeprowadziła kilkanaście zakrojonych na wielką skalę manewrów mających dowieść skuteczności takiego modelu operacyjnego.. Model ten oparty był na założeniu, że radziecki wywiad zapewni odpowiednio wczesne ostrzeżenie o możliwym konflikcie z Zachodem i szybkie rozmieszczenie po takim ostrzeżeniu w pełni uzbrojonych sił jest bardziej efektywne od stałego utrzymywania wysokiego odsetka sił na pozycjach operacyjnych.. Model ten jednak nie sprzyjał systematycznemu i intensywnemu szkoleniu załóg w warunkach operacyjnych, stąd ich doświadczenie operacyjne było znacząco mniejsze niż załóg amerykańskich.. Powiązane z zagadnieniami operacyjnymi były też kwestie przygotowania radzieckiego zaplecza remontowego do obsługi nowych konstrukcji podwodnych.. W niektórych przypadkach nowe konstrukcje okrętów stawiały tak unikalne wymagania w zakresie remontów i obsługi, iż upływała nie raz cała dekada lub więcej, zanim dostępne stawały się urządzenia zaplecza niezbędne do obsługi okrętów nowych projektów.. Według amerykańskiego wywiadu tamtego czasu, niedobory radzieckiego zaplecza remontowego prowadziły do szybszego zużycia okrętów.. Jak stwierdził wiceadmirał.. Thomas A.. Brooks.. , były.. dyrektor wywiadu US Navy.. Oni nie mieli wystarczającej ilości miejsc do przeprowadzania remontów z właściwą częstotliwością.. Sprawę pogarszała także wielość typów (projektów) okrętów, co utrudniało zarówno produkcję, jak i obsługę w trakcie eksploatacji.. Tak duże zróżnicowanie typów stało się nawet przedmiotem krytyki ze strony kilkunastu oficerów marynarki oraz konstruktorów.. Jeden z nich – kapitan III rangi.. Gieorgij I.. Swiatow.. posunął się za daleko, krytykując program budowy wielu typów okrętów, podczas spotkania.. 15 stycznia.. roku z ówczesnym wicepremierem ZSRR i sekretarzem partii odpowiedzialnym za produkcje zbrojeniową.. Dmitrijem Ustinowem.. Argumentując na przykładzie amerykańskim, Swiatow twierdził, iż marynarka radziecka mogłaby mieć dwa razy więcej okrętów za tę samą cenę, gdyby dysponowała jedynie dwoma typami atomowych okrętów podwodnych i obydwa używałyby tego samego modelu reaktora.. Radzieckie kadry inżynierskie były w wysokim stopniu wąsko specjalizowane, w przeciwieństwie do szerzej wyedukowanych i bardziej mobilnych inżynierów amerykańskich.. Obydwa systemy mają swoje wady i zalety, jednakże różnice były znaczące i prowadziły do tego, iż produkty obu państw charakteryzowały się odmiennymi cechami.. W zakresie broni podwodnych, radzieckie okręty były bardziej wyspecjalizowane, amerykańskie natomiast bardziej wielozadaniowe.. Kwestia zasobów ludzkich odbijała się również na samej konstrukcji okrętów.. Z uwagi na wielkość floty podwodnej marynarka radziecka wymagała dużej liczby personelu, rekrutowanego i szkolonego w systemie nie zawsze efektywnego powszechnego poboru.. W systemie opierającym się na krótkoterminowych poborowych oraz – w większości – zawodowych oficerach, trudno było ukształtować spójną i kompetentną bazę ludzką floty, a związane z tym problemy nękały flotę radziecką do samego końca istnienia ZSRR.. Wyżsi oficerowie radzieccy pracowali w systemie premiującym ilość ponad jakość.. Często celowo zmieniali statystyki, preferując pozory ponad rzeczywistość.. Fałszując dane lub raporty tuszowali fakty zamiast wykazywać inicjatywę w celu niwelacji niedociągnięć.. Skala tego zjawiska była dostrzegana przez znaczną część najwyższych oficerów oraz konstruktorów okrętów, co doprowadziło do konstatacji, że najlepszym wyjściem w tej sytuacji będzie możliwie jak największy stopień automatyzacji okrętów podwodnych.. Najważniejsi konstruktorzy wierzyli, iż usunięcie czynnika ludzkiego z najistotniejszych elementów okrętu jest kluczem do zwiększenia bezpieczeństwa jednostki.. – było to podejście dokładnie odwrotne niż w przypadku amerykańskim.. Przez pierwsze 15 lat zimnej wojny amerykańskie okręty podwodne były obsługiwane przez relatywnie wąską elitę, w całości dobrowolną grupę.. W konsekwencji zakrojony na szeroka skalę program okrętów.. doprowadził do powstania problemu obsady jednostek.. US Navy bowiem musiała w ciągu sześciu lat zapewnić 82 załogi o najwyższym stopniu wyszkolenia, po 136 osób każda, plus załogi dla dwudziestu nowych okrętów myśliwskich – po około 100 osób na każdą jednostkę.. Stało się to wąskim gardłem programu, powodem przeprowadzenia bardzo trudnego naboru, w którym do służby na nowych jednostkach podwodnych w latach 60.. XX wieku przyjmowano nieraz starszych oficerów i marynarzy.. Marynarka amerykańska aż do masowej redukcji personelu po zakończonej zimnej wojnie nie otrząsnęła się z wszystkich błędów popełnionych przez zatrudnionych w ten sposób z konieczności oficerów oraz polityki personalnej tego okresu.. US Navy nie szukała rozwiązania problemów personalnych na drodze znacznego zwiększenia stopnia automatyzacji okrętów.. Ostatnie typy amerykańskich okrętów podwodnych zredukowały liczbę członków załóg zaledwie o pięć procent względem liczebności załóg sprzed dwudziestu pięciu lat.. W rzeczywistości taka sytuacja jest dla amerykańskiej marynarki satysfakcjonująca, nie zmieniają tego stanu nawet najnowocześniejsze myśliwskie okręty typu.. Virginia.. W tym samym okresie liczebność załóg na okrętach radzieckich zmalała radykalnie.. Radzieckie okręty SSN projektu.. 945.. Sierra.. ) obsługiwane były przez 60 osób – mniej niż połowę liczby osób obsługujących odpowiadające im okręty amerykańskie.. Prawdopodobnie jeszcze ciekawszym jest porównanie amerykańskich okrętów balistycznych typu.. z radzieckimi okrętami projektu.. Okręty amerykańskie wyposażone są w tym przypadku w pojedynczy reaktor,.. natomiast ma dwie siłownie nuklearne.. Podczas gdy okręty radzieckie – przy dwóch reaktorach – wymagają w morzu mniejszego zakresu obsługi przez człowieka niż amerykańskie przy jednym; podczas pobytu w porcie wymagają znacznie większego zakresu wsparcia i bieżącej obsługi konserwacyjno-remontowej.. Z drugiej strony koszty utrzymania załogi okrętu (płace, szkolenie i trening oraz zaopatrzenie) są znacznie wyższe niż koszty utrzymania pracowników na lądzie.. Tabela 7: Wielkość załóg niektórych typów okrętów podwodnych.. (podwodna).. 6927 t.. 25.. 141.. 4+24.. 163.. VLS.. 7102 t.. 37.. 9137 t.. 50.. 134.. 2003.. 7835 t.. 971 Akuła.. 10 700 t.. 40.. 73.. 949 Oscar.. 22 500 t.. 8+24.. 107.. 945 Sierra.. 8300 t.. Tabela 8: Radzieckie i rosyjskie systemy rakietowe.. System.. Okręty.. Oznaczenie radzieckie.. D-1.. SS-1c Scud-A.. W611, AW611.. Zulu, Zulu V.. D-2.. D-3.. D-4.. Zulu IV.. Golf II.. Hotel II.. Yankee I.. SS-NX-13.. Golf IV.. D-5M.. D-5U.. D-6.. 613D6.. D-7.. D-8.. 702.. D-9.. Golf III.. Hotel III.. D-9R.. D-29RM.. D-11.. Yankee II.. D-19.. Golf V.. D-19UTTKH.. SS-N-28 Grom.. 941U.. D-29RMU (?).. R-29RMU Siniewa.. (?).. R-30 Buława.. SS-NX-30.. Tabela 10: Generacje najważniejszych bojowych.. konstrukcji z napędem jądrowym.. Zestawienie ogólne, odmienne od podziału generacyjnego okrętów balistycznych.. Generacja.. Stany Zjednoczone.. („Nazwa”/.. Związek Radziecki/Rosja.. Nazwa serii.. SSN „.. Nautilius.. SSN.. 627.. 645.. mod.. Skate.. SSBN.. SSRN.. Triton.. SSGN.. Echo I.. SSGN „.. Halibut.. Echo II.. 661.. Anczar.. Papa.. Tullibee.. Washington.. Kal’mar.. Delta III'.. 670.. Charlie.. Sturgeon.. Jorsz.. Victor.. Narwhal.. Lira.. III.. Lipscomb.. Delfin.. 685.. Plawnik.. Mike.. Improved Los Angels.. Barakuda.. Granit.. Oscar I.. 971.. Akula.. IV.. 885.. Tabela 11: Porównanie podstawowych parametrów taktycznych najważniejszych pocisków.. Start.. N – nawodny.. P – podwodny.. P.. N / P.. Zasięg (km).. 150–167.. 600.. 1400.. 2225.. 2775.. 4635.. 2400.. 7800.. 9100.. 8000 (RV).. 6500 (MIRV).. 7400.. 8300.. Głowice.. 1 x RV.. 3 x MRV.. 10–14 x MIRV.. 3 lub 7 x MIRV.. 8 MIRV.. 10 x MIRV.. 4 x MIRV.. Celność.. (CEP m).. 1500.. 4000.. 2800.. 1800.. 1200.. 900.. 450.. 1900.. 370.. 80–120.. 500.. Tabela 12: Porównanie podstawowych parametrów taktycznych najważniejszych typów okrętów,.. w zakresie zdolności wystrzeliwania pocisków balistycznych.. George.. Głębokość.. odpalenia (m).. 0.. 40–50.. 18,3.. ok.. (brak danych).. 55.. Prędkość maksymalna.. *.. (w).. ≤ 12.. ≤ 15.. ≤ 4.. 0–1.. 3–5.. ≤ 5.. ≤ 6.. Szybkość.. odpalenia pocisków.. Przygotowanie do odpalenia.. 1 pocisku: 2 h, drugi pocisk po 5 min.. 3 / 12 min.. 1 / min.. 1 / 8 s.. 4 salwy po 4 pociski.. 3 min.. pomiędzy salwami.. 2 salwy: 12 + 4 pociski.. 1 / 15 s.. * Maksymalna prędkość okrętu w trakcie odpalania pocisku.. Zgodnie ze słowami Kapitana 2 Rangi W.. L.. Bieriezowskiego:.. Przygotowanie do startu pocisku zajmowało bardzo dużo czasu.. Wynurzenie, obserwacja i ustalenie pozycji, studiowanie kompasów – około godziny i dwudziestu, trzydziestu minut.. To monstrualnie długi czas.. Okręt mógł zostać wykryty i dokładnie namierzony jeszcze przed wynurzeniem [w celu odpalenia].. Pierwszy amerykański test w pełni uzbrojonego w głowice nuklearną pocisku odbył się pół roku później.. DCI.. Robert Gates.. w trakcie swej wizyty w Moskwie w październiku.. roku dostarczył rosyjskiemu rządowi taśmę wideo z zarejestrowaną ceremonią pogrzebową.. W ramach projektu 701 okręt.. został zmodyfikowany do przenoszenia sześciu pocisków.. RSM-40.. SS-N-8.. ), pod natowskim oznaczeniem.. Pierwotnie stosowany dla określenia okrętów balistycznych akronim.. FBM.. oznaczał „.. Fleet Ballistic Missile.. Circular Error Probable.. (CEP) pocisków.. do dziś jest tajny, jednakże odtajnione memorandum sekretarza marynarki z.. 30 stycznia.. roku wskazuje na CEP pocisku.. A-1 na dystansie 1200 mil morskich – 4,8 do 6,4 km, zaś.. A-2 (1500 Mm) – CEP 3,2 km (Op.. cit.. Norman Polmar: „Cold War Submarines.. ” (Notes)).. Nowsze źródła jednak wskazują na celność Polaris A-1:1800m, A-2: 1200 m, A-3: 900 m.. Akronim UGM oznacza.. (U)nderwater [to] (G)round (M)issile.. (Pocisk podwoda-ziemia).. od stycznia.. do stycznia.. sprawował funkcję.. sekretarza obrony USA.. Jednostki.. zmodyfikowane do zadań SEAL.. W nawiasach podano daty konwersji: „.. Sam Houston” SSN-609.. 1985.. „John Marshall” SSN-611.. „Kamehameha” SSN-642.. „James K.. Polk” SSN-645.. 1993.. Doszło nawet do sytuacji w której zarząd stoczni Newport News zagroził US Navy przerwaniem budowy okrętów dla niej, jeśli admirał Rickower będzie bez uprzedzenia przyjeżdżał na teren stoczni.. (Op.. Cold War Submarines s.. 191).. Dla przykładu: najnowocześniejsze rosyjskie pociski SLBM i ICBM mają CEP rzędu 350–800 metrów.. Nie należy mylić okrętów typu.. 941 (w kodzie NATO:.. ) z myśliwskimi okrętami projektu.. (typu.. Bars.. ), znanymi w kodzie NATO i literaturze anglojęzycznej jako typ.. Beam.. – szerokość okrętu mierzona pomiędzy dwoma skrajnymi punktami jednostki, np.. najdalszymi punktami sterów głębokości – często wystających poza szerokość samego kadłuba.. 1,00.. 1,01.. 1,02.. 1,03.. 1,04.. 1,05.. 1,06.. 1,07.. 1,08.. 1,09.. 1,10.. 1,11.. 1,12.. 1,13.. 1,14.. 1,15.. 1,16.. 1,17.. 1,18.. 1,19.. 1,20.. 1,21.. 1,22.. 1,23.. 1,24.. 1,25.. 1,26.. 1,27.. 1,28.. 1,29.. 1,30.. 1,31.. 1,32.. 1,33.. 1,34.. 1,35.. 1,36.. 1,37.. 1,38.. 1,39.. 1,40.. 1,41.. 1,42.. 1,43.. 1,44.. 1,45.. 1,46.. 1,47.. 1,48.. 1,49.. 1,50.. 1,51.. 1,52.. 1,53.. 1,54.. 1,55.. 1,56.. 1,57.. 1,58.. 1,59.. 1,60.. 1,61.. 1,62.. 1,63.. 1,64.. 1,65.. 1,66.. 1,67.. 1,68.. 1,69.. 1,70.. 1,71.. 1,72.. 1,73.. 1,74.. 1,75.. 1,76.. 1,77.. 1,78.. 1,79.. 1,80.. 1,81.. 1,82.. 1,83.. 1,84.. Norman Polmar:.. Cold War Submarines, The Design and Construction of U.. and Soviet Submarines.. K.. More.. Potomac Books, Inc,.. , s.. 115-126.. ISBN 1-57488-530-8.. Joel Carpenter, Project 1947:.. The Ghost Rockets.. Richard G.. Hewlett:.. Nuclear Navy, 1946-1962.. Francis Duncan.. University of Chicago Press,.. ISBN 0-2.. Claremont Institute:.. Missiles of the World: SS-1A.. 5,00.. 5,01.. 5,02.. 5,03.. 5,04.. 5,05.. 5,06.. 5,07.. 5,08.. 5,09.. 5,10.. 5,11.. 5,12.. 5,13.. 5,14.. 5,15.. 5,16.. 5,17.. 5,18.. 5,19.. 5,20.. 5,21.. 5,22.. 5,23.. 5,24.. 5,25.. 5,26.. 5,27.. 5,28.. 5,29.. 5,30.. 5,31.. 5,32.. 5,33.. 5,34.. 5,35.. 5,36.. 5,37.. 5,38.. 5,39.. 5,40.. 5,41.. Frank von Hippel, Oleg Bukharin, Timur Kadyshev, Eugene Miasnikov, Pavel Podvig:.. Russian Strategic Nuclear Forces.. The MIT Press,.. ISBN 0-26266-1810.. Boomers of Holy Loch.. Edward Keefer:.. Foreign Relations of the United States, 1958–1960, vol.. III, National Security Policy; Arms Control and Disarmament.. David W.. Mabon.. Government Printing Office,.. ISBN 0160481252.. Według szefa projektu 667A biura CKB-18 – Kowaljewa.. A.. M.. Owczarenko:.. Analysis of the Effectiveness of Groupings of Design 667A (AU) RPKSN [SSBN] in the System of the Soviet Union’s Strategic Nuclear Forces.. Proceedings of the Scientific – Technical Conference „.. The Second Makeev Readings.. ” series XIV, edition 1 (4).. W wariancie.. z 3 do 7 RV zasięg wynosi 3000 km.. Federation of American Scientists.. Agreements.. The Defense Monitor:.. Preparing for Nuclear War: President Reagan’s Program.. FAS:.. The W76 Warhead.. New York Times: „.. Navy Trident 2 Missile Explodes In Its First Underwater Test Firing.. Pacific Life Research Center: „.. Trident Submarine Missile System: The Ultimate First-Strike Weapon.. Trident Submarine.. Traktat.. Memorandum of Understanding.. Do czasu rozpoczęcia programu pocisku R-30.. , Moskiewski Instytut Technologii Cieplnych konstruował jedynie pociski startujace z wyrzutni lądowych.. Eugieni Miasnikow:.. The Future of Russia’s Startegic Nuclear Forces: Discusions and Arguments.. Moskwa: Centrum Kontroli Zbrojeń, Energii i Studiów Środowiskowych,.. Bez elementów ułatwiających start.. Inne niż traktatowe źródła określają zasięg.. na 10 000 km.. wybudowano zaledwie trzy jednostki, z planowanych 29 okrętów typu.. Global Security: „Weapons of Mass Destruction (WMD).. 24,00.. 24,01.. 24,02.. 24,03.. 24,04.. 24,05.. 24,06.. 24,07.. 24,08.. 24,09.. 24,10.. 24,11.. 24,12.. 24,13.. 24,14.. 24,15.. 24,16.. 24,17.. 24,18.. 24,19.. 24,20.. 24,21.. 24,22.. 24,23.. 24,24.. 24,25.. 24,26.. 24,27.. 24,28.. 24,29.. 24,30.. 24,31.. 24,32.. Cold War Submarines.. 323-334.. Krylov Central Scientific Research Institute.. ISBN 0-22633-219-5.. ISBN 0-2626.. Warfare.. ru.. Nation Master Encyclopedia:.. Golf class.. Colloquium on Contemporary History Project:.. The Polaris a revolutionary missile system and concept.. [dostęp 21 stycznia 2009].. Generacje balistycznych okrętów podwodnych.. I generacja.. II generacja.. III generacja.. IV generacja.. Rosja.. James Madison.. Benjamin Franklin.. Resolution.. Vanguard.. Francja.. Le Rédoutable.. Le Triomphant.. ChRLD.. 092.. 094.. Historia rozwoju amerykańskich i radzieckich morskich systemów balistycznych.. United States Submarine Force.. Dowództwa.. Chief of Naval Operations.. Commander, Submarine Force.. ComSubLant.. ComSubPac.. Typy okrętów z napędem.. spalinowo-elektrycznym.. C.. D.. E.. F.. G-2.. L-1.. O-1.. seria S.. S-1.. S-3.. S-42.. S-48.. AA.. Cachalot.. Shark.. Porpoise.. Perch.. Salmon.. Sargo.. Tambor.. Mackerel.. Gato.. Balao.. Tench.. K1.. Tang.. Grayback.. Sailfish.. Barbel.. Typy okrętów.. z napędem atomowym.. Thresher.. 688i.. Ohio/Trident.. Okręty unikatowe.. Turtle.. Hunley.. Plunger.. Holland.. G-1.. G-4.. M-1.. S-2.. Argonaut.. Dolphin.. Darter.. X-1.. Nautilus.. Albacore.. Glenard P.. Głębinowe i doświadczalne.. Trieste.. "Trieste II".. "Mystic".. "Avalon".. NR-1.. "Dolphin".. "Albacore".. "Kokanee".. Zaplecze.. Bazy.. New London.. Norfolk.. Rota.. Kings Bay.. Puget Sound.. NB San Diego.. NSB San Diego.. Yokosuka.. Fremantle.. Stocznie.. Nautilus Submarine Boat Company.. Lake Torpedo Boat.. Washington Navy Yard.. New York Shipbuilding.. Ingalls Shipbuilding.. Fore River Shipyard.. San Francisco Naval Shipyard.. San Francisco Bay Naval Shipyard.. Puget Sound Naval Shipyard IMF.. Projekty.. GUPPY.. Closed-cycle propulsion.. Miniaturowe okręty podwodne.. SUBROC.. SLMM.. Ohio-class Replacement Program.. Trident E-6.. RRW.. Uzbrojenie i urządzenia.. Mark 3 Type A.. Mark 4.. Mark 6.. Mark 7.. Mark 10.. Mark XIV.. Mark 16.. Mark 18.. Mark 19.. Mark 20.. Mark 23.. Mark 27.. Mark 28.. Mark 29.. Mark 31.. Mark 33.. Mark 35.. Mark 36.. Mark 37.. Mark NT37.. Mark 38.. Mark 39.. Mark 40.. Mark 42.. Mark 43 Mod 1.. Mark 43 Mod 3.. Mark 45 Astor.. Mark 46.. Mark 47.. Mark 48.. Mark 50 Barracuda.. Mark 51.. Sensory.. SJ.. SOSUS.. TB-16.. TB-23.. TB-29.. LWAA.. BQR-19.. BQQ-5.. BQS-13.. FCS Mk.. 113.. Regulus.. Sub Harpoon.. Tomahawk SLCM.. Sea Lance.. S1C.. S1G.. S1W.. S2C.. S2G.. S2W.. S2Wa.. S3G.. S3W.. S4G.. S4W.. S5G NCR.. S6G.. S7G.. D1W.. S6W.. S9G.. Mark 500 Evader.. W87.. Miny.. Mark 57.. Mark 60 Captor.. Mark 67 SLMM.. Postacie.. John Holland.. Simon Lake.. Elmo Zumwalt.. Katastrofy i wypadki.. Scorpion.. Artykuły przekrojowe.. okręt podwodny.. System rakietowy Polaris-Poseidon.. Historia amerykańskich i radzieckich morskich systemów balistycznych.. Listy.. typy okrętów podwodnych.. utraconych okrętów podwodnych.. reaktorów napędowych.. Radzieckie stocznie i biura konstrukcyjne okrętów podwodnych po II wojnie światowej.. Rosyjska FSRR.. Zakład 402.. ) •.. Zakład 893.. (Siewierodwińsk) •.. Zakład 199.. Komsomolsk n.. Amurem.. Zakład 189.. Leningrad.. Zakład 194.. (Leningrad) •.. Zakład 196.. Zakład 112.. Gorki.. Ukraińska SSR.. Zakład 444.. Mikołajów.. Biura konstrukcyjne.. CKB-18 (Rubin).. Biuro Antypina.. SKB-143 (Malachit).. CKB-16 (Wołna).. SKB-112 (Lazurit).. php?title=Amerykańskie_i_radzieckie_morskie_systemy_balistyczne oldid=40327819.. Amerykańskie pociski SLBM.. Atomowe - strategiczne okręty podwodne.. Radzieckie pociski SLBM.. Pociski balistyczne okresu zimnej wojny.. Amerykańskie okręty podwodne okresu zimnej wojny.. Strony przeglądowe - historia.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 01:12, 3 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Ameryka%C5%84skie_i_radzieckie_morskie_systemy_balistyczne
    Open archive

  • Title: Yakumo – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Yakumo.. Yakumo (八雲).. Vulcan.. Szczecin.. marzec.. 1898.. 1899.. Nippon Kaigun.. 20 czerwca.. złomowany.. 9646 t normalna.. 288 ton pełna.. 132,3 m.. 19,6 m.. 7,3 m.. 20,5 węzłów.. maszyny parowe.. o mocy 15.. 500 KM, 24 kotły parowe, 2 śruby napędowe.. 4 x.. 203.. mm (2xII),.. 12 x.. 152.. mm (12xI),.. 76.. 8 x.. mm (8xI),.. 5.. wt.. 457.. mm (5xI) (stan na 1904).. burty: do 178 mm (Krupp),.. wieże: 152 mm,.. pokład: 51 mm.. 581-700.. jap.. 八雲.. krążownik pancerny.. japońskiej marynarki wojennej.. z początku.. , zbudowany w Niemczech.. Opis okrętu.. Ocena.. Historia służby.. Wojna rosyjsko-japońska – 1904.. Wojna rosyjsko-japońska – 1905.. Dalsza służba.. II wojna światowa.. Dane techniczne.. Krążownik "Yakumo" został zamówiony przez.. Japonię.. w niemieckiej stoczni.. , w ramach wielkiego drugiego programu rozbudowy floty z lat 1895/1896, zakładającego budowę m.. sześciu.. krążowników pancernych.. Cztery z nich zbudowane zostały w Wielkiej Brytanii, po jednym okręcie zamówiono w Niemczech i Francji (".. Azuma.. ") w celu porównania metod budowy stosowanych przez państwa wiodące w dziedzinie konstrukcji okrętów.. Japończycy jednak narzucili konstruktorom niemieckim i francuskim szczegółowe wymagania, oparte na brytyjskim projekcie krążowników pancernych typu.. Asama.. , skutkiem czego było powstanie bardzo podobnych do siebie pod względem charakterystyk okrętów, odmiennych od projektowanych dla marynarki niemieckiej i francuskiej.. Stępkę pod budowę "Yakumo" położono w marcu.. , wodowano go 8 lipca.. , a wszedł do służby japońskiej 20 czerwca.. Konstrukcja okrętu była zbliżona do budowanych w Wielkiej Brytanii dla Japonii typów.. Izumo.. i budowanej we Francji ".. Azumy.. Wszystkie one miały mało typowy dla krążowników pancernych gładkopokładowy kadłub ze stosunkowo niewysokimi burtami na dziobie i rufie oraz centralnym kompleksem niewysokich.. nadbudówek.. Dziób wszystkich miał formę.. taranową.. , z lekko wysuniętą do przodu częścią podwodną.. Artyleria główna była umieszczona w dwóch dwudziałowych.. wieżach.. na pokładzie dziobowym i rufowym, o kształcie owalnym w rzucie z góry i pionowych ścianach.. Architekturę okrętów uzupełniały mało rozbudowane nadbudówki, dziobowa i rufowa, z masztami z przodu i tyłu centralnego kompleksu nadbudówek (dziobowa obejmowała pancerną wieżę dowodzenia i nad nią przeszkloną.. sterówkę.. z odkrytym mostkiem na dachu, rufowa – zapasowe opancerzone stanowisko dowodzenia).. Architektura i sylwetka "Yakumo" była podobna zwłaszcza do "Azumy" – oba okręty miały długi centralny kompleks nadbudówek i w konsekwencji szeroko rozstawione maszty oraz wieże artyleryjskie umieszczone blisko dziobu i rufy.. Od "Azumy" odróżniały go przede wszystkim trzy stosunkowo niskie i szerokie kominy na śródokręciu, w równych odstępach ("Azuma" miała trzeci komin oddalony od pozostałych).. Krążowniki typu.. miały krótszy kompleks nadbudówek i trzy wysokie, cienkie kominy, a.. – dwa kominy; oba typy angielskiej budowy różniły się też rozmieszczeniem kazamat artylerii średniej.. Kadłub "Yakumo", przy takiej samej długości, był nieco węższy niż w typie.. (stosunek długości do szerokości 6,3:1 wobec 5,8:1).. Podobnie jak w typie.. siłownia składała się z 24 kotłów parowych Belleville.. Kadłub miał bardziej zaawansowany podział wewnętrzny, niż na krążownikach angielskiej budowy i dzielił się łącznie na 247 wodoszczelnych przedziałów (z tego 38 w podwójnym dnie); na prawie całej długości miał podwójne dno i burty.. Opancerzenie okrętu powtarzało zasadniczo schemat typu.. , z pewnymi zmianami.. Główny pas pancerny na linii wodnej rozciągał się na całej długości okrętu i miał wysokość 2,15 m, z czego 1,55 m przy normalnym zanurzeniu znajdowało się pod powierzchnią wody.. Pas miał największą grubość 178 mm na długości 68,4 m na śródokręciu – w rejonie siłowni.. Na dziobie i rufie pas miał grubość 89 mm.. Nad głównym pasem był krótszy górny pas grubości 127 mm (wymiary 61,6 × 2,4 m), tworzący z grodziami na jego końcach pancerną cytadelę (dziobowa gródź pancerna – 152 mm, rufowa – 32 mm).. Płyty grubości 127 mm i większej wykonano ze.. stali cementowanej Kruppa.. , cieńsze ze stali niklowej.. Ochronę horyzontalną stanowił wewnętrzny pokład pancerny z miękkiej stali niklowej, w przekroju poprzecznym o profilu trapezowym.. Skosy pokładu wzmacniały ochronę burt, dochodząc do dolnej krawędzi głównego pasa pancernego.. Grubość pokładu wynosiła 51 mm.. Stała.. wyrzutnia torpedowa.. na dziobie była opancerzona po bokach płytami 152 mm (wymiary 6,55 × 2,85 m), nad głównym pasem pancernym.. Pancerz wież i wewnętrznych.. barbet.. artylerii głównej wynosił 152 mm, a dachu wież 25 mm.. Kazamaty dla ośmiu dział kalibru 152 mm opancerzone były z zewnątrz płytami 152 mm (z boków, tyłu i góry – 51 mm), pozostałe cztery działa miały pancerne maski ochronne.. Wieża dowodzenia miała pancerz aż 356 mm, od góry 25 mm.. Zapasowe stanowisko dowodzenia na rufie miało ściany grubości 76 mm.. "Yakumo" podczas wyposażania w Szczecinie.. Uzbrojenie było standardowe dla japońskich krążowników pancernych programu 1895/1896.. Uzbrojenie główne stanowiły cztery działa kalibru 203 mm o długości lufy 45.. kalibrów.. , systemu Armstronga, umieszczone w dwóch.. Wieże obracane były elektrycznie.. Kąt ostrzału każdej z nich wynosił 250°.. Lufy dział były na wysokości 7,2 m nad linią wodną na dziobie, 6,7 m – na rufie.. Amunicja była rozdzielnego ładowania, składała się z pocisków przeciwpancernych i burzących.. Wprowadzone przed wojną rosyjsko-japońską nowe pociski przeciwpancerne okazały się jednak mało skuteczne przeciw celom pancernym, gdyż wybuchały w momencie uderzenia w pancerz, zamiast przebijać go.. Zapas amunicji był mniejszy niż na okrętach angielskiej budowy i wynosił 80 pocisków na działo w stosunku do 120 na jednostkach angielskich, z uwagi na umieszczenie całego zapasu amunicji pod pokładem pancernym i przesunięcie wież i komór amunicyjnych ku węższym krańcom kadłuba (podobnie "Azuma").. W odróżnieniu od nich całość zapasu pocisków umieszczona była w komorach w kadłubie, a nie w wieżach.. Artylerię średnią stanowiło 12 dział kalibru 152 mm o długości lufy 40 kalibrów, systemu Armstronga, z tego osiem umieszczonych było w.. kazamatach.. , a cztery na stanowiskach chronionych maskami pancernymi na pokładzie górnym.. Na każdą z burt mogło strzelać sześć dział, z tego dwa umieszczone były w kazamatach burtowych pod pokładem górnym (na pokładzie bateryjnym), dwa w kazamatach po bokach nadbudówki dziobowej i rufowej, a pozostałe dwa ustawione na pokładzie na śródokręciu.. W stosunku do krążowników angielskiej budowy liczba dział była mniejsza o dwa, lecz częściowo było to kompensowane większą szybkostrzelnością dział ustawionych na pokładzie, gdyż każde z nich miało własną windę do dosyłania amunicji z komór, a nie jedną windę na parę dział (podobnie "Azuma").. Ponadto dodatkowe działa na okrętach angielskiej budowy umieszczone były w kazamatach pod pokładem górnym, przez co efektywność ich użycia spadała  ...   szkolny dookoła świata, przez Kanał Panamski, wschodnie wybrzeże USA, Europę, Ocean Indyjski.. Do 1939 "Yakumo" odbył łącznie 14 dalekich rejsów szkolnych (pierwszy w 1917 do Ameryki Północnej, pozostałe w latach 1921–1939, w tym w latach 1926, 1931 i 1937 na Morze Śródziemne, poza tym głównie do Azji Południowo-Wschodniej i Ameryk).. W latach 20.. zredukowano liczbę dział artylerii średniej i lekkiej okrętu.. 1927.. podczas remontu wymieniono mu 24 kotły Belleville na sześć nowocześniejszych Yarrow, z mieszanym opalaniem, zdjętych z krążownika liniowego ".. Haruna.. Moc napędu zmniejszyła się do 7000 KM, a prędkość do 16 w.. Pełny zapas paliwa wynosił 1210 t węgla i 306 t ropy.. Podczas.. "Yakumo" używany był nadal do szkolenia, stacjonując w bazie w.. Kure.. 1 lipca.. przeklasyfikowano go formalnie na krążownik 1.. klasy (krążownik ciężki), podobnie jak "Izumo" i "Iwate", mimo że nie przedstawiał już wówczas wartości bojowej.. zdjęto z niego wieże dział 203 mm, przeznaczone do obrony wysp japońskich, ustawiając w zamian dwie podwójne armaty przeciwlotnicze 127 mm.. Pozostałe uzbrojenie stanowiły cztery armaty 152 mm w kazamatach, jedna armata przeciwlotnicza 76 mm i 9–14 armat przeciwlotniczych 25 mm.. Typ 96.. Jako jedyny z japońskich krążowników pancernych pozostających w czynnej służbie przetrwał bombardowania amerykańskie baz japońskich i wojnę.. , po czym został wycofany ze służby 1 października 1945.. Służył jeszcze od grudnia 1945 do rejsów repatriacyjnych żołnierzy japońskich do Japonii, po czym 20 lipca 1946 przeznaczono go na złom i do 1947 złomowano.. Źródło.. wyporność.. normalna 9646 t.. pełna 10.. 288 ton.. wymiary:.. długość całkowita: 132,30 m.. długość między pionami: 124,20 m.. szerokość: 19,60 m.. zanurzenie: 7,30 m.. napęd: 2 pionowe.. potrójnego rozprężania, 24.. kotły parowe.. wodnorurkowe Belleville, moc: 15 500.. (maksymalna na próbach 17 193 KM), 2.. śruby.. prędkość maksymalna: 20,5.. (w realnych warunkach ok.. 17 w).. zapas paliwa: 598 t węgla, max.. 1242 t.. zasięg:.. załoga: 581 (stan pokojowy, w tym 28 oficerów) – ok.. 700 (stan wojenny).. Uzbrojenie (1900-1904).. :.. 4.. działa.. 203 mm.. Armstrong, w.. na dziobie i rufie (2xII).. długość lufy: L/45 (45.. ), kąt podniesienia –5+15°, masa pocisku 113,47 kg, donośność: 12 000 m, zapas amunicji: po 80 na działo.. 12 dział.. 152 mm.. Armstrong (8 w.. i 4 w stanowiskach na burtach).. długość lufy: L/40, kąt podniesienia –7+15°, masa pocisku: 45,4 kg, donośność: 9000 m, zapas amunicji: po 150 na działo.. 76 mm.. (12pdr) (L/40).. 8 dział.. 47 mm.. Hotchkiss wz.. 1890.. 5 stałych.. wyrzutni torpedowych.. 457 mm.. (4 podwodne na burtach, 1 nadwodna dziobowa).. Wyposażenie:.. dalmierze.. 1,37 m (4,5-stopowe) Barr Stroud FA2.. 4 reflektory 75 cm.. radiostacja Marconi.. 56-stopowy kuter parowy z wyrzutnią torped.. 30-stopowy kuter parowy.. (od 127 mm wzwyż –.. stal Kruppa.. ):.. burty:.. główny pas burtowy na śródokręciu: 178 mm (długość x wysokość – 68,4 × 2,15 m).. główny pas burtowy na dziobie i rufie: 89 mm.. górny pas burtowy: 127 mm (61,6 × 2,4 m).. wewnętrzny pokład pancerny ze skosami: 51 mm.. uzbrojenie:.. wieże i barbety: 152 mm (25 m od góry).. kazamaty.. dział artylerii średniej: 152 mm (51 mm z tyłu i boków).. maski dział artylerii średniej: ?.. szyby podawania amunicji: 100 mm.. dziobowa wyrzutnia torped: 152 mm (6,55 x 2x85 m).. stanowisko dowodzenia: 356 mm (25 m od góry).. zapasowe stanowisko dowodzenia: 76 mm (25 m od góry).. masa: 2585 t.. (26,8% wyporności).. Wodowanie 8 lipca 1899 według H.. Jentschura, D.. Jung, P.. Mickel,.. Warships.. Yakumo armoured cruiser.. i innych, natomiast w A.. Aleksandrow.. data 18 lipca 1899.. w serwisie Imperial Japanese Navy.. Dane według A.. jeśli nie zaznaczono inaczej.. 4,00.. 4,01.. 4,02.. 4,03.. 4,04.. 4,05.. 4,06.. 4,07.. 4,08.. 4,09.. 4,10.. 4,11.. 4,12.. 4,13.. 4,14.. 4,15.. 4,16.. 4,17.. 4,18.. 4,19.. 4,20.. 4,21.. Aleksandrow, S.. A.. Bałakin.. "Asama".. Drugi niezatopiony podczas wojny krążownik pancerny "Asama" był już jedynie hulkiem bez napędu.. Aleksandrow, S.. Bałakin (.. А.. С.. Александров, С.. А.. Балакин.. ):.. „Asama” i drugije.. Japonskie bronienosnyje kriejsera programmy 1895-1896" (.. „Асама” и другие.. Японские броненосные крейсера программы 1895-1896г.. ), seria Morskaja Kampania.. 1/2006.. ros.. (główne źródło).. Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel:.. Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945.. , Naval Institute Press, Annapolis, 1977,.. ISBN 0-87021-893-X.. 73-74.. Japońskie okręty z okresu I wojny światowej.. Drednoty.. typ.. Kawachi.. Settsu.. Fusō.. Yamashiro.. Ise.. Hyūga.. Nagato.. Mutsu.. Tosa.. (nieukończone).. Kaga.. Krążowniki liniowe.. Kongō.. Hiei.. Kirishima.. Amagi.. Akagi.. Atago.. Takao.. Okręty liniowe.. Fuji.. Shikishima.. Katori.. Kashima.. Satsuma.. Aki.. Imperator Aleksandr II.. Iki.. Tango.. Pierieswiet.. Sagami.. Suwo.. Borodino.. Iwami.. okręty unikatowe.. Asahi.. Mikasa.. Hizen.. Pancerniki obrony wybrzeża.. Mishima.. Okinoshima.. Krążowniki pancerne.. Tokiwa.. Iwate.. Kasuga.. Nisshin.. Aso.. Tsukuba.. Ikoma.. Ibuki.. Kurama.. Chiyoda.. Krążowniki pancernopokładowe.. Itsukushima.. Hashidate.. Suma.. Akashi.. Kasagi.. Chitose.. Niitaka.. Tsushima.. Tsugaru.. Chikuma.. Hirado.. Yahagi.. Akitsushima.. Otowa.. Tone.. Soya.. Krążowniki lekkie.. Tenryū.. Tatsuta.. Kuma.. Kitakami.. Kiso.. Ōi.. Tama.. Kontrtorpedowce.. typy:.. Murakumo.. Ikazuchi.. Shirakumo.. Harusame.. Kamikaze.. Yamabiko.. Umikaze.. Sakura.. Kaba.. Momo.. Enoki.. Kawakaze.. Momi.. Urakaze.. Minekaze.. Torpedowce.. typy różne:.. 29.. Shirataka.. 39.. 67.. Aotaka.. Okręty podwodne.. Nr 15.. Nr 18.. Kanonierki.. Chihaya.. Uji.. Yodo.. Mogami.. Saga.. Stawiacze min.. Takachiho.. Sokuten.. (także.. trałowce.. Ashizaki.. Enoshima.. Entō.. Katashima.. Katoku.. Kurokami.. Kurosaki.. Kuroshima.. Natsushima.. Ninoshima.. Toshima.. Washizaki.. Katsuriki.. Okręty lotnicze.. Wakamiya.. Typy japońskich okrętów z okresu II wojny światowej.. Lotniskowce.. Sōryū.. Hiryū.. Shōkaku.. Hiyō.. Taihō.. Unryū.. Shinano.. G18.. Lekkie lotniskowce.. Hōshō.. Ryūjō.. Zuihō.. Ryūhō.. K, N.. Lotniskowce eskortowe.. Marynarki.. Taiyō.. Kaiyō.. Shinyo.. Shimane Maru.. Armii.. Akitsu Maru.. Yamashio Maru.. Kumano Maru.. Pancerniki.. Kongo.. A-150.. Krążowniki ciężkie.. Furutaka.. Aoba.. Myōkō.. Tenryu.. Nagara.. Yūbari.. Sendai.. Agano.. Ōyodo.. Kr.. pancernopokładowe.. Niszczyciele.. Mutsuki.. Fubuki.. Akatsuki.. Hatsuharu.. Shiratsuyu.. Asashio.. Kagerō.. Yūgumo.. Akizuki.. Shimakaze.. Matsu.. Tachibana.. Wakatake.. Chidori.. Ōtori.. Dalekodystansowe.. J3.. Kaidai.. I-121.. I-351.. STO.. ST.. Krótkodystansowe.. Kaichū.. Ro-100.. STS.. Ha-201.. Miniaturowe.. Ko-hyoteki.. Kairyu.. Oceaniczne.. Ataka.. Okitsu.. Z, K.. Rzeczne.. Toba.. Seta.. Atami.. Fushimi.. Kotaka.. Karatsu.. Maiko.. Narumi.. Tatara.. Kaibōkan.. Shimushu.. Etorofu.. Mikura.. Hiburi.. Ukuru.. Ioshima.. Inne.. Kaitan.. (żywe torpedy) •.. (motorówki do ataków samobójczych) •.. Jingei.. (pływające bazy okrętów podwodnych).. - okręty przebudowane z innego typu;.. - okręty zdobyczne;.. - żaden okręt nie ukończony przed końcem wojny;.. - projekt anulowany.. php?title=Yakumo oldid=40064896.. Japońskie okręty z okresu I wojny światowej.. Japońskie okręty z okresu wojny rosyjsko-japońskiej.. Japońskie krążowniki pancerne.. Japońskie krążowniki z okresu II wojny światowej.. Okręty zbudowane w AG Vulcan Stettin.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 15:06, 12 sie 2014..

    Original link path: /wiki/Yakumo
    Open archive

  • Title: Azuma – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Azuma (吾妻).. "Azuma" w Portsmouth, 1900.. Ateliers et Chantiers de la Loire,.. 24 czerwca.. 15 lutego.. 18 lipca.. zatopiony przez lotnictwo, złomowany.. 9436 t normalna.. 110 ton pełna.. 137,8 m.. 18,1 m.. 7,21 m.. 20.. (praktycznie 16 w).. o mocy 16.. 600 KM, 24 kotły parowe, 2 śruby napędowe.. 3900 mil morskich / 10,5 w.. pokład: do 63 mm.. 578-ok.. 700.. 吾妻.. , spotykana także polska transkrypcja.. Adzuma.. , zbudowany we Francji.. Używany aktywnie podczas.. wojny japońsko-rosyjskiej.. (1904–1905), służył także podczas.. i do celów pomocniczych podczas.. Opis okrętów.. Początek wojny rosyjsko-japońskiej 1904.. Bitwa pod Ulsan.. Bitwa pod Cuszimą i zakończenie wojny.. Krążownik "Azuma" został zamówiony przez.. we francuskiej stoczni Ateliers et Chantiers de la Loire w.. Większość z nich – 4, zbudowana została w Wielkiej Brytanii, po jednym okręcie zamówiono we Francji i Niemczech (".. ") w celu porównania metod budowy stosowanych przez wiodące państwa w dziedzinie konstrukcji okrętów.. Japończycy jednak narzucili dla konstruktorów niemieckich i francuskich szczegółowe wymagania, oparte na brytyjskim projekcie krążowników pancernych typu.. , co zaskutkowało powstaniem bardzo podobnych do siebie pod względem charakterystyk okrętów, odmiennych od projektowanych dla marynarki niemieckiej i francuskiej.. Stępkę pod budowę "Azumy" położono w marcu.. , wodowano go 24 czerwca.. , a wszedł do służby japońskiej 28 lipca.. i budowanego w Niemczech ".. Architekturę uzupełniały mało rozbudowane nadbudówki, z masztami, na obu końcach centralnego kompleksu nadbudówek (dziobowa nadbudówka obejmowała pancerną wieżę dowodzenia i nad nią przeszkloną.. z odkrytym mostkiem na dachu, rufowa – zapasowe stanowisko dowodzenia).. Architektura i sylwetka "Azumy" była podobna zwłaszcza do "Yakumo" – oba okręty miały długi centralny kompleks nadbudówek i w konsekwencji szeroko rozstawione maszty oraz wieże artyleryjskie umieszczone blisko dziobu i rufy.. "Azumę" wyróżniał od pozostałych, a także od innych okrętów tej klasy na świecie przede wszystkim nietypowy układ kominów – miał on trzy kominy na śródokręciu, z których trzeci był umieszczony w większej odległości za dwoma pierwszymi ("Yakumo" miał trzy kominy w równych odstępach, podobnie typ.. Miał też najbardziej rozbudowaną nadbudówkę rufową spośród krążowników programu 1895/1896.. Oba typy angielskiej budowy różniły się też od "Azumy" i "Yakumo" rozmieszczeniem kazamat artylerii średniej.. Kadłub "Azumy" był nieco dłuższy i węższy niż w typie.. i "Yakumo" (stosunek długości do szerokości 7,3:1 wobec odpowiednio 5,8:1 i 6,3:1).. Podobnie, jak w typach.. i "Yakumo".. siłownia okrętowa.. składała się z 24 kotłów parowych Belleville.. Kadłub na części długości miał podwójne dno.. W przeciwieństwie do pozostałych okrętów, "Azuma" miała starszy.. niezbalansowany.. "Azuma" w 1905.. Główny pas pancerny na.. linii wodnej.. rozciągał się na całej długości okrętu i miał wysokość 2,14 m, z czego większa część znajdowała się pod powierzchnią wody.. Pas miał największą grubość 178 mm na długości 64 m na śródokręciu – w rejonie siłowni (nieco krócej niż na pozostałych krążownikach pancernych programu 1895/1896).. Na dziobie i rufie pas miał mniejszą grubość 89 mm.. Nad grubszą częścią głównego pasa był górny pas grubości 127 mm (wymiary 64 × 2,14 m), tworzący z grodziami na jego końcach pancerną cytadelę (pancerz grodzi – 152 mm).. Ochronę horyzontalną stanowił wewnętrzny pokład pancerny z miękkiej stali niklowej, o profilu trapezowym w przekroju poprzecznym.. Grubość pokładu wynosiła 51 mm i 63 mm na skosach.. Stała wyrzutnia torpedowa na dziobie była opancerzona po bokach płytami 152 mm (nad głównym pasem pancernym).. Pancerz wież artylerii głównej i ich.. wewnątrz kadłuba wynosił 152 mm, a od góry 25 mm.. Kazamaty dla ośmiu dział kalibru 152 mm opancerzone były z zewnątrz płytami 152 mm (z boków i tyłu – 51 mm), pozostałe 4 działa miały pancerne maski ochronne grubości 76 mm od przodu i cieńszej z boków.. Wieża dowodzenia miała pancerz aż 356 mm, od góry 51 mm.. Uzbrojenie główne stanowiły 4 działa kalibru 203 mm o długości lufy 45 kalibrów, systemu Armstronga, umieszczone w dwóch.. Kąt ostrzału każdej z wież wynosił ok.. 250°.. Zapas amunicji wynosił 80 pocisków na działo i był mniejszy niż na okrętach angielskiej budowy (120 pocisków), z uwagi na umieszczenie całego zapasu amunicji w magazynach pod pokładem pancernym, które z kolei były mniejsze na skutek rozsunięcia wraz z wieżami ku węższym krańcom kadłuba (podobnie na "Yakumo").. Artylerię średnią stanowiło 12 dział kalibru 152 mm o długości lufy 40 kalibrów, systemu Armstronga, z tego 8 umieszczonych było w.. , a 4 na stanowiskach chronionych maskami pancernymi na pokładzie górnym.. Na każdą z burt mogło strzelać 6 dział (.. salwa burtowa.. ), z tego 2 umieszczone w kazamatach burtowych pod pokładem górnym, 2 w kazamatach na pokładzie po bokach nadbudówki dziobowej i rufowej, a pozostałe 2 ustawione na pokładzie na śródokręciu (podobnie "Yakumo").. W stosunku do krążowników angielskiej budowy liczba dział była mniejsza o 2, lecz częściowo było to kompensowane wyższą szybkostrzelnością dział ustawionych na pokładzie, gdyż każde z nich miało własną windę dostarczającą amunicję z komór wewnątrz kadłuba (jej szyb był opancerzony pancerzem 100 mm), a nie jedną windę na parę dział.. Ponadto dodatkowe działa na okrętach  ...   sygnały radiowe z okrętów rozpoznawczych, które wykryły rosyjską flotę, na flagowy pancernik ".. Podczas bitwy "Azuma" odniósł umiarkowane uszkodzenia, trafiony 15 pociskami (według ocen japońskich, sześcioma 305 mm, jednym 203 mm lub 254 mm, czterema 152 mm i czterema 75 mm lub mniejszymi).. Uszkodzeniu uległo m.. jedno rufowe działo 203 mm i jedno 152 mm w prawoburtowej rufowej kazamacie, ponadto jedno działo 76 mm uległo samo rozerwaniu.. Zginęło 10 marynarzy, raniono 30 członków załogi, w tym starszego oficera na mostku rufowym.. 14 czerwca "Azumę" wraz z "Yakumo", "Nisshin" i "Kasugą" przydzielono do nowo sformowanego 5.. Floty wiceadmirała Shichiro Kataoki.. Dywizjonu głównie patrolowały do końca wojny.. 7 sierpnia "Azuma" przewiózł desant żołnierzy na południowy.. , wysadzony za pomocą łodzi, a 10 sierpnia jego kutry parowe wspierały walki ogniem działek 47 mm i karabinów maszynowych.. 16 sierpnia "Azuma" ponownie wysadził desant na Sachalinie.. "Azuma" służył następnie w dalszym ciągu we flocie japońskiej.. W kwietniu.. 1912.. został przydzielony do eskadry szkolnej i od grudnia 1912 do kwietnia 1913 odbył pierwszy rejs szkolny z krążownikiem ".. " (zdobyczny rosyjski ".. Wariag.. " do Australii.. Kolejny rejs odbył między kwietniem a sierpniem.. 1914.. na Hawaje i do Ameryki Północnej.. "Azuma" służył w dalszym ciągu jako okręt szkolny, nie biorąc udziału w działaniach bojowych i odbywając rejsy w 1916 do Australii (z "Iwate") i w.. 1918.. do Ameryki.. Po wojnie, od marca do lipca.. 1919.. odbył rejs z "Tokiwą" do Australii, a od listopada 1919 do maja.. 1920.. z "Tokiwą" przez Ocean Indyjski i Kanał Sueski na Morze Śródziemne.. Łącznie w latach 1912–1920 odbył 5 rejsów szkolnych.. 1 września.. "Azuma" podobnie jak inne krążowniki pancerne został przeklasyfikowany na okręt obrony wybrzeża, jednak z powodu kiepskiego stanu mechanizmów praktycznie nie wychodził już w morze.. zredukowano liczbę dział artylerii średniej i lekkiej okrętu i uzbrojenie stanowiły 4 działa 203 mm, 8 × 152 mm, 4 × 76 mm i jedna armata plot 76 mm oraz 4 wyrzutnie torpedowe.. 1 października.. okręt przeklasyfikowano na stacjonarny.. hulk.. szkolny akademii inżynieryjnej marynarki w Maizuru.. został rozbrojony.. 15 lutego 1944 został skreślony z listy floty.. 18 lipca.. został zatopiony przez amerykańskie lotnictwo zespołu TF-38 na płytkiej wodzie w.. , po czym po wojnie został złomowany.. Nazwę "Azuma" nosił także okręt szkolny i wsparcia logistycznego z 1969.. normalna 9436 ton.. 110 ton.. długość całkowita: 137,80 m.. długość między pionami: 131,50 m.. szerokość: 18,10 m.. zanurzenie: 7,21 m.. maszyny parowe potrójnego rozprężania.. wodnorurkowe Belleville, moc: 16 600.. prędkość maksymalna: 20.. 16 w).. zapas paliwa: normalny 603 t – max.. 1275 t węgla.. zasięg: 3900.. przy prędkości 10,5 w.. załoga: 578 (stan pokojowy, w tym 28 oficerów) – ok.. Uzbrojenie (1900–1904).. ), kąt podniesienia -5+15°, masa pocisku 113,47 kg, donośność: 12 000 m, zapas amunicji: po 80 na działo.. i 4 w stanowiskach na burtach, 12xI).. długość lufy: L/40, kąt podniesienia -7+15°, masa pocisku: 45,4 kg, donośność: 9000 m, zapas amunicji: po 140 na działo.. (12pdr, L/40) (12xI).. 1890 (8xI).. (4 podwodne na burtach, 1 nadwodna dziobowa, VxI).. 56-stopowy.. kuter parowy.. z wyrzutnią torped.. główny pas burtowy na śródokręciu: 178 mm (długość x wysokość – 64 × 2,14 m).. górny pas burtowy: 127 mm (64 × 2,14 m).. grodzie poprzeczne cytadeli: 152 mm.. wewnętrzny pokład pancerny ze skosami bocznymi: 51–63 mm.. maski dział artylerii średniej: 76 mm z przodu.. dziobowa wyrzutnia torped: 152 mm.. stanowisko dowodzenia: 356 mm (51 m od góry).. zapasowe stanowisko dowodzenia: 76 mm.. masa: 2459 t (26,5% wyporności).. Bałakin (А.. Балакин):.. Japonskie bronienosnyje kriejsera programmy 1895–1896 („Асама” и другие.. ).. seria Morskaja Kampania, 1/2006.. Siergiej (.. С.. Сулига.. ) Suliga:.. Korabli Russko-Japonskoj wojny.. Czast 2.. Japonskij fłot (Корабли Русско – Японской войны.. Часть 2.. Японский флот).. Moskwa: Askold, 1993.. ISBN 5-86579-001-3.. Roger Chesneau, Eugène Kolesnik:.. Conway's All the World's Fighting Ships, 1860-1905.. London: Conway Maritime Press, 1979, s.. 225.. ISBN 0-85177-133-5.. Adzuma armoured cruiser.. [dostęp 11 lutego 2009].. Bałakin.. Data wycofania ze służby tylko w.. Wyporność wg A.. Aleksandrow.. W innych źródłach: S.. Suliga.. – 9278 t normalna, 9953 t pełna;.. Conway's.. – 9307 t normalna.. Daty budowy według.. , S.. , natomiast tylko w A.. data wejścia do służby 27 lipca 1900.. i A.. Brak pewnych danych, czy grodzie cytadeli były poprzeczne (szkic w A.. ), czy złożone z dwóch połówek łączących się pod kątem i obejmujących dolne części barbet, jak w typie.. (szkic w S.. Według.. brak było rufowej grodzi pancernej.. Według S.. Suliga.. Korabli.. pokład 51–63 mm, według.. 63 mm (2.. 5in), a według szkicu w A.. cały pokład grubości 51 mm.. 7,0.. 7,1.. , z tym, że według szkicu w S.. Suliga działa na pokładzie miały maski pancerne 51 mm.. Tak według A.. Suliga zapas 120 pocisków na działo.. Przeklasyfikowanie na hulk szkolny w 1927 według A.. Według serwisu.. w 1931 był nadal okrętem obrony wybrzeża, a przeklasyfikowano go na pomocniczy okręt szkolny 1 lipca 1942.. php?title=Azuma oldid=40064928..

    Original link path: /wiki/Azuma
    Open archive

  • Title: USS Freedom (ID-3024) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: USS Freedom (ID-3024).. Blohm Voss.. Hamburg.. 3 lutego.. Cesarstwo Niemieckie.. Nazwa.. SS Wittekind.. 8 sierpnia.. USAT Iroquois.. USS Freedom.. 24 stycznia.. 4997 GRT.. 124.. 69 m.. 14.. 03 m.. 12 węzłów.. maszyna parowa potrójnego rozprężania.. , 2500 KM, 2 śruby.. – statek pasażersko-towarowy służący w.. w czasie.. Początkowo pływał pod nazwą.. dla linii.. North German Lloyd.. , po zajęciu przez.. w 1917 służył także pod nazwami.. USAT Freedom.. SS "Wittekind" został zbudowany w.. Niemczech.. do służby na linii.. Brema.. w ramach Roland Line dla armatora North German Lloyd.. Jego siostrzanym statkiem był.. SS "Willehad".. W marcu 1900 statek został przedłużony, ponieważ właściciele uznali, że poprzednia pojemność była niewystarczająca.. W samym roku transportowiec przewiózł pierwsze transporty żołnierzy niemieckich do.. w ramach porozumienia ośmiu narodów, mającego zakończyć.. powstanie bokserów.. Na początku I wojny światowej, tj.. w sierpniu 1914, statek został internowany w.. Bostonie.. przez neutralne wówczas Stany Zjednoczone.. Gdy kraj ten włączył się do wojny w kwietniu.. 1917.. , "Wittekind" został zajęty i przekazany.. United States Shipping Board.. Przemianowany na "Iroquois", został przebudowany i wyczarterowany.. United States Army.. jako statek transportowy.. W 1918 został przemianowany na "Freedom".. W styczniu 1919 jednostka została włączona do służby w United States Navy i przewiozła prawie 5 tysięcy żołnierzy z.. Europy.. do USA po zakończeniu wojny.. Wycofany ze służby we wrześniu 1919, zatrzymany w rezerwie na kolejne pięć lat, zezłomowany zaś w 1924.. SS "Wittekind".. Służba pod banderą amerykańską w czasie I wojny światowej.. SS "Wittekind" został zbudowany w stoczni.. Hamburgu.. dla przedsiębiorstwa North German Lloyd’s Roland Line, świadczącego usługi transportowe pomiędzy Bremą a Nowym Jorkiem.. Zwodowany 3 lutego 1894, otrzymał nazwę od.. Wittekinda.. (ok.. 730–808) – diuka.. Saksonii.. Wraz ze siostrzanym "Willehad" był pierwszym dwuśrubowym.. parowcem.. zbudowanym specjalnie dla North German Lloyd.. Nowy liniowiec wypłynął w swoją dziewiczą podróż do.. Hoboken.. New Jersey.. ) 14 kwietnia.. Szybko stwierdzono, że "Wittekind" i "Willehad" nie mogą przewozić wystarczającej liczby towarów, więc sporządzono plany przedłużenia obu jednostek ("Willehad" jednak nigdy nie został przedłużony).. Mostek "Wittekind" został przeniesiony bliżej dziobu, a za nim zainstalowano luk ładowni.. Następnie statek rozcięto na dwie części przed nową pozycją mostku i dodano nową, 60-stopową (18,29 m) sekcję kadłuba, co znacznie zwiększyło pojemność jednostki.. Źródła podają różne miejsca przebudowy: stocznię.. Seebeck.. w Niemczech lub Tyne Pontoons Drydock Co.. Newcastle.. Pewne jest jednak, że prace zakończono do marca 1900.. 3 lipca 1900 "Wittekind" i.. SS "Frankfurt".. wypłynęły z.. Bremerhaven.. jako pierwsze transportowce przewożące niemieckich żołnierzy będących częścią porozumienia ośmiu krajów mającego zakończyć powstanie bokserów w Chinach.. Statek pozostał w służbie krajowej jako transportowiec i.. statek szpitalny.. do października 1901, później pływał do.. Baltimore.. Galveston.. Montrealu.. i portów Ameryki Południowej do  ...   gniew lokalnych związków zawodowych muzyków.. Po tym, jak Stany Zjednoczone wypowiedziały wojnę Niemcom, "Wittekind" wraz z innymi statkami został przejęty 6 kwietnia 1917 i przekazany pod zarząd.. (USSB).. Po przejęciu i przebudowie były liniowiec został wyczarterowany.. jako USAT "Iroquois".. W 1918 jego nazwę zmieniono na "Freedom".. 24 stycznia 1919 statek został nabyty przez.. i wszedł do służby tego samego dnia.. Dowódcą został.. Lieutenant.. Holier.. USNRF.. "Freedom" został przydzielony do Sił Krążowniczych i Transportowych (ang.. Cruiser and Transport Force.. ) i po przeglądzie w Nowym Jorku wypłynął w dziewiczą podróż do.. Tam na pokład weszli żołnierze wracający do Stanów Zjednoczonych po zakończonej wojnie.. Statek odbył dwa dalsze rejsy do.. ), z wizytą w.. pomiędzy podróżami.. Razem przewiózł 4983 żołnierzy z Francji do USA.. Jednostka dotarła do Hoboken 5 września 1919 i została przydzielona do 3 Dystryktu Morskiego (ang.. 3rd Naval District.. "Freedom" został wycofany ze służby w Nowym Jorku 23 września i powróciła pod zarząd USSB tego samego dnia.. Ten weteran morskich szlaków został przekazany do rezerwy transportowej United States Army.. i pozostawał w niej przez kolejne pięć lat.. 24 lutego 1924 dawny "Wittekind" dotarł do Baltimore w celu złomowania.. Początkowo.. Tonaż: 4.. 997 GRT.. Długość: 124,69 m.. Szerokość: 14,03 m.. Napęd: maszyna parowa potrójnego rozprężania, 2500 KM (1 900 kW), dwie śruby.. Prędkość maksymalna: 12 węzłów.. Pojemność pasażerów.. 105 drugiej klasy.. 009 najniższej klasy.. Załoga: 70.. Po przedłużeniu w 1900.. Tonaż: 5.. 640 GRT.. Długość: 140,51 m.. Pojemność pasażerów.. 177 drugiej klasy.. 039 najniższej klasy.. Jako USS "Freedom":.. Wyporność: 9.. 674 ton.. Długość: 116,9 m (długość między pionami).. Szerokość: 14,1 m.. Zanurzenie: 7,6 m.. Załoga: 60.. Uzbrojenie: 2 × 102 mm.. Drechsel, V.. I, s.. 158.. 159.. "Freedom" na stronie DANFS.. I, Ss.. 158–59.. Steals by cruiser in fog; German SS.. Wittekind reaches Boston, narrowly escaping capture.. The New York Times.. 10 sierpnia.. [dostęp 2008-03-28].. Heavy tonnage in German steamers tied up in Boston.. The Christian Science Monitor.. 4 marca.. 1916.. 18.. Gleaves, s.. 257.. Według Gleaves (s.. 257), wyporność 11.. 175 ton.. R.. Bonsor:.. North Atlantic Seaway: An Illustrated History of the Passenger Services Linking the Old World With the New.. New York: Arco, 1975.. 1891992.. Edwin Drechsel:.. Norddeutscher Lloyd, Bremen, 1857–1970: History, Fleet, Ship Mails.. Vancouver, British Columbia: Cordillera Pub.. Co.. , 1994.. ISBN 9781895590081.. 30357825.. Albert Gleaves:.. A History of the Transport Service: Adventures and Experiences of United States Transports and Cruisers in the World War.. New York: George H.. Doran Company, 1921.. Galeria zdjęć.. "Freedom" na stronie NavSource Naval History.. php?title=USS_Freedom_(ID-3024) oldid=40319640.. Amerykańskie okręty pomocnicze z okresu I wojny światowej.. Niemieckie statki.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 12:32, 2 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/USS_Freedom_%28ID-3024%29
    Open archive

  • Title: U-754 – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: U-754.. Klasa.. VIIC.. Kriegsmarinewerft (KMW), Wilhelmshaven.. Początek budowy.. 8 stycznia 1940.. 5 lipca 1941.. Kriegsmarine.. 28 sierpnia 1941.. zatopiony, 31 lipca 1942.. 4 wyrzutnie dziobowe.. 1 wyrzutnia rufowa.. 43 ludzi.. "U-754".. – niemiecki.. U-Boot.. typu VII C.. z okresu II wojny światowej.. Okręt wszedł do służby w sierpniu.. roku, a zatopiony został podczas swojego trzeciego rejsu bojowego w lipcu 1942 roku.. Budowa jednostki i trening załogi.. Służba bojowa.. Pierwszy rejs bojowy.. Drugi rejs bojowy.. Trzeci rejs bojowy.. Lista trafionych jednostek.. Zamówienie na U-Boota zostało złożone 9 października 1939.. Po wybudowaniu dowództwo okrętu objął kapitan marynarki (.. niem.. Kapitänleutnant.. Hans Oestermann.. Szkolenie załogi odbyło się w 5.. Flotylli U-Bootów.. pomiędzy 28 sierpnia a 30 października 1941 roku.. 1 grudnia jednostkę skierowano do 1.. Flotylli U-Bootów z bazą w.. Breście.. "U-754" odbył trzy rejsy bojowe, podczas których zatopił 13 statków o łącznej pojemności 55 659.. BRT.. oraz uszkodził jeden (490 BRT).. Spędził łącznie 135 dni na morzu.. Wszystkie rejsy bojowe odbyły się w ramach.. operacji Paukenschlag.. – rejonem działań było wschodnie wybrzeże Ameryki Północnej.. U-Booty typu VII były okrętami średniego zasięgu i jako takie, nie zostały przystosowane do aż tak dalekich rejsów.. W celu oszczędności paliwa, musiały wobec tego pływać z niewielką prędkością, przy wykorzystaniu do napędu tylko jednego silnika.. diesla.. "U-754" ani razu nie uzupełniał jednak zapasów paliwa i żywności z okrętów zaopatrzeniowych (tzw.. "mlecznych krów"), mimo iż.. U-Bootwaffe.. od czasów drugiego rejsu tej jednostki dysponowała takimi jednostkami, a inne U-Booty biorące udział w.. były w ten sposób zaopatrywane.. Okręt wypłynął 30 grudnia 1941 z Kilonii, ominął od północy.. Wyspy Brytyjskie.. , osiągnął wybrzeże.. Nowej Fundlandii.. , a następnie dotarł do bazy w.. we Francji (.. zobacz trasę.. ) – był to pierwszy rzut.. Rejs trwał 42 dni, zatopiono w jego trakcie cztery statki o sumarycznej wyporności 11386 BRT.. 21 stycznia o 19.. 22 "U-754" storpedował.. niekonwojowany.. norweski parowiec "Belize" (2153 BRT) na pozycji.. 47°21′00″N.. 52°08′00″W.. 47,350000.. -52,133333.. Cała 24-osobowa załoga zginęła (17 Norwegów, 5 Szwedów, Duńczyk oraz chłopak z.. Hondurasu Brytyjskiego.. 24 stycznia kanadyjska.. korweta.. odnalazła łódź ratunkową z nazwą statku.. Była wypełniona wodą, a w środku znajdowały się cztery ciała.. 22 stycznia o 3:42 U-Boot storpedował norweski.. frachtowiec.. "William Hansen" (1344 BRT) na pozycji.. 45°56′00″N.. 52°57′00″W.. 45,933333.. -52,950000.. , płynący z amerykańskiej bazy w.. Argentii.. do portu.. St.. John.. W odwrotnym kierunku wiózł sprzęt wojskowy, teraz płynął pod.. balastem.. Eskortę stanowił.. trałowiec.. , którego nikt już więcej nie widział.. Po trafieniu torpedą na statku wybuchł pożar oraz szybko zatonął rufą.. Z liczącej 19 osób załogi, tylko 8 znalazło się w łodzi ratunkowej, ale 3 z nich wkrótce zginęło z powodu trudnych warunków atmosferycznych.. Następnego dnia odnalazła ich.. "Algoma", szukająca bezskutecznie rozbitków z innego statku.. 25 stycznia o 9:25 "U-754" storpedował grecki frachtowiec "Mount Kitheron" (3876 BRT); zatonął on o 9:38 na pozycji.. 47°32′00″N.. 52°31′00″W.. 47,533333.. -52,516667.. Z liczącej 36 osób załogi uratowało się 24.. 27 stycznia o 0:21 okręt wystrzelił salwę trzech torped w stronę greckiego frachtowca "Icarion" (4013 BRT).. Po 5 minutach i 25 sekundach jedna z nich trafiła w rufę i o 1:08 frachtowiec zatonął na pozycji.. 46°02′00″N.. 52°22′00″W.. 46,033333.. -52,366667.. Statek płynął pod balastem na trasie Manchester-Halifax w rozproszonym konwoju.. ON-53.. Z liczącej 29 osób załogi zginęło 9.. 9 lutego 1942 U-Boot dotarł do bazy w Breście.. "U-754" na swój drugi rejs bojowy wypłynął 7 marca 1942 (.. Zatopił na nim 7 statków o łącznej pojemności 31 578 BRT oraz uszkodził 1 o pojemności 490 BRT.. 23 marca o 15:41 trafił on.. marudera.. z konwoju.. HX-181.. , brytyjski.. zbiornikowiec.. "British Prudence" (8620 BRT) na pozycji.. 45°28′00″N.. 56°13′00″W.. 45,466667.. -56,216667.. Tankowiec wiózł do.. Clyde.. 12 000 ton oleju napędowego.. Zginęły 3 osoby, 47 uratowano.. 31 marca o 8:08 "U-754" zaatakował z broni pokładowej amerykański parowy nieuzbrojony.. "Menominee" (441 BRT), ciągnący trzy barki z Norfolk do.. Stamford.. Holownik zwolnił barki, przyspieszając z 5 do 11.. , jednak zatonął po 4 trafieniu (pozycja:.. 37°34′00″N.. 75°25′00″W.. 37,566667.. -75,416667.. Większość członków załogi zdołała opuścić tonącą jednostkę, ale tylko dwójce udało się dotrzeć do tratwy ratunkowej – jedynie oni ocaleli.. 16 osób zginęło.. U-Boot wrócił do barek i ostrzelał je, topiąc "Allegheny" (914 BRT) wiozącą 1448 ton węgla, "Barnegat" (914 BRT) z ładunkiem 1511 ton węgla oraz uszkodził "Ontario" (490 BRT), która nie chciała zatonąć ze względu na ładunek drewna.. W każdej z nich znajdowało się 3 członków  ...   BRT).. "Icarion" (4013 BRT).. 2 rejs bojowy:.. "British Prudence" (8620 BRT).. "Menominee" (441 BRT).. "Allegheny" (914 BRT).. "Barnegat" (914 BRT).. "Ontario" (490 BRT) - uszkodzony.. "Tiger" (5992 BRT).. "Otho" (4839 BRT).. "Kollskegg" (9858 BRT).. 3 rejs bojowy:.. "Waiwera" (12 435 BRT).. "Ebb" (260 BRT).. uboat.. net:.. Belize.. [dostęp 2009-04-09].. D/S William Hansen.. [dostęp 23 marca 2009].. Charles Dana Gibson:.. VICTIM OR PARTICIPANT? ALLIED FISHING FLEETS AND U-BOAT ATTACKS IN WORLD WARS I AND II.. Clay Blair:.. Hitlera wojna U-Bootów.. [T.. 1], Myśliwi : 1939–1942.. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 2007, s.. 498, 564, 573, 633, 652, 653, 654, 656.. ISBN 978-83-89656-27-8.. Okręty podwodne typu.. VII C.. VII A.. VII B.. VII C/41.. VII D.. VII F.. U-Flak.. U-69.. U-70.. U-71.. U-72.. U-77.. U-78.. U-79.. U-80.. U-82.. U-88.. U-89.. U-90.. U-91.. U-92.. U-93.. U-94.. U-95.. U-96.. U-97.. U-98.. U-132.. U-133.. U-134.. U-135.. U-136.. U-201.. U-202.. U-203.. U-204.. U-205.. U-206.. U-207.. U-208.. U-209.. U-210.. U-211.. U-212.. U-221.. U-222.. U-223.. U-224.. U-225.. U-226.. U-227.. U-228.. U-229.. U-230.. U-231.. U-232.. U-235.. U-236.. U-237.. U-238.. U-239.. U-240.. U-241.. U-242.. U-243.. U-244.. U-245.. U-246.. U-247.. U-248.. U-249.. U-250.. U-251.. U-252.. U-253.. U-254.. U-255.. U-256.. U-257.. U-258.. U-259.. U-260.. U-261.. U-262.. U-263.. U-264.. U-265.. U-266.. U-267.. U-268.. U-269.. U-270.. U-271.. U-272.. U-273.. U-274.. U-275.. U-276.. U-277.. U-278.. U-279.. U-280.. U-281.. U-282.. U-283.. U-284.. U-285.. U-286.. U-287.. U-288.. U-289.. U-290.. U-291.. U-301.. U-302.. U-303.. U-304.. U-305.. U-306.. U-307.. U-308.. U-309.. U-310.. U-311.. U-312.. U-313.. U-314.. U-315.. U-316.. U-331.. U-332.. U-333.. U-334.. U-335.. U-336.. U-337.. U-338.. U-339.. U-340.. U-341.. U-342.. U-343.. U-344.. U-345.. U-346.. U-347.. U-348.. U-349.. U-350.. U-351.. U-352.. U-353.. U-354.. U-355.. U-356.. U-357.. U-358.. U-359.. U-360.. U-361.. U-362.. U-363.. U-364.. U-365.. U-366.. U-367.. U-368.. U-369.. U-370.. U-371.. U-372.. U-373.. U-374.. U-375.. U-376.. U-377.. U-378.. U-379.. U-380.. U-381.. U-382.. U-383.. U-384.. U-385.. U-386.. U-387.. U-388.. U-389.. U-390.. U-391.. U-392.. U-393.. U-394.. U-396.. U-397.. U-398.. U-399.. U-400.. U-401.. U-402.. U-403.. U-404.. U-405.. U-406.. U-407.. U-408.. U-409.. U-410.. U-411.. U-412.. U-413.. U-414.. U-415.. U-416.. U-417.. U-418.. U-419.. U-420.. U-421.. U-422.. U-423.. U-424.. U-425.. U-426.. U-427.. U-428.. U-429.. U-430.. U-431.. U-432.. U-433.. U-434.. U-435.. U-436.. U-437.. U-438.. U-439.. U-440.. U-441.. U-442.. U-443.. U-444.. U-445.. U-446.. U-447.. U-448.. U-449.. U-450.. U-451.. U-452.. U-453.. U-454.. U-455.. U-456.. U-457.. U-458.. U-465.. U-466.. U-467.. U-468.. U-469.. U-470.. U-471.. U-472.. U-473.. U-475.. U-476.. U-477.. U-478.. U-479.. U-480.. U-481.. U-482.. U-483.. U-484.. U-485.. U-486.. U-551.. U-552.. U-553.. U-554.. U-555.. U-556.. U-557.. U-558.. U-559.. U-560.. U-561.. U-562.. U-563.. U-564.. U-565.. U-566.. U-567.. U-568.. U-569.. U-570.. U-571.. U-572.. U-573.. U-574.. U-575.. U-576.. U-577.. U-578.. U-579.. U-580.. U-581.. U-582.. U-583.. U-584.. U-585.. U-586.. U-587.. U-588.. U-589.. U-590.. U-591.. U-592.. U-593.. U-594.. U-595.. U-596.. U-597.. U-598.. U-599.. U-600.. U-601.. U-602.. U-603.. U-604.. U-605.. U-606.. U-607.. U-608.. U-609.. U-610.. U-611.. U-612.. U-613.. U-614.. U-615.. U-616.. U-617.. U-618.. U-619.. U-620.. U-621.. U-622.. U-623.. U-624.. U-625.. U-626.. U-627.. U-628.. U-629.. U-630.. U-631.. U-632.. U-633.. U-634.. U-635.. U-636.. U-637.. U-638.. U-639.. U-640.. U-641.. U-642.. U-643.. U-644.. U-645.. U-646.. U-647.. U-648.. U-649.. U-650.. U-651.. U-652.. U-653.. U-654.. U-655.. U-656.. U-657.. U-658.. U-659.. U-660.. U-661.. U-662.. U-663.. U-664.. U-665.. U-666.. U-667.. U-668.. U-669.. U-670.. U-671.. U-672.. U-673.. U-674.. U-675.. U-676.. U-677.. U-678.. U-679.. U-680.. U-681.. U-682.. U-683.. U-701.. U-702.. U-703.. U-704.. U-705.. U-706.. U-707.. U-708.. U-709.. U-710.. U-711.. U-712.. U-713.. U-714.. U-715.. U-716.. U-717.. U-718.. U-719.. U-720.. U-721.. U-722.. U-731.. U-732.. U-733.. U-734.. U-735.. U-736.. U-737.. U-738.. U-739.. U-740.. U-741.. U-742.. U-743.. U-744.. U-745.. U-746.. U-747.. U-748.. U-749.. U-750.. U-751.. U-752.. U-753.. U-755.. U-756.. U-757.. U-758.. U-759.. U-760.. U-761.. U-762.. U-763.. U-764.. U-765.. U-766.. U-767.. U-768.. U-771.. U-772.. U-773.. U-774.. U-775.. U-776.. U-777.. U-778.. U-779.. U-821.. U-822.. U-825.. U-826.. U-901.. U-903.. U-904.. U-905.. U-907.. U-921.. U-922.. U-923.. U-924.. U-925.. U-926.. U-927.. U-928.. U-951.. U-952.. U-953.. U-954.. U-955.. U-956.. U-957.. U-958.. U-959.. U-960.. U-961.. U-962.. U-963.. U-964.. U-965.. U-966.. U-967.. U-968.. U-969.. U-970.. U-971.. U-972.. U-973.. U-974.. U-975.. U-976.. U-977.. U-978.. U-979.. U-980.. U-981.. U-982.. U-983.. U-984.. U-985.. U-986.. U-987.. U-988.. U-989.. U-990.. U-991.. U-992.. U-993.. U-994.. U-1051.. U-1052.. U-1053.. U-1054.. U-1055.. U-1056.. U-1057.. U-1058.. U-1101.. U-1102.. U-1131.. U-1132.. U-1161.. U-1162.. U-1191.. U-1192.. U-1193.. U-1194.. U-1195.. U-1196.. U-1197.. U-1198.. U-1199.. U-1200.. U-1201.. U-1202.. U-1203.. U-1204.. U-1205.. U-1206.. U-1207.. U-1208.. U-1209.. U-1210.. Okręty podwodne typu II.. ⇐ Typ VII ⇒.. Okręty podwodne typu IX.. php?title=U-754 oldid=35502627.. Niemieckie okręty podwodne z okresu II wojny światowej.. Okręty podwodne typu VIIC.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 02:48, 16 mar 2013..

    Original link path: /wiki/U-754
    Open archive

  • Title: Okręty podwodne typu Ohio – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Okręty podwodne typu Ohio.. Rodzaj okrętu.. Kraj budowy.. SCB-304.. General Dynamics Electric Boat.. Zbudowane.. Wodowanie:.. • pierwsza jednostka.. • ostatnia jednostka.. 7 kwietnia 1979.. 27 lipca 1996.. Użytkownicy.. Typ poprzedzający.. Służba w latach.. od 1981.. Obecnie w służbie.. 14 jako.. i 4 jako.. • sonary:.. AN/BQQ-6.. sonar dziobowy.. AN/BQR-19.. sonar nawigacyjny.. AN/BQS-13.. sonar aktywny.. holowana antena sonaru.. • radar:.. AN/BPS-15.. albo.. AN/BPS-16.. • peryskopy: typ 152 i 82.. • dziobowe.. • rufowe.. 4 x Mk 68 (533 mm).. brak.. Wyrzutnie rakietowe.. • SSBN: 24.. • SSGN: 154 komory startowe.. Mk 48 ADCAP.. MOSS.. • SSBN: 24 x.. • SSGN: 154 x.. SLCM Tomahawk.. Wyposażenie.. SSGN: pojazdy podwodne.. UUV.. Prędkość:.. • na powierzchni.. • w zanurzeniu.. 18.. ~ 25 węzłów.. Zanurzenie testowe.. • oficjalnie 800 stóp (243,84 m).. • faktycznie 1000 stóp (300 m).. 16 700 ton.. 18 700 ton.. 170 metrów.. 13 metrów.. 1 reaktor.. PWR.. GE.. 2 turbiny o łącznej mocy 60 000.. (44,8.. MW.. 1 silnik pomocniczy Magnetek 325 KM (242 kW).. jedna.. śruba.. 155 oficerów i marynarzy.. zwane częściej okrętami podwodnymi.. amerykańskie.. atomowe.. przeznaczone do przenoszenia 24.. głowicami termojądrowymi.. Osiemnaście wybudowanych okrętów.. zastąpiło w amerykańskim systemie strategicznego odstraszania nuklearnego czterdzieści jeden okrętów systemu rakietowego.. Polaris-Poseidon.. Po roku 2003 cztery okręty tego typu wycofano ze służby strategicznej, po czym przystosowano je do przenoszenia 154.. Tomahawk.. SLCM.. z konwencjonalnymi.. głowicami bojowymi.. , a także do wsparcia.. operacji.. sił specjalnych.. Strat X.. Koncepcje okrętu ULMS.. Poziomy system rakietowy.. System napędowy.. Rozwój koncepcji.. Konstrukcja i wyposażenie.. Kadłub i struktura.. Układ napędowy.. Układy nawigacji.. System akustyczny.. Systemy zarządzania walką i kontroli ognia.. Układ kontroli ognia.. System zarządzania walką.. Uzbrojenie jądrowe.. Trident I.. C-4.. Głowice bojowe.. Nawigacja, naprowadzanie i kontrola.. Środki obronne.. Uzbrojenie torpedowe.. Systemy walki elektronicznej.. System obrony bezpośredniej.. Misja okrętów Trident SSBN.. Trident a radziecki morski program balistyczny.. Wpływ traktatów rozbrojeniowych na system Trident.. Konwersja okrętów.. Zakres konwersji.. Advanced SEAL delivery system.. Submarine-Launched Cruise Missile.. Harmonogram konwersji.. Misja jednostek SSGN.. Przyszłość systemu Trident.. Geneza systemu rakietowego.. sięga początku lat 60.. XX wieku, kiedy - według amerykańskich ocen - rozwój radzieckiego potencjału ofensywnego i defensywnego podważył amerykańskie szanse przetrwania pierwszego uderzenia jądrowego i dokonania skutecznej odpowiedzi.. Obawy w Stanach Zjednoczonych budził sowiecki postęp technologiczny w zakresie systemów naprowadzania pocisków balistycznych i technologii wielogłowicowych, co zagrażało amerykańskim siłom jądrowym w miejscach stacjonowania.. Niepokój ten wzmacniany był przez rozwój.. radzieckiej obrony antybalistycznej.. i sił.. (ZOP), co z kolei mogło zachwiać możliwościami osiągnięcia celów na terytorium ZSRR przez ocalałe po pierwszym sowieckim uderzeniu amerykańskie siły strategiczne.. W tym samym czasie.. marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych.. rozwijała program naukowo-badawczy systemu rakietowego SLBM.. , zaś.. siły powietrzne USA.. promowały program ciężkiego pocisku.. oznaczonego.. WS-120A.. W poczynaniach amerykańskich tego okresu zauważalny był brak koordynacji pomiędzy różnymi formacjami sił zbrojnych w zakresie rozwoju broni strategicznych.. Aby zaradzić tym problemom, w roku.. sekretarz obrony.. zarządził przeprowadzenie studiów strategicznych pod kryptonimem.. , których zadaniem było określenie możliwych alternatyw przeciwdziałania sowieckiemu.. systemowi antybalistycznemu.. i zwiększenie możliwości przetrwania pierwszego radzieckiego uderzenia atomowego.. Jednak według niektórych relacji pomysł zapoczątkowanego 1 listopada 1966 roku.. był odpowiedzią zastępcy dyrektora Obronnych Badań Naukowych i Inżynierii (.. Deputy Director of Defense Research and Engineering.. ) Lloyda Wilsona, na odczuwalny w połowie lat 60.. nacisk sił powietrznych na opracowanie systemu WS-120A.. , a także na proponowany przez.. armię.. program obrony antybalistycznej.. Wydany w sierpniu 1967 roku przez.. Institute for Defense Analysis.. „The Strat-X Report” stwierdzał:.. był studium technologicznym mającym scharakteryzować możliwe amerykańskie alternatywy odpowiedzi na spodziewane na lata 70.. XX wieku rozmieszczenie sowieckiego systemu ABM i wzrost radzieckich zdolności redukcji efektywności amerykańskich sił gwarantowanego zniszczenia.. W ramach tych studiów pożądane było rozważenie możliwych do zastosowania przez Stany Zjednoczone alternatyw opartych na jednolitej podstawie kosztowo-efektywnościowej, uwzględniających również alternatywy możliwe do zastosowania przez Związek Radziecki.. W pracach.. uczestniczyli oficerowie.. Pierwszoplanowym celem zespołu było opracowanie koncepcji strategicznego systemu mogącego dokonać skutecznego odwetowego zniszczenia radzieckich centrów miejskich i przemysłowych, drugoplanowo zaś – na tyle elastycznego, aby umożliwiał ograniczony, kontrolowany kontratak.. Studium doprowadzić miało do określenia sposobu odstraszania, który w warstwie psychologicznej – przez swój „megatonowy ekwiwalent” i skuteczność działania – miał skutecznie odstręczać ZSRR od dokonania pierwszego uderzenia jądrowego.. Uwzględniać też miało przewidywania co do możliwego rozwoju sowieckich precyzyjnych pocisków ICBM i sowieckiego systemu obrony antybalistycznej.. Sekretarz obrony.. skupił się na rozważeniu około 125 projektów rakietowych, przy czym jedynie dwa z nich oparte były na systemach morskich.. W tym ostatnim zakresie rozważano zarówno przenoszenie pocisków balistycznych przez.. okręty nawodne.. , jak też przez nowy typ okrętu podwodnego – określanego w ramach tych studiów jako.. Alternatywa ta oparta była na nowo opracowanych pociskach.. , przenoszonych przez 31 dotychczasowych okrętów.. , a także od 20 do 25 okrętów nowego typu.. W ostatecznych wnioskach.. proponowano utworzenie czterech nowych systemów rakietowych:.. nowy system ICBM w utwardzonych.. okrętowy system rakietowy dalekiego zasięgu (.. Ship-based Long-range Missile System.. – SLMS).. [b].. – ULMS) o zasięgu 11 000 km.. zakładał – zamiast najlepszego systemu strategicznego – zestaw opcji lądowych i morskich.. W przedstawionym w roku 1967 raporcie „STRAT-X” wykazano jednak, że spośród elementów amerykańskiej „triady nuklearnej” największe szanse przetrwania pierwszego radzieckiego uderzenia mają systemy balistyczne umieszczone w atomowych okrętach podwodnych.. Tego też rodzaju system rakietowy stał się podstawą dalszych prac pod nazwą ULMS, który ostatecznie okazał się też jedynym możliwym wówczas do zastosowania rozwiązaniem.. Kadm.. Levering Smith.. W ramach Strat-X rozważano pocisk o zasięgu 4500 do 6500 mil morskich.. , który przy długości 15,2 metra i średnicy 2 metrów byłby znacząco większy od dotychczasowego pocisku programu.. Koncepcja użycia tak dużego pocisku prowadziła do wstępnej wizji okrętu.. ULMS.. o.. wyporności.. na powierzchni 8240 ton i długości 135 metrów.. Dwadzieścia cztery pociski przenoszone miały być w pozycji poziomej (a nie pionowej) w ochronnych kapsułach na zewnątrz.. , mogły być uwalniane z okrętu przy każdej możliwej do osiągnięcia przezeń prędkości i głębokości zanurzenia, aż do wartości maksymalnych.. By uniknąć ujawnienia pozycji okrętu przez rekonstruowaną wstecz trajektorię pocisku, samo odpalenie następować miało z opóźnieniem, co miało w dużym stopniu zwiększyć szanse przetrwania jednostki.. Okręt ULMS miał być napędzany napędem jądrowym, dysponując przy tym stosunkowo niewielką, nieprzekraczającą 25 węzłów prędkością.. Ograniczenie prędkości spowodowane było założeniem, iż większa prędkość oznacza zwiększenie poziomu szumów okrętu, a co za tym idzie – ryzyka wykrycia, w sytuacji gdy wielki okręt balistyczny (SSBN) i tak nie zdoła wyprzedzić radzieckiego okrętu myśliwskiego (SSN).. Konkretne cele programu ULMS ustalił w lutym 1968 roku.. Szef Operacji Morskich US Navy.. admirał.. Thomas H.. Moorer.. Programem kierować miał kontradmirał.. , który w marcu tego samego roku stanął na czele.. (SPO), które zarządzało wcześniejszymi programami.. W związku z zainteresowaniem marynarki programami także innych niż ULMS systemów strategicznych, zadania admirała Smitha zostały jednak rozszerzone, a samo SPO przemianowano na.. (SSPO).. W ramach.. zaczęto rozważać pocisk o długości 15,2 m i średnicy 2 metrów – znacząco większy od pocisku.. Koncepcja użycia tak dużego pocisku prowadziła do wstępnej wizji okrętu ULMS o wyporności na powierzchni 8240 ton oraz długości 135 metrów.. Marynarka wspierała koncepcję okrętu o konserwatywnej konstrukcji, bazującego na dotychczas dostępnych technologiach, w przeciwieństwie do dotychczasowych okrętów.. , przenoszącego jednak więcej niż 16 pocisków o także bardzo dużym zasięgu.. Niezależnie od prac.. , swoje własne prace nad koncepcją nowego systemu rakietowego prowadziło należące do US Navy biuro SPO.. ), które dwie dekady wcześniej doprowadziło do powstania pierwszych na świecie atomowych okrętów podwodnych przenoszących pociski balistyczne.. Według początkowej koncepcji SPO, nowe okręty miały mieć wyporność 18 000 ton, przy czym zasilane miały być reaktorem.. Okręty zasilane taką siłownią byłyby jednak zbyt powolne – osiągałyby prędkość jedynie 19–20 węzłów, zamiast 20–25 węzłów jak wcześniejsze jednostki.. Najpoważniejszym przedmiotem rozważań był system rakietowy nowych okrętów.. Jakkolwiek na czoło wysuwał się poziomy system rakietowy, rozważano także inne opcje, w tym dodanie dodatkowej sekcji rakietowej na osiem pocisków dotychczasowym okrętom przenoszącym pociski Polaris, przedłużenie okrętów typu.. przez dodanie sekcji rakietowych mieszczących 24 pociski (analogicznie jak uczyniono wcześniej z okrętami typu.. ), bądź też opracowanie nowych okrętów na zmodyfikowanym planie jednostek Polaris.. Według dominującej pierwotnie koncepcji pociski balistyczne przenoszone miały być w pozycji poziomej (a nie pionowej) na zewnątrz.. w ochronnych kapsułach.. Aby uniknąć ujawnienia pozycji okrętu przez śledzoną wstecz trajektorię pocisku, jego odpalenie następować miało z opóźnieniem – co miało w wielkim stopniu zwiększyć szanse przetrwania jednostki.. Użycie zewnętrznych kapsuł pocisków prowadzić miało także do zmniejszenia niezbędnej wyporności okrętu w przeliczeniu na dany ładunek broni.. Okręt według koncepcji „STRAT-X ULMS” mógł przenosić 24 pociski w pozycji horyzontalnej, przy wymiarach 443 × 59 x 32 stopy (135 × 17,9 x 9,7 metra) i wyporności 8240 ton.. W koncepcji z wczesnych lat siedemdziesiątych wymiary te wzrosły do 500 × 55 x 38 stóp (152×17×12 metrów) i wyporności 12 000 ton.. Dla porównania: rzeczywiste wymiary okrętów.. wyposażonych w 24 wewnętrzne wyrzutnie pionowe mniejszych pocisków wynoszą odpowiednio 560 × 42 x 35,5 stopy (171×13×11 metrów) przy wyporności 18 000 ton.. Zdaniem jednak kontradmirała Smitha koncepcja poziomego systemu rakietowego miała zostać wprowadzona do nowej konstrukcji wyłącznie jeśli dowiedziono by jej wartości.. W tej sytuacji stocznię Electric Boat poproszono o przygotowanie studium wykonalności zarówno dotychczas stosowanych, klasycznych wyrzutni pionowych, jak i systemu poziomego.. Osobno o przedstawienie swoich studiów poproszeni zostali kooperanci w budowie systemu, w tym przedsiębiorstwa związane z przemysłem rakietowym.. Ci ostatni zasadniczo skłaniali się ku systemowi poziomemu, podczas gdy reprezentanci przemysłu stoczniowego optowali za tradycyjnym systemem wertykalnym.. W roku 1969 stocznie.. zostały poproszone o przedstawienie swoich koncepcji całych okrętów ULMS, zaś w grudniu tego samego roku stocznia.. zakończyła opracowywanie trzech koncepcji kadłuba nowych okrętów, opartych na zewnętrznych względem.. wyrzutniach.. Dwie z tych koncepcji, „FISHBONE” i „D-FRAME”, oparte były na zaawansowanych technicznie konstrukcjach kadłuba sztywnego.. Koncepcję „FISHBONE” oparto na dotychczas stosowanym niezaokrąglonym przekroju poprzecznym kadłuba sztywnego w sekcji rakietowej okrętu, poprzez częściowe wbudowanie kontenerów mieszczących pociski w kadłub sztywny.. Natomiast koncepcja „D-FRAME” zakładała użycie płaskich kontenerów zewnętrznych między kadłubem sztywnym a lekkim.. W trzeciej koncepcji, opracowanej przez zespół ULMS stoczni Mare Island, kontenery rakietowe umieszczone miały być na zewnątrz kadłuba lekkiego (w wodzie), z zapewnieniem dostępu do nich zarówno od wewnątrz, jak i – w porcie – z zewnątrz okrętu.. Stocznia Electric Boat zaoferowała cztery konfiguracje całych okrętów: jedną z zewnętrznymi „mokrymi” kontenerami startowymi oraz trzy konfiguracje „wewnętrzne” – pojedynczego kadłuba, kadłuba podwójnego oraz kadłuba o okrągłym przekroju.. Opracowujący do tej pory pociski SLBM.. Lockheed.. opowiedział się jednakże za tradycyjną konfiguracją – jako sprawdzoną, która pozwoli uniknąć trudnych na tym etapie nawet do przewidzenia problemów technicznych.. Wyrzutnie poziome z pociskami pozostawianymi w wodzie były również trudne do zaakceptowania z przyczyn politycznych.. W rzeczywistości bowiem żadna administracja prezydencka nie zgodziłaby się na pozostawianie broni jądrowej „bez opieki”, nawet na krótki czas.. Okręt ULMS miał być wyposażony w napęd jądrowy, dysponując przy tym stosunkowo niewielką prędkością – nieprzekraczającą 25 węzłów.. Ograniczenie prędkości spowodowane było założeniem, iż większa prędkość oznacza zwiększenie poziomu szumów okrętu, a co za tym idzie zwiększenie ryzyka wykrycia, podczas gdy wielki okręt balistyczny (SSBN) i tak nie ucieknie radzieckiemu okrętowi myśliwskiemu (SSN).. Rezygnacja z dużej prędkości maksymalnej jednostek.. i ich wyciszenie nie niweczyło jednakże możliwości choćby przypadkowego wykrycia okrętu.. Stąd też jednostki te miały być wystarczająco szybkie, aby ścigający okręt nie mógł utrzymać kontaktu sonarowego przy zastosowaniu znanych ówcześnie (w okresie projektowania) i przewidywanych technologii.. Ponadto okręt dysponować miał wystarczająca mocą, aby być w stanie szybko wynurzyć się przy zastosowaniu jedynie „lotu” na sterach w wypadku uszkodzenia czy nawet zalania.. Także ryzyko niekontrolowanego zanurzania się miało być zmniejszone między innymi przez impet okrętu osiągany np.. dzięki jego wielkości i niezbędnej w tym celu mocy siłowni.. Odpowiednią moc systemu napędowego zamierzano początkowo osiągnąć dzięki zastosowaniu dwóch reaktorów.. i dwóch śrub, które pozwoliłyby osiągnąć prędkość 25–27 węzłów okrętowi o wyporności nawet 38 000 ton.. Stanowiło to pierwszą od wielu lat próbę powrotu US Navy do napędu na dwie śruby.. Koncepcja ta wychodziła z założenia, że układ dwóch śrub w geometrii „ogona bobra” – zastosowany choćby w sowieckich okrętach.. projektu 941.. ) – jest znacząco lepszy od konwencjonalnego układu dwuśrubowego, chociaż jej autorzy zdawali sobie równocześnie sprawę z faktu, że „ogon bobra” jest z kolei gorszy od układu jednośrubowego.. Dodatkowo wielkość samego okrętu wydawała się niepraktyczna, a admirał Rickover przekonywał, że okręty.. winny być napędzane jednym reaktorem.. Rickover podjął się zadania opracowania nowego reaktora.. – opartego na naturalnej cyrkulacji chłodziwa o wystarczającej jednakże mocy.. Reaktor ten opracowano na podstawie konstrukcji zastosowanego na.. USS „Narwhal” (SSN-671).. reaktora.. , zapewniał jednak dwukrotnie więcej mocy wyjściowej.. W lipcu 1968 roku SPO, zarządzające programami.. Posejdon.. , przemianowano na.. (SSPO), a na jego czele stanął kontradmirał.. , który podobnie jak poprzednio admirał.. Raborn.. – ojciec systemu.. – nie miał doświadczenia w zakresie okrętów podwodnych.. – ówcześnie zastępcy asystenta.. sekretarza marynarki.. – Dowództwo Operacji Morskich US Navy utworzyło odrębne biuro projektu ULMS, na którego czele stanął kontradmirał.. Harvey E.. Lyon.. , oficer okrętów podwodnych, natomiast kierowanemu przez Smitha SSPO pozostawiono kontrolę nad programem systemu rakietowego nowej maszyny.. Mający duży wpływ na projekt szef zarządu napędu atomowego US Navy (.. Nuclear Propulsion Directorate.. ), adm.. Rickover, dążył do zamiany proponowanego dla nowego typu okrętu reaktora.. o mocy 17 000 KM na silniejszą jednostkę o mocy 60 000 KM, a także do skonstruowania dużego kadłuba, zdolnego pomieścić 24 pociski balistyczne.. napędzającego jedną śrubę przez dwie turbiny parowe.. Końcowy projekt przewidywał okręty o wyporności 16.. 700 ton na powierzchni i 18.. 700 ton w zanurzeniu, przy długości 170,7 metra, z dwudziestoma czterema pionowymi wyrzutniami pocisków SLBM, dysponującymi oficjalnie prędkością maksymalną około 25 węzłów.. Istnieją relacje, z których wynika, że końcowy efekt przewyższył wymagania w tym zakresie, zwłaszcza przy niskich prędkościach, gdy napęd używa naturalnej cyrkulacji chłodziwa w procesie.. zamiast cyrkulacji wymuszonej.. Admirał Rickover i ówczesny szef operacji morskich admirał.. naciskali na.. w celu akceptacji programu ULMS, który 16 maja 1972 roku otrzymał nazwę.. Program ten budził bowiem spore kontrowersje – część członków Kongresu i organizacje sprzeciwiające się broni jądrowej lobbowały przeciwko Tridentom.. Obie strony w argumentacji posługiwały się przy tym – wykorzystywanym dla swoich celów – traktatem.. W styczniu 1980 roku sekretarz obrony Cartera.. ogłosił plan budowy zupełnie nowego typu okrętów, tańszej alternatywy dla typu.. Administracja Cartera wyasygnowała 106 milionów dolarów na badania i rozwój mniejszego i niskobudżetowego strategicznego okrętu rakietowego.. Jako część Reaganowskiego strategicznego.. programu sześciuset okrętów.. ) program.. uzyskał znaczny priorytet, z planem budowy jednego okrętu rocznie.. Kłopoty natury organizacyjno-technicznej napotykał jednak program pocisku.. Został on przedstawiony jako broń na 1972 rok – wiele lat wcześniej od docelowego pocisku dla okrętów.. do czasu pozyskania docelowego pocisku o dalekim zasięgu.. W rzeczywistości pierwsze dwa stopnie napędowe EXPO/Trident C-4 stanowiły dwa stopnie pocisku Poseidon.. , jednakże mimo przeprowadzenia z sukcesem kilku testów tej głowicy, jej programu nigdy nie ukończono.. Podstawowy projekt okrętów.. został ukończony w marcu 1971 roku – w trakcie negocjacji nad traktatem.. Ten moment ukończenia projektu wywołał zaniepokojenie prezydenta.. Richarda Nixona.. o możliwość takiego przyspieszenia programu, aby nowy system rakietowy mógł wejść do służby operacyjnej w trakcie pięciu pierwszych lat obowiązywania traktatu.. Jednak przez całe lata siedemdziesiąte program nękany był opóźnieniami, problemami technicznymi, przekroczeniami kosztów oraz procesami sądowymi.. W efekcie, podczas gdy oryginalne plany zakładały dostarczenie marynarce pierwszego okrętu w grudniu 1977 roku, jednostka wiodąca typu rozpoczęła próby morskie dopiero w czerwcu 1981 roku.. W porównaniu do sukcesu programu okrętów Polaris, konstrukcja okrętów Trident – z punktu widzena.. public relations.. – okazała się katastrofą.. Wiele problemów spowodowanych było w dużej mierze decyzją o przyspieszeniu programu, a także przyjętymi rozwiązaniami w zakresie kosztów budowy.. W Stanach Zjednoczonych pierwsze okręty serii budowane są zwykle w ramach kontraktu z ogólnie ujętymi kosztami z pewną premią finansową dla stoczni, której wysokość uzależniona jest od tego, jak bardzo rzeczywisty koszt zbliżony jest do pewnej założonej kwoty („.. cost-plus contract.. ”).. W związku z wieloma niepewnymi czynnikami, trudno bowiem ustalić sztywny koszt budowy.. Admirał Rickover wyznawał jednak pogląd, że okręty Trident winny być budowane w oparciu o kontrakt ze sztywno zapisaną ceną, dzięki któremu stocznia zyskuje większą marżę, ale też sama ponosi odpowiedzialność za przekroczenie ustalonego kosztu.. Jak twierdził, nowe okręty będą podobne do jednostek Polaris, a wiele nowych komponentów – jak np.. reaktor – będzie po prostu dostarczone przez rząd.. Budowa powinna być w związku z tym zadaniem prostym i obarczonym niewielkim ryzykiem.. Rickoverowi udało się też w 1972 roku przekonać Kongres, iż dostarczenie pierwszego okrętu do 1977 roku będzie prostą sprawą, co więcej – powinno to zostać osiągnięte tak niskim kosztem, jak to tylko możliwe przy kontrakcie opiewającym na sztywną kwotę.. Ten punkt widzenia nie był całkowicie podzielany przez jedyne dwie stocznie zdolne do budowy okrętów Trident:.. General Dynamics' Electric Boat Division.. (GD/EB) w.. Groton.. Connecticut.. Newport News Shipbuilding Drydock Company.. (NNS) w.. Wirginia.. Marynarka otrzymała oferty tych stoczni 5 listopada 1973 roku, żadna jednak nie odpowiadała terminowi wykonania określonemu w złożonym przez US Navy zapytaniu.. Newport News oferowała dostawę w maju 1981 roku przy kontrakcie cost-plus ze sztywno określoną premią, Electric Boat natomiast przygotowany był do dostarczenia okrętu w kwietniu 1979 roku, przy kontrakcie cost-plus z premią zmienną.. Żadna z tych ofert nie była akceptowalna dla marynarki – w tym zwłaszcza dla admirała Rickovera, który obiecał dostawę do grudnia 1977 roku i to w oparciu o kontrakt o sztywnej wartości.. wewnątrz.. USS „Ohio” (SSBN-726).. tuż po ceremonii przyjęcia okrętu do służby.. W rzeczywistości obydwie stocznie nękane były problemami przy budowie najnowszych okrętów myśliwskich typu.. Newport News miała problemy z budową pięciu pierwszych jednostek tego typu, kiedy więc nadszedł czas zamówienia kolejnych jedenastu jednostek.. , jej oferta uważana była przez marynarkę za zbyt drogą.. NNS, obok okrętów, budowała także cywilne statki handlowe i w rzeczywistości nie potrzebowała finansowego ryzyka związanego z ofertą budowy kolejnych.. przy niskim koszcie.. Electric Boat natomiast, jakkolwiek miała tylko jednego klienta – US Navy – i tylko w zakresie okrętów podwodnych, także miała problemy z.. Jednak w 1971 roku szefem.. został ambitny David Lewis, który pod naciskiem admirała Rickovera przebił ofertę Newport News na budowę kolejnych jedenastu okrętów typu.. Uczynił to jednak w 1973 roku, tuż przed terminem złożenia ofert na budowę okrętów.. , w związku z czym stocznia Electric Boat była zobowiązana do budowy dużej liczby okrętów za cenę i w terminach, które nie mogły być dotrzymane.. W listopadzie 1973 roku marynarka otrzymała ofertę Electric Boat na zasadzie kontraktu cost-plus z terminem dostarczenia pierwszej jednostki Trident w roku 1979, jednak już w grudniu tego samego roku Rickover przekonał Lewisa do modyfikacji oferty i budowy okrętów przy kontrakcie opartym na sztywnym koszcie (.. fixed-price contract.. ), ustalonym jednak wysoko.. Po przedłużonych negocjacjach marynarka ustaliła następnie z Electric Boat.. z kosztem jednostkowym 285,4 mln dolarów, z niezwykle jednak wysokim najwyższym pułapem ceny 385,4 mln dolarów, powyżej której marynarka zobowiązała się do pokrycia 85 procent przekroczenia.. [c].. Electric Boat zobowiązała się także do podjęcia wszelkich starań celem dostarczenia pierwszego okrętu do grudnia 1979 roku, jednakże jako gwarantowaną datę dostawy ustalono kwiecień 1979 roku.. Porozumienie nie nakładało na stocznię żadnej kary za opóźnienie.. Kontrakt który ostatecznie zawarto 25 lipca 1974 roku, dawał też Electric Boat perspektywy na więcej zamówień niż stocznia przy ówczesnym obciążeniu zamówieniami była w stanie terminowo wykonać.. Podjęta przez Rickovera i marynarkę próba ratowania własnej twarzy polegała na wprowadzeniu do kontraktu kosmetycznych – niczego w rzeczywistości nie gwarantujących zapisów, które miały sprawiać wrażenie oparcia umowy na zasadzie sztywnego kosztu oraz dostawy okrętu w obiecanym Kongresowi terminie grudnia 1977 roku.. W rzeczywistości, w późnych latach siedemdziesiątych stocznia Electric Boat uświadomiła sobie, iż zobowiązała się do budowy zbyt wielu okrętów w zbyt krótkim czasie.. Oczekiwania wzrostu mocy produkcyjnych, które były podstawą złożenia oferty opartej na niższym koszcie nie spełniły się, zaś okręt wiodący typu Ohio, który miał być dostarczony w roku 1977, został ostatecznie dostarczony dopiero w roku 1981, po aż sześciokrotnych oficjalnych zmianach terminu.. nie bez znaczenia były także kontrowersje personalne wokół admirała Rickovera, które spowodowane były zarówno jego cechami osobistymi, jak i podejmowanymi przez niego decyzjami merytorycznymi.. [d].. Chaos w programie Trident, powstały w dużej mierze dzięki poczynaniom Rickovera, stał się jednym z powodów rozgoryczenia w marynarce w drugiej połowie lat siedemdziesiątych, a także zmuszenia admirała przez sekretarza marynarki.. Johna Lehmana.. do odejścia na emeryturę na początku lat osiemdziesiątych.. Ów chaos w programie doprowadził wkrótce także do pogorszenia relacji marynarki z Electric Boat.. Rickover, który począwszy od budowy.. USS „Nautilus” (SSN-571).. faworyzował Electric Boat przed innymi stoczniami, teraz zaczął przemawiać przeciwko niej.. USS „Ohio” (SSBN-726) w trakcie ceremonii przyjęcia do służby.. Jednocześnie admirał, który statutowy wiek emerytalny osiągnął w 1962 roku, dzięki politycznemu wsparciu w Kongresie, skutecznie utrzymywał się na swoim stanowisku szefa departamentu napędu jądrowego, z ogromnym wpływem na całość programów okrętów podwodnych US Navy.. Reagana.. świadoma jednak destruktywnej roli Rickovera w ostatnich latach – dzięki dużej politycznej sile przebicia w Kongresie sekretarza marynarki Lehmana – zdołała dokonać rzeczy, której nie udało się osiągnąć poprzednikom – zmusić admirała Rickovera do odejścia.. 13 listopada 1981 roku – dwa dni po wejściu do słuzby pierwszego okrętu Trident – John Lehman ogłosił, że admirał Rickover zostanie zwolniony z czynnej służby w styczniu 1982 roku.. Plany przewidywały zapoczątkowanie serii dziesięcioma jednostkami, ze schematem oddawania do słuzby w postaci 1-3-3-3 w kolejnych latach pomiędzy rokiem 1977 a 1982.. Okręty te zastąpić miały 10 jednostek, które nie zostały do tej pory wyposażone w pociski Poseidon.. W rzeczywistości zamiast zamówień w odpowiednim stosunku w latach 1974–1977, w roku 1975 zamówiono jedynie dwie jednostki, po jednym okręcie w latach 1976–1977 oraz dwa w roku 1978.. Żaden okręt nie został zamówiony w roku 1979, później jednak zamówienia wznowiono – po jednej jednostce rocznie, z wyjątkiem 1982 roku – kiedy nie zawarto żadnego kontraktu z powodu sporu z General Dynamics.. Pierwszy plan przewidywał całkowitą liczbę 20 okrętów typu Ohio, zwiększoną następnie do 24.. Jednakże w 1991 roku anulowano programy budowy ostatnich pięciu jednostek.. Środki finansowe na zapoczątkowanie budowy każdej z nich miały być zapisane w budżecie na lata 1990-1995.. „Ohio” (SSBN-726).. został zwodowany w Electric Boat 7 kwietnia 1979 r.. SSBN-726 został przyjęty do służby w US Navy 11 listopada 1981 roku dając początek nowej rodzinie okrętów podwodnych typu.. „Ohio” wyszedł na pierwszy patrol 1 października 1982, przenosząc 24 pociski.. I C-4, które swój pierwszy udział w patrolu zaznaczyły już w październiku 1979 r.. , pod pokładem okrętu.. USS „Francis Scot Key” (SSBN-657).. , również 11 innych starszych jednostek zostało przezbrojonych w nowe pociski.. XX wieku Marynarka Wojenna USA planowała zbudować dwadzieścia cztery okręty typu Ohio z łącznie 576 pociskami SLBM.. , ze służby wykreślony został.. „Theodore Roosevelt” (SSBN-600).. „Abraham Lincoln” (SSBN-602).. W roku 1990, uwzględniając postanowienia traktu.. oraz przedstawiony przez prezydenta.. George’a W.. Busha Seniora.. przegląd floty (który skłaniał się ku potrzebie posiadania 18 okrętów tego typu),.. Kongres Stanów Zjednoczonych.. zalecił ograniczenie liczby okrętów do 18 jednostek.. została autoryzowana przez prezydenta w 1990 roku.. Kiedy w 1997 roku zakończono budowę, wszystkie 41 okrętów.. zostały wykreślone ze służby z wyjątkiem dwóch okrętów przebudowanych dla celów operacji specjalnych.. Przez cały okres zimnej wojny Stany Zjednoczone wyprodukowały trzy okręty rakietowe (1 klasy.. SSG.. i 2 SSGN) oraz 59 okrętów balistycznych (klasy SSBN).. Z wyjątkiem.. USS „Henry M.. Jackson” (SSBN-730).. , okręty typu.. otrzymały nazwy.. stanów.. USA.. – „Ohio”,.. Michigan.. Floryda.. – „Florida”,.. Georgia.. – „Georgia”,.. Alabama.. – „Alabama”,.. Alaska.. – „Alaska”,.. Newada.. – „Nevada”,.. Tennessee.. – „Tennessee”,.. Pensylwania.. – „Pennsylvania”,.. Wirginia Zachodnia.. – „West Virginia”,.. – „Kentucky”,.. – „Maryland”,.. Nebraska.. – „Nebraska”,.. Rhode Island.. – „Rhode Island”,.. Wyoming.. – „Wyoming”,.. Luizjana.. – „Louisiana”.. Piąty w kolejności okręt – USS „Henry M.. Jackson” (SSBN-730), zamówiony pierwotnie jako „Rhode Island” (SSBN-730), otrzymał nazwę na cześć zmarłego w 1983 roku.. senatora.. Henry’ego “Scoop” Jacksona.. Zrealizowany harmonogram budowy i wejścia do służby jednostek.. Kontrakt.. Przyjęcie do służby.. 10 kwietnia 1976.. 11 listopada 1981.. USS „Michigan” (SSBN-727).. 4 kwietnia 1977.. 26 kwietnia 1980.. 11 września 1982.. USS „Florida” (SSBN-728).. 9 czerwca 1977.. 14 listopada 1981.. 18 czerwca 1983.. USS „Georgia” (SSBN-729).. 6 listopada 1982.. 11 lutego 1984.. 19 stycznia 1981.. 15 października 1983.. 6 października 1984.. USS „Alabama” (SSBN-731).. 1978.. 27 sierpnia 1981.. 19 maja 1984.. 25 maja 1985.. USS „Alaska” (SSBN-732).. 9 marca 1983.. 12 stycznia 1985.. 25 stycznia 1986.. USS „Nevada” (SSBN-733).. 8 sierpnia 1983.. 14 września 1985.. 16 sierpnia 1986.. 9 czerwca 1984.. 13 grudnia 1986.. 17 grudnia 1988.. USS „Pennsylvania” (SSBN-735).. 10 stycznia 1984.. 23 kwietnia 1988.. 9 września 1989.. USS „West Virginia” (SSBN-736).. 24 października 1987.. 14 października 1989.. 20 października 1990.. USS „Kentucky” (SSBN-737)..  ...   Polaris A2, Polaris A3, Poseidon, Trident I oraz Trident II.. Podobnie, jak już dziesięciolecia temu okręty systemu Polaris, odbywające patrole na Atlantyku i Pacyfiku okręty podwodne systemu.. , spełniają tylko jedną misję – gotowości do odpalenia wszystkich bądź niektórych przenoszonych przez nie pocisków, w każdym czasie w którym będzie to wymagane.. Wypełnienie tej misji wymaga przede wszystkim niezawodnego działania najrozmaitszych technologii.. Start.. Schemat patroli amerykańskich okrętów SSBN został ustanowiony przez system Polaris.. Patrole okrętów tego systemu z powodu krótkiego zasięgu pocisków ograniczone były początkowo do.. Morza Norweskiego.. Standardową praktyką były tworzone przez trzy okręty jednocześnie „łańcuchy”.. Każdemu łańcuchowi przydzielone były dwa zestawy celów, które były „przenoszone” z jednego okrętu na drugi, w połowie jego patrolu.. Trzeci okręt pełnił w tym czasie rolę jednostki wsparcia (w tym zaopatrzenia) oraz przejmował pierwszy zestaw celów, w chwili gdy pierwsza jednostka łańcucha wracała z patrolu.. W ten sposób, trzy okręty zapewniały ciągłe pokrycie dwóch zestawów celów.. Wszystkie następne amerykańskie systemy FBM – wliczając w to systemy z pociskami o większym zasięgu operujące na Atlantyku i Pacyfiku – działają w oparciu o tę samą procedurę operacyjną.. System łańcuchów wymaga wysokiego poziomu standaryzacji, gdyż wszystkie okręty łańcucha muszą być wyposażone w taką samą liczbę głowic tego samego typu, a w odpowiednich przypadkach także.. penetration aids.. W trakcie patrolu, system nawigacyjny okrętów musi dokonywać stałych aktualizacji pozycji oraz przekazywać te dane systemowi kontroli ognia.. Także systemy komunikacyjne okrętu pracują w trybie ciągłym, w oczekiwaniu na informacje ze strony dowództwa, zwłaszcza zaś sygnały bojowe, w tym przede wszystkim EAM.. Emergency Action Message.. z rozkazem odpalenia jednego lub większej liczby pocisków, musi pochodzić od należycie umocowanych osób, co w pierwszej kolejności oznacza prezydenta oraz sekretarza obrony.. Amerykańska polityka w zakresie podjęcia działań nuklearnych nie uznaje zasady, iż brak komunikacji z dowództwem oznacza jego zniszczenie w ataku nuklearnym i nie daje dowódcy okrętu podstawy do odpalenia jego pocisków.. W celu ich odpalenia, dowództwo okrętu musi otrzymać wyraźny rozkaz takiego działania.. W przeciwieństwie do większości broni nuklearnej w arsenale amerykańskim, głowice jądrowe przenoszone przez amerykańskie okręty podwodne nie zostały wyposażone w permisywny bezpiecznik użycia (.. Permissive Action Link.. – PAL), wymagający w celu użycia broni podania specjalnego kodu aktywacji.. [g].. Zamiast PAL, broń atomową na amerykańskich okrętach podwodnych zabezpiecza konieczność zachowania przez kilka osób jednocześnie ścisłej procedury – niemożliwej do przeprowadzenia przez jakąkolwiek pojedynczą osobę.. W przeciwieństwie do należących do sił powietrznych pocisków ICBM, znajdujące się w posiadaniu US Navy pociski SLBM nie utrzymują swoich systemów naprowadzania w stanie permanentnej aktywności.. Zamiast tego muszą być stale utrzymywane w odpowiedniej temperaturze, w gotowości do natychmiastowego wzbudzenia.. Przeprowadzona na pokładzie okrętu wieloosobowa procedura, uruchamia zarówno proces przygotowania pocisków do startu, jak też – za pośrednictwem systemu kontroli ognia – ich systemów naprowadzania.. System kontroli ognia wskazuje systemom nawigacyjnym pocisku kierunek góry w pionie, a następnie zaopatruje je w dane dotyczące celów.. Większość z tych danych oparta jest na obliczeniach dokonanych uprzednio na lądzie przez.. Centrum Broni Nawodnej Marynarki.. – (NSWCDD) w.. Dahlgren.. oraz na przeprowadzonym na szeroką skalę mapowaniu.. pól grawitacyjnych.. Ziemi i układów gwiazd.. Po przekazaniu wszystkich informacji systemowi nawigacyjnemu pocisku, system kontroli ognia dokonuje ich ciągłych aktualizacji.. Tuż przed startem pocisku, wszystkie jego systemy przełączane są na zasilanie wewnętrzne, do systemu nawigacyjnego i naprowadzania przekazywane są ostatnie instrukcje, głowice bojowe otrzymują dane dotyczące żądanego momentu eksplozji, a sam system nawigacyjny rozpoczyna pracę w trybie bezwładnościowym.. Po wprowadzeniu do systemu komendy startu, Trident II wypychany jest z wyrzutni – zwykle niemal nieruchomego okrętu, znajdującego się na głębokości do 100 stóp.. 30 m) – za pomocą ciśnienia rozszerzającego się w komorze startowej gazu.. Pocisk wypychany jest z siłą pozwalającą na przebicie cienkiej osłony otwartej wyrzutni i wydostanie się ponad lustro wody, po czym po osiągnięciu przez pocisk odpowiedniej wysokości ponad wodą, następuje wysunięcie cienkiej teleskopowej szpicy (.. aerospike.. ) oraz odpalenie silnika napędowego pierwszego stopnia.. Procedura ta nosi nazwę.. zimnego startu.. cold launch.. ), w odróżnieniu od startu „gorącego”, w którym zapłon silnika pierwszego stopnia następuje już wewnątrz wyrzutni.. Paliwo stałe każdego z dwóch pierwszych stopni napędowych ulega wypaleniu w ciągu 60 sekund od zapłonu, czas wypalenia trzeciego zaś stopnia napędowego wynosi 40 sekund.. W ciągu około dwóch minut od startu, po zapłonie silnika trzeciego stopnia, pocisk rozpędzony jest już do prędkości 6096 metrów na sekundę.. Po osiągnięciu.. prędkości wypalenia.. burnout velocity.. ) 29 050 km/h, od trzeciego stopnia napędowego oddziela się przenoszący głowice.. noszący w D-5 nazwę „Post Boost Control System” (PBCS), który manewrując precyzyjnie umieszcza głowice MIRV na trajektoriach prowadzących do przydzielonych im celów, które następnie detonują swoje ładunki nuklearne na ustalonej przed startem pocisku wysokości, albo po uderzeniu w cel.. , obaj przywódcy uzgodnili formułę traktatu.. W rzeczywistości program nowego okrętu balistycznego projektu.. rozpoczęto już dwa lata wcześniej – w.. w biurze konstrukcyjnym.. , pod kierunkiem Siergieja Kowaljewa.. [h].. kod NATO.. Ostatecznie biuro Rubin opracowało unikalny i niezwykle innowacyjny projekt, według 441.. mają długość porównywalną z jednostkami typu.. [i].. – jedynie około 15%.. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt iż w odróżnieniu od floty radzieckiej, marynarka amerykańska nie wykorzystuje z reguły paku lodowego wód arktycznych do ukrycia okrętów balistycznych.. Istotny wpływ na zdolność bojową amerykańskich morskich systemów balistycznych, w tym Trident, miały kolejne traktaty pomiędzy USA, a ZSRR.. Podpisany w 1979 roku traktat.. ograniczył do maksymalnie 14 liczbę głowic przenoszonych przez pociski SLBM.. Jakkolwiek w związku z radziecką interwencją w Afganistanie prezydent.. Carter.. wycofał traktat z Senatu Stanów Zjednoczonych i zawiesił ratyfikacje SALT II, a co za tym idzie – traktat nigdy nie wszedł formalnie w życie, Stany Zjednoczone aż do 1986 roku przestrzegały jego postanowień.. [j].. Podpisany 31 lipca 1991 roku traktat.. (którego okres obowiązywania dobiegł końca 5 grudnia 2009 roku) ograniczył zarówno liczbę głowic każdej ze stron do 6000, w tym liczbę głowic przenoszonych przez pociski balistyczne do 4900 oraz łączny udźwig (.. throw-weight.. ) pocisków ICBM i SLBM do 3600 ton.. Ograniczenia te musiały znaleźć odbicie także w rozmiarach amerykańskiego systemu FBM.. Bezpośrednim początkowym skutkiem tego traktatu było ograniczenie liczby zaplanowanych do budowy okrętów typu.. z 24 do 18 jednostek.. oraz wspomniane wyżej ograniczenie liczby głowic w pociskach.. do ośmiu.. Prezydent.. Bill Clinton.. Kolejnym skutkiem START I była zawarta w opracowanym w 1994 roku przez administracje prezydenta.. Clintona.. Nuclear Posture Review.. (NPR), określającym w formie rekomendacji koncepcję ograniczeń w amerykańskich siłach jądrowych pod kątem traktatu.. START II.. Ograniczenia te obejmować miały m.. zmniejszenie strategicznej floty FBM do 14 okrętów.. uzbrojonych wyłącznie w pociski D-5 oraz dalsze zmniejszenie liczby głowic w jednym pocisku do czterech.. Zgodnie z ta rekomendacją, piąta do szóstej jednostki typu.. (SSBN-730 do 733) podlec miały przezbrojeniu z pocisków.. C-4 na pociski.. Rekonfiguracja amerykańskiego systemu FBM z 18 okrętów.. przenoszących C-4 i C-5, na 14 jednostek przenoszących wyłącznie pociski D-5 oparta była na oczekiwaniu wejścia w życie traktatu START II, który – jak się później okazało – nigdy ostatecznie nie nabrał mocy prawnej.. Ustawa budżetowa na rok 1998 wprost zakazała jednak redukcji amerykańskich sił nuklearnych poniżej poziomu określonego traktatem START I, dopóki traktat START II nie wejdzie w życie.. Zakaz ten został następnie przedłużony na następny rok kolejną ustawą budżetową, a ustawa budżetowa na rok 2000 uczyniła ten zakaz permanentnym.. Następne akty Kongresu Stanów Zjednoczonych umożliwiły jednakże zmniejszenie amerykańskich sił strategicznych nawet poniżej poziomu określonego przez START I, o ile prezydent zagwarantuje Kongresowi, że redukcje nie podkopią efektywności strategicznych sił nuklearnych USA.. Zarówno Kongres Stanów Zjednoczonych, jak i wiele osób spoza środowisk politycznych, popierało prezydencką rekomendację konwersji czterech pierwszych jednostek z SSBN na przenoszące pociski manewrujące okręty SSGN, widząc w tym dobry sposób na przedłużenie ich słuzby o kolejne 20 lat, a także wzmocnienia floty okrętów.. , która od czasu zakończenia.. uległa znacznej redukcji.. Opracowana w 2002 roku NPR administracji prezydenta.. George’a Busha.. podtrzymała ideę zmniejszenia systemu FBM amerykańskich sił strategicznych do czternastu jednostek.. Jakkolwiek idea konwersji jednostek do SSGN spotkała się z szerokim poparciem, wiele uznanych osobistości – w tym szanowany na świecie autor fachowych opracowań na temat okrętów podwodnych i analityk.. Norman Polmar.. – wyrażało sceptycyzm wobec tej koncepcji.. Podnoszono na przykład, iż połączenie w jednym okręcie zarówno typowych zadań SSGN (przenoszenie niestrategicznych pocisków rakietowych) z zadaniami wsparcia misji sił specjalnych, utrudni wykonywanie tych pierwszych.. Zgodnie z przyjętym przez administracje Clintona stanowiskiem z 1994 roku oraz w związku z prezydenckim zaleceniem zmiany struktury amerykańskich strategicznych sił jądrowych, a także w związku z postanowieniami traktatu.. (który ostatecznie nigdy formalnie nie wszedł w życie), liczba okrętów przenoszących 24 pociski balistyczne została ograniczona do 14.. Okręty, z których zdjęto wyposażenie balistyczne przekształcone zostały na potrzeby misji specjalnych oraz do przenoszenia taktycznych pocisków woda-ziemia (TLAM) oraz przeciwokrętowych (TASM).. „Ohio” (SSBN-726) w trakcie konwersji.. 18 grudnia.. roku Marynarka Wojenna ogłosiła, że stocznia Electric Boat otrzymała warty 222 miliony dolarów kontrakt na przekształcenie pierwszego okrętu SSBN typu.. , w okręt typu.. Ohio Class Guided Missile Submarine.. (SSGN).. Na skutek wykonania tego kontraktu, USS Ohio (SSBN-726) przekształcony został w.. USS „Ohio” (SSGN-726).. W ten sam sposób przekształcone następnie zostały kolejne okręty.. „Michigan” (SSBN-727).. „Florida” (SSBN-728).. „Georgia” (SSBN-729).. , odpowiednio w SSGN-727, SSGN-728 i SSGN-729, przy czym SSBN-728 przebudowywany był przez stocznię.. Modyfikacja.. zastępuje pociski balistyczne 154 pociskami Tomahawk w 22 wyrzutniach oraz umożliwia prowadzenie z pokładów tych okrętów operacji jednostek specjalnych.. Osiem z tych wyrzutni może być wymiennie używane jako komory ładunków sił specjalnych.. Po zakończeniu tych modyfikacji, a także po zastąpieniu wszystkich pozostających dotychczas na wyposażeniu tego typu jednostek pocisków.. C-4 pociskami.. D-5, okręty te bazują w dwóch bazach marynarki:.. Naval Submarine Base Kings Bay.. Georgii.. Bangor Naval Submarine Base.. (Kitsap) w stanie Waszyngton.. Przekształcone jednostki zdolne są do transportu do 66 członków SEAL lub innych grup bojowych.. Wyrzutnie SLBM numer 1 i 2 zostały zamienione na komory dla personelu SOF (.. Special Operations Forces.. Każda z tych komór umożliwia dostęp do podwodnych pojazdów ASDS oraz pomostu DDS (.. Dry Deck Shelter.. Dla potrzeb personelu SOF zaadoptowano także osiem innych powierzchni każdego z okrętów.. Wyrzutnie numer 3 do 24 zostały przekształcone na wyrzutnie siedmiu pocisków SLCM Tomahawk każda (łącznie 154 pociski).. Alternatywnie, wyrzutnie nr 3 do 10 mogą mieścić dodatkowe wyposażenie SOF – w takim przypadku okręt może przenosić do 98 pocisków SLCM w wyrzutniach 11–24.. System kontroli ognia SLBM Mk.. 98 został zastąpiony taktycznym system kontroli ognia pocisków manewrujących oraz szeregiem innych systemów w całej przestrzeni okrętów.. Dodatkowo, wszystkie cztery okręty, które planowo powinny być zdezaktywowane w latach 2003–2005, przeszły remont przedłużający okres służby, obejmujący także wymianę.. rdzenia reaktora.. wraz z paliwem jądrowym.. ASDS.. USS „Georgia” (SSGN-729).. Pierwsze dwie od dziobu okrętu wyrzutnie pocisków balistycznych każdego z poddanych konwersji okrętów zostały przekształcone na komory służące do przechowywania.. Advanced SEAL Delivery System.. (ASDS).. ASDS jest opracowanym i dostarczanym przez.. Northrop Grumman.. podwodnym pojazdem służącym do transportu.. oddziałów specjalnych.. oraz sprzętu bojowego.. Wyposażony jest w zestaw sonarów, system nawigacji satelitarnej (GPS) oraz bezwładnościowej, systemy komunikacyjne oraz wsparcia elektronicznego (.. Electronic Support Measures.. – ESM).. Obok okrętów SSGN, do przenoszenia ASDS przystosowanych zostało także sześć okrętów typu.. oraz wszystkie jednostki typu.. Możliwy jest także ich transport w ładowniach samolotów.. C-5 Galaxy.. C-17.. System umożliwia transport do 16 członków oddziałów SEAL lub.. EOD.. w pobliże ich celów, z koniecznością krótkiego jedynie przepłynięcia wpław lub w zanurzeniu.. Po początkowym osiągnięciu przez morskie.. pociski manewrujące.. – SLCM) wysokiego znaczenia w hierarchii amerykańskiego uzbrojenia, ich rola stopniowo malała wraz ze wzrostem znaczenia pocisków odpalanych z powietrza (.. Air-Launched Cruise Missile.. ALCM.. Podstawowym argumentem podnoszonym przeciwko używaniu przez okręty pocisków typu.. cruise.. , było odciąganie jednostek od ich pierwszoplanowych zadań oraz „konkurencja” o ograniczoną przestrzeń na pokładzie.. Rozważaniom podlegała także użyteczność tego rodzaju pocisków w marynarce, o ile miały być uzbrojone jedynie w głowice konwencjonalne.. Sytuację tę zmieniły dopiero sukcesy opracowanych w ZSRR pocisków.. P-15 Termit.. Styx.. , SS-N-2) przeciwko izraelskim (1966) i pakistańskim (1971).. niszczycielom.. , a także osiągnięcia francuskich pocisków.. Exocet.. przeciwko.. marynarce brytyjskiej.. (1982), które wstrząsnęły marynarkami wojennymi na świecie.. Konstatując wzrost roli morskich pocisków samosterujących, w latach 1977 do 1981 planowana liczba rozmieszczonych w US Navy pocisków tego rodzaju wzrosła z 1200 do 3994 sztuk.. Pierwszymi rozmieszczonymi morskimi pociskami manewrującymi były konwencjonalnie uzbrojone pociski przeciwokrętowe oraz woda-ziemia dyslokowane w marcu 1983 roku na pokładzie.. pancernika.. USS „New Jersey” (BB-62).. W porównaniu do Exocet, morskie pociski Tomahawk miały dziesięciokrotnie większy zasięg oraz czterokrotnie większą masę głowicy, oferowały też kilka dodatkowych usprawnień.. Zapoczątkowany w 1972 roku, rozwój morskiego pocisku manewrującego doprowadził do pierwszego testu ze startem podwodnym w 1978 roku.. Pociski które w 1983 roku weszły do służby na pokładzie USS „New Jersey” (BB-62), znane były jako BGM-109 Tomahawk.. Trzy lata później (1986) dokonano jednak podziału klasyfikacyjnego tych pocisków: na odpalane z okrętów nawodnych RGM-109 oraz UGM-109 odpalane z zanurzonych okrętów podwodnych.. SLCM TLAM.. po wystrzeleniu z.. USS „Florida” (SSGN-728).. Oryginalnie, zaplanowano trzy wersje pocisku odpalane z okrętów nawodnych oraz podwodnych:.. UGM-109A TLAM-N (Tomahawk Land Attack Missile – Nuclear);.. UGM-109B TASM (Tomahawk Anti-Ship Missile);.. UGM-109C TLAM-C (Tomahawk Land Attack Missile – Conventional) z głowicą konwencjonalną.. W 1989 roku weszła jednak do służby czwarta wersja pocisku – UGM-109D TLAM-D z konwencjonalną głowicą wyposażoną w.. subamunicję.. , a następnie sieciocentryczny.. Tactical Tomahawk.. (2002).. Marynarka zaplanowała wprowadzenie SLCM uzbrojonego w głowice nuklearną jako ostatni wprowadzony do służby pocisk tego rodzaju.. Wkrótce jednak TLAM-N uzyskał wyższy priorytet co znalazło odbicie we wprowadzeniu go do.. wstępnej gotowości operacyjnej.. (IOC) w czerwcu 1984 roku, zarówno na okrętach podwodnych jak i nawodnych (z zasięgiem 1400 mil morskich).. Po przeprowadzeniu w późnych latach siedemdziesiątych dyskusji nad sposobami startu SLCM, marynarka odrzuciła początkowo koncepcję startu z pionowych wyrzutni VLS zmodyfikowanych okrętów.. , decydując się na start z wyrzutni torpedowych okrętów myśliwskich typu.. Dalszy rozwój technologiczny oraz kwestie prawne zdecydowały o umieszczeniu pocisków SLCM w zmodyfikowanych wyrzutniach pionowych okrętów.. , a także w specjalnie do tego celu zaprojektowanych wyrzutniach VLS wielozadaniowych jednostek typu.. W wyniku przekształcenia, 4 najstarsze okręty.. przenoszą do 154 pocisków.. UGM-109 Tomahawk.. (SLCM Tomahawk), po siedem pocisków w każdej z 22 zmodyfikowanych do tego celu wyrzutni SLBM, pełniących aktualnie rolę wyrzutni typu.. Waga każdego z pocisków UGM-109 wraz z mieszcząca go kapsułą wynosi 1950 kg, długość wraz silnikiem startowym 6,25 m, rozpiętość skrzydeł zaś 2,62 m.. Konwersja każdego z czterech przekształconych okrętów trwała około dwóch lat, zaś jej koszt wyniósł około 1 miliarda dolarów.. Pierwsze dwa przeznaczone do przekształcenia okręty zostały wykreślone ze ze słuzby w siłach strategicznych na początku 2003 roku, po czym przeszły do stoczni celem przeprowadzenia generalnego remontu, po którym – począwszy od 2004 roku – zostały poddane procesowi przekształcenia.. Pierwszą jednostką która ukończyła ten proces był USS „Ohio”, który w styczniu 2006 roku powrócił do służby jako SSGN, a status operacyjny osiągnął 1 listopada 2007 roku.. Zgodnie ze źródłami marynarki, „Georgia” oraz „Florida” miały powrócić do słuzby po konwersji w 2008 roku.. Według oświadczenia dyrektora.. Strategic Submarine Program.. (SSP) – admirała Stephena Johnsona natomiast, wszystkie cztery przekształcone okręty powróciły do słuzby do połowy 2008 roku, pełniąc rutynową służbę patrolową po dwie jednostki w każdym czasie.. Start pocisku manewrującego z okrętu SSGN.. Podobnie jak okręty SSBN, jednostki SSGN operują z dwoma załogami („niebieską” i „złotą”).. W rezultacie, z każdych dwóch jednostek będących w danej chwili na patrolu, co najmniej jedna znajduje się w pobliżu wybrzeża aktualnego, bądź potencjalnego przeciwnika.. Okręty SSGN operują jako wysunięte skryte platformy uderzeniowe (np.. za pomocą pocisków woda-ziemia) lub wsparcia sił specjalnych.. W ramach koncepcji skrytych platform uderzeniowych, jednostki te zapewniają wypełnienie znacznej części zapotrzebowania danego teatru działań na uderzenia za pomocą pocisków Tomahawk.. Odciąża to klasyczne jednostki nawodne i podwodne klasy.. , pozwalając im tym samym skupić się na innych zadaniach.. W misji wsparcia sił specjalnych, okręty SSGN zastąpiły.. USS „James K.. Polk” (SSN-645).. „Kamehameha” (SSN-642).. – dwie jednostki starej generacji SSBN typu.. Banjamin Franklin.. , przekształcone po zakończeniu przez nie słuzby w siłach strategicznych na okręty SSN, ze szczególnym uwzględnieniem transportu personelu sił specjalnych.. „Polk” został ostatecznie wykreślony z rejestru marynarki po 33 latach słuzby, „Kamehameha” zaś w roku 2002 – po 36 latach od przyjęcia w skład US Navy.. W 2009 roku, marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych dysponuje flotą 14 strategicznych okrętów podwodnych typu.. Trident / Ohio.. , przenoszących pociski.. Ostatnie jednak analizy określają zapotrzebowanie US Navy na tego typu okręty na poziomie 12 jednostek i w tej liczbie okręty te mają dotrwać do roku 2027, na kiedy planowane jest rozpoczęcie procesu wycofywania ich ze służby.. Jak wynika z informacji amerykańskiego Departamentu Obrony, w roku 2025 ma się rozpocząć proces przekazywania do służby nowego typu podwodnych jednostek przenoszących pociski balistyczne, określanych dziś mianem.. USS „.. New Hampshire.. ” typu.. , potencjalny pierwowzór okrętów SSBN-X.. Do niedawna jeszcze, rozważane były dwie koncepcje okrętów SSBN-X – w myśl pierwszej z nich, nowe okręty oparte miały być na przeprowadzanym, jak już dziś wiadomo, z sukcesem programie wielozadaniowych okrętów podwodnych typu.. , w myśl drugiej zaś koncepcji, powstać miały całkowicie nowe – dedykowane – jednostki, od początku konstruowane jako nowe okręty balistyczne.. Według najnowszych informacji, najprawdopodobniej będą to ostatecznie jednostki oparte na okrętach typu.. , przy czym w odróżnieniu od współczesnych okrętów typu.. , przenosić będą nie 24, lecz 16 pocisków.. co stanowi w tym zakresie powrót do konstrukcji okrętów.. Polaris / Poseidon.. Dotychczas prowadzone były jedynie analizy i inne prace studialne nad nowymi okrętami, w których obok marynarki wojennej uczestniczyły także stocznie.. 6 kwietnia 2009 roku jednakże, sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych.. w trakcie prezentacji planów budżetowych na rok 2010 zapowiedział oficjalne uruchomienie programu nowych okrętów SSBN.. Zgodnie z tą prezentacją, w projekcie budżetu US Navy na rok 2010 znaleźć się miała również kwota 560 milionów dolarów na zapoczątkowanie programu “.. Advanced Submarine System Development.. ” zmierzającego do konstrukcji i przygotowania budowy następców okrętów typu.. Wprowadzenie do służby nowego typu okrętów wiązać się będzie najprawdopodobniej z koniecznością wprowadzenia do służby nowego typu pocisków SLBM.. Może to pociągnąć za sobą rozwój projektu następcy.. D-5 –.. E-6.. , albo też pocisku według zupełnie nowej koncepcji.. Tymczasem jednak brak jest publicznie dostępnych materiałów przybliżających w szczegółach nowy system rakietowy.. WS –.. Weapon System.. Koncepcję tę zarzucono w 1968 roku.. W nomenklaturze anglojęzycznej, „system okrętowy” (ship based system) oznacza system rozmieszczony na okrętach nawodnych.. W amerykańskiej praktyce, typowy kontrakt na koszt sztywny (.. fixed-price.. ) określa koszt docelowy (.. target price.. ) oraz, większy na przykład o 30%, koszt maksymalny (.. ceiling price.. W wypadku przekroczenia przez stocznię kosztu docelowego, obowiązek jego pokrycia w wysokości przekraczającej.. obciąża stocznię, jednakże tylko do wysokości określonej w.. Powyżej tej kwoty, suma przekroczenia zaplanowanego kosztu jest dzielona pomiędzy stocznię a marynarkę (Op.. From Polaris to Trident.. 228).. Doszło nawet do sytuacji w której zarząd stoczni Newport News zagroził US Navy przerwaniem budowy okrętów dla niej, jeśli admirał Rickover będzie bez uprzedzenia przyjeżdżał na teren stoczni.. Zobacz:.. Moskiewski system antybalistyczny.. Nazwa handlowa Hercules/Morton-Thiokol: NEPE-75.. – PAL, został wprowadzony po raz pierwszy w 1960 roku, w celu zapobieżenia nieautoryzowanemu użyciu broni nuklearnej.. Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych oparła się wprowadzeniu PAL do swoich systemów, gdyż opanowanie należących do niej okrętów, a w ślad za tym broni nuklearnej, przez osoby nieupoważnione, było bardzo mało prawdopodobne.. Nie bez znaczenia w tym przypadku był również fakt, iż kod uruchamiający PAL musiałby zostać przekazany na okręt za pomocą systemu łączności, co mogłoby zniekształcić go.. , znanymi w kodzie NATO i literaturze anglojęzycznej jako typ.. W 1986 roku prezydent Ronald Reagan wycofał Stany Zjednoczone z faktycznego przestrzegania postanowień traktatu SALT II w związku ze stwierdzeniem jego naruszania przez ZSRR, m.. przez mobilne-drogowe systemy rakietowe.. Topol.. (SS-25).. 180-193.. 2,6.. 2,7.. Graham Spinardi:.. From Polaris to Trident: the development of US Fleet ballistic missile technology.. Cambridge [England]: Cambridge University Press, 1994, s.. 113-122.. ISBN 0-521-41357-5.. 3,00.. 3,01.. 3,02.. 3,03.. 3,04.. 3,05.. 3,06.. 3,07.. 3,08.. 3,09.. 3,10.. 3,11.. 3,12.. 3,13.. 3,14.. 3,15.. 3,16.. Norman Friedman, James L.. Christley:.. Submarines Since 1945: An Illustrated Design History.. Annapolis: Naval Institute Press, s.. 204-207.. ISBN 1-55750-260-9.. 4,3.. 4,4.. [dostęp 15 listopada 2009].. Submarines Since 1945.. 265-266.. The Defense Monitor.. [dostęp 2011-06-28].. 7,00.. 7,01.. 7,02.. 7,03.. 7,04.. 7,05.. 7,06.. 7,07.. 7,08.. 7,09.. 7,10.. 7,11.. 7,12.. 7,13.. 123-125.. 209.. SSBN-726 Ohio-Class FBM Submarines.. Global Security.. [dostęp 13 grudnia 2009].. Ronald O’Rourke:.. CRS Report for Congress: Navy Ship Names: Background for Congress.. Order Code RS22478.. Congressional Research Service, 30 października 2008.. [dostęp 21 grudnia 2009].. 11,0.. 11,1.. 11,2.. 11,3.. Weapons of Mass Destruction (WMD):.. [dostęp 30 listopada 2009].. 12,0.. 12,1.. 12,2.. 12,3.. 13,00.. 13,01.. 13,02.. 13,03.. 13,04.. 13,05.. 13,06.. 13,07.. 13,08.. 13,09.. 13,10.. 13,11.. 154–158.. 14,0.. 14,1.. Anthony John Watts:.. Jane’s Underwater Warfare Systems 2001–2002.. Janes Information Group, s.. 151.. ISBN 0-7106-2333-X.. Norman Friedman:.. The Naval Institute Guide to World Naval Weapons Systems, 1997–1998 (Naval Institute Guide to World Naval Weapons Systems).. Naval Institute Press, s.. 634.. ISBN 1-55750-268-4.. Jane’s Underwater Warfare Systems 2001-2002.. 149.. 17,0.. 17,1.. 17,2.. 17,3.. 17,4.. 17,5.. 17,6.. 81-82.. Stephen Saunders:.. Jane’s Fighting Ships 2002–2003.. Jane’s Information Group, s.. 803-804.. ISBN 0-7106-2432-8.. 19,3.. 19,4.. 19,5.. The Naval Institute guide to world naval weapon systems.. US Naval Institute Press, 2005, s.. ISBN 1-55750-262-5.. 20,5.. 20,6.. 158–160.. 160–163.. 23,0.. 23,1.. 23,2.. 23,3.. 23,4.. 23,5.. 23,6.. 23,7.. 23,8.. 23,9.. 125-140.. 24,0.. 24,1.. 24,2.. 24,3.. 24,4.. 24,5.. 24,6.. Duncan Lenox:.. Jane’s Strategic Weapon Systems Issue Forty-nine.. Jane’s Information Group, 2008, s.. 208-210.. ISSN.. 0958-6032.. Trident II D-5 Fleet Ballistic Missile.. [dostęp 25 grudnia 2009].. Atomic Archive.. [dostęp 24 sierpnia 2009].. US Missile Systems.. [dostęp: 25 kwietnia 2009 r.. ].. Treaty Between the United States of America and the Union of Soviet Socialist Republic on the Reduction and Limitation of Strategic Offensive Arms – Notification of Update Data in the Memorandum of Understanding.. United States of America, Department of State.. [dostęp 26 grudnia 2009].. AN/WLR-8.. [dostęp 21 listopada 2009].. 32,0.. 32,1.. 32,2.. SSBN / SSGN Ohio Class Ballistic Missile Submarine, USA.. Naval Technology.. Jane’s Underwater Warfare Systems, str 195.. 34,00.. 34,01.. 34,02.. 34,03.. 34,04.. 34,05.. 34,06.. 34,07.. 34,08.. 34,09.. 34,10.. 34,11.. 34,12.. 34,13.. 34,14.. 1–8.. 198, pkt 5.. 189.. 37,0.. 37,1.. 37,2.. 37,3.. 194-199.. 38,0.. 38,1.. 38,2.. Paweł Podwig, Oleg Bukharin, Timur Kadyshev, Eugene Miasnikov, Pavel Podvig:.. The.. MIT.. Press,.. 8-27.. ISBN 0262661810.. Jane’s Strategic Weapon Systems.. , s.. 428.. William C.. Chinworth (United States Navy):.. The future of the Ohio-class submarine.. USAWC Strategy Research Project, U.. Army War College, 15 marca 2006.. [dostęp 10 listopada 2009].. 41,00.. 41,01.. 41,02.. 41,03.. 41,04.. 41,05.. 41,06.. 41,07.. 41,08.. 41,09.. 41,10.. 41,11.. 41,12.. 41,13.. CRS Report for Congress: Navy Trident Submarine Conversion (SSGN) Program: Background and Issues for Congress.. Congressional Reasearch Service, 30 czerwca 2004, Order Code RS21007 [dostęp 20 grudnia 2009].. A Submarine for All Seasons?.. 87-88, sierpień 1999.. Naval Institute Proceedings.. The Submarine Arsenal Ship,”.. „The Submarine Review”, s.. 7-9, styczeń 1997.. Naval Submarine League.. Ohio-class SSGN-726 Tactical Trident.. Global Securit.. 45,0.. 45,1.. Advanced SEAL Delivery System (ASDS).. 46,0.. 46,1.. 46,2.. 46,3.. 46,4.. 46,5.. 46,6.. 46,7.. Kenneth P.. Werrell:.. The evolution of the cruise missile.. drugie.. Washington, D.. C: Air University, Air University Press, s.. 192-193.. 12022079.. RGM/UGM-109A TLAM-N.. Claremont Institute.. Fiscal Year (FY) 2002 Amended Budget Submission.. Weapons Procurment.. Department of the Navy, lipiec 2001.. 49,0.. 49,1.. 49,2.. Amy F.. Woolf:.. CRS Report for Congress: U.. Strategic Nuclear Forces: Background, Developments, and Issues.. Congressional Reasearch Service, 14 lipca 2009, Order Code RL33640 [dostęp 21 grudnia 2009].. 50,0.. 50,1.. 50,2.. 50,3.. Congressional Research Service, 14 lipca 2009.. [dostęp 1 października 2009].. Potomac Books, Inc, 2003.. Cambridge [England]: Cambridge University Press, 1994.. Norman Friedman.. , James L.. Naval Institute Press.. Janes Information Group.. Jane’s Information Group.. piąte.. US Naval Institute Press, 2005.. The Naval Institute guide to world naval weapon systems, 1997-1998.. US Naval Institute Press, 1997.. Weapons of Mass Destruction:.. "Ohio".. "Michigan".. "Florida".. "Georgia".. "Henry M.. Jackson".. "Alabama".. "Alaska".. "Nevada".. "Tennessee".. "Pennsylvania".. "West Virginia".. "Kentucky".. "Maryland".. "Nebraska".. "Rhode Island".. "Maine ".. "Wyoming".. "Louisiana".. Lista okrętów podwodnych United States Navy.. Lista typów okrętów podwodnych United States Navy.. Amerykański system odstraszania nuklearnego.. Pociski balistyczne.. Titan I.. Titan II.. Minuteman I.. Minuteman II.. Minuteman III.. Midgetman.. Minuteman IV.. MRBM.. Thor.. Pershing II.. SRBM.. Redstone.. Lance.. Pershing I.. Samoloty bombowe.. B-36 Peacemaker.. B-47 Stratojet.. B-52 Stratofortress.. B-1 Lancer.. B-2 Spirit.. Pociski manewrujące.. TLAM-N.. php?title=Okręty_podwodne_typu_Ohio oldid=40305630.. Typy okrętów podwodnych.. Amerykańskie okręty podwodne po 1990.. Amerykański system rakietowy Trident.. Okręty zbudowane w Electric Boat.. Чӑвашла.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 19:44, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Okr%C4%99ty_podwodne_typu_Ohio
    Open archive





  • Archived pages: 2198