www.archive-org-2014.com » ORG » W » WIKIPEDIA

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".

    Archived pages: 2198 . Archive date: 2014-09.

  • Title: Karakałpacka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Karakałpacka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.. Godło.. Karakałpackiej ASRR.. Flaga.. Karakałpackiej ASRR z.. 1952.. r.. Karakałpacka ASRR.. ros.. Каракалпакская Автономная Советская Социалистическая Республика.. Каракалпакская АССР.. karakałpacki.. Қарақалпақстан Автономиялы Совет Социалистлик Республикасы.. Қарақалпақстан АССР.. uzb.. Қорақалпоғистон Автоном Совет Социалистлик Республикаси.. Қорақалпоғистон АССР.. ) -.. republika autonomiczna.. Związku Radzieckim.. , wchodząca w skład początkowo.. Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.. , a następnie.. Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.. Karakałpacka ASRR została utworzona w ramach.. Rosyjskiej FSRR.. 20 lipca.. 1932.. w wyniku przekształcenia i poszerzenia autonomii powstałego w.. 1925.. w ramach.. Kazachskiej ASRR.. Karakałpackiego Obwodu Autonomicznego.. Zorganizowanie autonomicznej republiki.. Karakałpaków.. było elementem prowadzonej zwłaszcza w początkowym okresie istnienia ZSRR polityki tzw.. korienizacji.. , tj.. przyznawania.. autonomii.. nierosyjskim narodom dawnego Imperium, wcześniej dyskryminowanym i wynaradawianym przez.. carat.. 5 grudnia.. 1936.. , w związku ze zmianą statusu.. , która stała się.. republiką związkową ZSRR.. , Karakałpacka ASRR, która w takiej sytuacji  ...   Republiki Radzieckiej znajdują się w:.. artykule poświęconym Republice Karakałpacji.. , jak obecnie nazywa się ta.. jednostka polityczno-administracyjna.. Zobacz też.. [.. edytuj.. |.. edytuj kod.. ].. Karakałpacja.. Karakałpacki Obwód Autonomiczny.. Związek Radziecki.. Uzbecka SRR.. p.. •.. d.. e.. Republiki autonomiczne.. ZSRR.. 1919-1991.. Abchaska ASRR.. Adygejska ASRR.. Adżarska ASRR.. Baszkirska ASRR.. Buriacka ASRR.. Chakaska ASRR.. Czeczeńsko-Inguska ASRR.. Czuwaska ASRR.. Dagestańska ASRR.. Gorno-Ałtajska ASRR.. Górska ASRR.. Jakucka ASRR.. Kabardyjska ASRR.. Kabardyno-Bałkarska ASRR.. Kałmucka ASRR.. Karaczajo-Czerkieska ASRR.. Karelska ASRR.. Kazachska ASRR.. Kirgiska ASRR.. Komijska ASRR.. Krymska ASRR (.. Rosyjska FSRR.. Ukraińska SRR.. Maryjska ASRR.. Mołdawska ASRR.. Mordwińska ASRR.. Nachiczewańska ASRR.. Niemiecka Nadwołżańska ASRR.. Północnoosetyjska ASRR.. Tadżycka ASRR.. Tatarska ASRR.. Turkiestańska ASRR.. Tuwińska ASRR.. Udmurcka ASRR.. php?title=Karakałpacka_Autonomiczna_Socjalistyczna_Republika_Radziecka oldid=36467542.. Kategorie.. Republiki autonomiczne ZSRR.. Historia Uzbekistanu.. Artykuł.. Edytuj.. Edytuj kod źródłowy.. Cytowanie tego artykułu.. Қазақша.. Нохчийн.. Tagalog.. Татарча/tatarça.. اردو.. Edytuj linki.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 17:20, 19 maj 2013..

    Original link path: /wiki/Karaka%C5%82packa_Autonomiczna_Socjalistyczna_Republika_Radziecka
    Open archive

  • Title: Ustrój polityczny Belgii – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Ustrój polityczny Belgii.. Belgia.. Ten artykuł jest częścią serii:.. Ustrój i polityka.. Belgii.. Ustrój polityczny.. Konstytucja.. Konstytucja Belgii.. Władza ustawodawcza.. Parlament Federalny Belgii.. Senat.. Prezydent Senatu.. Sabine de Bethune.. Izba Reprezentantów.. Prezydent Izby Reprezentantów.. André Flahaut.. Monarcha.. Król.. Filip I.. Władza wykonawcza.. Premier.. Elio Di Rupo.. Rząd.. Rząd Elio Di Rupo.. Władza sądownicza.. Wymiar sprawiedliwości.. Sąd Konstytucyjny.. Jean Spreutels.. Marc Bossuyt.. Sąd Kasacyjny.. Etienne Goethals.. Rada Państwa.. Prokurator Generalny Belgii.. Johan Delmulle.. Kontrola państwowa.. Trybunał Obrachunkowy.. Ignace Desomer.. Philippe Roland.. Finanse.. Narodowy Bank Belgii.. Luc Coene.. Samorząd terytorialny.. Podział administracyjny.. Samorząd Terytorialny.. Partie polityczne.. Nowy Sojusz Flamandzki.. Partia Socjalistyczna.. Ruch Reformatorski.. Chrześcijańscy Demokraci i Flamandowie.. Open Vlaamse Liberalen en Democraten.. Wybory.. Wybory parlamentarne.. 2010.. Wybory regionalne.. 2009.. Wybory do PE.. Wybory samorządowe.. 2012.. Referenda.. 1950.. Polityka zagraniczna.. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Belgii.. minister:.. Didier Reynders.. Wikiprojekt Polityka.. Królestwo Belgii.. jest.. monarchią konstytucyjną.. dziedziczoną według zasady.. primogenitury.. System uregulowała wielokrotnie nowelizowana (.. 1893.. 1919.. 1970.. 1980.. 1988.. 1993.. 2001.. ).. konstytucja.. 7 lutego.. 1831.. roku.. Spis treści.. 1.. 2.. 3.. Parlament.. 4.. Polityka samorządowa.. 1.. Podział Flandrii i Walonii.. 5.. Sądownictwo.. 6.. 7.. 8.. Bibliografia.. Jest głową państwa (obecny.. ), wygłasza orędzia i ma prawo inicjatywy ustawodawczej.. Wszystkie wydawane przez niego akty (z wyjątkiem tych dotyczących domu panującego) muszą mieć kontrasygnatę odpowiedniego ministra.. Desygnuje premiera według uznania (lecz musi być on członkiem zwycięskiej partii).. Nadaje tytuły szlacheckie i ordery.. Przyjmuje poselstwa zagraniczne i może dać weto absolutne (choć bardzo rzadko to robi) ustawom, które zostały uchwalone przez parlament.. Jest też obecny na zebraniach rady ministrów gdzie zamieszcza 2 swych doradców i desygnuje według uznania połowę wiceministrów.. Może zdymisjonować rząd bez niczyjej zgody (jednak zważywszy na kruchą stabilizację w państwie i sytuację polityczną, tego nie robi).. Ogłasza stan wojny i dowodzi armią.. Zwołuje radę stanu (on,.. następca tronu.. , prezydent Senatu i prezydent Izby Reprezentantów).. Przyznaje obywatelstwa oraz dysponuje prawem łaski.. Królowie Belgów.. Stoi na czele rządu.. Ma prawo.. inicjatywy ustawodawczej.. Desygnowany przez panującego monarchę.. Nominuje i odwołuje członków rządu (po zatwierdzeniu przez króla).. Odpowiedzialny jest przed królem i parlamentem.. Konstytucja nakazuje premierowi równy podział stanowisk ministerialnych między Walonów i Flamandów.. Premierzy Belgii.. Składa się z dwóch izb:.. - (150 deputowanych).. - (71 senatorów) Senatorowie wybierani są na częściowo w wyborach ogólnych:.. 25 - wybieranych bezpośrednio przez Niderlandzkie kolegium wyborcze,.. 15 - wybieranych bezpośrednio przez Francuskie  ...   Française),.. flamandzka.. (Vlaamse Gemeenschap),.. niemieckojęzyczna.. (Deutschsprachigen Gemeinschaft).. A także na cztery.. regiony językowe.. region francuskojęzyczny (.. język waloński.. ),.. region niderlandzkojęzyczny (.. język flamandzki.. dwujęzyczny region Brukseli,.. region niemieckojęzyczny.. Antwerpia.. - gubernator:.. Camille Paulus.. Brabancja Flamandzka.. Lodewijk De Witte.. Flandria Wschodnia.. André Denys.. Flandria Zachodnia.. Paul Breyne.. Limburgia.. Steve Stevaert.. Brabancja Walońska.. Emmanuel Hendrickx.. Hainaut.. Claude Durieux.. Liège.. Michel Foret.. Luksemburgia.. Bernard Caprasse.. Armand Dalem.. Belgia posiada 4 rodzaje sądów cywilnych i karnych, są to:.. Sąd.. ustaw.. - trafiają przed niego wszystkie ustawy.. Sądy zwykłe.. przed które trafiają wszystkie sprawy.. Sądy apelacyjne.. przed którym rozpatruje się apelacje.. (niderlandzki: Hof van Cassatie, francuski: Cour de Cassation).. Sądy kasacyjne.. które mogą dokonać kasacji wyroku; jest to najwyższy sąd Królestwa.. Jeśli zaś chodzi o sądy administracyjne to ich "drabina ważności" wygląda tak:.. Królewski sąd administracyjny.. Regionalny sąd administracyjny.. Prowincjonalny sąd administracyjny.. Zwykłe sądy administracyjne.. Sędziowie są mianowani przez monarchę i wydają wyroki w jego imieniu.. Król posiada prawo łaski z którego może on skorzystać według uznania.. Sądownictwo jest niezależne od egzekutywy i legislatury.. Nie ma sądu konstytucyjnego, zgodność ustaw z konstytucją może być podważona tylko przez króla.. Historię partii politycznych w Belgii można podzielić na 4 etapy:.. 1830.. -.. : okres konfrontacji monarchistów i liberałów.. 1946.. : okres umiarkowanej wielopartyjności.. 1965.. : okres dwupartyjności.. od.. : okres ekstremalnego pluralizmu.. Belgijskie.. partie polityczne:.. Flamandzcy Liberałowie i Demokraci (Open Vlaamse liberale democraten, Open VLD).. Flamandzka Partia Demokratyczno-Chrześcijańska (Christen-demokratisch en Vlaams, CD V).. Flamandzka Partia Ekologiczna (Groen!).. Flamandzka Partia Socjalistyczna (Socialistische Partij anders, SP.. a.. ).. Frankofońska Partia Ekologiczna (Ecolo).. Frankofońska Partia Socjalistyczna (Parti Socialiste, PS).. Frankofońska Partia Społeczno-Chrześcijańska (Centre democrate-humaniste, CDH).. Front Narodowy (Front national, FN).. Interes Flamandzki (Vlaams Belang, VB).. Komitet dla Dalszej Polityki (Comité voor een Andere Politiek / Comité pour une Autre Politique, CAP).. Ruch Reformatorski (Mouvement Réformateur, MR).. Spirit.. Vivant.. Belgijski kryzys rządowy (2010-2011).. Encyklopedia Unii Europejskiej.. Oficjalna strona rządu belgijskiego.. Ustroje polityczne państw.. europejskich.. Albania.. Andora.. Austria.. Białoruś.. Bośnia i Hercegowina.. Bułgaria.. Chorwacja.. Czarnogóra.. Czechy.. Dania.. Estonia.. Finlandia.. Francja.. Grecja.. Hiszpania.. Holandia.. Irlandia.. Islandia.. Liechtenstein.. Litwa.. Luksemburg.. Łotwa.. Macedonia.. Malta.. Mołdawia.. Monako.. Niemcy.. Norwegia.. Portugalia.. Rosja.. Rumunia.. San Marino.. Serbia.. Słowacja.. Słowenia.. Szwajcaria.. Szwecja.. Ukraina.. Watykan.. Węgry.. Wielka Brytania.. Włochy.. Terytoria zależne.. Gibraltar.. Guernsey.. Jersey.. Svalbard.. Wyspa Man.. Wyspy Owcze.. php?title=Ustrój_polityczny_Belgii oldid=37832718.. Polityka Belgii.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 02:52, 6 lis 2013..

    Original link path: /wiki/Ustr%C3%B3j_polityczny_Belgii
    Open archive

  • Title: Albert II Koburg – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Albert II Koburg.. Albert II.. Król Belgów.. Okres panowania.. od 9 sierpnia 1993.. do 21 lipca 2013.. Poprzednik.. Baldwin I Koburg.. Następca.. Filip I Koburg.. Dane biograficzne.. Dynastia.. sasko-koburska.. Urodziny.. 6 czerwca.. Laeken.. Ojciec.. Leopold III Koburg.. Matka.. Astrid Bernadotte.. Żona.. Paola Ruffo di Calabria.. Dzieci.. Filip.. Astrid.. Wawrzyniec.. Odznaczenia.. Galeria w Wikimedia Commons.. Belgijska rodzina królewska.. JKM Król.. JKM Królowa.. (1).. JKW Księżna Brabancji.. (2).. JKW Książę Gabriel.. (3).. JKW Książę Emmanuel.. (4).. JKW Księżniczka Eleonora.. JKM Król Albert.. poprzedni król.. JKM Królowa Paola.. żona poprzedniego króla.. JKM Fabiola.. wdowa po.. Baldwinie I.. (5).. JCiKW Księżna Astrid.. JCiKW Książę Wawrzyniec.. (6).. JCiKW Książę Amadeusz.. i JCiKW Księżna Elisabetta.. (7).. JCiKW Księżniczka Maria Laura.. (8) JCiKW Książę Joachim.. (9) JCiKW Księżniczka Ludwika Maria.. (10) JCiKW Księżniczka Letycja Maria.. (11) JKW Książę.. i JKW Księżna.. Klara.. (12) JKW Księżniczka.. Ludwika.. (13) JKW Książę.. Mikołaj.. (14) JKW Książę.. Emeryk.. Belgijska monarchia dziedziczy wedle starszeństwa potomstwa (także kobiety).. Księżna Astrid poślubiła potomka monarchii.. austro-węgierskiej.. , stąd ona i jej dzieci posiadają prawo do predykatu "Jej Cesarskiej i Królewskiej Wysokości".. Paola.. Laura Bush.. George W.. Bush.. oraz Albert II, 2005.. , właśc.. Albert Felix Humbert Theodore Chretien Eugene Marie.. (ur.. ) –.. król Belgów.. od 1993 do 2013.. Życiorys.. Życie prywatne.. Genealogia.. Przypisy.. Linki zewnętrzne.. Albert II jest młodszym synem króla.. Leopolda III.. i królowej.. Astrid Szwedzkiej.. Pochodzi z dynastii.. Koburgów.. wywodzącej się z ernestyńskiej linii.. Wettynów.. W latach 1934–1993 nosił tytuł księcia.. Kształcił się w szkołach w.. Niemczech.. , gdzie przez część.. II wojny światowej.. internowano rodzinę królewską.. Po wojnie kontynuował edukację w.. Genewie.. W młodości był oficerem marynarki.. Przebywał w ośrodkach szkoleniowych w.. Stanach Zjednoczonych.. W 1958 otrzymał godność.. senatora.. Sprawował wiele funkcji honorowych, był m.. honorowym przewodniczącym Izby Handlu Zagranicznego i prezesem Belgijskiego Czerwonego Krzyża.. Zarządzał również prywatnym majątkiem rodziny królewskiej.. 9 sierpnia 1993 po śmierci bezpotomnego brata,.. Baldwina I.. został królem Belgów.. 3 lipca 2013 ogłosił, że.. abdykuje.. 21 lipca 2013 na rzecz swojego syna.. Filipa.. Tego dnia uroczyście podpisał akt abdykacyjny i zrzekł się tronu na rzecz swojego syna.. Filipa I.. 2 lipca  ...   Udekorowany Wielką Wstęgą Orderu Zasługi Republiki Włoskiej.. (Włochy).. Krzyż Wielki Orderu Zasługi Zakonu Kawalerów Maltańskich.. Zakon Maltański.. Krzyż Wielki Orderu Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie.. Prapradziadkowie.. Leopold I Koburg.. (1790–1865).. ∞1832.. Ludwika Maria Orleańska.. (1812–1850).. Karol Anton Hohenzollern.. (1811–1885).. ∞1834.. Józefina Badeńska.. (1813–1900).. Maksymilian Wittelsbach.. (1808–1888).. ∞1828.. Ludwika Wilhelmina Wittelsbach.. (1808–1892).. Król Portugalii.. Michał I Bragança.. (1802–1866).. ∞1851.. Adelajda Löwenstein-.. Wertheim-Rosenberg.. (1831–1909).. Król Szwecji i Norwegii.. Oskar I Bernadotte.. (1799–1859).. ∞1823.. Józefina Beauharnais.. (1807–1876).. Wilhelm Nassau.. (1792–1839).. ∞1825.. Paulina Fryderyka Wirtemberska.. (1810–1856).. Król Danii.. Chrystian IX Glücksburg.. (1818–1906).. ∞1842.. Luiza Hessen-Kassel.. (1817–1898).. Karol XV Bernadotte.. (1826–1872).. Ludwika Oranje-Nassau.. (1828–1871).. Pradziadkowie.. Filip Koburg.. (1837–1905).. ∞1867.. Maria Luiza Hohenzollern-Sigmaringen.. (1845–1912).. Karol Teodor Wittelsbach.. (1839–1909).. ∞1873.. Maria Jose Braganca (1857–1943).. Oskar II Bernadotte.. (1829–1907).. ∞1857.. Zofia Wilhelmina Nassau.. (1836–1913).. Fryderyk VIII Glücksburg.. (1843–1912).. ∞1869.. Lovisa Bernadotte.. (1851–1926).. Dziadkowie.. Król Belgów.. Albert I Koburg.. (1875–1934).. ∞1900.. Elżbieta Wittelsbach.. (1876–1965).. Karol Bernadotte.. (1861–1951).. ∞1897.. Ingeborg Glücksburg.. (1878–1958).. Rodzice.. (1901–1983).. ∞1926.. (1905–1935).. Albert II Koburg (ur.. 6 czerwca 1934), Król Belgów.. ↑.. Zdjęcie – 2 lipca 2011; Monako.. Oficjalna strona rodziny królewskiej.. niderl.. fr.. Leopold I.. Leopold II.. Albert I.. Leopold III.. Baldwin I.. Kontrola autorytatywna.. (osoba):.. VIAF.. 166363105.. 62357162.. LCCN.. n95099921.. GND.. 119379279.. WorldCat.. php?title=Albert_II_Koburg oldid=39905994.. Koburgowie.. Odznaczeni Królewskim Orderem Serafinów.. Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktorii.. Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Infanta Henryka (Portugalia).. Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii.. Odznaczeni Orderem Annuncjaty.. Odznaczeni Orderem Dannebroga.. Odznaczeni Orderem Karola III.. Odznaczeni Orderem Korony (Belgia).. Odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia).. Odznaczeni Orderem Leopolda II.. Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau.. Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita).. Odznaczeni Orderem Słonia.. Odznaczeni Orderem Świętego Karola (Monako).. Odznaczeni Orderem Świętego Olafa.. Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd.. Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.. Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej.. Odznaczeni Orderem Złotego Runa.. Odznaczeni Wielkim Krzyżem ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego.. Urodzeni w 1934.. Władcy Belgii.. Władcy, którzy abdykowali.. Odznaczeni Orderem Pro Merito Melitensi.. Afrikaans.. Aragonés.. Bân-lâm-gú.. Corsu.. Cymraeg.. Latviešu.. Lingála.. Lumbaart.. मर ठ.. ماز رونی.. Occitan.. Piemontèis.. Scots.. Shqip.. ස හල.. Srpskohrvatski / српскохрватски.. Walon.. יי דיש.. Yorùbá.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 17:02, 18 lip 2014..

    Original link path: /wiki/Albert_II_Koburg
    Open archive
  •  

  • Title: Belgia – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: To jest.. wersja przejrzana.. , która została.. oznaczona.. 1 wrz 2014.. Na przejrzenie oczekują.. zmiany w szablonach lub plikach.. , które są zawarte na tej stronie.. Koninkrijk België.. Royaume de Belgique.. Königreich Belgien.. Flaga Belgii.. Herb Belgii.. Dewiza.. : (.. nl.. Eendracht maakt macht.. L’union fait la force.. niem.. Einigkeit macht stark.. W jedności siła.. Hymn.. Niestety, Twoja przeglądarka ma wyłączoną obsługę JavaScript lub nie wspiera odtwarzania.. Możesz.. pobrać plik.. lub.. pobrać odtwarzacz.. pozwalający oglądać wideo w przeglądarce.. Wersja instrumentalna.. Język urzędowy.. niderlandzki.. francuski.. niemiecki.. Stolica.. monarchia konstytucyjna.. Typ państwa.. federacja.. Głowa państwa.. król.. Szef rządu.. premier.. Powierzchnia.. • całkowita.. • wody śródlądowe.. 136.. na świecie.. 30 528.. [a].. km².. 6,4%.. Liczba ludności (2013).. • całkowita.. • gęstość zaludnienia.. 77.. 11 151 495.. [2].. 365 osób/km².. PKB.. (2013).. • całkowite.. • na osobę.. 506,6 mld.. [3].. USD.. 45 384.. PPP.. ) (2013).. 422,8 mld.. 37 881.. Jednostka monetarna.. 1.. euro.. = 100.. centów.. Niepodległość.. Królestwa Zjednoczonych Niderlandów.. Ogłoszenie niepodległości:4 października 1830:.. Uznanie niepodległości przez.. Holandię.. : 1839.. Wstąpienie do.. UE.. 25 marca 1957.. Religia.. dominująca.. katolicyzm.. Strefa czasowa.. UTC.. +1 – zima.. +2 – lato.. Kod ISO 3166.. BE.. Domena internetowa.. be.. Kod samochodowy.. B.. Kod samolotowy.. OO.. Kod telefoniczny.. +32.. Multimedia w Wikimedia Commons.. w Wikipodróżach.. Wiadomości w Wikinews.. Królestwo Belgii w Wikicytatach.. Hasło.. w Wikisłowniku.. ) – państwo.. federacyjne.. w zachodniej.. Europie.. w południowych.. Niderlandach.. Belgia jest członkiem.. Unii Europejskiej.. (UE),.. ONZ.. oraz.. NATO.. Graniczy od zachodu z.. Francją.. (620 km), od południa z.. Luksemburgiem.. (148 km), od wschodu z.. Niemcami.. (167 km) i od północy z.. Holandią.. (450 km).. Łączna długość granic lądowych wynosi 1385 km, ponadto istnieje 64 km fragment wybrzeża.. Morza Północnego.. Podzielona jest na trzy strefy językowe: francuską, niderlandzką i niemiecką.. Wody powierzchniowe.. 2.. Demografia.. Miasta.. Struktura etniczna.. Gospodarka.. Transport.. Transport drogowy.. Transport kolejowy.. 3.. Komunikacja miejska.. 4.. Transport lotniczy.. 5.. Transport wodny.. 6.. Transport rurociągowy.. Siły zbrojne.. 9.. Oświata.. 10.. Media.. 11.. 12.. Uwagi.. 13.. 14.. Osobny artykuł:.. Geografia Belgii.. Najwyższy punkt:.. Signal de Botrange.. 695 m.. n.. p.. m.. Najniższy punkt:.. Morze Północne.. 0 m.. Większą część powierzchni Belgii stanowią peryglacjalne i aluwialne niziny; w północnej części płaska, częściowo zabagniona równina Flandrii (tzw.. Belgia Niska), oddzielona od morza wałem wydm (wys.. do 20 m), oraz pagórkowata i piaszczysta kraina Kempen (wys.. do 95 m); w środkowej części (Belgia Średnia) wysoczyzna.. Brabancji.. (wys.. 100–200 m) zbudowane głównie z glin i piasków trzeciorzędowych pokrytych.. lessem.. oraz wzgórza Hainaut (na zachodzie) zbudowane z utworów glinianych.. Największe miasta:.. (stolica),.. Gandawa.. Charleroi.. Brugia.. Więcej o miastach zobacz w artykule.. miasta w Belgii.. Belgia leży w zlewisku.. , i prawie całe jej terytorium należy do dorzecza dwóch rzek:.. Skaldy.. Mozy.. (ich źródła znajdują się na terenie.. Francji.. , a ujścia na terenie.. Holandii.. Skalda w granicach Belgii ma długość 200 km – wraz z dopływami (m.. Leie.. Dender.. Senne.. Rupel.. ) oraz kanałami tworzy rozgałęziony system wodny.. Flandrii.. Moza (w granicach Belgii) ma 183 km, większość rzek.. Walonii.. to jej dopływy; na pewnym odcinku stanowi granicę między Belgią a Holandią.. Belgijskie rzeki mają mały spadek, są połączone siecią kanałów i wykorzystywane do żeglugi.. We Flandrii znajduje się też gęsta sieć kanałów odwadniających.. poldery.. Artykuł z serii.. Historia Belgii.. Gallia Belgica.. Belgia w średniowieczu.. Niderlandy Burgundzkie.. Zjednoczone Prowincje Niderlandów.. Niderlandy Hiszpańskie.. Niderlandy Austriackie.. Królestwo Zjednoczonych Niderlandów.. Rewolucja belgijska.. belgijskie kolonie.. (w tym:.. Kongo Belgijskie.. Pierwotnie obszar dzisiejszej Belgii zamieszkany był przez.. Celtów.. oraz celtycko-germański lud Belgów.. Od.. I wieku p.. n.. e.. przez kolejne setki lat tereny te znajdowały się we władaniu Rzymu (część prowincji.. Galia.. Od III wieku postępująca.. chrystianizacja.. Od roku 486 obszar dzisiejszej Belgii stał się częścią państwa.. Franków.. Po.. traktacie w Verdun.. w roku 843 Belgia została podzielona pomiędzy Francję i Niemcy.. W XV wieku Belgia była częścią.. Burgundii.. , a w roku 1477 została przejęta przez.. Austrię.. cesarza.. Maksymiliana I.. W latach 1556–1714 Belgia należała do.. Hiszpanii.. , a następnie znowu do Austrii (1714–1794),.. (1794–1814), a w okresie 1814–1830 była połączona z.. Królestwo Niderlandów.. Podczas panowania Habsburgów w Niderlandach Południowych zaczęła kształtować się belgijska świadomość narodowa, której pierwszym wyraźnym przejawem był.. Przewrót Brabancki.. (1789).. Dopiero jednak w roku 1830 Belgia stała się niezależnym państwem.. zdobyła w wyniku powstania przeciwko dominacji holenderskiej (.. rewolucja belgijska.. 3 sierpnia 1914, w czasie.. I wojny światowej.. zaatakowały neutralną Belgię.. Na mocy.. traktatu wersalskiego.. do Belgii przyłączono niemieckie okręgi.. Eupen.. Malmedy.. W 1940 roku ponownie neutralna Belgia została zaatakowana przez hitlerowskie Niemcy.. Po zakończeniu drugiej wojny światowej Belgia porzuciła neutralność i stała się członkiem.. , a także została jednym z członków-założycieli.. Wspólnoty Europejskiej.. Z Holandią i.. Belgia stworzyła w roku 1948.. unię celną.. , a 1960 unię gospodarczą – powstał.. Benelux.. W roku 1960 niepodległość uzyskała największa kolonia tego państwa.. , a w roku 1962.. terytoria mandatowe.. Rwanda.. Burundi.. W XX wieku dochodziło do stopniowego podziału na dwie strefy językowe: położoną na północy.. Flandrię.. język niderlandzki.. ) i na południu.. Walonię.. język francuski.. Spowodowało to w 1963 roku formalny podział Belgii na trzy regiony:.. W roku 1993 doszło do przekształcenia Belgii w państwo federalne z trzema regionami o szerokiej.. W 2007 spór o dalszą reformę i większą samodzielność.. przyczynił się do kłopotów ze sformowaniem rządu federalnego.. [4].. Od czerwca 2010 roku do grudnia 2011 w Belgii trwał najdłuższy we współczesnej Europie.. kryzys rządowy.. Belgia jest.. Belgii została przyjęta w roku 1831, po zwycięstwie rewolucji sierpniowej 1830 roku.. Była rewidowana siedmiokrotnie: w 1893, 1919, 1970, 1980, 1988, 1993, 2001.. Parlament składa się z dwóch izb:.. Izby Deputowanych, w której skład wchodzi 150 deputowanych wybieranych w.. wyborach.. bezpośrednich, zgodnie z systemem proporcjonalnym.. Senatu, którzy są wybierani zarówno w wyborach bezpośrednich (25 przez społeczność.. flamandzką.. , 15 przez.. Walonów.. ), jak również wyłaniani przez rady prowincjonalne.. W senacie zasiada również potomstwo panującego.. monarchy.. Belgijskie.. partie polityczne.. Flamandzcy Liberałowie i Demokraci.. , O-VLD),.. Christen-demokratisch en Vlaams.. , CD V), frankofońska.. Parti Socialiste.. , PS),.. Mouvement Réformateur.. , MR),.. Interes Flamandzki.. Vlaams Belang.. , VB), flamandzka.. Socialistische Partij Anders.. , sp.. a), frankofońska.. Partia Ekologiczna.. Ecolo.. ),.. Centrum Demokratyczno-Humanistyczne.. Centre démocrate humaniste.. , cdH), flamandzka.. Groen.. Nieuw-Vlaamse Alliantie.. , N-VA), Front Narodowy (.. Front National.. , FN), Spirit, Vivant.. Podział administracyjny Belgii.. Belgia jest państwem.. federacyjnym.. Każdy z 3.. regionów Belgii.. ma własną władzę ustawodawczą – Radę Regionalną.. Wschodnia.. Brabancja.. Flamandzka.. Zachodnia.. Region Flamandzki.. Region Waloński.. Demografia Belgii (1948–2009).. Językami urzędowymi są w Belgii.. Większa część populacji (56%-60%) posługuje się językiem niderlandzkim, około 40%-44% francuskim, bądź.. walońskim.. i zaledwie 1% niemieckim.. Grupy etniczne: Flamandowie – 57%, Walonowie – 33%.. [5].. Miasta Belgii.. Najludniejsze miasta Belgii (powyżej 100 tysięcy mieszkańców w 2012 roku):.. Miasto.. Liczba ludności..  ...   tys.. rezerwistów.. Według rankingu.. Global Firepower.. (2014) belgijskie siły zbrojne stanowią 34.. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 5,1 mld dolarów (.. Z tym tematem związana jest kategoria:.. Wojsko belgijskie.. Religia w Belgii.. Belgia jest krajem trójjęzycznym.. W XIX wieku jednym z bodźców do powstania tego państwa był.. , gdyż dla mieszkańców.. nie do zaakceptowania był antykatolicki.. kalwinizm.. Niderlandów.. Ruch.. antyklerykalny.. początkowo rozwijał się tam słabo, później zaczął się wzmagać na wzór.. Struktura religijna kraju w 2010 roku według.. Pew Research Center.. [7].. [8].. – 62,0%.. brak religii – 29,0%.. islam.. – 5,9%.. protestantyzm.. – 1,4% (głównie:.. zielonoświątkowcy.. prawosławie.. – 0,5%.. judaizm.. – 0,3%.. tradycyjne.. religie etniczne.. – 0,2%.. buddyzm.. inni „chrześcijanie” – 0,2% (w tym.. Świadkowie Jehowy.. inne religie – 0,3%.. Oświata w Belgii.. Oświata w Belgii, zachowując jednolitą strukturę systemu szkolnego, ma trzy władze oświatowe, trzy obowiązujące programy nauczania i trzy modele kształcenia.. Jest to spowodowane podziałem kraju na trzy strefy językowe.. Edukacja jest obowiązkowa do 18 roku życia.. W Belgii działa.. radio.. telewizja.. – państwowa i prywatna.. Stacje państwowe nadają programy w trzech językach:.. francuskim.. (Radio-Télévision Belge de la Communauté française, RTBF),.. flamandzkim.. (Vlaamse Radio en Televisie, VRT) i.. niemieckim.. (Belgisches Rundfunk und Fernsehzentrum der Deutschsprachigen Gemeinschaft, BRT).. Wśród stacji prywatnych najpopularniejsze to: RTL-TVI – nadająca programy dla.. Brukseli.. i regionu.. , Télévision Indépendante – stacja komercyjna nadająca w języku francuskim, oraz.. Vlaamse Televisie Maatschappij.. – stacja komercyjna nadająca w języku flamandzkim.. Najpopularniejszym kanałem we Flandrii jest.. één.. królowie Belgów.. uniwersytety w Belgii.. Powierzchnia Belgijskich.. wód terytorialnych.. wynosi 3462 km².. belgium.. be:.. Key figures Belgium 2011.. ang.. [dostęp 5-12-2012].. Stan na 1 marca 2013 roku,.. Direction générale Institutions et Population:.. Chiffre global de la population par commune.. [dostęp 1-05-2013].. [zarchiwizowane z.. adresu.. 2009-04-19].. ↑.. 3,0.. 3,1.. 3,2.. 3,3.. Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków.. Międzynarodowego Funduszu Walutowego.. na rok 2013:.. International Monetary Fund:.. World Economic Outlook Database, April 2014.. [dostęp 11-04-2014].. Najwyższy Czas!, 20.. 10.. 2007, str.. XXIX, „cztery miesiące po wyborach wciąż nie udało się sformułować rządu).. ”.. Encyklopedia Interia.. pl.. , ostatni dostęp: 28.. 11.. 2009.. 6,0.. 6,1.. 6,2.. 6,3.. Belgium.. [dostęp 2014-08-21].. Religious Composition by Country, in Percentages.. The Pew Research Center.. [dostęp 2014-06-26].. Christian Population as Percentages of Total Population by Country.. Wikimedia Atlas: Belgia.. – wikiatlas z mapami w Commons.. Strona oficjalna rządu Belgii.. Gazetteer.. Państwa Europy.. Państwa.. Kazachstan.. Turcja.. Gibraltar (Wielka Brytania).. Guernsey (Wielka Brytania).. Jan Mayen (Norwegia).. Jersey (Wielka Brytania).. Svalbard (Norwegia).. Wyspa Man (Wielka Brytania).. Wyspy Owcze (Dania).. Podmioty o ograniczonym.. uznaniu międzynarodowym.. Naddniestrze.. Kosowo.. Państwo o nazwie będącej przedmiotem sporu, patrz.. Spór o użycie nazwy Macedonia.. Mołdawska Republika Naddniestrzańska nie jest uznawana przez żadne państwo.. Republika Kosowa jednostronnie ogłosiła niepodległość, która jest uznawana przez 105 ze 193 państw członkowskich ONZ.. Obecnie działa tam administracja Organizacji Narodów Zjednoczonych - UNMIK, administracja Republiki Kosowa oraz specjalna misja Unii Europejskiej - EULEX.. Monarchie na świecie.. Absolutne.. Arabia Saudyjska.. Brunei.. Oman.. Konstytucyjne.. Bahrajn.. Bhutan.. Japonia.. Jordania.. Kambodża.. Katar.. Kuwejt.. Lesotho.. Malezja.. Maroko.. Suazi.. Tajlandia.. Tonga.. Zjednoczone Emiraty Arabskie.. Commonwealth realms.. Antigua i Barbuda.. Australia.. Bahamy.. Barbados.. Belize.. Grenada.. Jamajka.. Nowa Zelandia.. Papua-Nowa Gwinea.. Saint Kitts i Nevis.. Saint Lucia.. Saint Vincent i Grenadyny.. Kanada.. Tuvalu.. Wyspy Salomona.. Elekcyjne.. Plemienne.. Ghana.. Aszanti.. Dagomba.. Uganda.. Ankole.. Buganda.. Bunyoro.. Busoga.. Rwenzururu.. Toro.. Wallis i Futuna.. Alo.. Sigave.. Uvea.. Inne.. Maorysi.. Zambia.. Jogjakarta.. Indonezja.. Zululand.. RPA.. Członkostwo w organizacjach międzynarodowych.. Unia Europejska.. Państwa członkowskie.. (1995) •.. (1958) •.. (2007) •.. (2013) •.. Cypr.. (2004) •.. (1973) •.. (1981) •.. (1986) •.. (1958/1990) •.. (1958).. Terytoria specjalne.. wchodzące w skład Unii.. na podst.. art.. 349 TFUE.. Azory.. (port.. ) •.. Gujana Francuska.. (fr.. Gwadelupa.. Madera.. Majotta.. Martynika.. Reunion.. Saint-Martin.. * (fr.. Wyspy Kanaryjskie.. (hiszp.. Oficjalni kandydaci.. Potencjalni kandydaci.. Terytoria, które.. wchodziły w skład EWG/UE.. Algieria.. (1958-1962 jako.. de iure.. część Francji).. Grenlandia.. (1973-1985).. Saint-Pierre i Miquelon.. (1976-1985 jako departament zamorski Francji).. Saint-Barthélemy.. **.. (1.. 12.. 2009-31.. 2011).. * do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy, ponownie jako część Unii od 1 grudnia 2009.. ** do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy.. Portal:Unia Europejska.. Wikiprojekt:Unia Europejska.. Strefa euro.. Członkowie.. UGiW.. spoza.. Pozostałe państwa spoza.. Rada Europy.. Armenia.. Azerbejdżan.. Gruzja.. Kandydaci.. Obserwatorzy.. Izrael.. Meksyk.. Stany Zjednoczone.. Stolica Apostolska.. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (.. OBWE.. Kirgistan.. Tadżykistan.. Turkmenistan.. Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (OTP,.. Światowa Organizacja Handlu.. (WTO).. Angola.. Argentyna.. Bangladesz.. Benin.. Boliwia.. Botswana.. Brazylia.. Burkina Faso.. Chile.. Chiny.. Czad.. Demokratyczna Republika Konga.. Dominika.. Dominikana.. Dżibuti.. Egipt.. Ekwador.. Fidżi.. Filipiny.. Gabon.. Gambia.. Gujana.. Gwatemala.. Gwinea.. Gwinea Bissau.. Haiti.. Honduras.. Hongkong.. Indie.. Kamerun.. Kenia.. Kolumbia.. Kongo.. Korea Południowa.. Kostaryka.. Kuba.. Madagaskar.. Makau.. Malawi.. Malediwy.. Mali.. Mauretania.. Mauritius.. Mjanma.. Mongolia.. Mozambik.. Namibia.. Nepal.. Niger.. Nigeria.. Nikaragua.. Pakistan.. Panama.. Paragwaj.. Peru.. Republika Południowej Afryki.. Republika Środkowoafrykańska.. Republika Zielonego Przylądka.. Salwador.. Senegal.. Sierra Leone.. Singapur.. Sri Lanka.. Surinam.. Tanzania.. Tajwan.. Togo.. Trynidad i Tobago.. Tunezja.. Urugwaj.. Wenezuela.. Wietnam.. Wybrzeże Kości Słoniowej.. Zimbabwe.. , w tym poszczególne kraje członkowskie:.. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.. (OECD).. (Komisja Europejska bierze udział w pracach OECD).. Współpracujący.. Organizacje afiliowane.. Międzynarodowa Agencja Energetyczna.. Agencja Energii Nuklearnej.. Europejska Konferencja Ministrów Transportu.. Klub Sahelu.. php?title=Belgia oldid=40299818.. Państwa członkowskie Unii Europejskiej.. Państwa należące do NATO.. Członkowie Organizacji Narodów Zjednoczonych.. Ukryta kategoria:.. Wikidata VOY: nowe.. Oczekuje na przejrzenie.. Acèh.. Адыгэбзэ.. Alemannisch.. አማርኛ.. Ænglisc.. ܐܪܡܝܐ.. Arpetan.. Asturianu.. Avañe'ẽ.. Aymar aru.. Azərbaycanca.. Башҡортса.. भ जप र.. Bikol Central.. Bislama.. Boarisch.. བ ད་ཡ ག.. Буряад.. Чӑвашла.. Cebuano.. Chavacano de Zamboanga.. ChiShona.. ChiTumbuka.. Deitsch.. ދ ވ ހ ބ ސ.. Diné bizaad.. ཇ ང་ཁ.. Emiliàn e rumagnòl.. Estremeñu.. Eʋegbe.. Fiji Hindi.. Føroyskt.. Frysk.. Fulfulde.. Furlan.. Gaeilge.. Gaelg.. Gagauz.. Gàidhlig.. ગ જર ત.. 客家語/Hak-kâ-ngî.. Хальмг.. Hausa.. Hawai`i.. Հայերեն.. ह न द.. Ilokano.. ব ষ ণ প র য মণ প র.. Interlingua.. Interlingue.. Ирон.. Basa Jawa.. Kalaallisut.. Kapampangan.. Къарачай-малкъар.. Kernowek.. Kinyarwanda.. Kirundi.. Kiswahili.. Коми.. Kreyòl ayisyen.. Kurdî.. Кыргызча.. Ladino.. Лезги.. ລາວ.. Latgaļu.. Ligure.. Limburgs.. Lojban.. Malagasy.. മലയ ള.. Malti.. Māori.. მარგალური.. مصرى.. Mìng-dĕ ng-ngṳ.. Мокшень.. Монгол.. မ န မ ဘ သ.. Nāhuatl.. Dorerin Naoero.. Nedersaksies.. न प ल.. न प ल भ ष.. Nordfriisk.. Norfuk / Pitkern.. Nouormand.. Novial.. Олык марий.. ଓଡ ଆ.. Oromoo.. Oʻzbekcha.. ਪ ਜ ਬ.. Pälzisch.. پنجابی.. Papiamentu.. پښتو.. Перем Коми.. Picard.. Tok Pisin.. Plattdüütsch.. Ποντιακά.. Qaraqalpaqsha.. Qırımtatarca.. Ripoarisch.. Romani.. Rumantsch.. Runa Simi.. Русиньскый.. Саха тыла.. Sámegiella.. स स क तम.. Sängö.. Sardu.. Seeltersk.. Sicilianu.. SiSwati.. Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ.. Soomaaliga.. کوردی.. Sranantongo.. Basa Sunda.. தம ழ.. Taqbaylit.. Tarandíne.. Tetun.. Тоҷикӣ.. ᏣᎳᎩ.. Türkmençe.. Twi.. Удмурт.. ᨅᨔ ᨕ ᨁ.. ئۇيغۇرچە / Uyghurche.. Vèneto.. Vepsän kel’.. Volapük.. Võro.. 文言.. West-Vlams.. Winaray.. Wolof.. 吴语.. 粵語.. Zazaki.. Zeêuws.. Žemaitėška.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 12:58, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Belgia
    Open archive

  • Title: Wikiprojekt:Czy wiesz/Geografia – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Wikiprojekt:Czy wiesz/Geografia.. Wikiprojekt:Czy wiesz.. Bieżące ciekawostki można znaleźć w szablonie.. Portal:Geografia/Ciekawostki.. Archiwum.. czym jest.. Sealandia.. że idealnym środowiskiem dla rozwoju.. mięczaków.. ramiennic.. Ławica Odrzana.. że przykładami.. jezior meteorytowych.. Polsce.. są niewielkie jeziora wypełniające.. kratery na Morasku.. , części.. Poznania.. Godło Grenlandii.. przedstawia.. niedźwiedzia polarnego.. w pozycji wyprostowanej na niebieskim tle?.. najsłabiej rozwiniętym krajem.. świata jest obecnie.. Timor Wschodni.. największą.. kryptodepresję.. stanowi dno jeziora.. Miedwie.. słowackie.. miasto.. Svit.. to jedno z kilku miast na świecie założone przez firmę obuwniczą.. Bata.. odkryty w.. 2002.. Andach.. peruwiańskich.. wodospad.. Gocta.. należy do najwyższych na świecie?.. Tabula Peutingeriana.. to starożytna.. mapa.. przedstawiająca wojenne połączenia drogowe.. Imperium rzymskiego.. nazwa.. Wybrzeża Moskitów.. pochodzi od zniekształconej nazwy miejscowego plemienia.. indiańskiego.. Miskito.. Tygrys.. Eufrat.. to przykład.. rzek bliźniaczych.. arabska.. Jerozolimy.. Al-Quds.. oznacza "święte miejsce"?.. tzw.. Pustynia Siedlecka.. , zajmująca powierzchnię około 20 ha, powstała w miejscu dawnego wyrobiska kopalni.. piasków.. formierskich?.. wiejące w.. atmosferze.. ziemskiej.. prądy strumieniowe.. mogą osiągać prędkość nawet 400 km/h?.. wyspą śródlądową.. jest zajmująca 20 tys.. km² brazylijska.. Wyspa Bananowa.. nie ma własnego.. terytorium.. , ale jest uznawany na arenie międzynarodowej.. Quezon City.. , założone w.. 1939.. jako nowa.. stolica.. Filipin.. , zastąpiło.. Manilę.. , jedynie na 28 lat.. nazwę.. Zatoka Bonny.. (wcześniej.. Zatoka Biafra.. ) wprowadzono w.. 1972.. pod naciskiem rządu.. Nigerii.. , który chciał wymazać z mapy regionu nazwy odnoszące się do.. Biafry.. , zbuntowanej prowincji Nigerii.. Wąwóz Samariá.. Krecie.. o długości 18 km uznawany jest za najdłuższy.. wąwóz.. Europy.. mazurskim.. Głazowisku Bachanowo.. na obszarze zaledwie 1 ha znajduje się ponad 10 tysięcy.. głazów narzutowych.. Ürümqi.. , miasto w północno-zachodnich.. Chinach.. , uznawane jest za.. miasto.. najbardziej oddalone od jakiegokolwiek.. wybrzeża.. morskiego.. - do najbliższego morza jest stąd około 2500 km.. Nauru.. to jedyne.. państwo.. na świecie, które nie ma oficjalnej.. stolicy.. ; funkcję taką spełnia jednak.. Yaren.. , gdzie mieści się większość urzędów państwowych.. widmo Brockenu.. to rzadkie zjawisko  ...   ponad powierzchnię lodu, tworząc.. nunatak.. Somaliland.. , północna część.. Somalii.. , jest od 13 lat faktycznie niepodległym państwem, mimo że nie zostało uznane przez społeczność międzynarodową.. Surtsey.. wyspa wulkaniczna.. , która wyłoniła się z morza u południowych wybrzeży.. Islandii.. podczas erupcji w latach.. 1963.. 67.. najwyższy na świecie.. klif.. na jednej z.. hawajskich.. wysp.. wznosi się na wysokość 1010 m.. największa.. erupcja.. wulkanu.. w czasach historycznych miała miejsce na.. 1783.. 84.. , gdy z wulkanu.. Laki.. wydostało się 14 km³.. lawy.. 1902.. sąd w.. Grazu.. rozstrzygnął na korzyść.. Galicji.. spór graniczny.. Węgrami.. Morskie Oko.. długość.. Bugu.. wraz z "Bugo-Narwią" i dolnym odcinkiem Wisły (poniżej ujścia.. Narwi.. ) jest większa niż długość.. Wisły.. prawdopodobnie najsilniejsze.. trzęsienie ziemi na ziemiach polskich.. w czasach historycznych miało miejsce.. 5 czerwca.. 1443.. Wstrząsy.. odczuwalne były w całej środkowej Europie, a zniszczeniu uległ m.. krakowski.. kościół św.. Katarzyny.. jeszcze w 2.. połowie.. XIX wieku.. uważano.. Łomnicę.. za najwyższy szczyt.. Tatr.. , dopiero dokładne pomiary wykazały, że jest niższa o 23 metry od.. Gerlacha.. kilkanaście miast w.. i krajach.. bloku wschodniego.. nosiło nazwy na cześć.. Stalina.. Jednym z nich były.. Katowice.. przez 3 lata nazywane.. Stalinogrodem.. blisko 2/3 ludności wyspy.. Montserrat.. ewakuowano w.. 1995.. z powodu wybuchu.. Góry Kościuszki.. przysparza wiele problemów Australijczykom.. osada, która ma zaledwie 200 mieszkańców uznawana jest już za.. średni.. poziom morza.. , przyjęty do oznaczania.. wysokości.. , wyznaczony jest w oparciu o wskazania.. mareografu.. Kronsztadzie.. regionem.. etnograficznym.. jakiego państwa jest.. Równina Satmarsko-Berehowska.. w którym roku zostały odkryte wyspy.. Rarotonga.. Takutea.. wchodzące w skład.. Południowych Wysp Cooka.. w jakim paśmie górskim wznosi się.. Stróżowa Góra.. gdzie.. znajduje się Jaskinia Przegińska?.. od jakiego słowa pochodzi nazwa.. Jeziora Kolno.. nad jakim.. jeziorem.. leży.. Augustów.. jakiego.. regionu.. stolicą była.. Stężyca.. Powrót do.. Portal:Geografia.. php?title=Wikiprojekt:Czy_wiesz/Geografia oldid=39727076.. Czy wiesz - archiwum.. Portal Geografia - archiwa.. Wikiprojekt.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 11:38, 22 cze 2014..

    Original link path: /wiki/Wikiprojekt:Czy_wiesz/Geografia
    Open archive

  • Title: Plik:Noia 64 apps kdict.png – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Plik:Noia 64 apps kdict.. png.. Plik.. Historia pliku.. Wykorzystanie pliku.. Globalne wykorzystanie pliku.. Grafika w wyższej rozdzielczości nie jest dostępna.. Noia_64_apps_kdict.. (64 × 64 pikseli, rozmiar pliku: 9 KB, typ MIME: image/png).. Plik.. Noia 64 apps kdict.. znajduje się w.. Wikimedia Commons.. – repozytorium wolnych zasobów.. Dane z.. jego strony opisu.. znajdują się poniżej.. Image from the Noia icon theme for KDE 3.. x -.. http://www.. carlitus.. net/.. Ta biblioteka jest.. wolnym oprogramowaniem.. ; możesz ją dystrybuować oraz zmieniać zgodnie z warunkami.. Mniejszej Powszechnej Licencji Publicznej GNU.. opublikowanej przez.. Fundację Wolnego Oprogramowania.. ; w wersji 2.. 1 tej licencji lub (według Twojego wyboru) dowolnej późniejszej.. Ta biblioteka rozpowszechniana jest z nadzieją, że będzie użyteczna, ale.. bez żadnej gwarancji.. ; bez żadnej gwarancji.. przydatności handlowej.. przydatności do określonego celu.. Zobacz.. wersję 2.. wersję 3 Mniejszej Powszechnej Licencji Publiczne GNU.. w celu uzyskania dalszych informacji.. gnu.. org/licenses/lgpl.. html.. LGPL.. GNU Lesser General Public License.. true.. Ta grafika (icon) (lub wszystkie grafiki w tym artykule bądź kategorii) powinny zostać przetworzone.. na grafiki wektorowe jako plik.. SVG.. O zaletach grafik wektorowych, można przeczytać na stronie.. Commons:Media for cleanup.. Jeśli wersja SVG tej grafiki jest już dostępna, proszę załaduj ją.. Po załadowaniu SVG zamień ten szablon na stronie  ...   Dyskusja szablonu:Portal:Śląsk/Artykuł miesiąca.. Portal:Architektura/Architekt miesiąca - archiwum.. Portal:Architektura/Architektura krajobrazu/podstrona.. Portal:Architektura/Architektura w innych projektach/podstrona.. Portal:Architektura/Architektura wnętrz/podstrona.. Portal:Architektura/Artykuł miesiąca.. Portal:Architektura/Artykuł miesiąca/podstrona.. Portal:Architektura/Czy wiesz, że/podstrona.. Portal:Architektura/Historia architektury/podstrona.. Portal:Architektura/Jak możesz pomóc/podstrona.. Portal:Architektura/Kategorie/podstrona.. Portal:Architektura/Nagrody/podstrona.. Portal:Architektura/Obiekty budowlane/podstrona.. Portal:Architektura/Organizacje/podstrona.. Portal:Architektura/Sylwetki/podstrona.. Portal:Architektura/Urbanistyka/podstrona.. Portal:Architektura/Wiadomości/podstrona.. Portal:Geologia.. Portal:Michał Anioł.. Portal:Pogoda/Portal Pogoda 04/2006.. Portal:Pogoda/Portal Pogoda 05/2006.. Portal:Socjologia.. Portal:Łódź/Menu rozwinięte.. Portal:Łódź/Wybrany artykuł/podstrona.. Portal:Łódź/Wybrany artykuł - archiwum.. Portal:Śląsk.. Portal:Żywiec/Artykuł miesiąca/Archiwum.. Portal:Żywiec/Artykuł miesiąca/podstrona.. Portal:Żywiec/Grafika miesiąca/Archiwum.. Portal:Żywiec/Grafika miesiąca/podstrona.. Dyskusja portalu:Architektura/Architekt miesiąca.. Dyskusja portalu:Architektura/Artykuł.. Dyskusja portalu:Łódź/Artykuł.. Dyskusja portalu:Śląsk/Sylwetka miesiąca.. Ten plik jest wykorzystywany także w innych projektach wiki:.. Wykorzystanie w cs.. org.. Wikipedista:Pastorius/Ikony.. Wykorzystanie w en.. Template:Unreferenced/Icon.. User:Nathancraig/sandbox1.. User:Nathancraig/Sandbox1.. User:Escape Orbit/Icons.. User:Tinkermen/Sandbox.. Wykorzystanie w es.. Usuario discusión:Zyder.. Portal:Náutico.. Usuario:Zyder/Libros leídos.. Wykorzystanie w et.. Portaal:Eesti.. Wykorzystanie w fa.. wiktionary.. الگو:واژه.. avoir.. Wykorzystanie w fr.. Discussion utilisateur:Kremtak.. Portail:Friedrich Nietzsche.. Projet:Guitare.. Portail:Europe.. Portail:Géographie/Nouvelles/Archives.. Portail:République démocratique du Congo.. Portail:Franche-Comté.. Portail:Turquie.. Portail:Royaume-Uni/Temporaire.. Discussion utilisateur:Armenak Margarian.. Portail:Guyane.. Portail:Guyane/Géographie.. Utilisateur:Molui/Londres.. Discussion utilisateur:Davo88.. Portail:Roumanie.. Portail:Londres.. Portail:Slovaquie.. Portail:Sénégal.. Projet:Montpellier.. Portail:Arménie.. Portail:Arménie/Lumière sur.. Discussion utilisateur:Artavezdès.. Discussion utilisateur:Kokokhatcha.. Portail:Montpellier.. Discussion utilisateur:Heudjet.. Discussion utilisateur:Armatura.. Projet:Le Mans.. Portail:Le Mans.. Portail:Grenoble Métropole.. Portail:Aix-en-Provence.. Portail:Sciences de la Terre et de l'Univers/nouveau.. Projet:Time Warner.. Utilisateur:Epicourien.. Discussion utilisateur:Hayastan07.. Portail:Isère.. Utilisateur:Epicourien/Contributions.. Portail:Sciences de la Terre et de l'Univers.. Projet:Perpignan.. Pokaż.. listę globalnego wykorzystania.. tego pliku.. org/wiki/Plik:Noia_64_apps_kdict.. Zobacz w Wikimedia Commons.. Dodaj lokalny opis.. Utwórz kod źródłowy lokalnego opisu..

    Original link path: /wiki/Plik:Noia_64_apps_kdict.png
    Open archive

  • Title: Plik:Sun climate polish3.svg – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Plik:Sun climate polish3.. svg.. Metadane.. Rozmiar podglądu –.. 744 x 600 pikseli.. Inne rozdzielczości:.. 298 x 240 pikseli.. 595 x 480 pikseli.. 952 x 768 pikseli.. 1270 x 1024 pikseli.. Rozmiar pierwotny.. (Plik SVG, nominalnie 744 × 600 pikseli, rozmiar pliku: 224 KB).. Sun climate polish3.. Keihl and Trenberth (1997).. http://eospso.. gsfc.. nasa.. gov/eos_observ/pdf/Nov-Dec06.. pdf.. NASA, translated by IqRS, redrawn by Christoph S.. Data.. styczeń 2008.. Źródło.. Praca własna.. Autor.. Pflatau.. , vector:.. Adam Rędzikowski.. Inne wersje.. Sun_climate_system_alternative_(German).. Licencja.. Ja, właściciel praw autorskich do tego dzieła, udostępniam je na poniższych licencjach.. Udziela się zgody na kopiowanie, rozpowszechnianie oraz modyfikowanie tego dokumentu zgodnie z warunkami.. GNU Licencji Wolnej Dokumentacji.. , w wersji 1.. 2 lub nowszej opublikowanej przez.. Free Software Foundation.. ; bez niezmiennych sekcji, bez treści umieszczonych na frontowej lub tylnej stronie okładki.. Kopia licencji załączona jest w sekcji zatytułowanej.. GNU Licencja Wolnej Dokumentacji.. org/copyleft/fdl.. GFDL.. GNU  ...   Twórcę lub Licencjodawcę.. na tych samych warunkach.. – Jeśli zmienia się lub przekształca niniejszy utwór, lub tworzy inny na jego podstawie, można rozpowszechniać powstały w ten sposób nowy utwór tylko na podstawie takiej samej licencji.. http://creativecommons.. org/licenses/by-sa/3.. 0.. CC-BY-SA-3.. 0-2.. 5-2.. 0-1.. Creative Commons Attribution-Share Alike 3.. Możesz wybrać, którą licencję chcesz zastosować.. 20:25, 17 lut 2013.. 744 × 600.. (224 KB).. Rounded text into patch.. 20:17, 17 lut 2013.. (103 KB).. Cleaned up, correced and optimised.. 19:43, 17 lut 2013.. 1278 × 978.. (473 KB).. Layers corrected.. 19:41, 17 lut 2013.. File was badly rendered.. 19:38, 17 lut 2013.. (439 KB).. User created page with UploadWizard.. Efekt cieplarniany.. Wykres Sankeya.. Portal:Geografia/Artykuły.. Portal:Geografia/Szablony.. Niniejszy plik zawiera dodatkowe informacje, prawdopodobnie dodane przez aparat cyfrowy lub skaner użyte do wygenerowania tego pliku.. Jeśli plik był modyfikowany, dane mogą być częściowo niezgodne z parametrami zmodyfikowanego pliku.. Szerokość.. 744.. Wysokość.. 600.. org/wiki/Plik:Sun_climate_polish3..

    Original link path: /wiki/Plik:Sun_climate_polish3.svg
    Open archive

  • Title: Temperatura – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Temperatura.. Ten artykuł dotyczy wielkości fizycznej i skal temperatury.. inne znaczenia.. Rys.. W przedstawionej animacji rozmiar atomów.. helu.. przedstawiony jest proporcjonalnie do odległości między cząsteczkami jakie są przy ciśnieniu 136 atmosfer.. Prędkość ruchu, odpowiadająca temperaturze pokojowej, została spowolniona dwa.. biliony.. razy lub odpowiada temperaturze 0,0003 K.. – jedna z podstawowych.. wielkości fizycznych.. parametrów stanu.. ) w.. termodynamice.. Temperatura jest związana ze średnią.. energią kinetyczną.. ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany.. układ.. i jest miarą tej energii.. Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów.. równowagi termodynamicznej.. , bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą.. Temperatura jest miarą stanu cieplnego danego ciała.. Jeśli dwa ciała mają tę samą temperaturę, to w bezpośrednim kontakcie nie przekazują sobie.. ciepła.. , gdy zaś temperatura obu ciał jest różna, to następuje przekazywanie ciepła z ciała o wyższej temperaturze do ciała o niższej – aż do wyrównania się temperatury obu ciał.. Temperatura a energia kinetyczna.. Złożony ruch cząsteczek gazu.. Temperatura w kinetycznej teorii gazów.. Temperatura a równowaga termodynamiczna.. Skale temperatury.. Skale historyczne.. Termodynamiczna skala temperatury.. Międzynarodowa Skala Temperatury (MST-90).. Jednostki temperatury.. Pod względem mikroskopowym, temperatura zależy od.. ruchu.. cząsteczek.. , z których złożone jest.. ciało.. Temperatura rośnie, kiedy wzrasta.. energia.. tych ruchów.. Ruch może być związany z przemieszczaniem się cząsteczki (np.. gazie.. ), z.. drganiami.. atomów.. , cząsteczek (np.. krysztale.. ), drganiami wewnętrznymi cząsteczki.. Prędkość atomów w ruchu termicznym (w temperaturze zbliżonej do pokojowej) jest duża.. W temperaturze bliskiej.. zera bezwzględnego.. prędkość ta osiąga minimalne wartości.. Na przykład w 1994 r.. naukowcy z instytutu.. NIST.. otrzymali rekordowo niską temperaturę wynoszącą 700 nK (1 nK = 10×10.. −9.. K).. Dzięki użyciu laserowej techniki bezpośredniego pomiaru ruchu cząsteczek stwierdzono, że średnia prędkość atomów wynosiła wówczas 7 mm/s.. Cząsteczki, czyli obiekty złożone z dwóch, trzech i więcej atomów, takie jak np.. O.. , mają więcej.. stopni swobody.. ruchu niż pojedyncze atomy.. Oprócz ruchu postępowego mogą również obracać się lub wykonywać drgania wewnętrzne (zmiana odległości między atomami w cząsteczce).. Wzrost temperatury powoduje wzrost.. średniej.. energii kinetycznej.. każdego z rodzajów ruchu.. Dlatego dwuatomowy.. gaz.. o cząsteczkach mających pięć stopni swobody wymagać będzie większego wkładu energii dla zmiany temperatury, co oznacza, że będzie miał większe.. ciepło właściwe.. niż.. gaz jednoatomowy.. , którego cząsteczki mają tylko trzy stopnie swobody.. Proces ochładzania związany jest z oddawaniem energii przez układ.. Przy najniższej energii układ osiąga tzw.. temperaturę.. na termodynamicznej skali temperatury.. W tej temperaturze cząsteczki mają najmniejszą możliwą energię kinetyczną.. Według mechaniki klasycznej energia ta osiąga wartość zero (cząsteczki pozostają w spoczynku).. Zgodnie z mechaniką kwantową najniższa energia jest zazwyczaj większa od 0 (cząsteczki wykonują tzw.. drgania zerowe.. Temperatura zera absolutnego wynosi 0.. kelwinów.. (−273,15.. °C.. lub −459,67.. °F.. Temperatura bezwzględna.. T.. układu złożonego z atomów, jak i kilkuatomowych cząsteczek jest w.. teorii kinetycznej gazów.. określona jako średnia.. energia kinetyczna.. E.. ruchu pojedynczej cząsteczki (mierzona względem środka masy układu), przypadająca na jeden stopień swobody ruchu:.. gdzie:.. f.. – liczba stopni swobody cząstki,.. współczynnik proporcjonalności pomiędzy jednostkami temperatury i energii nazywany.. stałą Boltzmanna.. , jego  ...   trzeba zawsze dodawać stałą wartość 273,15 dlatego wprowadzono skalę temperatury, zwaną bezwzględną lub absolutną.. Skalę tę określa na podstawie równania stanu gazu idealnego (.. równania Clapeyrona.. ):.. pV = nRT.. Temperaturę określa się na podstawie pomiaru.. ciśnienia.. objętości.. gazu idealnego.. W skali bezwzględnej zero zdefiniowane jest jako temperatura gazu idealnego, w której będzie miał on zerową objętość przy dowolnym ciśnieniu.. Z punktu widzenia mikroskopowego odpowiada to sytuacji, gdy wszelki ruch cząsteczek gazu ustaje.. W rzeczywistości jednak objętości cząsteczek gazu są niezerowe, oznacza to, że rzeczywistym termometrem gazowym nie można mierzyć dowolnie niskiej temperatury.. Temperatura.. jest najniższą temperaturą jaką mogą uzyskać ciała, w temperaturze tej wszystkie cząsteczki mają najmniejszą możliwą energię, według mechaniki klasycznej ruch cząsteczek całkowicie ustaje, a według mechaniki kwantowej wszystkie cząsteczki znajdują się w stanie podstawowym wykonując tzw.. (ang.. zero-point energy).. W temperaturze zera bezwzględnego wszystkie ciała są w stanie stałym, wyjątkiem jest.. hel.. , który w pewnym zakresie ciśnienia pozostaje cieczą w dowolnie niskiej temperaturze.. Dla pewnych układów można zdefiniować temperaturę, która według definicji opartej na zmianie entropii będzie ujemna.. Układ w takim stanie ma energię większą niż dla dowolnej temperatury dodatniej.. Stąd też wciąż temperatura zera bezwzględnego jest najniższą możliwą do uzyskania temperaturą.. Na podstawie stosowanych powszechnie skal temperatury, zdefiniowano nowe, tak by ich zero odpowiadało temperaturze zera bezwzględnego.. Jest to odpowiednio.. skala.. Kelvina.. odpowiadająca skali Celsjusza oraz.. skala Rankine'a.. odpowiadająca.. skali Fahrenheita.. Kelwin.. jest główną jednostką temperatury przyjętą w.. układzie SI.. i uznawaną przez cały świat naukowo-techniczny.. Międzynarodowa, ujednolicona skala temperatury jest oparta na wartościach temperatury w punktach charakterystycznych dla kilku.. związków chemicznych.. , np.. punkcie potrójnym.. wody,.. tlenu.. , lub punkcie topnienia.. miedzi.. przy ciśnieniu 101325.. Pa.. W wersji obecnej obowiązuje od 1990 r.. (ITS 90).. Poprzednio obowiązywała skala ITS 68.. Najczęściej używaną w Polsce i wielu innych krajach jednostką temperatury są stopnie Celsjusza.. Wzór do przeliczania temperatury w stopniach Celsjusza na temperaturę w kelwinach jest następujący:.. gdzie.. t.. jest w °C.. USA.. w dalszym ciągu używa się stopni.. Fahrenheita.. W tej skali temperatura zamarzania wody jest równa 32 °F a wrzenia 212 °F.. Wzór przeliczający temperaturę w stopniach Fahrenheita na temperaturę w stopniach Celsjusza:.. Wzór przeliczający temperaturę w stopniach Celsjusza na temperaturę w stopniach Fahrenheita:.. Porównanie temperatur w różnych skalach.. Zjawisko.. Kelvin.. Fahrenheit.. Rankine.. Delisle.. Newton.. Réaumur.. Rømer.. Zero bezwzględne.. 0.. –273,15.. –459,67.. 559,725.. –90,14.. –218,52.. –135,90.. Zero Fahrenheita.. 255,37.. –17,78.. 459,67.. 176,67.. –5,87.. –14,22.. –1,83.. Zamarzanie.. wody.. 273,15.. 32.. 491,67.. 150.. 7,5.. Średnia temperatura ciała człowieka.. 309,8.. 36,6.. 98,2.. 557,9.. 94,5.. 12,21.. 29,6.. 26,925.. Wrzenie.. 373,15.. 100.. 212.. 671,67.. 33.. 80.. 60.. Topnienie.. tytanu.. 1941.. 1668.. 3034.. 3494.. –2352.. 550.. 1334.. 883.. Temperatura efektywna.. powierzchni.. Słońca.. 5800.. 5526.. 9980.. 10440.. –8140.. 1823.. 4421.. 2909.. Inne skale:.. barwa żaru.. barwa nalotowa stali.. Zobacz hasło.. temperatura.. instrumentalne pomiary temperatury.. pomiar temperatury.. stożki Segera.. temperatura ciała człowieka.. temperatura odczuwalna.. Praca zbiorowa,.. Słownik fizyczny.. , Warszawa, Państwowe Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, s.. 403, 1984,.. ISBN 83-214-0053-1.. php?title=Temperatura oldid=40396437.. Termodynamika.. Wielkości fizyczne.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2012-03.. ಕನ ನಡ.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 17:28, 11 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Temperatura
    Open archive

  • Title: Gaz cieplarniany – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Gaz cieplarniany.. szklarniowy.. , z.. GHG –.. greenhouse gas.. ) – gazowy składnik.. atmosfery.. będący przyczyną.. efektu cieplarnianego.. Gazy cieplarniane zapobiegają wydostawaniu się.. promieniowania podczerwonego.. Ziemi.. , pochłaniając je i oddając do atmosfery, w wyniku czego następuje zwiększenie.. temperatury.. powierzchni Ziemi.. W atmosferze występują zarówno w wyniku naturalnych procesów, jak i na skutek działalności człowieka.. Rodzaje.. Zmiana ilości gazów cieplarnianych.. Źródła emisji.. Naturalne źródła.. Antropogeniczne źródła.. CO.. Do gazów cieplarnianych zalicza się:.. para wodna.. (najpowszechniejszy z gazów cieplarnianych w atmosferze).. dwutlenek węgla.. (CO.. metan.. (CH.. freony.. (CFC).. podtlenek azotu.. (N.. O).. halon.. gazy przemysłowe.. (HFC,.. PFC.. SF.. Wpływ gazu na efekt cieplarniany zależy od zdolności pochłaniania promieniowania podczerwonego i ilości tego gazu w atmosferze.. Przykładowo, metan silniej niż dwutlenek węgla pochłania promieniowanie podczerwone, ale ilość jego w atmosferze jest mniejsza, z czego wynika mniejszy wpływ tego gazu na efekt cieplarniany.. Globalne ocieplenie.. Gaz.. Poziom przed 1750.. Obecny poziom.. Wzrost od 1750.. Wymuszanie radiacyjne.. (W/m.. Dwutlenek węgla.. 280 ppm.. 387ppm.. 104 ppm.. 1,46.. Metan.. 700 ppb.. 1745 ppb.. 1045 ppb.. 0,48.. Podtlenek azotu.. 270 ppb.. 314 ppb.. 44 ppb.. 0,15.. CFC-12.. 533 ppt.. 0,17.. Ilość dwutlenku węgla wydzielanego do atmosfery ze źródeł naturalnych 20-krotnie przewyższa tą związaną z aktywnością ludzi.. Występowanie innych od powyższych danych wynika z odmiennego zdefiniowania naturalnych źródeł emisji gazów cieplarnianych.. W okresach dłuższych niż kilka lat te ogromne ilości były kompensowane przez procesy naturalne, takie jak wietrzenie skał i fotosynteza.. W wyniku czego przed masowym spalaniem paliw kopalnych przez człowieka ilość dostarczanego i odbieranego dwutlenku węgla z atmosfery równoważyła się, w wyniku czego stężenie atmosferyczne dwutlenku węgla pozostawało na poziomie od 260 do 280 ppm w czasie 10000 lat między maksimum ostatniego zlodowacenia a początkiem rewolucji przemysłowej.. Do naturalnych źródeł emisji gazów cieplarnianych zalicza się:.. aktywność wulkaniczną – emisje gazów.. Wielkości emisji gazów wulkanicznych różnią się znacznie w czasie.. aktywność biologiczną flory i fauny.. Do źródeł emisji powodowanych działalnością człowieka zalicza się m.. spalanie paliw kopalnych;.. produkcja.. cementu.. i innych substancji z węglanów;.. użytkowanie lądu, szczególnie.. wylesianie.. ;.. rolnictwo – nawozy azotowe niepobrane przez rośliny zostają przekształcone przez mikroorganizmy w tlenek azotu.. chów bydła.. Lista państw według rocznej emisji CO2.. Od roku 1750  ...   Vital Climate Graphics.. Antropogeniczna emisja dwutlenku węgla jest 5-krotnie mniejsza od tej naturalnej, przy zdefiniowaniu jej jako działalności wulkanicznej i procesów zachodzących w glebie - "Energetyka a ochrona środowiska", Kucowski J.. , Laudyn D.. , Przekwas M.. , Wyd.. WNT, Warszawa, 1993.. Solomon, S.. , D.. Qin, M.. Manning, Z.. Chen, M.. Marquis, K.. B.. Averyt, M.. Tignor and H.. L.. Miller (eds.. ) (2007).. ".. Chapter 7.. Couplings Between Changes in the Climate System and Biogeochemistry.. Climate Change 2007: The Physical Science Basis.. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change.. Cambridge.. , United Kingdom and New York, NY, USA: Cambridge University Press.. ISBN 978-0-521-88009-1.. Hoffmann, PF; AJ Kaufman, GP Halverson, DP Schrag (1998).. "A neoproterozoic snowball earth".. IPCC Fourth Assessment Report, Working Group I Report "The Physical Science Basis".. Copious Fertilizer Down on the Farm Means More Global Warming Pollution up in the Sky.. - Scientific American.. Climate Change 2001: Working Group I: The Scientific Basis: figure 6-6.. BP:.. Workbook of historical data.. 9,0.. 9,1.. Leszek Szczygieł,.. Powstrzymanie zmian klimatycznych – konieczność czy kosztowne fanaberie?.. , www.. elektroenergetyka.. pl, str.. 805, [dostęp 23.. 04.. 2009].. Global carbon emissions reach record 10 billion tonnes - threatening two degree target.. 2011.. GIOŚ - Główny Inspektorat Ochrony Środowiska - Zmiany klimatu.. zmiana klimatu.. pomiary instrumentalne.. pomiary satelitarne.. ostatnie 1000 lat.. od 1880.. zapis geologiczny.. klimatologia historyczna.. paleoklimatologia.. przyczyny.. antropogeniczne.. biopaliwo.. efekt cieplarniany.. gazy cieplarniane.. globalne zaciemnienie.. paliwa kopalne.. potencjał tworzenia efektu cieplarnianego.. lotnictwo.. miejska wyspa ciepła.. używanie gruntów i leśnictwo.. przyrodnicze.. aktywność słoneczna.. albedo.. cykle Milankovicia.. globalne ochłodzenie.. wulkanizm.. wymuszanie orbitalne.. wymuszanie radiacyjne.. zlodowacenie.. • zmienność oceaniczna (.. El Niño.. opinie i.. kontrowersje.. opinia naukowa.. naukowcy sprzeciwiający się głównemu nurtowi oceny.. zaprzeczanie zmianie klimatu.. etyka klimatyczna.. Kontrowersja kija hokejowego.. Climategate.. skutki i oczekiwanie efekty.. ogólne.. cyrkulacja termohalinowa.. dziura ozonowa.. ekonomika globalnego ocieplenia.. przesuwanie pór roku.. regresja lodowca.. ryzyko wymarcia.. susza.. zakwaszanie wód.. zmiana klimatu i rolnictwo.. zmienność poziomu morza.. zmniejszanie globalnego ocieplenia.. protokół z Kioto.. handel emisjami zanieczyszczeń.. odnawialne źródła energii.. negawaty.. Kategoria:Zmiany klimatu.. php?title=Gaz_cieplarniany oldid=39775625.. Na Vosa Vakaviti.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 21:20, 29 cze 2014..

    Original link path: /wiki/Gaz_cieplarniany
    Open archive

  • Title: Przestrzeń kosmiczna – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Przestrzeń kosmiczna.. Warstwy atmosfery (bez zachowania skali).. przestrzeń.. poza.. obszarem.. ziemskiej.. Za granicę pomiędzy atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100.. km.. nad powierzchnią.. , gdzie przebiega umowna.. linia Kármána.. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma.. Fizycy przyjmują 80–100 km.. Charakteryzuje się występowaniem wysokiej.. próżni.. , co uniemożliwia rozchodzenie się w niej.. fal dźwiękowych.. , a także bardzo utrudnia.. wymianę cieplną.. (przekazywanie ciepła może odbywać się jedynie na drodze.. promieniowania.. Przestrzeń kosmiczną przenika ze wszystkich stron.. promieniowanie kosmiczne.. , w tym niebezpieczne dla życia promieniowanie jonizujące –.. fale elektromagnetyczne.. w zakresie.. promieniowania rentgenowskiego.. promieniowania gamma.. oraz wysokoenergetyczne naładowane cząstki.. W przestrzeni kosmicznej, w okolicach orbity Ziemi, ciała wystawione na bezpośrednie działanie promieni słonecznych rozgrzewają się do.. przekraczającej 100 °C, natomiast pozostające w.. cieniu.. oziębiają się nawet poniżej –180 °C.. W naszym najbliższym otoczeniu przestrzeń kosmiczna to.. heliosfera.. , wypełniona przez.. wiatr słoneczny.. , która na granicy.. Układu Słonecznego.. , po przekroczeniu.. heliopauzy.. przechodzi w.. ośrodek międzygwiazdowy.. , a dalej w.. ośrodek międzygalaktyczny.. Wpływ próżni na organizmy żywe.. Status prawny przestrzeni kosmicznej.. Przyczyną śmierci.. organizmu.. wystawionego na działanie próżni jest całkowita utrata tlenu z organizmu, a co za tym idzie ustanie  ...   sekundach możliwe jest nastąpienie zapaści sercowo-naczyniowej, również prowadzącej do utraty przytomności.. Gwałtowny ubytek gazów z żołądka może upośledzić ruchy oddechowe.. Występuje również gwałtowne pocenie.. Woda na powierzchni jamy ustnej i spoconych częściach ciała zagotuje się.. Eksperymenty na zwierzętach wykazały, że w ciągu minuty może nastąpić migotanie komór serca, jednak w większości wypadków praca serca ustawała po 90 sekundach.. Po zatrzymaniu akcji serca próby reanimacji nie przyniosły rezultatu.. Śmierć mózgowa następuje po 2 minutach.. Przestrzeń kosmiczna wraz z wszelkimi znajdującymi się w niej.. ciałami niebieskimi.. nie może być zawłaszczana przez.. państwa.. i jest otwarta dla badań i użytkowania na równych zasadach przez wszystkie kraje.. Do przestrzeni kosmicznej nie wolno wprowadzać jakichkolwiek obiektów przenoszących.. broń masowego zniszczenia.. Każdy obiekt wyniesiony w przestrzeń kosmiczną ma przynależność państwa, w którym jest zarejestrowany i na jego pokładzie obowiązuje prawo tego państwa.. Jednocześnie.. astronautów.. uważa się za wysłanników całej ludzkości i w razie potrzeby każde państwo powinno udzielić im pomocy.. James F.. Parker, Jr, Vita R.. West:.. Bioastronautics Data Book: Second Edition.. NASA SP-3006.. Washington: NASA, 1973.. [dostęp 2014-01-02].. Human Exposure to Vacuum (en).. astronautyka.. atmosfera.. skafander kosmiczny.. php?title=Przestrzeń_kosmiczna oldid=40293044.. Astronautyka.. Astronomia pozagalaktyczna.. 贛語.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 21:57, 31 sie 2014..

    Original link path: /wiki/Przestrze%C5%84_kosmiczna
    Open archive

  • Title: Tytan (księżyc) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Tytan (księżyc).. Tytan.. Zdjęcie Tytana wykonane przez sondę Cassini, w naturalnych barwach.. Planeta.. Saturn.. Odkrył.. Christiaan Huygens.. Data odkrycia.. 25 marca 1655.. Charakterystyka orbity.. Półoś wielka.. 1 221 865.. Mimośród.. 0,0288.. Okres obiegu.. 15,945.. Nachylenie do.. płaszczyzny Laplace'a.. 0,306.. °.. Długość węzła wstępującego.. 28,060.. Argument perycentrum.. 180,532.. Anomalia średnia.. 163,310.. Własności fizyczne.. Średnica.. równikowa.. 5 150 km.. 8,3 ×10.. Masa.. 1,345 ×10.. 23.. kg.. Średnia.. gęstość.. 1,88 g/cm.. Przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni.. 1,35 m/s.. Prędkość ucieczki.. 2,639.. Okres obrotu.. wokół własnej osi.. synchroniczny z okresem obiegu.. Albedo.. 0,22.. Jasność obserwowana.. (z Ziemi).. 7,9.. m.. Temperatura powierzchni.. 93,7 K.. Ciśnienie atmosferyczne.. 146,7 k Pa.. Skład atmosfery.. 98,4% azot.. 1,6%.. (Saturn VI) – największy.. księżyc.. Saturna.. , jedyny księżyc w Układzie Słonecznym posiadający gęstą.. atmosferę.. , w której zachodzą skomplikowane.. zjawiska atmosferyczne.. Jest to również jedyne ciało poza Ziemią, na powierzchni którego odkryto powierzchniowe zbiorniki cieczy –.. jeziora.. Nie wypełnia ich jednak woda, ale ciekły.. , który na Ziemi występuje w postaci palnego gazu.. Nazwa.. Właściwości fizyczne.. Atmosfera.. Budowa wewnętrzna.. Badania Tytana.. Życie na Tytanie.. Ziemia (po prawej), Księżyc (u góry po lewej) i Tytan (na dole po lewej) w identycznej skali.. Tytan został odkryty w 1655 roku przez.. Christiaana Huygensa.. , jako pierwszy spośród naturalnych satelitów Saturna.. Nazwa księżyca pochodzi od.. tytanów.. mitologii greckiej.. , którzy byli synami i córkami.. Uranosa.. (Nieba) i.. Gai.. (Ziemi).. Tytan jest większy od najmniejszej planety w Układzie Słonecznym –.. Merkurego.. Jest zarazem drugim pod względem wielkości księżycem w naszym Układzie.. Aż do przybycia sondy.. Voyager 1.. w 1980 do układu Saturna uważano, że jest nawet większy od.. Ganimedesa.. , jednak kiedy została odkryta atmosfera Tytana, okazało się że ma on nieznacznie mniejszą średnicę.. Górne warstwy atmosfery Tytana w naturalnych kolorach.. Niektóre księżyce w Układzie Słonecznym, np.. księżyce galileuszowe.. , posiadają nikłą otoczkę gazową.. Jednak jedynie Tytan posiada gęstą atmosferę, gęstszą nawet od.. atmosfery ziemskiej.. Ma ona pomarańczowy kolor i jest nieprzejrzysta w szerokim zakresie fal elektromagnetycznych (w tym w zakresie widzialnym).. Jej istnienie jako pierwszy zasugerował w 1907 roku.. Josep Comas Solá.. , a potwierdził w 1944 roku.. Gerard Kuiper.. Atmosfera składa się głównie z.. azotu.. z domieszką.. metanu.. argonu.. i innych związków organicznych, takich jak.. etan.. acetylen.. , które powstają w górnych warstwach atmosfery w wyniku oddziaływania na metan promieniowania.. ultrafioletowego.. pochodzącego ze Słońca.. Związki chemiczne w atmosferze Tytana przepuszczają jedynie około 10% promieni słonecznych, przy czym atmosfera jest niemal całkowicie przepuszczalna dla średniej (termalnej) podczerwieni, co prowadzi do obniżenia temperatury powierzchni; efekt ten jednak jest kompensowany z nawiązką przez.. , związany z wysoką zawartością metanu.. Ciśnienie przy powierzchni wynosi 1,5.. bara.. , czyli jest o 50% większe niż na.. Podczas lądowania próbnika.. Huygens.. zmierzono także prędkość wiatru, która wynosiła 60 km/h.. Badania atmosfery tego ciała niebieskiego są szczególnie interesujące ze względu na jej podobieństwo do atmosfery, jaką posiadała.. Ziemia.. około 4 miliardów lat temu.. Grubość atmosfery Tytana szacuje się na od 200 do 880 km.. Tytan nie posiada własnego.. pola magnetycznego.. , a.. magnetosfera.. Saturna chroni go przed.. wiatrem słonecznym.. tylko częściowo.. Pomimo małej przepuszczalności promieni Słońca przez grubą atmosferę, na powierzchni Tytana panuje wyraźny cykl dobowy.. W ciągu dnia Słońce nagrzewa powierzchnię księżyca, co ma znaczący wpływ na jego atmosferę.. Sama atmosfera Tytana pod względem układu przypomina atmosferę Ziemi, podzielona jest na kilka wyraźnie oddzielonych warstw.. Najniższa część atmosfery podzielona jest na dwie.. warstwy graniczne.. Grubość niższej z nich zmienia się w cyklu dziennym co powodowane jest podgrzewaniem się powierzchni Tytana od promieni Słońca.. Grubość wyższej warstwy granicznej zmienia w dłuższym cyklu i kontroluje ona klimat panujący na Tytanie.. Przypuszczalna budowa wewnętrzna Tytana.. Tytan zalicza się do.. księżyców lodowych.. , jako że zbudowany jest w dużej mierze z.. lodu wodnego.. Pod kilkukilometrowej grubości lodową skorupą prawdopodobnie znajduje się warstwa ciekłej wody, przypominająca podpowierzchniowe.. oceany.. Ganimedesie.. Jeszcze głębiej znajduje się warstwa wysokociśnieniowego lodu-VI i jądro złożone ze skał z dużą zawartością wody, którego średnicę szacuje się na około 2000 km.. Osobne artykuły:.. ukształtowanie powierzchni Tytana.. jeziora na Tytanie.. Mapa powierzchni Tytana, stan wiedzy z kwietnia 2011 roku.. Mapy obszarów podbiegunowych Tytana, stan wiedzy ze stycznia 2009 roku.. Obserwacje powierzchni Tytana są bardzo utrudnione z powodu gęstej i nieprzezroczystej  ...   wiatry.. Podczas gdy wiatry na Ziemi wynikają z nierównomiernego ogrzewania powierzchni przez Słońce, to te usypujące wydmy na Tytanie mają raczej charakter.. pływów.. w atmosferze, wywołanych przyciąganiem Saturna.. Nie są one uformowane z piasku, ale z drobin wodnego lodu lub związków organicznych.. Zdjęcie powierzchni Tytana wykonane przez sondę Huygens po wylądowaniu.. 12 listopada 1980 roku w pobliże Saturna dotarła sonda.. Jej trajektorię zaplanowano tak, by przeleciała 4000 kilometrów od Tytana, co w konsekwencji spowodowało wyrzucenie sondy poza płaszczyznę.. ekliptyki.. Naukowcy sądzili, że uda im się znaleźć przerwy w chmurach i będą mogli dostrzec powierzchnię księżyca.. Niestety pokrywa chmur okazała się całkowicie szczelna, a sonda nie posiadała urządzeń, które mogłyby ją przeniknąć.. Dopiero po ponad 20 latach wykazano, że staranna obróbka zdjęć z Voyagera pozwala jednak dojrzeć niektóre wielkoskalowe struktury powierzchni.. 1 lipca 2004 roku do Saturna doleciała.. sonda Cassini.. , a wraz z nią lądownik Huygens.. Wylądował on z powodzeniem na Tytanie 14 stycznia 2005.. Próbnik w trakcie opadania wykonywał zdjęcia, zbierał dane dotyczące atmosfery księżyca, jak również nagrywał dźwięki towarzyszące mu podczas lotu.. Następnie poprzez sondę Cassini przesłał dane na Ziemię.. Huygens z powodzeniem osiadł na powierzchni księżyca, gdzie po ponad godzinie (przewidywany czas pracy wynosił kilkanaście minut) zakończył pracę i zamarzł.. W próbniku zainstalowano m.. aparaturę pomiarową produkcji polskiej (termometr).. Sonda Cassini kontynuuje badania Tytana podczas kolejnych przelotów.. Istnienie.. organizmów żywych.. jest mało prawdopodobne, głównie ze względu na ekstremalnie niskie temperatury, chociaż duża ilość.. związków organicznych.. na Tytanie pozwala spekulować na temat istnienia.. życia.. Źródłem energii mogłyby być węglowodory produkowane w górnych warstwach atmosfery, które dostarczają wystarczającą ilość energii, by ewentualne organizmy mogły wytworzyć ciekłe środowisko w swoim wnętrzu, co pozwala na zachodzenie wielu reakcji chemicznych niezbędnych do istnienia życia.. Ukształtowanie powierzchni Tytana.. Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym.. Księżyce Saturna.. – zestawienie podstawowych danych.. Inne duże księżyce Saturna:.. Rea.. Japet.. Dione.. Tetyda.. Enceladus.. 1,0.. 1,1.. 1,2.. 1,3.. 1,4.. 1,5.. 1,6.. Planetary Satellite Mean Orbital Parameters.. Jet Propulsion Laboratory, 2011-12-14.. [dostęp 2012-09-30].. Becky Crew:.. Climate cycle reveals Titan as Earth-like.. 2012-01-17.. [dostęp 2012-01-18].. Layers of Titan -- Annotated.. W:.. Cassini Solstice Mission.. [on-line].. NASA, 2012-02-23.. [dostęp 2012-04-27].. NASA, 2011-07-07.. [dostęp 2011-12-06].. James Richardson, Ralph D.. Lorenz, Alfred McEwen.. Titan’s surface and rotation: new results from Voyager 1 images.. „Icarus”.. 170, s.. 113-124, 2004.. doi:10.. 1016/j.. icarus.. 2004.. 03.. 010.. Strona o Tytanie.. zdjęcia z misji Huygens-Cassini.. tytanowy wiatr (mp3).. Naturalne satelity.. 62.. Pierścienie Saturna.. Księżyce planet w Układzie Słonecznym.. Księżyce pasterskie.. (6).. S/2009 S 1.. Pan.. Daphnis.. Atlas.. Prometeusz.. • (.. S/2004 S 6.. S/2004 S 4.. S/2004 S 3.. – przypuszczalne) •.. Pandora.. Księżyce koorbitalne (2).. Epimeteusz.. Janus.. Pierścień G (1).. Aegaeon.. Alkyonidy (3).. Methone.. Anthe.. Pallene.. Duże wewnętrzne (4).. księżycami trojańskimi.. (4).. Mimas.. Telesto.. Kalipso.. ) •.. Helena.. Polideukes.. Duże zewnętrzne (4).. Hyperion.. Grupa inuicka.. (5).. Kiviuq.. Ijiraq.. Paaliaq.. Tarkek.. Siarnaq.. Grupa nordycka.. (29).. Febe.. Skadi.. S/2007 S 2.. Skoll.. S/2004 S 13.. Hyrrokkin.. Greip.. Mundilfari.. S/2006 S 1.. S/2007 S 3.. Bergelmir.. Narvi.. Jarnsaksa.. S/2004 S 17.. Suttung.. Hati.. S/2004 S 12.. Bestla.. Farbauti.. Thrym.. Aegir.. S/2004 S 7.. Kari.. S/2006 S 3.. Fenrir.. Surtur.. Loge.. Imir.. Fornjot.. Grupa galijska.. Albioriks.. Bebhionn.. Erriapus.. Tarvos.. Lista jest posortowana według odległości od Saturna.. Największe księżyce mają nazwy pogrubione.. Nazwy tymczasowe opisano kursywą.. Układ Słoneczny.. Słońce.. Heliosfera.. Planety.. ☾ =.. księżyc lub księżyce.. ∅ =.. pierścienie planetarne.. Merkury.. Wenus.. ☾.. Mars.. Jowisz.. ∅.. Uran.. Neptun.. Planety karłowate.. (1) Ceres.. (134340) Pluton.. (136108) Haumea.. (136472) Makemake.. (136199) Eris.. Małe ciała.. Planetoidy.. Grupy i rodziny planetoid.. wulkanoidy.. planetoidy bliskie Ziemi.. pas planetoid.. trojańczycy.. centaury.. trojańczycy Neptuna.. księżyce planetoid.. lista ponumerowanych planetoid.. meteoroidy.. Obiekty.. transneptunowe.. Pas Kuipera.. plutonki.. Orkus.. Iksjon.. cubewana.. 2002 UX.. 25.. Waruna.. Quaoar.. 2002 TX.. 300.. 2005 UQ.. 513.. Varda.. 2002 AW.. 197.. Dysk rozproszony.. 2007 OR.. 2013 FY.. 27.. 2007 UK.. 126.. 2005 QU.. 182.. Obiekty odłączone.. Sedna.. Komety.. Lista.. komet okresowych.. nieokresowych.. damokloidy.. obłok Oorta.. powstanie i ewolucja Układu Słonecznego.. ciała niebieskie.. listy obiektów w Układzie Słonecznym ze względu na orbitę.. ze względu na promień.. ze względu na masę.. , oraz.. Portal: Astronomia.. php?title=Tytan_(księżyc) oldid=40302366.. Mirandés.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 16:14, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Tytan_%28ksi%C4%99%C5%BCyc%29
    Open archive



  •  


    Archived pages: 2198