www.archive-org-2014.com » ORG » W » WIKIPEDIA

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".

    Archived pages: 2198 . Archive date: 2014-09.

  • Title: Catalina Sky Survey – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Catalina Sky Survey.. (CSS) –.. amerykański.. program badawczy, w ramach którego poszukiwane są.. komety.. planetoidy bliskie Ziemi.. , stanowiące dla niej zagrożenie.. CSS uruchomiono w kwietniu 1998, pod opieką.. Obserwatorium Stewarda.. Uniwersytetu Arizony.. Badaniami kieruje.. Steve Larson.. W ramach tego przeglądu nieba w latach 1973-2012 odkryto 18 759 planetoid.. [1].. Zobacz też.. [.. edytuj..  ...   Siding Spring Survey.. Przypisy.. ↑.. Minor Planet Discovery Sites.. W:.. Minor Planet Center.. [on-line].. Międzynarodowa Unia Astronomiczna.. , 2013-12-18.. [dostęp 2014-01-09].. Linki zewnętrzne.. Strona główna programu.. ang.. php?title=Catalina_Sky_Survey oldid=38356518.. Astronomiczne projekty badawcze.. Artykuł.. Edytuj.. Edytuj kod źródłowy.. Cytowanie tego artykułu.. Aragonés.. Asturianu.. Plattdüütsch.. Edytuj linki.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 11:46, 9 sty 2014..

    Original link path: /wiki/Catalina_Sky_Survey
    Open archive

  • Title: Grupa Apolla – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Grupa Apolla.. Grupa planetoidy Apollo.. – grupa.. planetoid bliskich Ziemi.. , krążących po orbitach przecinających nie tylko.. orbitę.. Ziemi.. , ale także.. Wenus.. , a czasami nawet.. Merkurego.. Przedstawicielami tej kategorii planetoid są np.. (1566) Ikar.. (4179) Toutatis.. Cała grupa wzięła nazwę od planetoidy.. (1862) Apollo.. Zdecydowana większość znanych nam dziś planetoid krąży jednak w głównym.. pasie planetoid.. , tj.. pomiędzy orbitami.. Marsa.. Jowisza.. Według stanu na 7 sierpnia 2013 roku znamy 5414 planetoid należących do tej grupy, z czego 778 ma nadane numery, a 66 zostało nazwane.. Spis treści.. 1.. Najlepiej poznane planetoidy grupy Apolla.. 2.. 3.. 4.. Nazwa.. Rok odkrycia.. Odkrywca/Odkrywcy.. 1949.. Walter Baade.. (1620) Geographos.. 1951.. Albert George Wilson.. Rudolph Minkowski.. (1685) Toro.. 1948.. Carl Wirtanen.. 1932.. Karl Reinmuth.. (1863) Antinous.. (1864) Daedalus.. 1971.. Tom Gehrels.. (1865) Cerberus.. Luboš Kohoutek.. (1866) Sisyphus.. 1972.. Paul Wild.. (1981) Midas.. 1973.. Charles Kowal.. (2063) Bacchus.. 1977.. (2101) Adonis.. 1936.. Eugène Joseph Delporte.. (2102) Tantalus.. 1975.. (2135) Aristaeus.. Eleanor Helin.. Schelte Bus.. (2201) Oljato.. 1947.. Henry Giclas.. (2212) Hephaistos.. 1978.. Ludmiła Czernych.. (2329) Orthos.. 1976.. Hans-Emil Schuster.. (3103) Eger.. 1982.. Miklos Lovas.. (3200) Phaethon.. 1983.. Simon F.. Green.. John K.. Davies.. /.. IRAS.. (3360) Syrinks.. 1981.. Scott Dunbar.. (3361) Orpheus.. Carlos Torres.. (3671) Dionysus.. 1984.. Carolyn Shoemaker..  ...   D.. Mendenhall.. (12711) Tukmit.. (12923) Zephyr.. 1999.. LONEOS.. (14827) Hypnos.. (24761) Ahau.. (25143) Itokawa.. 1998.. LINEAR.. (29075) 1950 DA.. 1950.. (37655) Illapa.. 1994.. (38086) Beowulf.. (35396) 1997 XF.. 11.. 1997.. Spacewatch.. (53319) 1999 JM.. 8.. (54509) YORP.. 2000.. (65803) Didymos.. 1996.. (69230) Hermes.. 1937.. (85585) Mjolnir.. Roy Tucker.. (101955) Bennu.. (137052) Tjelvar.. Claes-Ingvar Lagerkvist.. (161989) Cacus.. (162173) 1999 JU.. (179806) 2002 TD.. 66.. 2002.. (217628) Lugh.. 1990.. Antonín Mrkos.. (292220) 2006 SU.. 49.. 2006.. (306367) Nut.. C.. J.. van Houten.. I.. van Houten-Groeneveld.. T.. Gehrels.. (314082) Dryope.. Henri Debehogne.. (361861) 2008 ED.. 69.. 2008.. CSS.. 1997 XR.. 1998 KY.. 26.. 2000 SG.. 344.. Tholen.. R.. Whiteley.. 2004 XP.. 14.. 2004.. 2007 TU.. 24.. 2007.. 2007 VK.. 184.. 2007 WD.. 5.. Andrea Boattini.. /.. 2007 XB.. 10.. (332446) 2008 AF.. 2008 TC.. - pierwsza planetoida odkryta przed uderzeniem w Ziemię.. 2009 DD.. 45.. 2009.. 2009 WM.. (367789) 2011 AG.. 2011.. NEA.. , możliwa kolizja z Ziemią w 2040.. Lista ponumerowanych planetoid.. Grupa Amora.. Grupa Atena.. Grupa Atiry.. skala Torino.. Dane według.. Bazy danych małych ciał Układu Słonecznego Jet Propulsion Laboratory.. JPL Small-Body Database Search Engine.. Lista planetoid z grupy Apollo.. php?title=Grupa_Apolla oldid=40000758.. Planetoidy z grupy Apolla.. Հայերեն.. Latviešu.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 11:42, 3 sie 2014..

    Original link path: /wiki/Grupa_Apolla
    Open archive

  • Title: Richard Kowalski – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Richard Kowalski.. Richard A.. Kowalski.. (ur.. 1963.. ) − amerykański.. astronom amator.. ; pracuje zawodowo jako fotograf i instruktor lotniczy.. Prowadzi poszukiwania.. planetoid.. w ramach programu.. 7 listopada 1998 odkrył planetoidę.. (14627) Emilkowalski.. [2].. W 2008 roku odkrył pierwszą planetoidę, która została odkryta przed uderzeniem w Ziemię (.. 2008 TC3.. 1 stycznia 2014 odkrył drugą planetoidę (.. 2014 AA.. ), która wkrótce potem spłonęła w  ...   Tucson astronomer spots asteroid before it hits Earth.. Arizona Daily Star, 2014-01-03.. [dostęp 2014-05-30].. JPL Small-Body Database Browser - 14627 Emilkowalski (1998 VA).. JPL Small-Body Database Browser - 7392 Kowalski (1984 EX).. Tom Beal:.. Asteroid searcher hopes his discoveries won't produce direct impact.. Arizona Daily Star.. 2008-10-26.. php?title=Richard_Kowalski oldid=39548543.. Kategorie.. Amerykańscy astronomowie.. Odkrywcy planetoid.. Urodzeni w 1963.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 17:30, 30 maj 2014..

    Original link path: /wiki/Richard_Kowalski
    Open archive

  • Title: Czas uniwersalny – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Czas uniwersalny.. Ten artykuł należy dopracować:.. artykuł miesza informacje dotyczące czasu uniwersalnego UT, czasu GMT, uniwersalnego czasu koordynowanego UTC, oraz strefy czasowej UTC+0.. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w.. dyskusji tego artykułu.. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.. Przebieg stref czasowych w obszarze Europy.. W zaznaczonym na ciemnoniebiesko regionie czasu uniwersalnego używa się w zimie, w zaznaczonym na jasnoniebiesko, przez cały rok.. universal time, UT; Greenwich Mean Time, GMT.. ) – astronomiczny.. czas słoneczny.. średni na.. południku zerowym.. , za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości.. Greenwich.. , (obecnie jest to.. dzielnica.. Londynu.. Wielkiej Brytanii.. Jest.. czasem strefowym.. pierwszej.. strefy czasowej.. , od którego liczy się czas pozostałych stref.. Czas uniwersalny został zaproponowany przez kanadyjskiego wynalazcę.. Sandforda Fleminga.. W 1878 spóźnił się na pociąg i wtedy przyszedł mu do głowy pomysł czasu uniwersalnego i stref czasowych.. Zreferował go na konferencji Kanadyjskiego Królewskiego Instytutu.. Pomysł przyjęto z zainteresowaniem.. Od tego czasu Flemming z wielką energią zabrał się do  ...   nazwą GMT dla czasu uniwersalnego.. potrzebne źródło.. W strefie czasu uniwersalnego znajdują się:.. Irlandia.. Wielka Brytania.. Portugalia.. Wyspy Kanaryjskie.. Hiszpania.. ),.. Maroko.. Sahara Zachodnia.. Mauretania.. Mali.. Senegal.. Gambia.. Gwinea Bissau.. Gwinea.. Sierra Leone.. Liberia.. Wybrzeże Kości Słoniowej.. Burkina Faso.. Ghana.. Togo.. oraz.. Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.. Europejskie kraje próbowały przejść do.. czasu środkowoeuropejskiego.. : Wielka Brytania i.. (w czasie.. II wojny światowej.. i w latach.. 1968.. -.. 71.. ) oraz.. (w latach.. 1966.. 76.. 96.. ), ale wróciły do czasu uniwersalnego.. p.. •.. d.. e.. Czas.. Jednostki czasu.. czas Plancka.. attosekunda.. femtosekunda.. pikosekunda.. nanosekunda.. mikrosekunda.. milisekunda.. sekunda.. minuta.. kwadrans.. godzina.. doba.. dzień.. tydzień.. miesiąc.. kwartał.. rok.. dekada.. wiek.. milenium.. era.. eon.. Wzorce czasu.. TAI.. CET.. UT.. czas gwiazdowy.. Pojęcia powiązane.. strefa czasowa.. czas letni.. więcej.. php?title=Czas_uniwersalny oldid=37882150.. Ukryte kategorie:.. Artykuły wymagające dopracowania.. Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2010-03.. Чӑвашла.. Føroyskt.. Frysk.. Gaeilge.. ह न द.. ಕನ ನಡ.. Қазақша.. Kurdî.. മലയ ള.. मर ठ.. Nordfriisk.. Occitan.. Oʻzbekcha.. Tagalog.. தம ழ.. اردو.. Walon.. 粵語.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 12:50, 12 lis 2013..

    Original link path: /wiki/Czas_uniwersalny
    Open archive

  • Title: 2008 TC3 – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Trajektoria lotu 2008 TC.. Odkrywca.. Data odkrycia.. 6 października 2008.. Charakterystyka.. orbity.. (J2000).. Występowanie.. planetoidy.. Grupa Apollo.. NEO.. Półoś wielka.. 1,3082.. j.. a.. Mimośród.. 0,3121.. Peryhelium.. 0,8999.. Aphelium.. 1,7164.. Okres obiegu.. wokół.. Słońca.. 1.. 182.. dni.. 12.. godzin.. Inklinacja.. 2,54°.. Charakterystyka fizyczna.. Średnica.. ok.. 0,002 km.. Jasność absolutna.. 30,66.. m.. Trasa przelotu planetoidy (czerwona linia), linia kończy się w miejscu gdzie odłamki obiektu mogły spaść na ziemię.. Zielona linia pokazuje kierunek, z którego wychwycono infradźwiękowy odgłos wybuchu, przybliżone miejsce wybuchu bolidu zaznaczone jest na pomarańczowo.. Oznaczenia kilometrów pokazują przybliżoną wysokość nad powierzchnią ziemi.. (również.. 8TA9D69.. ) – niewielka.. planetoida.. (lub.. meteoroid.. ), odkryta 6 października 2008 w ramach programu.. , która spaliła się w atmosferze Ziemi 7 października 2008.. Był to pierwszy tego typu obiekt, który został odkryty jeszcze przed zderzeniem z Ziemią.. W ciągu 19 godzin między jego odkryciem a uderzeniem w atmosferę Ziemi dokonano ponad 550 obserwacji i pomiarów planetoidy, a samo odkrycie było szeroko komentowane w fachowych i popularnych mediach.. Odkrycie.. Kolizja.. Odnalezienie fragmentów bolidu.. 6.. Należąca do.. grupy Apolla.. planetoida została odkryta przez.. Richarda Kowalskiego.. z obserwatorium na.. Mount Lemmon.. w poniedziałek 6 października 2008 roku o godzinie 6.. 28.. W momencie odkrycia otrzymała ona oznaczenie.. [4].. Odkrycie zostało potwierdzone przez trzy inne obserwatoria – Sabino Canyon i Siding Spring w Arizonie i Moorook w Australii.. O godzinie 14.. 59 UT w komunikacie Minor Planet Electronic Circular MPEC 2008-T50 : 2008 TC3 oficjalnie ogłoszono, że planetoida znajduje się na kursie kolizyjnym z Ziemią.. [5].. Obliczenia zostały potwierdzone w komunikacie.. University of Arizona.. przez Billa Graya, który w wiadomości do innych poszukiwaczy meteoroidów napisał „wygląda na to, że [obserwatorium na] Mt.. Lemmon odkryło pierwszy obiekt.. który prawie na pewno uderzy w Ziemię” („It looks as if Mt.. Lemmon has found the first object.. with a near certainty of hitting the earth”).. [6].. W ciągu następnych 19 godzin dokonano 570 obserwacji i pomiarów planetoidy z 26 różnych obserwatoriów na całym świecie.. [7].. i ogłoszono 24 komunikaty Minor Planet Electronic Circulars.. Dzięki tak wielu pomiarom, uczonym pracującym w należącym do.. NASA.. Jet Propulsion Laboratory.. udało się z bardzo dużą dokładnością przewidzieć czas i miejsce kolizji tego obiektu z atmosferą ziemską.. [8].. Komunikat NASA przewidział, że planetoida wejdzie w atmosferę Ziemi o godzinie 2.. 45,28 ± 15 s.. , będzie poruszała się w kierunku wschodnim pod kątem 19° do poziomu, z prędkością 12,8 km/s.. Jeżeli jakiekolwiek jej kawałki nie spłoną, to spadną na ziemię o godzinie 2.. 46,20 ± 40 s UT.. Średnica planetoidy była szacowana na 2 metry.. , jej rozmiar porównano obrazowo do „wielkości samochodu”.. Dane obserwacyjne pozwoliły także określić czeskiemu astronomowi Petrowi Pravecowi, że meteoroid bardzo szybko wirował.. Według jego obliczeń ruch obrotowy obiektu miał dwa różne okresy – 49 i 98 sekund, jeden z nich związany był zapewne z rotacją  ...   , którzy prowadzili swoje poszukiwania, opierając się na danych opracowanych przez NASA.. [14].. W poniedziałek 16 lutego 2009 Lindley Johnson z NASA oficjalnie ogłosił znalezisko w czasie spotkania grupy.. Office for Outer Space Affairs.. należącej do ONZ.. W czasie pierwszej ekspedycji znaleziono 15 fragmentów bolidu o łącznej masie 563 g.. W czasie drugiej ekspedycji w dniach 25-30 grudnia znaleziono następnych 37 fragmentów, łączna masa znalezionych odłamków wynosi 3,95 kg.. Fragmenty meteorytu znaleziono na obszarze ok.. 28 x 5 km.. Znalezione fragmenty są ciemne, pokryte cienką skorupą i okrągławe w kształcie, o rozmiarach od 1 do 10 cm.. Odnalezione fragmenty zostały nazwane meteorytem.. Almahatta Sitta.. arab.. „Stacja szósta”), od pobliskiej stacji kolejowej.. [15].. Analiza odnalezionych fragmentów wskazuje, że 2008 TC.. należał do rzadkiego typu meteorytów jakim są.. ureility.. [16].. [17].. Naukowcy mają nadzieję, że analiza fragmentów pozwoli na lepsze zrozumienie, w jaki sposób uformował się nasz.. Układ Słoneczny.. i jakie panowały w nim warunki ponad 4 miliardy lat temu.. [18].. [19].. Planetoidy bliskie Ziemi.. Potencjalnie niebezpieczne asteroidy.. – druga planetoida odkryta przed uderzeniem w Ziemię.. 2004 FU.. 162.. 2008 TS.. (99942) Apophis.. 2011 CQ.. 2011 MD.. Jet Propulsion Laboratories:.. Impact of Asteroid 2008 TC3 Confirmed.. 2008-10-07.. [dostęp 2010-11-05].. JPL Small-Body Database Browser: (2008 TC3).. [dostęp 11.. 10.. 2008].. 3,0.. 3,1.. 3,2.. 3,3.. CSS.. News: #32.. ;.. Small Asteroid Predicted to Cause Brilliant Fireball over Northern Sudan.. 4,0.. 4,1.. 4,2.. The Planetary Society:.. The full story of Earth-impacting asteroid 2008 TC3.. [dostęp 12.. IAU: Minor Planet Center:.. MPEC 2008-T50 : 2008 TC3.. 6,0.. 6,1.. 6,2.. 6,3.. Sky and Telescope:.. Little Asteroid Makes a Big Splash.. 8,0.. 8,1.. NASA:.. [dostęp 7.. Maggie McKee:.. Space rock found on collision course with Earth.. New Scientist:.. Airborne astronomers to track intense meteor shower.. [dostęp 8.. SpaceWeather.. com:.. Asteroid Impact.. TimesOnline:.. Weather Eye: Nasa spots asteroid before annihilation.. [dostęp 9.. ASTEROID UPDATE.. com, 2008-10-15.. [dostęp 2008-10-29].. Found: Pieces of space rock once seen heading for Earth.. New Scientist.. [dostęp 2009-02-20].. s.. 2009-02-19.. Meteoritical Bulletin Database.. [dostęp 2011-02-18].. Meteorite Just One Piece of an Unknown Celestial Body.. ScienceDaily, 2010-12-15.. [dostęp 2010-12-16].. The chromium isotopic composition of Almahata Sitta.. 2010-12-13.. Scientific and Technical Subcommittee: 2009 Forty-sixth session.. Prezentacja Lindleya Johnsona.. W.. Wikimedia Commons.. znajdują się multimedia związane z tematem:.. Steve Chesley, Paul Chodas, Don Yeomans:.. Asteroid 2008 TC3 Strikes Earth: Predictions and Observations Agree.. /JPL, 2008-11-04.. 2008 TC3 w bazie.. JPL.. Diagram orbity 2008 TC3 w bazie danych JPL.. "Za kilkanaście godzin kosmiczny okruch uderzy w Ziemię".. Największe zbliżenia planetoid do Ziemi:.. Closest Approaches to the Earth by Minor Planets.. The full story of Earth-impacting asteroid.. The Planetary Society Blog.. php?title=2008_TC3 oldid=39779598.. Dobre artykuły.. Nienazwane planetoidy.. Upadki ciał niebieskich.. Planetoidy klasy C.. Obiekty astronomiczne odkryte w 2008.. Ukryta kategoria:.. Wyróżnione artykuły.. Baso Minangkabau.. Sicilianu.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 23:32, 29 cze 2014..

    Original link path: /wiki/2008_TC3
    Open archive

  • Title: Portal:Astronomia/Artykuł miesiąca – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Portal:Astronomia/Artykuł miesiąca.. Portal:Astronomia.. Na tej stronie znajdują się odnośniki do skrótów haseł, które znalazły się lub mają się znaleźć w ramce.. Artykuł miesiąca.. na stronie.. portalu astronomicznego.. Jeśli chcesz, możesz uzupełnić któryś z czerwonych linków w kalendarzu poniżej, wpisz na odpowiedniej stronie wstęp (lub fragment wstępu) wybranego artykułu.. Aktualny artykuł.. przeczytaj cały artykuł.. poprzednie miesiące.. Artykuły na kolejne miesiące.. :.. wrzesień.. październik.. listopad.. grudzień.. styczeń.. luty.. marzec.. kwiecień.. maj.. czerwiec.. lipiec.. sierpień.. 2010.. 2012.. 2013.. 2014.. php?title=Portal:Astronomia/Artykuł_miesiąca oldid=38056612.. Portal Astronomia.. Portal.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 22:28, 2 gru 2013..

    Original link path: /wiki/Portal:Astronomia/Artyku%C5%82_miesi%C4%85ca
    Open archive

  • Title: Portal:Astronomia – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Astronomia.. w polskojęzycznej Wikipedii.. A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?.. —.. Mikołaj Kopernik.. Ta strona to.. portal.. dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu.. astronomii.. , jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.. - nauka o.. ciałach niebieskich.. , ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też.. kosmosem.. Aktualności.. 3 września 2014.. -.. astronomowie.. Science Daily.. Nature.. 19 sierpnia 2014.. - drugi polski.. satelita.. naukowy.. BRITE-PL "Heweliusz".. wystartował o 5:15 czasu polskiego na pokładzie rakiety.. Chang Zheng 4B.. (Długi Marsz-4B) z chińskiego.. kosmodromu.. Taiyuan Satellite Launch Center.. brite.. pl.. 6 sierpnia 2014.. - sonda kosmiczna.. Rosetta.. dotarła do celu swojej misji -.. 67P/Czuriumow-Gierasimienko.. ESA.. 30 czerwca 2014.. - mija 10 lat od startu misji sondy.. Cassini.. 4 czerwca 2014.. - ukazała się informacja o uzyskaniu pierwszego światła z zainstalowanego na teleskopie.. VLT.. instrumentu SPHERE służącego do poszukiwania i badania.. planet pozasłonecznych.. ESO.. AstroNEWS.. - poinformowano o odkryciu.. Obiektu Thorne'a-Żytkowej.. ; obiekt o nazwie.. HV 2112.. znajduje się w.. Małym Obłoku Magellana.. Uniwersytet Colorado.. 2 czerwca.. - dzięki.. Kepler-10c.. pojawił się nowy, nieoficjalny typ planet skalistych tzw.. Mega-Ziemia, a to dlatego, że Kepler-10c ma 2,3 raza większą średnicę oraz 17 razy większą masę niż nasza planeta, czyli znacznie większa niż wcześniej odkrywane.. Superziemie.. Harvard CfA.. 30 kwietnia 2014.. - ESO poinformowało, że po raz pierwszy udało się zmierzyć czas obrotu, czyli "dzień" planety pozasłonecznej.. beta Pictoris b.. 25 kwietnia.. - NASA poinformowała o odnalezieniu najzimniejszego jak dotąd.. brązowego karła.. oznaczonego symbolem.. WISE J085510.. 83-071442.. 5.. 17 kwietnia.. - ogłoszono odkrycie.. Kepler-186f.. , pierwszej planety pozasłonecznej wielkością zbliżonej do.. znajdującej się w.. ekosferze.. swojej planety (.. 26 marca 2014.. - poinformowano o odkryciu pierwszego systemu.. pierścieni planetarnych.. Pierścienie otaczają planetoidę.. (10199) Chariklo.. 2012 VP.. 113.. , obiektu o najbardziej odległym od Słońca punkcie.. peryhelium.. orbity w całym znanym Układzie Słonecznym (.. Minor Planet Electronic Circ.. 14 grudnia 2013.. chińska.. sonda kosmiczna.. Chang’e 3.. wylądowała na.. Księżycu.. , wyposażona jest w zdalnie sterowany pojazd księżycowy o nazwie "Jaspisowy królik", który zjechał na powierzchnię naturalnego satelity.. ; było to pierwsze od 37 lat miękkie lądowanie na Księżycu (.. PAP.. odkrywcy.. 28 listopada 2013.. - kometa.. C/2012 S1 (ISON).. znalazła się najbliżej Słońca (osiągnęła.. ), przy czym prawdopodobnie rozpadła się.. Pozostał po niej tylko niewielki fragment jądra.. losyziemi.. astropolis.. 22 listopada 2013.. - ESA wystrzeliła misję.. Swarm.. złożoną z trzech satelitów, przeznaczoną do badania.. pola magnetycznego.. 21 listopada 2013.. - pierwszy polski.. BRITE-PL "Lem".. wystartował o 8:10 czasu polskiego na pokładzie rakiety.. Dniepr.. z bazy wojskowej Jasny, położonej na południu.. Uralu.. tvn24.. 18 listopada 2013.. - NASA wystrzeliła w kierunku.. satelitę.. MAVEN.. 11 listopada 2013.. - w Kazachstanie wylądowała kapsuła.. Sojuz TMA-09M.. z 37 załogą.. ISS.. oraz pochodnią olimpijską.. igrzysk w Soczi.. 7 listopada 2013.. - eksperci ESA informują, że między 9 a 11 listopada satelita.. GOCE.. spłonie w atmosferze, a jego szczątki mogą dotrzeć do powierzchni Ziemi.. 5 listopada 2013.. - indyjski satelita.. Mangalyaan.. został wystrzelony i rozpoczął misję na..  ...   się wokół.. krykieta.. i muzyki, głównie gry na.. pianinie.. Kariera:.. Studiował.. fizykę.. Uniwersytecie w Bristolu.. , uzyskując doktorat w 1936 roku.. Do wybuchu.. pracował w Zespole Badawczym.. promieniowania kosmicznego.. University of Manchester.. poprzednie sylwetki.. Działy astronomii.. astrometria.. astronomia sferyczna.. astronomia praktyczna.. astrofizyka.. kosmologia.. mechanika nieba.. astrochemia.. astrobiologia.. astronomia obserwacyjna.. radioastronomia.. astronomia podczerwona.. astronomia optyczna.. astronomia rentgenowska.. astronomia promieniowania γ.. Pojęcia ogólne.. astronomia.. astronautyka.. galaktyka.. gwiazda.. gwiazdozbiór.. kometa.. Księżyc.. meteor.. meteoryt.. mgławica.. naturalny satelita.. planeta.. Słońce.. teleskop.. Wielki Wybuch.. zaćmienie Słońca.. i inne.. Najjaśniejsze gwiazdy.. Syriusz.. Kanopus.. α Centauri.. Arktur.. Wega.. Kapella.. Rigel.. Procjon.. Achernar.. Agena.. Betelgeza.. Altair.. Acrux.. Aldebaran.. Spica.. Antares.. Polluks.. Fomalhaut.. Deneb.. Mimosa.. Regulus.. Adara.. Kastor.. Polscy astronomowie.. Dziedziny astronomii.. Gwiazdozbiory.. Historia astronomii.. Literatura astronomiczna.. Kalendarze.. Katalogi astronomiczne.. Obiekty Messiera.. Obiekty NGC.. IC.. Katalog Sharplessa.. Obiekty astronomiczne.. Planety.. Ziemia.. Planety karłowate.. Planetoidy.. Komety.. Roje meteorów.. Meteoryty.. Planety pozasłoneczne.. Gwiazdy.. Supernowe.. Galaktyki.. Mgławice.. Rozbłyski gamma.. Organizacje astronomiczne.. Obserwatoria astronomiczne.. Teleskopy.. Oprogramowanie astronomiczne.. Astronomiczne jednostki odległości.. Tablice astronomiczne.. Zdarzenia astronomiczne.. Artykuły medalowe.. chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym.. ~.. dysk rozproszony.. Galaktyka Andromedy.. Głębokie Pole Hubble’a.. gromada otwarta.. Mars.. Merkury.. Mgławica Kraba.. obiekt Herbiga-Haro.. obłok Oorta.. obszar H II.. pas Kuipera.. pas planetoid.. pierścienie Jowisza.. Proxima Centauri.. Saturn.. autograf De revolutionibus Mikołaja Kopernika.. Gliese 876 b.. Gliese 876 c.. Gwiazda Barnarda.. HD 2039.. Johannes Kepler.. Jowisz.. Neptun.. obiekt odłączony.. oś czasu dalekiej przyszłości.. powstanie i ewolucja Układu Słonecznego.. Uran.. WASP-13.. Wielka Mgławica w Orionie.. Zdjęcie miesiąca.. Quintuplet.. – zwarta.. gromada gwiazd.. znajdująca się w.. konstelacji Strzelca.. w odległości około 26 000.. lat świetlnych.. od Ziemi, ok.. 100 lat świetlnych od centrum.. Drogi Mlecznej.. Wiek gromady szacuje się na 4 miliony lat.. Została odkryta w 1990 roku na zdjęciach wykonanych w.. podczerwieni.. teleskopem Chandra.. Gromada ta znajduje się w fazie rozpraszania.. gwiazd.. poprzednie.. Do zrobienia.. Do napisania.. Baza Marsjańska w Toruniu.. ciemna galaktyka.. Erik Bertil Holmberg.. fotometria UBV.. gwiazda azymutalna.. Isaac Newton Group of Telescopes.. J2000.. 0.. James Clerk Maxwell Telescope.. Marc W.. Buie.. montaż amerykański.. PCAS.. Planetary Data System.. poprawka bolometryczna.. refrakcja azymutalna.. Societe Astronomique de France.. synteza apertury.. teleskop Maksutowa.. woda na Marsie.. wybuch gwiazdy.. zależność Eddingtona.. zderzenie gwiazd.. więcej propozycji.. Do poszerzenia.. aberracja planetarna.. anomalia prawdziwa.. astrofotografia.. asterosejsmologia.. ciało niebieskie.. ciąg główny.. Efekt Sachsa-Wolfe'a.. ekstynkcja atmosferyczna.. gaz międzyplanetarny.. Grupa Kreutza.. gwiazda rozbłyskowa.. heliofizyka.. Messier 73.. meteoryt kamienny.. meteoryt żelazny.. mgławica emisyjna.. NEAT.. NGC 206.. NGC 1850.. Pierre Méchain.. pierwotna nukleosynteza.. protoplaneta.. sfera armilarna.. Tellurium.. zagubione komety.. zagubione planetoidy.. Związek Tully’ego-Fishera.. Technikalia.. Przydatne linki:.. Zalążki artykułów z astronomii - wg klasyfikacji na stronie dyskusji.. Zalążki artykułów z astronomii - wg rozmiaru artykułu.. Ostatnie zmiany w kategorii Astronomia.. edytuj zawartość tej strony.. wyczyść cache portalu.. Wikiprojekt Astronomia.. Astronomia w projektach siostrzanych.. Astronomia na Wikinews.. Astronomia na Wikibooks.. Astronomia na Wikicommons.. Wiadomości.. Darmowe podręczniki.. Ilustracje.. Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii.. Czym są.. portale.. ? •.. Portal:Portale.. • Czym są.. wikiprojekty.. php?title=Portal:Astronomia oldid=35873660.. Afrikaans.. Azərbaycanca.. پنجابی.. Runa Simi.. ස හල.. Soomaaliga.. Татарча/tatarça.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 10:31, 26 mar 2013..

    Original link path: /wiki/Portal:Astronomia
    Open archive

  • Title: Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym.. przedstawia w postaci tabelarycznej chronologiczny przegląd odkryć głównych obiektów w.. Układzie Słonecznym.. , takich jak:.. planety.. planety karłowate.. i ich.. księżyce.. W dawnych czasach nadawanie nazw naturalnym satelitom nie zawsze miało miejsce w tym samym czasie, co ich odkrycie.. W poniższych tabelach nazwy księżyców są.. pogrubione.. , a nazwy planet i planet karłowatych –.. pochylone.. Dane w tabelach są uszeregowane według dat pierwszych publikacji o odkryciu.. Daty są przypisane literami:.. f:.. data pierwszego uwiecznienia w postaci graficznej (na fotografii, rysunku itp.. ).. o:.. data pierwszej obserwacji przez człowieka przez teleskop lub płytę fotograficzną.. p:.. data pierwszej publikacji o odkryciu.. Tabela kolorów.. Przed wiekiem XVII.. Wiek XVII.. Wiek XVIII.. Wiek XIX.. Wiek XX.. 7.. Wiek XXI.. 9.. Planety, planety karłowate oraz ich naturalne satelity (księżyce) są opisane pod danymi kolorami:.. i jego.. Ceres.. Pluton.. i jej.. Haumea.. Makemake.. Eris.. księżyc.. data odkrycia.. nazwa.. zdjęcie.. inna nazwa.. uwagi.. Nieznana.. pierwsza planeta.. Teoria geocentryczna.. zakładała, że nieruchoma Ziemia znajduje się w centrum.. wszechświata.. , a wokół niej krążą pozostałe.. ciała niebieskie.. : Księżyc, Merkury, Wenus, Słońce, Mars, Jowisz i Saturn (w kolejności od Ziemi).. Teoria heliocentryczna.. Kopernika.. (ogłoszona w 1543 w.. De revolutionibus orbium coelestium.. ) mówiła, że Ziemia wraz z innymi planetami krąży wokół Słońca (w kolejności od Słońca): Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz i Saturn.. Położone w centrum Słońce nie było już uważane za planetę.. druga planeta.. trzecia planeta.. czwarta planeta.. piąta planeta.. , Jupiter.. szósta planeta.. Ziemia I.. W teorii.. Księżyc nie był już uważany za planetę, ale za.. naturalnego satelitę.. XVII wiek.. 1610.. o: 7 stycznia 1610.. p: 13 marca 1610.. Kallisto.. Jowisz IV.. Galileusz.. Galileuszowe księżyce Jowisza.. Io.. Jowisz I.. Europa.. Jowisz II.. o: 11 stycznia 1610.. Ganimedes.. Jowisz III.. 1650-1659.. o: 25 marca 1655.. p: 5 marca 1656.. Tytan.. Saturn VI.. Huygens.. 1670-1679.. o: 25 października 1671.. p: 1673.. Japet.. Saturn VIII.. o: 23 grudnia 1672.. Rea.. Saturn V.. 1680-1689.. o: 21 marca 1684.. p: 22 kwietnia 1686.. Tetyda.. Saturn III.. Dione.. Saturn IV.. XVIII wiek.. 1780-1789.. o: 13 marca 1781.. p: 26 kwietnia 1781.. siódma planeta.. Herschel.. o: 11 stycznia 1787.. p: 15 lutego 1787.. Tytania.. Uran III.. Oberon.. Uran IV.. o: 28 sierpnia 1789.. p: 12 listopada 1789.. Enceladus.. Saturn II.. o: 17 września 1789.. Mimas.. Saturn I.. XIX wiek.. 1801.. o: 1 stycznia 1801.. p: 1801.. ósma.. (1801).. asteroida.. (1851).. planeta karłowata.. (2006).. Giuseppe Piazzi.. 1840-1849.. o: 23 września 1846.. p: 13 listopada 1846.. trzynasta planeta (1846).. ósma planeta (1851).. Galle.. Le Verrier.. o: 10 października 1846.. Tryton.. Neptun I.. Lassell.. o: 16 września 1848.. p: październik 1848.. Hyperion.. Saturn VII.. Bond.. 1851.. o: 24 października 1851.. Ariel.. Uran I.. Umbriel.. Uran II.. 1877.. o: 12 sierpnia 1877.. Deimos.. Mars II.. Hall.. [20].. [21].. [22].. [23].. o: 18 sierpnia 1877.. Fobos.. Mars I.. 1890-1899.. o: 9 września 1892.. p: 4 października 1892.. Amaltea.. Jowisz V.. Barnard.. [24].. f: 16 sierpnia 1898.. o: 17 marca 1899.. Febe.. Saturn IX.. Pickering.. [25].. [26].. XX wiek.. 1901-1909.. f: 3 grudnia 1904.. p: 6 stycznia 1905.. Himalia.. [27].. Jowisz VI.. Perrine.. [28].. [29].. [30].. [31].. f: 2 stycznia 1905.. p: 27 lutego 1905.. Elara.. [32].. Jowisz VII.. [33].. [34].. f: 27 stycznia 1908.. o: 28 lutego 1908.. p: 1-6 marca 1908.. Pazyfae.. [35].. Jowisz VIII.. Melotte.. [36].. [37].. 1910-1919.. f: 21 lipca 1914.. Sinope.. [38].. Jowisz IX.. Nicholson.. [39].. 1930-1939.. f: 23 stycznia 1930.. o: 18 lutego 1930.. p: 13 marca 1930.. dziewiąta.. (1930).. Tombaugh.. [40].. f: 6 lipca 1938.. p: sierpień 1938.. Lizytea.. [41].. Jowisz X.. [42].. f: 30 lipca 1938.. Karme.. [43].. Jowisz XI.. 1940-1949.. f: 16 lutego 1948.. p: czerwiec 1949.. Miranda.. Uran V.. Kuiper.. [44].. f: 1 maja 1949.. p: sierpień 1949.. Nereida.. Neptun II.. [45].. [46].. 1950-1959.. f: 28 września 1951.. p: grudzień 1951.. Ananke.. [47].. Jowisz XII.. [48].. 1960-1969.. tymcz.. oznaczenie.. f: 15 grudnia 1966.. Janus.. [49].. S/1966 S 2.. Saturn X.. Dollfus.. [50].. [51].. [52].. [53].. [54].. [55].. [56].. f: 18 grudnia 1966.. Epimeteusz.. [57].. S/1980 S 3.. Saturn XI.. Walker.. [58].. 1970-1979.. f: 11 września 1974.. p: 20 września 1974.. Leda.. Jowisz XIII.. Kowal.. [59].. [60].. [61].. [62].. f: 30 września 1975.. p: 3 października 1975.. Temisto.. [63].. S/1975 J 1.. Jowisz XVIII.. [64].. [65].. [66].. f: 13 kwietnia 1978.. o: 22 czerwca 1978.. Charon.. S/1978 P 1.. Pluton I.. Christy.. [67].. [68].. f: 8 lipca 1979.. p: 23 listopada 1979.. Adrastea.. S/1979 J 1.. Jowisz XV.. Jewitt.. Danielson.. Voyager 2.. [69].. [70].. [71].. [72].. [73].. [74].. 1980-1989.. f: 19 lutego 1980.. S/1980 S 1.. Voyager 1.. [75].. [76].. [77].. f: 26 lutego 1980.. [78].. f: 1 marca 1980.. Helena.. S/1980 S 6.. Saturn XII.. Laques.. Lecacheux.. f: 13 marca 1980.. Kalipso.. S/1980 S 25.. Saturn XIV.. Pascu.. Seidelmann.. Baum.. Currie.. f: 8 kwietnia 1980.. Telesto.. S/1980 S 13.. Saturn XIII.. Smith.. Reitsema.. Larson.. Fountain.. [79].. f: 5 marca 1979.. p: 28 kwietnia 1980.. Tebe.. S/1979 J 2.. Jowisz XIV.. Synnott.. [80].. [81].. f: 4 marca 1979.. p: 26 sierpnia 1980.. Metis.. S/1979 J 3.. Jowisz XVI.. o: październik 1980.. Atlas.. S/1980 S 28.. Saturn XV.. Terrile.. [82].. p: 31 października 1980.. Prometeusz.. S/1980 S 27.. Saturn XVI.. Collins.. [83].. Pandora.. S/1980 S 26.. Saturn XVII.. f: 24 maja 1981.. p: 29 maja 1981.. Larissa.. S/1981 N 1.. = S/1989 N 2.. Neptun VII.. Hubbard.. Lebofsky.. [84].. [85].. f: 30 grudnia 1985.. Puk.. S/1985 U 1.. Uran XV.. [86].. f: 3 stycznia 1986.. Julia.. S/1986 U 2.. Uran XI.. [87].. [88].. Porcja.. S/1986 U 1.. Uran XII.. f: 9 stycznia 1986.. Kresyda.. S/1986 U 3.. Uran IX.. f: 13 stycznia 1986.. Desdemona.. S/1986 U 6.. Uran X.. Rozalinda.. S/1986 U 4.. Uran XIII.. Belinda.. S/1986 U 5.. Uran XIV.. f: 20 stycznia 1986.. Kordelia.. S/1986 U 7.. Uran VI.. [89].. Ofelia.. S/1986 U 8.. Uran VII.. f: 23 stycznia 1986.. Bianka.. S/1986 U 9.. Uran VIII.. f: 16 czerwca 1989.. p: 7 lipca 1989.. Proteusz.. S/1989 N 1.. Neptun VIII.. [90].. f: 28 lipca 1989.. p: 2 sierpnia 1989.. Despoina.. S/1989 N 3.. Neptun V.. Galatea.. S/1989 N 4.. Neptun VI.. f: 18 września 1989.. p: 29 września 1989.. Talassa.. S/1989 N 5.. Neptun IV.. [91].. Najada.. S/1989 N 6.. Neptun III.. 1990-1999.. f: 22 sierpnia 1981.. p: 16 lipca 1990.. Pan.. [92].. S/1981 S 13.. Saturn XVIII.. Showalter.. [93].. f: 23 sierpnia 1981.. p: 14 kwietnia 1995.. Pallene.. [94].. S/1981 S 14.. Gordon.. Murray.. Beurle.. [95].. [96].. f: 6 września 1997.. p: 31 października 1997.. Kaliban.. S/1997 U 1.. Uran XVI.. Gladman.. Burns.. Kavelaars.. [97].. Sykoraks.. S/1997 U 2.. Uran XVII.. f: 18 stycznia 1986.. p: 18 maja 1999.. Perdyta.. [98].. S/1986 U 10.. Uran XXV.. Karkoschka.. [99].. f: 18 lipca 1999.. Setebos.. S/1999 U 1.. Uran XIX.. Holman.. Petit.. Scholl.. [100].. Stefano.. S/1999 U 2.. Uran XX.. Prospero.. S/1999 U 3.. Uran XVIII.. [101].. f: 6 października 1999.. p: 20 lipca 2000.. Callirrhoe.. S/1999 J 1.. Jowisz XVII.. Scotti.. Spahr.. McMillan.. Larsen.. Montani.. Gleason.. [102].. [103].. f: 7 sierpnia 2000.. Imir.. S/2000 S 1.. Saturn XIX.. [104].. [105].. Paaliaq.. S/2000 S 2.. Saturn XX.. Kiviuq.. S/2000 S 5.. Saturn XXIV.. [106].. [107].. f: 23 września 2000.. Siarnaq.. S/2000 S 3.. Saturn XXIX.. [108].. Tarvos.. S/2000 S 4.. Saturn XXI.. Ijiraq.. S/2000 S 6.. Saturn XXII.. Thrym.. S/2000 S 7.. Saturn XXX.. [109].. Skadi.. S/2000 S 8.. Saturn XXVII.. Mundilfari.. S/2000 S 9.. Saturn XXV.. Erriapo.. S/2000 S 10.. Saturn XXVIII.. [110].. Suttung.. S/2000 S 12.. Saturn XXIII.. [111].. [112].. f: 9 listopada 2000.. p: 19 grudnia 2000.. Albioriks.. S/2000 S 11.. Saturn XXVI.. [113].. [114].. f: 21 listopada 2000.. p: 25 listopada 2000.. [115].. S/2000 J 1.. Sheppard.. Fernández.. Magnier.. [116].. [117].. XXI wiek.. f: 23 listopada 2000.. p: 5 stycznia 2001.. Kalyke.. S/2000 J 2.. Jowisz XXIII.. Dahm.. Evans.. [118].. [119].. Jokasta.. S/2000 J 3.. Jowisz XXIV.. Erinome.. S/2000 J 4.. Jowisz XXV.. Harpalyke.. S/2000 J 5.. Jowisz XXII.. Isonoe.. S/2000 J 6.. Jowisz XXVI.. Praxidike.. S/2000 J 7.. Jowisz XXVII.. [120].. f: 25 listopada 2000.. Megaclite.. S/2000 J 8.. Jowisz XIX.. Taygete.. S/2000 J 9.. Jowisz XX.. f: 26 listopada 2000.. Chaldene.. S/2000 J 10.. Jowisz XXI.. f: 5 grudnia 2000.. S/2000 J 11.. f: 9 grudnia 2001.. p: 16 maja 2002.. Hermippe.. S/2001 J 3.. Jowisz XXX.. Kleyna.. [121].. Eurydome.. S/2001 J 4.. Jowisz XXXII.. Sponde.. S/2001 J 5.. Jowisz XXXVI.. Kale.. S/2001 J 8.. Jowisz XXXVII.. f: 10 grudnia 2001..  ...   31,1.. Hera.. Heracles.. Danaë.. Dawniej znany jako.. Poseidon.. Proserpine.. 1908MNRAS.. 68.. 373.. Page 373.. Hades.. Cerberus.. Ida.. 1946ASPL 5.. 73T Page 73.. Demeter.. Latona.. 42,0.. 42,1.. Daedalus.. IAUC 1212: OBJECT NEAR NEPTUNE.. Minor Planet Electronic Circular.. Hephaestus.. Semele.. Został odkryty przez A.. Dollfusa, ale pewność co do jego istnienia potwierdziła dopiero sonda Voyager 1.. Dollfus zobaczył Janusa lub Epimeteusza.. IAUC 1987: PROBABLE NEW SATELLITE OF SATURN.. IAUC 1995: SATURN X (JANUS).. IAUC 3417: NEW RING AND Satellites OF SATURN.. 54,0.. 54,1.. IAUC 2702: PROBABLE NEW SATELLITE OF JUPITER.. IAUC 3456: 1980 S 2.. 56,0.. 56,1.. 56,2.. IAUC 3497: SATURN.. Odkryty na zdjęciach przesłanych przez sondę Voyager 1, właściwej interpretacji tychże zdjęć dokonał także Walker.. IAUC 1991: Possible NEW Sat OF SATURN.. IAUC 2702: Probable NEW Satellite OF JUPITER.. IAUC 2703: Probable NEW Satellite OF JUPITER.. IAUC 2711: JUPITER XIII.. 63,0.. 63,1.. Odkryty, zgubiony i ponownie odkryty.. IAUC 2845: Probable NEW Satellite OF JUPITER.. IAUC 2855: Probable NEW Satellite OF JUPITER.. IAUC 2899: Probable NEW Satellite OF JUPITER.. IAUC 3241: 1978 P 1.. The satellite of Pluto.. Discovery of a new Jupiter satellite.. IAUC 3454: SATURN.. IAUC 3470: Satellites OF JUPITER; Satellites OF SATURN.. IAUC 3507: Satellites OF JUPITER; SATURN.. Discovery Image of Adrastea.. Voyager 2 Jupiter Image 20630.. 53.. 75,0.. 75,1.. 75,2.. IAUC 3483: Satellites OF SATURN.. 76,0.. 76,1.. 76,2.. 76,3.. IAUC 3496: Satellites OF SATURN.. 77,0.. 77,1.. 77,2.. 77,3.. 77,4.. IAUC 3534: Satellites OF SATURN.. 78,0.. 78,1.. IAUC 3457: SATURN.. IAUC 3466: Satellites OF SATURN.. 81,0.. 81,1.. IAUC 3539: 1980 S 28.. 83,0.. 83,1.. IAUC 3532: Satellites OF SATURN.. IAUC 3608: 1981 N 1.. 85,0.. 85,1.. 85,2.. IAUC 4824: Satellites OF NEPTUNE.. IAUC 4159: Satellites OF URANUS AND NEPTUNE.. 87,0.. 87,1.. 87,2.. 87,3.. 87,4.. 87,5.. IAUC 4164: Satellites OF URANUS.. 88,0.. 88,1.. 88,2.. 88,3.. 88,4.. 88,5.. IAUC 4165: Satellites OF URANUS.. 89,0.. 89,1.. 89,2.. AUC 4168: Satellites AND RINGS OF URANUS.. IAUC 4806: 1989 N 1.. 91,0.. 91,1.. IAUC 4867: NEPTUNE; JUPITER.. Odkryty na podstawie analizy zdjęć pochodzących z sond Voyager.. IAUC 5052: 1990i; SATURN.. Odkryty na zdjęciach przesłanych przez sondę Cassini latem 2004 roku.. IAUC 6162: Possible Satellites OF SATURN.. ICARUS : Volume 121, Number 1, May 1996.. 97,0.. 97,1.. Brian G.. Marsden:.. IAUC 6764: Satellites OF URANUS.. 1997-10-31.. Pierwsze fotografie zrobione przez sondę Voyager 2 w 1986 r.. , lecz nie rozpoznany na zdjęciach aż do 1999 r.. przez.. Karkoschkę.. , potem zgubiony, a w 2003 odnaleziony ponownie przez teleskop Hubble'a.. Daniel W.. E.. Green:.. IAUC 7171: S/1986 U 10; C/1999 J2.. 1999-05-18.. 100,0.. 100,1.. IAUC 7230: Probable NEW Satellites OF URANUS.. 1999-07-27.. IAUC 7248: Probable NEW Satellites OF URANUS.. 1999-09-04.. IAUC 7460: S/1999 J 1.. 2000-07-20.. PRESS INFORMATION SHEET: NEW OUTER SATELLITE OF JUPITER DISCOVERED.. 104,0.. 104,1.. IAUC 7512: S/2000 S 1, S/2000 S 2.. 2000-10-25.. 105,0.. 105,1.. 105,2.. 105,3.. 105,4.. MPEC 2000-Y15 : S/2000 S 1, S/2000 S 2, S/2000 S 7, S/2000 S 8, S/2000 S 9.. 2000-12-19.. 106,0.. 106,1.. IAUC 7521: S/2000 S 5, S/2000 S 6.. 2000-11-18.. 107,0.. 107,1.. 107,2.. 107,3.. 107,4.. MPEC 2000-Y14 : S/2000 S 3, S/2000 S 4, S/2000 S 5, S/2000 S 6, S/2000 S 10.. 108,0.. 108,1.. IAUC 7513: S/2000 S 3, S/2000 S 4.. 109,0.. 109,1.. 109,2.. IAUC 7538: S/2000 S 7, S/2000 S 8, S/2000 S 9.. 2000-12-07.. IAUC 7539: S/2000 S 10; OUTER Satellites OF THE GIANT PLANETS.. IAUC 7548: S/2000 S 12.. 2000-12-23.. MPEC 2000-Y33 : S/2000 S 12.. 2000-12-22.. IAUC 7545: 2000fm; 2000fe; S/2000 S 11.. MPEC 2000-Y13 : S/2000 S 11.. Odkryty w 1975 r.. , zgubiony i ponownie odkryty w 2000 r.. IAUC 7525: S/1975 J 1 = S/2000 J 1.. 2000-11-25.. MPEC 2000-Y16 : S/1975 J 1 = S/2000 J 1, S/1999 J 1.. 118,0.. 118,1.. IAUC 7555: Satellites OF JUPITER.. 2001-01-05.. Marsden, Brian G.. S/2000 J 2, S/2000 J 3, S/2000 J 4, S/2000 J 5, S/2000 J 6.. , MPEC 2001-A28 (5 January 2001).. S/2000 J 7, S/2000 J 8, S/2000 J 9, S/2000 J 10, S/2000 J 11.. , MPEC 2001-A29 (5 January 2001).. MPEC 2002-J54 : ELEVEN NEW SATELLITES OF JUPITER.. 2002-05-15.. IAUC 7980: S/2001 U 1; S/2002 (121) 1.. 2002-09-30.. MPEC 2002-S64 : S/2001 U 1.. IAUC 8035: S/2002 J 1.. 2002-12-18.. MPEC 2002-Y22 : S/2002 J 1.. IAUC 8047: Satellites OF NEPTUNE.. 2003-01-13.. MPEC 2003-A75 : S/2002 N 1, 2002 N 2, 2002 N3.. IAUC 8087: Satellites OF JUPITER.. 2003-03-04.. MPEC 2003-E11 : S/2003 J 1, 2003 J 2, 2003 J 3, 2003 J 4, 2003 J 5, 2003 J 6, 2003 J 7.. IAUC 8088: S/2003 J 8.. 2003-03-06.. MPEC 2003-E15 : S/2003 J 8.. IAUC 8089: Satellites OF JUPITER.. 2003-03-07.. MPEC 2003-E29 : S/2003 J 9, 2003 J 10, 2003 J 11, 2003 J 12; S/2003 J 1, 2003 J 6.. 134,0.. 134,1.. 134,2.. 134,3.. 134,4.. 134,5.. IAUC 8116: Satellites OF JUPITER and SATURN.. 2003-04-11.. 135,0.. 135,1.. IAUC 8125: S/2003 J 19, S/2003 J 20.. 2003-04-30.. MPEC 2003-G64 : S/2003 J 19.. MPEC 2003-G67 : S/2003 J 20.. 2003-04-14.. IAUC 8138: S/2003 J 21.. 2003-05-30.. MPEC 2003-K45 : S/2003 J 21.. 2003-05-29.. IAUC 8194: Satellites OF URANUS.. 2003-09-03.. Został odkryty przez Matthew Holmana, Johna J.. Kavelaarsa, Dana Milisavljevica i Bretta J.. Gladmana 13 sierpnia 2001 roku.. Potem został zgubiony i ostatecznie odnaleziony w 2003 r.. 142,0.. 142,1.. IAUC 8213: S/2001 U 2 and S/2002 N 4.. 2003-10-01.. MPEC 2003-S105: S/2001 U 2.. 2003-09-30.. Odkryty w 2003 r.. ze zdjęć zrobionych w 2002 r.. MPEC 2003-S107: S/2002 N 4.. IAUC 8193: Satellites OF NEPTUNE.. MPEC 2003-R19 : S/2003 N 1.. IAUC 8209: S/2003 U 1 and S/2003 U 2.. 2003-09-25.. Odkryty ze zdjęć zrobionych w 2001 roku.. IAUC 8216: S/2001 U 3.. 2003-10-07.. IAUC 8217: S/2003 U 3.. 2003-10-09.. MPEC 2003-T58 : S/2003 U 3.. 153,0.. 153,1.. Odkryty ze zdjęć zrobionych w 2003 roku.. IAUC 8276: S/2003 J 22.. 2004-01-25.. MPEC 2004-B41 : S/2003 J 22.. 2004-01-24.. IAUC 8281: S/2003 J 23.. 2004-02-04.. MPEC 2004-B81 : S/2003 J 23.. 2004-01-31.. NASA – Jet Propulsion Laboratory.. IAUC 8389: S/2004 S 1, S/2004 S 2.. 2004-08-16.. 160,0.. 160,1.. 161,0.. 161,1.. IAUC 8401: S/2004 S 3, S/2004 S 4 and R/2004 S 1.. 2004-09-09.. Istnienie tego księżyca nie zostało potwierdzone, gdyż nie był obserwowany od tamtej pory.. IAUC 8432: Satellites and RINGS OF SATURN.. 2004-11-08.. 164,0.. 164,1.. Twelve New Moons for Saturn.. – The Planetary Society.. 165,0.. 165,1.. TWELVE NEW MOONS FOR SATURN - 2005 May 03.. 166,0.. 166,1.. IAUC 8523: NEW Satellites OF SATURN.. 2005-05-04.. 167,0.. 167,1.. MPEC 2005-J13 : TWELVE NEW SATELLITES OF SATURN.. IAUC 8524: S/2005 S 1.. 2005-05-06.. The moon of the 10th planet.. IAUC 8625: S/2005 P 1, S/2005 P 2.. 2005-10-31.. MPEC 2006-M44 : S/2004 S 19.. 2006-06-26.. 172,0.. 172,1.. Nine New Satellites of Saturn.. MPEC 2006-M45 : EIGHT NEW SATELLITES OF SATURN.. MPEC 2007-G38 : S/2007 S 1.. 2007-04-13.. MPEC 2007-J09 : S/2007 S 2, S/2007 S 3.. 2007-05-01.. Green, Daniel W.. IAUC 8857: S/2007 S 4.. 2007-07-18.. IAUC 9023: S/2008 S 1.. 2009-03-03.. wymagane wykupienie subskrypcji.. Dostępna bezpłatna kopia.. IAUC 9091: S/2009 S 1.. 2009-11-02.. 179,0.. 179,1.. MPEC 2011-L06 : S/2010 J 1 AND S/2010 J 2.. 2011-06-01.. Teleskop kosmiczny Hubble odkrywa czwarty księżyc Plutona.. pol.. teleskopy.. net.. NASA's Hubble Discovers Another Moon Around Pluto.. Hubble Discovers a Fifth Moon Orbiting Pluto.. HubbleSite News Center, 2012-07-11.. [dostęp 2012-07-11].. Planetary Satellite Discovery Circumstances.. [dostęp 16 lipca 2013].. Hubble Finds New Neptune Moon.. Space Telescope Science Institute.. , 15.. 07.. 2013.. [dostęp 2013-07-15].. City of Hudson's Natural Satellite Page.. Gazetteer of Planetary Nomenclature.. Scott Sheppard's Giant Planet Satellite Page.. JPL Natural Satellite Discovery Data.. James L.. Hilton,.. When did the asteroids become minor planets?.. Our Solar System: Moons.. Solar System Exploration.. [dostęp 2014-06-16].. Heliosfera.. ☾ =.. księżyc lub księżyce.. ∅ =.. pierścienie planetarne.. ☾.. ∅.. (1) Ceres.. (134340) Pluton.. (136108) Haumea.. (136472) Makemake.. (136199) Eris.. Małe ciała.. Układu Słonecznego.. Grupy i rodziny planetoid.. wulkanoidy.. trojańczycy.. centaury.. trojańczycy Neptuna.. księżyce planetoid.. lista ponumerowanych planetoid.. meteoroidy.. Obiekty.. transneptunowe.. Pas Kuipera.. plutonki.. Orkus.. Iksjon.. cubewana.. 2002 UX.. 25.. Waruna.. Quaoar.. 2002 TX.. 300.. 2005 UQ.. 513.. Varda.. 2002 AW.. 197.. Dysk rozproszony.. 2007 OR.. 2013 FY.. 27.. 2007 UK.. 126.. 2005 QU.. 182.. Obiekty odłączone.. Sedna.. Lista.. komet okresowych.. nieokresowych.. damokloidy.. listy obiektów w Układzie Słonecznym ze względu na orbitę.. ze względu na promień.. ze względu na masę.. , oraz.. Portal: Astronomia.. php?title=Chronologiczny_wykaz_odkryć_planet,_planet_karłowatych_i_ich_księżyców_w_Układzie_Słonecznym oldid=40296112.. Listy na medal.. Listy ciał Układu Słonecznego.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 01:12, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Chronologiczny_wykaz_odkry%C4%87_planet,_planet_kar%C5%82owatych_i_ich_ksi%C4%99%C5%BCyc%C3%B3w_w_Uk%C5%82adzie_S%C5%82onecznym
    Open archive

  • Title: Dysk rozproszony – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: , największy znany obiekt dysku rozproszonego, oraz jego księżyc.. – region.. rozciągający się za orbitą.. , sięgający ponad 100.. od.. oraz ponad 40° powyżej i poniżej.. ekliptyki.. W obszarze tym krąży wiele.. małych ciał.. po orbitach o dużej.. ekscentryczności.. inklinacji.. Są to jedne z najdalszych i najzimniejszych obiektów w Układzie Słonecznym.. Ich orbity przypuszczalnie są wynikiem grawitacyjnego „rozproszenia” wywołanego przez.. gazowe olbrzymy.. Orbity te wciąż ulegają.. perturbacjom.. wywoływanym przez Neptuna.. Wewnętrzny obszar dysku rozproszonego pokrywa się z.. Pasem Kuipera.. i w literaturze naukowej rozróżnienie pomiędzy obiektami dysku rozproszonego i Pasa Kuipera jest często niedokładne.. Niektórzy astronomowie rozszerzają definicję Pasa Kuipera, tak żeby obejmowała również dysk rozproszony.. W tym artykule dysk rozproszony jest traktowany jako osobne pojęcie.. Ze względu na jego niestabilność dysk rozproszony uważa się za główne źródło większości.. Centaury.. , planetoidy krążące pomiędzy orbitami Jowisza i Neptuna, są uważane za stadium przejściowe w migracji obiektów z dysku rozproszonego do wewnętrznych rejonów Układu Słonecznego.. Zaburzenia wywołane przez grawitację gazowych olbrzymów w końcu wysyłają takie ciała albo w kierunku Słońca, albo na bardzo dalekie orbity do.. Obłoku Oorta.. Historia odkrycia.. Podział przestrzeni za orbitą Neptuna.. 1.. Dysk rozproszony a Pas Kuipera.. 2.. Orbity.. Powstanie.. Skład.. Historia odkrycia Pasa Kuipera.. Do 1992 roku.. był jedynym znanym obiektem w Układzie Słonecznym krążącym za orbitą Neptuna.. Astronomowie podejrzewali jednak, że stanowi on część większego zbioru obiektów, określanego jako Pas Kuipera.. W latach 80.. XX wieku zastosowanie w.. teleskopach.. matryc CCD.. komputerów.. do analizy obrazu umożliwiło znacznie efektywniejsze przeczesywanie nieba w poszukiwaniu nowych obiektów.. Wywołało to lawinę nowych odkryć.. W latach 1992-2006 odkryto ponad 1000.. obiektów transneptunowych.. Znaczna większość tych obiektów krąży w przybliżeniu w płaszczyźnie ekliptyki, po w przybliżeniu kołowych orbitach.. Było to zgodne z przewidywaną strukturą Pasa Kuipera.. Wśród obserwowanych obiektów znalazły się jednak również takie, których orbity są bardzo wydłużone i nachylone do ekliptyki pod dużym kątem.. Pierwszym obiektem zidentyfikowanym jako wyróżniający się w ten sposób był odkryty w 1996 roku.. 1996 TL.. , krążący między 35 a 132 j.. od Słońca.. Kolejne trzy zostały znalezione w 1999 roku: 1999 CV.. 118.. , 1999 CY.. i 1999 CF.. 119.. Stopniowo astronomowie zaczęli zaliczać te obiekty do osobnej grupy.. Obszar pokrywany przez te orbity, rozciągający się o wiele dalej od Słońca i dalej od ekliptyki niż przewidywany obszar Pasa Kuipera, nazwano dyskiem rozproszonym.. Obecnie za pierwszy odkryty obiekt dysku rozproszonego uważa się.. 1995 TL.. odkryty w 1995 w programie.. Obecnie znanych jest ponad 300 obiektów dysku rozproszonego.. Największy z nich,.. , ma masę o 27% większą niż Pluton i jest dziewiątym najmasywniejszym obiektem krążącym wokół Słońca (po ośmiu.. planetach.. Choć liczba ciał w dysku rozproszonym jest podobna do liczby ciał w Pasie Kuipera, ich większa odległość od Słońca oraz nachylenie orbit do ekliptyki sprawia, że są one rzadziej obserwowane.. Obiekt transneptunowy.. Znane obiekty dysku rozproszonego (niebieskie),.. cubewano.. (szare) oraz.. obiekty rezonansowe.. (zielone).. Ekscentryczność orbit zaznaczona jest przez poziome linie, sięgające od peryhelium do aphelium.. Inklinacja zaznaczona jest przez położenie na osi Y.. Ekscentryczność i inklinacja obiektów z dysku rozproszonego w porównaniu z obiektami w rezonansie orbitalnym z Neptunem oraz klasycznymi obiektami Pasa Kuipera.. Znane obiekty transneptunowe zwykle dzieli się na dwie grupy: obiekty Pasa Kuipera oraz obiekty dysku rozproszonego.. Trzecia grupa, obiekty Obłoku Oorta, dotychczas nie została zaobserwowana.. W ostatnich latach astronomowie zaczęli wprowadzać czwartą grupę, pomiędzy dyskiem rozproszonym a Obłokiem Oorta, tzw.. obiekty odłączone.. Pas Kuipera to obszar przestrzeni o kształcie stosunkowo grubego.. torusa.. , rozciągającego się między 30 a 50 j.. Krążące w nim obiekty można podzielić na dwie główne klasy:.. obiekty pozostające w rezonansie orbitalnym z Neptunem.. , utrzymywane przez ten.. rezonans.. na ustalonych orbitach, oraz pozostałe obiekty, nazywane.. lub obiektami klasycznymi, które nigdy nie zbliżają się do Neptuna na tyle, aby mógł zaburzyć ich orbitę.. Obiekty w rezonansie można dodatkowo dzielić na grupy przypisane do konkretnych rezonansów.. Przykładowo obiekty w rezonansie 3:2 określane są jako.. (ponieważ.. był pierwszym z odkrytych obiektów z tej grupy), a obiekty w rezonansie 2:1 określane są jako.. twotina.. Obiekty Pasa Kuipera nigdy nie zbliżają się za bardzo do Neptuna.. W odróżnieniu od nich obiekty dysku rozproszonego mogą zbliżać się do niego na niewielkie odległości, gdy ich przejście przez.. nastąpi w czasie, gdy Neptun będzie w pobliżu.. Ostatnie badania sugerują, że.. są obiektami, które w czasie takiego przejścia zostały wyhamowane i weszły na ciaśniejszą orbitę, stając się cis-neptunowymi, zamiast transneptunowymi.. Granica pomiędzy dyskiem rozproszonym a Centaurami nie jest ścisła, ponieważ istnieją obiekty, których orbita przecina orbity zarówno Neptuna jak i Urana.. Przykładem takiego obiektu jest.. 1999 TD.. , którego peryhelium znajduje się 12 j.. od Słońca, a.. aphelium.. 178 j.. (MPC), zajmujący się katalogowaniem obiektów transneptunowych, obecnie traktuje Centaury i obiekty dysku rozproszonego jako jedną grupę.. Z drugiej strony MPC wprowadza rozróżnienie pomiędzy obiektami Pasa Kuipera, na stabilnych orbitach, a obiektami dysku rozproszonego i Centaurami, których orbity są niestabilne w długiej skali czasowej.. Rozróżnienie to nie zawsze jest jednak łatwe i wielu astronomów traktuje dysk rozproszony jako zewnętrzne rejony Pasa Kuipera.. Czasem są one określane też jako.. rozproszone obiekty Pasa Kuipera.. (SKBO).. W środowisku naukowym toczy się dyskusja na temat metod klasyfikowania obiektów do Pasa Kuipera i dysku rozproszonego.. Morbidelli i Brown stwierdzili, że podstawową różnicą jest fakt, że dla obiektów rozproszonych „.. półoś wielka.. ich orbity zmieniła się w wyniku zbliżenia z Neptunem”.. Jak zauważają, to rozróżnienie traci jednak sens w skalach czasowych kilku miliardów lat, ponieważ obiekty mogą w tym czasie kilkukrotnie przechodzić przez fazę rozproszenia i uzyskiwania nowego rezonansu z Neptunem.. Oznacza to, że obiekty dysku rozproszonego mogą stawać się obiektami Pasa Kuipera i na odwrót.. Dlatego uznali, że zamiast dzielić obiekty na dwie grupy należy raczej zdefiniować dwa regiony przestrzeni orbitalnej.. Zdefiniowali dysk rozproszony jako zbiór orbit, na których mogą znajdować się obiekty, które choć raz w historii Układu Słonecznego zbliżyły się do Neptuna w zasięg jego.. strefy Hilla.. Pas Kuipera zdefiniowali jako dopełnienie tego zbioru wśród orbit w Układzie Słonecznym o półosi wielkiej wynoszącej ponad 30 j.. Obiekt odłączony.. Orbita Sedny (czerwona) w porównaniu do orbit Neptuna (niebieska) i Plutona (fioletowa).. Ponieważ Sedna nigdy nie zbliża się do Neptuna na odległość mniejszą niż 30 j.. , jej orbita nie może być wynikiem jego grawitacyjnego oddziaływania.. klasyfikuje.. Sednę.. jako należącą do dysku rozproszonego.. Jej odkrywca.. Michael E.. zasugerował jednak, żeby zamiast tego zaliczać ją do wewnętrznego Obłoku Oorta, ponieważ.. jej orbity znajduje się w odległości 76 j.. od Słońca, o wiele za daleko żeby ulegać grawitacyjnemu wpływowi Neptuna.. Przy takiej klasyfikacji, każdy obiekt o peryhelium dalszym niż 40 j.. powinien zostać zaliczony do obiektów poza dyskiem rozproszonym.. Poza Sedną zidentyfikowano kilka innych obiektów spełniających ten warunek.. Wywołało to dyskusję nad wprowadzeniem nowej kategorii obiektów transneptunowych, nazwaną.. rozszerzonym dyskiem rozproszonym.. (E-SDO).. Ponieważ obiekty te nie są wystarczająco odległe, żeby zaliczać je do Obłoku Oorta, zaczęto zaliczać je do kategorii przejściowej między dyskiem rozproszonym a Obłokiem Oorta.. W ostatnich publikacjach określa  ...   można z grubsza podzielić na dwie kategorie: krótko- i długookresowe.. Za źródło komet długookresowych uważa się Obłok Oorta.. Komety krótkookresowe dzieli się na kolejne dwie kategorie:.. komety rodziny Jowisza.. rodziny Neptuna.. Drugą grupę, której przykładem jest.. kometa Halleya.. , tworzą obiekty pochodzące z Obłoku Oorta, które zostały wysłane do wewnętrznych rejonów Układu przez grawitację Neptuna.. Za źródło komet z pierwszej grupy uważa się dysk rozproszony.. Centaury, obiekty krążące pomiędzy orbitami Jowisza i Neptuna, uważa się za przejściowe stadium między obiektami dysku rozproszonego i kometami jowiszowymi.. Istnieje jednak wiele różnic pomiędzy kometami jowiszowymi a obiektami dysku rozproszonego.. Mimo że Centaury mają ten sam czerwonawy odcień, ich jądra są zwykle mniej czerwone, co sugeruje że ich skład chemiczny jest zupełnie inny.. Możliwym wyjaśnieniem jest wydostawanie się materiału znajdującego się głębiej pod powierzchnią w miarę wzrostu temperatury tych obiektów.. Maggie Masetti:.. Cosmic Distance Scales – The Solar System.. NASA's High Energy Astrophysics Science Archive Research Center, 2007.. [dostęp 2012-03-29].. 2,0.. 2,1.. Alessandro Morbidelli.. Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs.. , 2005.. [dostęp 2012-03-31].. Weissman and Johnson, 2007,.. Encyclopedia of the solar system.. , stopka na s.. 584.. Horner, N.. W.. Evans, M.. E.. Bailey.. Simulations of the Population of Centaurs I: The Bulk Statistics.. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”.. 354 (3), s.. 798, 2004.. doi:10.. 1111/j.. 1365-2966.. 2004.. 08240.. x.. Bibcode.. 2004MNRAS.. 354.. 798H.. 5,0.. 5,1.. John Keith Davies,:.. Beyond Pluto: Exploring the Outer Limits of the Solar System.. Cambridge University Press, 2001, s.. 111.. ISBN 0-521-80019-6.. Scott S.. Sheppard:.. Small Bodies in the Outer Solar System.. Astronomical Society of the Pacific, 2005-09-16.. 3–14.. Jane Luu, Brian G.. Marsden, David Jewitt, et al.. A new dynamical class of object in the outer Solar System.. „Nature”.. 387 (6633), s.. 573–575, 5 czerwca 1997.. 1038/42413.. 1997Natur.. 387.. 573L.. 8,2.. David Jewitt.. Scattered Kuiper Belt Objects (SKBOs).. Institute for Astronomy, sierpień 2009.. Lutz D.. Schmadel, (2003).. Dictionary of Minor Planet Names.. (5th rev.. and enlarged ed.. edition).. Berlin: Springer.. Page 925 (Appendix 10).. McFadden, Lucy-Ann, Weissman, Paul Johnson, Torrence (1999).. Encyclopedia of the Solar System.. San Diego: Academic Press.. 218.. 11,0.. 11,1.. 11,2.. List Of Centaurs and Scattered-Disk Objects.. Central Bureau for Astronomical Telegrams, Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, 2012-03-31.. Ker Than, Staff Writer:.. Dwarf Planet Outweighs Pluto.. space.. com, 2007-06-14.. [dostęp 2012-04-11].. 13,0.. 13,1.. 13,2.. 13,3.. Comet Populations and Cometary Dynamics.. W: Harold F.. Levison, Luke Donnes:.. Wyd.. 2nd.. Academic Press, 2007, s.. 575–588.. ISBN 0120885891.. 14,0.. 14,1.. 14,2.. 14,3.. The Kuiper Belt and the Primordial Evolution of the Solar System.. W: Alessandro Morbidelli, M.. Brown:.. Comets II.. Tucson: University of Arizona Press, 2004-11-01, s.. 175–91.. ISBN 0816524505.. OCLC.. 56755773.. 15,0.. 15,1.. 15,2.. 15,3.. 15,4.. Rodney S.. Gomes, Julio A.. Fernandez, Tabare Gallardo, Adrian Brunini:.. The Scattered Disk: Origins, Dynamics and End States.. Universidad de la Republica, Uruguay.. De Sanctis, M.. Capria, A.. Coradini.. Thermal Evolution and Differentiation of Edgeworth-Kuiper Belt Objects.. „The Astronomical Journal”.. 121 (5), s.. 2792–2799, 2001.. 1086/320385.. 2001AJ.. 121.. 2792D.. 17,0.. 17,1.. Kuiper Belt Dynamics.. W: Alessandro Morbidelli, Harold F.. Levison.. 589–604.. 18,0.. 18,1.. J Horner, NW Evans, ME Bailey, DJ Asher.. The Populations of Comet-like Bodies in the Solar System.. 343 (4), s.. 1057–1066, 2003.. 1046/j.. 1365-8711.. 2003.. 06714.. 2003MNRAS.. 343.. 1057H.. 29981 (1999 TD10) minor planet.. Wolfram Alpha.. Sedna - The coldest most distant place known in the solar system; possibly the first object in the long-hypothesized Oort cloud.. California Institute of Technology, Department of Geological Sciences.. 21,0.. 21,1.. Patryk Sofia Lykawka, Tadashi Mukai.. Dynamical classification of trans-Neptunian objects: Probing their origin, evolution, and interrelation.. „Icarus”.. 189 (1), s.. 213–232, 2007.. 1016/j.. icarus.. 2007.. 01.. 001.. 2007Icar.. 189.. 213L.. Brett Gladman:.. Evidence for an Extended Scattered Disk?.. Observatoire de la Cote d'Azur.. The Solar System Beyond The Planets.. David C.. , A.. Delsanti:.. Solar System Update : Topical and Timely Reviews in Solar System Sciences.. Springer-Praxis Ed.. , 2006.. ISBN 3-540-26056-0.. 24,0.. 24,1.. Gomes, John J.. Matese, Jack J.. A distant planetary-mass solar companion may have produced distant detached objects.. 184 (2), s.. 589–601, October 2006.. 2006.. 05.. 026.. 2006Icar.. 184.. 589G.. dostępna kopia w pdf.. Alessandro Morbidelli, Harold F.. Scenarios for the Origin of the Orbits of the Trans-Neptunian Objects 2000 CR105 and 2003 VB12.. 128 (5), s.. 2564–2576, November 2004.. 1086/424617.. 2004AJ.. 128.. 2564M.. 26,0.. 26,1.. L.. Elliot, S.. Kern, K.. B.. Clancy, et al.. The Deep Ecliptic Survey: A Search for Kuiper Belt Objects and Centaurs.. II.. Dynamical Classification, the Kuiper Belt Plane, and the Core Population.. 129 (2), s.. 1117–1162, 2005.. 1086/427395.. 2005AJ.. 129.. 1117E.. 27,0.. 27,1.. 27,2.. , C.. VanLaerhoven.. Nomenclature in the Outer Solar System.. „The Solar System Beyond Neptune”, s.. 43, 2008.. 2008ssbn.. book.. 43G.. Bertoldi, W.. Altenhoff, A.. Weiss, E.. Menten, M.. C.. Thum.. The trans-neptunian object UB313 is larger than Pluto.. 439 (7076), s.. 563–4, 2006.. 1038/nature04494.. PMID 16452973.. 2006Natur.. 439.. 563B.. Chadwick A.. Trujillo,.. and.. Jane X.. Luu.. Population of the Scattered Kuiper Belt.. „The Astrophysical Journal”.. 529 (2), s.. L103–L106, 2000-02-01.. 1086/312467.. PMID 10622765.. 2000ApJ.. 529L.. 103T.. Harold F.. Levison, Alessandro Morbidelli:.. The formation of the Kuiper belt by the outward transport of bodies during Neptune’s migration.. 2003.. Martin J.. Duncan, Harold F.. A Disk of Scattered Icy Objects and the Origin of Jupiter-Family Comets.. „Science”.. 276 (5319), s.. 1670–1672, 1997.. 1126/science.. 276.. 5319.. 1670.. PMID 9180070.. 1997Sci.. 1670D.. Levison, Martin J.. Duncan.. From the Kuiper Belt to Jupiter-Family Comets: The Spatial Distribution of Ecliptic Comets.. 127 (1), s.. 13–32, 1997.. 1006/icar.. 1996.. 5637.. 1997Icar.. 127.. 13L.. 33,0.. 33,1.. Kathryn Hansen:.. Orbital shuffle for early solar system.. Geotimes.. 2005-06-07.. Joseph M.. Hahn, Renu Malhotra.. Neptune's Migration into a Stirred–Up Kuiper Belt: A Detailed Comparison of Simulations to Observations.. „Astronomical Journal”.. 130 (5), s.. 2392, 13 lipca 2005.. 1086/452638.. 130.. 2392H.. W.. Thommes, M.. Duncan, H.. F.. The Formation of Uranus and Neptune Among Jupiter and Saturn.. 123 (5), s.. 2862–83, May 2002.. 1086/339975.. 2002AJ.. 123.. 2862T.. Neptune's Migration into a Stirred-Up Kuiper Belt: A Detailed Comparison of Simulations to Observations.. 2392–414, November 2005.. 37,0.. 37,1.. 37,2.. Kuiper Belt Objects: Physical Studies.. W: Stephen C.. Tegler:.. 605–620.. 38,0.. 38,1.. David L.. Discovery of a Planetary-sized Object in the Scattered Kuiper Belt.. 635 (1), s.. L97–L100, 2005.. 1086/499336.. 2005ApJ.. 635L.. 97B.. The Kuiper Belt and the Solar System's Comet Disk.. 307 (5706), s.. 71–75, 2005.. 1100553.. PMID 15637267.. 2005Sci.. 307.. 71G.. David C Jewitt.. From Kuiper Belt Object to Cometary Nucleus: The Missing Ultrared Matter.. 123 (2), s.. 1039–1049, 2001.. 1086/338692.. 1039J.. Masywne.. obiekty transneptunowe.. ) •.. 2002 MS.. Salacia.. 2003 AZ.. 84.. 2004 GV.. 2005 RN.. 43.. 2007 JJ.. Chaos.. 2004 XA.. 192.. 2010 KZ.. 39.. 2013 FZ.. Pogrubieniem zostały oznaczone.. plutoidy.. , czyli transneptunowe.. php?title=Dysk_rozproszony oldid=40326777.. Artykuły na medal.. Obiekty transneptunowe.. Bân-lâm-gú.. Cymraeg.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 00:23, 3 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Dysk_rozproszony
    Open archive

  • Title: Galaktyka Andromedy – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Współrzędne.. 00.. h.. 42.. 44,30.. ; +41°16'09,00".. Dane obserwacyjne (J2000).. Gwiazdozbiór.. Andromeda.. Typ.. SA(s)b.. Rektascensja.. 44,3.. Deklinacja.. +41° 16' 09".. Odległość.. 2,52.. mln ly.. (773.. kpc.. Przesunięcie ku czerwieni.. −0,001001.. Jasność obserwowana.. +4,36.. Rozmiary kątowe.. 178′ × 63′.. Wymiary.. 110 tys.. ly.. −20,0.. Masa.. 12,3×10.. ☉.. Satelity.. galaktyki.. M32.. M110.. Alternatywne oznaczenia.. M31, NGC 224, PGC 2557, UGC 454,.. MCG 7-2-16.. Multimedia w Wikimedia Commons.. (zwana również.. Messier 31.. M31.. NGC 224.. , a wcześniej także.. Wielką Mgławicą w Andromedzie.. spiralna.. , leżąca około 2,52 miliona.. gwiazdozbiorze.. Andromedy.. Do niedawna sądzono, że Galaktyka Andromedy jest największą galaktyką w.. Grupie Lokalnej.. , w skład której oprócz niej wchodzą również.. Galaktyka Trójkąta.. oraz około 50 mniejszych galaktyk.. Obecnie, na podstawie dokładniejszych obliczeń opartych na nowszych danych obserwacyjnych, uważa się, że Droga Mleczna zawiera więcej.. ciemnej materii.. i może być najmasywniejszym obiektem w grupie.. Wciąż jednak Galaktyka Andromedy zawiera znacznie więcej.. , a ostatnie obserwacje przy pomocy.. Teleskopu Spitzera.. pozwalają szacować ich liczbę na około.. bilion.. Galaktyka Andromedy jest największą i najjaśniejszą galaktyką nieba północnego.. Doskonale widać ją nawet przez małe lornetki.. Obserwacje można prowadzić także.. gołym okiem.. , niekiedy nawet na przedmieściach większych miast.. W obszarach izolowanych od oświetlenia widoczna jest jako niewielka mgiełka, jednak jej całkowita średnica kątowa przewyższa sześciokrotnie kątowe rozmiary.. Księżyca.. Nazwa galaktyki pochodzi od.. mitologicznej.. etiopskiej królewny.. Historia obserwacji.. Wyspowy wszechświat.. Pozagalaktyczne cefeidy.. 3.. Rola Galaktyki Andromedy.. Podstawowe informacje.. Struktura.. Cechy.. Satelity Galaktyki Andromedy.. Galaktyka Andromedy w kulturze masowej.. Pierwsze udokumentowane obserwacje Galaktyki Andromedy przeprowadził w 964 roku.. perski.. astronom.. Abd Al-Rahman Al Sufi.. , opisując ją jako.. małą chmurkę.. Jak twierdzi Richard Hickley Allen, Galaktyka Andromedy pojawiła się również na holenderskiej mapie nieba z około 1500 roku.. , jednak samej mapy jak dotąd nie odnaleziono.. Pierwszy opis obiektu bazujący na obserwacjach.. teleskopowych.. sporządził.. Simon Marius.. 15 grudnia 1612 roku.. Charles Messier.. , nieznający zapisków Al Sufiego, błędnie podał Mariusa jako odkrywcę Galaktyki Andromedy, dopisując ją do swojego.. katalogu.. 3 sierpnia 1764.. Całkowicie niezależnie od Al Sufiego i Mariusa, obiekt został odkryty jeszcze przez.. Giovanniego Batistę Hodiernę.. w 1654 oraz.. Ismaila Bouillauda.. w 1661.. W 1785 astronom.. William Herschel.. podał, w zgodzie z ówczesnym poglądem na.. mgławicowy.. charakter M31, że odległość do niej jest równa (nieprawidłowo) dwóm tysiącom odległości do.. Syriusza.. , czyli około 19 tysiącom lat świetlnych.. William Huggins.. spektroskopii.. , obserwując w 1864 widmo Galaktyki Andromedy zauważył, że różni się ono od widm gazowych mgławic i przypomina raczej widma znanych gwiazd.. Od tamtej pory zaczęto wierzyć, że M31 ma raczej – choć dziwną – naturę gwiazdową.. 20 sierpnia 1885 w Galaktyce Andromedy zaobserwowano wybuch.. supernowej.. (znanej jako.. S Andromedae.. lub SN 1885A), pierwszy i jak dotąd jedyny w tej galaktyce.. Ze względu na olbrzymią odległość do M31, o której ówcześni nie zdawali sobie sprawy, sklasyfikowano ją błędnie jako.. nową.. – zjawisko znacznie mniej spektakularne, ale powszechniejsze – i nazwano.. Nova 1885.. Maksimum swojej jasności, 6.. osiągnęła pomiędzy 17 a 20 sierpnia 1885, w lutym 1890 osłabła do 16.. Jej uważnym obserwatorem był.. Ernst Hartwig.. Obserwatorium Dorpat.. Estonii.. Wielka Mgławica w Andromedzie na fotografii Isaaca Robertsa.. Pierwsze fotografie Galaktyki Andromedy zostały wykonane w 1887 przez.. Isaaca Robertsa.. Dzięki wyjątkowo długiej.. ekspozycji.. , zdjęcia pozwoliły po raz pierwszy w historii ujrzeć spiralną strukturę M31.. Jednakże to odkrycie zostało zbagatelizowane.. Sugerując się powszechnym poglądem, że obiekt ten jest tylko.. mgławicą.. wewnątrz Drogi Mlecznej, Roberts uznał M31 za tworzący się system planetarny podobny do.. W 1912.. Vesto Slipher.. Lowell Observatory.. zmierzył, używając spektroskopii,.. prędkość radialną.. Otrzymał wartość 300 kilometrów na sekundę w kierunku.. Była to największa wówczas zmierzona prędkość.. Należy jednak zauważyć, że jest to prędkość względem Słońca, a nie Drogi Mlecznej – obie galaktyki zbliżają się do siebie z prędkością radialną trzykrotnie mniejszą.. W 1917.. Heber Curtis.. zaobserwował wybuch.. nowej.. w Galaktyce Andromedy.. Studiując zapis fotograficzny odkrył jeszcze 11 innych gwiazd nowych.. Zauważył, że były one średnio o 10 wielkości gwiazdowych mniejsze od tych, które obserwowano w Drodze Mlecznej.. Na tej podstawie oszacował odległość do M31 na około 500 tysięcy lat świetlnych.. Zdziwiony wynikami wysunął śmiałą hipotezę – nazwaną.. wyspowym wszechświatem.. – że obserwowane.. spiralne mgławice.. są w istocie innymi, niezależnymi galaktykami.. Odważna sugestia Curtisa odbiła się szerokim echem w środowisku astronomów.. 26 kwietnia 1920 Curtis i.. Harlow Shapley.. odbyli słynną.. Wielką Debatę.. , dotyczącą Drogi Mlecznej, mgławic spiralnych i rozmiarów.. Wszechświata.. Shapley był zdania, że nasza galaktyka jest jedyną a mgławice spiralne są jej częścią, co więcej, uważał, że stanowi ona cały Wszechświat.. Curtis natomiast, by dowieść swoich racji, pytał dlaczego.. przesunięcia dopplerowskie.. mgławic spiralnych są tak wielkie? Przedstawił również swoje obliczenia dotyczące gwiazd nowych w M31 oraz wykazał podobieństwo pomiędzy ciemnymi pasmami obserwowanymi w mgławicach spiralnych i obłokami pyłu odnajdywanymi w Drodze Mlecznej.. W 1923.. Edwin Hubble.. wykonał dokładne zdjęcia M31 przy użyciu największego wówczas, 2,5-.. metrowego.. teleskopu zwierciadlanego.. Szukając na nich gwiazd nowych, przypadkowo odnalazł na jednym z nich.. gwiazdę zmienną.. Zdjęcie, na którym ją zaznaczył, jest jedną z najbardziej znanych astronomicznych fotografii.. Odnajdując kolejne, zidentyfikował je jako.. cefeidy.. , co pozwoliło mu obliczyć odległość do Galaktyki Andromedy.. Wynik znacznie przewyższał rezultaty badań Hebera Curtisa.. Badania Hubble'a ostatecznie dowiodły, że M31 jest w rzeczywistości osobną, znacznie oddaloną od nas galaktyką.. Hubble jednak wówczas nie wiedział, że istnieją dwa typy cefeid.. – jego oszacowanie odległości okazało się jeszcze ponad dwukrotnie za małe.. Galaktyka Andromedy, najbliższa duża spiralna (choć nie najbliższa w ogóle), odgrywa znaczącą rolę w studiach nad galaktykami, naturą gwiazd i całego Wszechświata.. Większość zasłoniętych przez.. pył międzygwiazdowy.. obszarów Drogi Mlecznej można było poznać właśnie dzięki obserwacjom bardzo do niej podobnej Galaktyki Andromedy.. W 1943.. , analizując gwiazdy w centrum M31, był w stanie podzielić je na dwie populacje: młode wirujące w dysku (.. Typ I.. ), oraz stare czerwone w.. centralnym zgrubieniu.. (Typ II).. Używana przez Baadego nomenklatura szybko została przyjęta przez innych astronomów, także do opisu gwiazd w innych galaktykach.. Pierwsze radiowe mapy Galaktyki Andromedy zostały wykonane w latach 50.. XX w.. Johna Baldwina.. Cambridge Radio Astronomy Group.. Jądro M31 zostało skatalogowane jako 2C 56.. M31 jest jedną z niewielu galaktyk, których widma wykazują.. przesunięcie ku fioletowi.. Jej prędkość radialna względem Słońca równa jest około 300 km/s.. Po odliczeniu prędkości poruszania się.. wewnątrz Drogi Mlecznej, uzyskamy prędkość zbliżania się naszej Galaktyki i Galaktyki Andromedy – jest ona równa około 100 km/s.. Nie oznacza to jeszcze, że obie galaktyki na pewno zderzą się w odległej przyszłości, gdyż do tego.. styczna.. składowa.. wektora.. prędkości M31 musi być dostatecznie mała.. Precyzyjne pomiary wykonane przy użyciu.. Teleskopu Hubble'a.. wykluczyły w 2012 roku scenariusz, w którym galaktyki miały się minąć.. Galaktyka Andromedy jest zatem rzeczywiście na kursie kolizyjnym z Drogą Mleczną, a początek.. zderzenia.. nastąpi za około 3 miliardy lat.. Obie galaktyki najprawdopodobniej będą mieszać się przez kilka miliardów lat, a ostatecznie stworzą ogromną.. galaktykę eliptyczną.. Takie zderzenia są pospolite we Wszechświecie, możemy je obserwować również teraz (przykładem mogą być.. Galaktyki Czułki.. Pomimo szerokiej wiedzy, jaką naukowcy posiadają o Galaktyce Andromedy, określenie dokładnej odległości do niej zawsze stanowiło problem.. Kiedy w roku 1953 odkryto drugi, ciemniejszy typ cefeid (tzw.. gwiazdy typu W Virginis.. ), dystans oszacowany przez Edwina Hubble'a na ponad milion lat świetlnych został podwojony.. W latach 90.. XX wieku satelita.. Hipparcos.. określił tę odległość na 2,9 miliona lat świetlnych.. Jednak gdy później okazało się, że w przypadku bardzo odległych obiektów pomiary wykonane przy pomocy tego satelity często bywają zawyżone o około 10%, zasugerowano, że dystans do M31 może być mniejszy.. Rozwiązanie pojawiło się w 2005 roku, gdy grupa astronomów pod kierownictwem.. Ignasi Ribasa.. ogłosiła znalezienie w Galaktyce Andromedy.. układu zaćmieniowego dwóch gwiazd.. Układ oznaczony jako M31VJ00443799+4129236.. składa się z jasnych, gorących, błękitnych gwiazd typu 0 oraz B.. Badając okres zmienności (3,54969 dni), astronomowie mogli wyznaczyć rozmiary gwiazd.. Znając rozmiary i temperatury mogli wyznaczyć ich.. absolutne wielkości gwiazdowe.. Stąd możliwe było oszacowanie odległości do nich na 2,52 ± 0,14 milionów lat świetlnych.. Jest to obecnie przyjmowana wartość, zgadzająca się z wynikami obserwacji cefeid oraz pomiarami przeprowadzonymi przy pomocy satelity Hipparcos (po odliczeniu błędu).. Obecne oszacowania.. masy.. halo.. Galaktyki Andromedy, włącznie z.. ciemną materią.. dają wartość około 12,3×10.. , w porównaniu do 19×10.. dla Drogi Mlecznej.. Dlatego M31 może nie być, jak sądzono wcześniej, główną masą w.. , chociaż jest dużo większa od naszej Galaktyki i zawiera znacznie więcej  ...   nowych gwiazd.. Jest to nietypowe zjawisko w galaktykach eliptycznych.. W 2006 odkryto, że dziewięć z tych galaktyk leży w płaszczyźnie przechodzącej przez jądro M31.. Może to oznaczać, że jest to powszechna zasada tłumacząca ich pochodzenie i że również inne nie są porozrzucane w przestrzeni przypadkowo.. Nie jest do końca pewne, czy.. również jest satelitą Galaktyki Andromedy.. Jeśli tak, byłaby największą z nich.. Galaktyka Andromedy została wykorzystana w wielu utworach.. science-fiction.. , zwykle jako miejsce z którego pochodzą atakujący Drogę Mleczną kosmici.. Przykładowo w odcinku serialu.. Star Trek.. z 1968.. By Any Other Name.. Pod jakimkolwiek innym imieniem) statek kosmiczny.. Enterprise.. zostaje porwany przez Kelvan – obcych z Galaktyki Andromedy.. Podobny motyw pojawił się także w serialu.. Blake's 7.. W jednym z odcinków statek głównego bohatera stoczył bitwę z najeźdźcami przybywającymi z Andromedy.. Galaktyka pojawiła się także w.. Andromedzie.. Gene'a Roddenberry'ego.. , gdzie stanowi część świata, w którym rozgrywa się fabuła serialu.. Zgodnie z.. Superman: Birthright.. Marka Waida.. jest ona także miejscem pochodzenia jednej z głównych postaci współczesnej popkultury.. Superman.. miał przybyć na Ziemię z.. Kryptonu.. – planety okrążającej gwiazdę M3 w Galaktyce Andromedy.. Andromeda odgrywa ważną rolę także w serialu.. A for Andromeda.. (ang.. A jak Andromeda) – jest miejscem, z którego pochodzą służące do skonstruowania.. superkomputera.. sygnały radiowe.. Serial osiągnął sukces i wyprodukowano także drugą jego serię –.. The Andromeda Breaktrough.. Przełom Andromedy).. Nawiązania do Galaktyki Andromedy pojawiły się także m.. w jednym z epizodów.. Doctor Who.. Latającym cyrku Monty Pythona.. Galaktyka inspirowała też twórców literatury.. Przykładowo w 1957.. radziecki.. pisarz.. Iwan Jefriemow.. napisał powieść.. Tumannost Andromedy.. ros.. Mgławica Andromedy), natomiast.. Michael Crichton.. jest autorem.. The Andromeda Strain.. Według opowiadania.. Colina Wilsona.. The Return of the Lloigor.. z 1969 roku, umieszczonego w konwencji.. Mitów Cthulhu.. z Galaktyki Andromedy przybyli.. Lloigorowie.. – istoty, które stworzyły człowieka.. Galaktyka Andromedy występuje również w powieści.. Colina Cappa.. Formy Chaosu.. , jako miejsce skąd przybywaja Obcy i dokąd podąży na końcu powieści główny bohater.. – najjaśniejsza.. chmura gwiazd.. Katalog Messiera.. New General Catalogue.. Zderzenie Galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną.. 1,2.. 1,3.. 1,4.. 1,5.. 1,6.. Nasa/Ipac Extragalactic Database.. Ignasi Ribas, Carme Jordi, Francesc Vilardell, Edward L.. Fitzpatrick i inni.. First Determination of the Distance and Fundamental Properties of an Eclipsing Binary in the Andromeda Galaxy.. „Astrophysical Journal”.. Grudzień 2005.. nr 635.. L37–L40.. 3,4.. 3,5.. 3,6.. na stronach SEDS.. SEDS podaje 178′ × 63′ twierdząc, że są to najodpowiedniejsze liczby.. Zauważa jednak, że w NED stoi 190′ × 60′.. odległość_w_.. / 3,26 = odległość_w_.. parsekach.. Określenie.. Mgławica Andromedy.. pochodzi z czasów, gdy nie znano natury Galaktyki Andromedy.. Obecnie jest ono błędne.. Dokumentując swoje obserwacje z 964,.. zaznaczył, że Galaktyka Andromedy była powszechnie znana w.. Persji.. co najmniej od 905 roku.. Richard Hickley Allen,.. Star Names, Their Lore and Meaning.. , Dover Publication, Nowy Jork, 1963.. On the Construction of the Heavens.. Philosophical Transactions of the Royal Society of London.. , 75: 213–266.. 1785.. On the Spectra of Some of the Nebulae.. , 154: 437–444.. 1864.. Isaac Roberts.. A Selection of Photographs of Stars, Star-clusters and Nebulae.. , cz.. London: The Universal Press.. The Radial Velocity of the Andromeda Nebula.. Lowell Observatory Bulletin.. 1: 2.. 56–2.. 57.. Novae in Spiral Nebulae and the Island Universe Theory.. Publications of the Astronomical Society of the Pacific.. 100: 6 stycznia 1918.. The Shapley – Curtis Debate in 1920.. oraz powiązane dokumenty na stronach.. Astronomy Picture of the Day.. , z dnia 6 kwietnia 1996.. A spiral nebula as a stellar system, Messier 31.. Astrophysical Journal.. 69: 103–158.. 1929.. Odkrył to.. The Resolution of Messier 32, NGC 205, and the Central Region of the Andromeda Nebula.. 100: 137.. NASA's Hubble Shows Milky Way is Destined for Head-on Collision with Andromeda Galaxy.. HubbleSite News Center, 2012-05-31.. [dostęp 2012-06-01].. Dr John Dubinski,.. University of Toronto.. A Collision Between The Milky Way And The Andromeda Galaxy.. Położenie M31VJ00443799+4129236 to: Ra.. 00h 44m 37,99s, Dec.. +41° 29′ 23,6″.. N.. Evans M.. Wilkinson,.. The mass of the Andromeda galaxy.. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.. 316, strony 929–942.. Patrick Moore,.. Oxford Astronomy Encyclopedia.. , Oxford University Press, Nowy Jork, 2002.. ISBN 0-19-521833-7.. Liller, B.. Mayer,.. The Rate of Nova Production in the Galaxy.. Publications Astronomical Society of the Pacific.. 99, 606–609.. Lipiec 1987.. Solstation.. com Wyniki badań Galaktyki Andromedy.. w serwisie SEDS.. org (Revised NGC and IC Catalog).. L.. Beaton, E.. Athanassoula, S.. R.. Majewski, P.. Guhathakurta, M.. Skrutskie, R.. Patterson, M.. Bureau,.. Unveiling the Boxy Bulge and Bar of the Andromeda Spiral Galaxy.. Astrophysical Journal Letters.. Chapman, R.. Ibata, G.. Lewis, A.. Ferguson, M.. Irwin, A.. McConnachie, N.. Tanvir,.. A kinematically selected, metal-poor spheroid in the outskirts of M31.. UC Santa Cruz,.. Astronomers Find Evidence of an Extreme Warp in the Stellar Disk of the Andromeda Galaxy.. 9 stycznia 2001.. V.. Rubin, W.. K.. Ford,.. Rotation of the Andromeda Nebula from a Spectroscopic Survey of Emission.. 159: 379.. H.. Arp,.. Andromeda Nebula from a Spectroscopic Survey of Emission.. 139: 1045.. 1964.. Braun,.. The distribution and kinematics of neutral gas, HI region in M31.. 372, część 1, strony 54–66.. Esa Science News,.. ISO unveils the hidden rings of Andromeda.. 14 października 1998.. Kalirai, K.. Gilbert, P.. Guhathakurta, S.. Majewski, J.. Ostheimer, R.. Rich, M.. Cooper, D.. Reitzel, R.. Patterson,.. The Metal-Poor Halo of the Andromeda Spiral Galaxy (M31).. Bullock, K.. V.. Johnston,.. Tracing Galaxy Formation with Stellar Halos I: Methods.. 635: 931–949.. Hubble news desk STScI-1993-18,.. Hubble Space Telescope Finds a Double Nucleus in the Andromeda Galaxy.. 20 czerwca 1993.. Barnard, U.. Kolb, J.. P.. Osborne,.. Timing the bright X-ray population of the core of M31 with XMM-Newton.. , A A.. Sierpień 2005.. Czarna dziura w M31 - słaba i nieprzewidywalna.. Obudziła się czarna dziura w Andromedzie.. P.. Barmby, J.. Huchra.. M31 Globular Clusters in the Hubble Space Telescope Archive.. Cluster Detection and Completeness.. 122: 2458–2468.. 2001.. Hubble news desk STSci-1996-11,.. Hubble Spies Globular Cluster in Neighboring Galaxy.. 24 kwietnia 1996.. G.. Meylan, A.. Sarajedini, P.. Jablonka, S.. G.. Djorgovski, T.. Bridges, R.. M.. Rich,.. Mayal II = G1 in M31 – Giant Globular Cluster or Core of a Dwarf Elliptical Galaxy?.. 122: 830–841.. A.. Huxor, N.. Tanvir, M.. Irwin, R.. Ibata,.. A new population of extended, luminous, star clusters in the halo of M31.. 360: 993–1006.. Przynależność wielce prawdopodobna, ale niepotwierdzona.. Bekki, W.. Couch, M.. Drinkwater, M.. D.. Gregg,.. A New Formation Model for M32: A Threshed Early-type Spiral?.. 557: L39–L42.. Ibata, M.. Irwin, G.. Ferguson, N.. A giant stream of metal-rich stars in the halo of the galaxy M31.. 412(6842): 49–52.. 5 lipca 2001.. Koch, E.. K.. Grebel,.. The Anisotropic Distribution of M 31 Satellite Galaxies: A Polar Great Plane of Early-Type Companions.. Astronomical Journal.. 131: 1405–1415.. M31 większa niż przypuszczano.. w bazie.. SIMBAD.. Messier 31 w SEDS.. Astronomy Picture of the Day:.. 17 października 1998.. 18 lipca 2004.. 22 grudnia 2005.. Gromady Kuliste w M31.. Galaktyka Andromedy na stronach SolStation.. Encyklopedii Astrobiologii, Astronomii i Astronautyki.. Ker Than,.. Strange Setup: Andromeda's Satellite Galaxies All Lined Up.. Symulacja zderzenia Galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną.. … •.. Poprzedni obiekt.. Następny obiekt.. • ….. NGC 221.. NGC 222.. NGC 223.. NGC 225.. NGC 226.. NGC 227.. M1.. M2.. M3.. M4.. M5.. M6.. M7.. M8.. M9.. M10.. M11.. M12.. M13.. M14.. M15.. M16.. M17.. M18.. M19.. M20.. M21.. M22.. M23.. M24.. M25.. M26.. M27.. M28.. M29.. M30.. M33.. M34.. M35.. M36.. M37.. M38.. M39.. M40.. M41.. M42.. M43.. M44.. M45.. M46.. M47.. M48.. M49.. M50.. M51.. M52.. M53.. M54.. M55.. M56.. M57.. M58.. M59.. M60.. M61.. M62.. M63.. M64.. M65.. M66.. M67.. M68.. M69.. M70.. M71.. M72.. M73.. M74.. M75.. M76.. M77.. M78.. M79.. M80.. M81.. M82.. M83.. M84.. M85.. M86.. M87.. M88.. M89.. M90.. M91.. M92.. M93.. M94.. M95.. M96.. M97.. M98.. M99.. M100.. M101.. M102.. M103.. M104.. M105.. M106.. M107.. M108.. M109.. Andromeda XI.. Andromeda XII.. Andromeda XIII.. Andromeda XIV.. Andromeda XV.. Andromeda XVI.. Andromeda XVII.. Andromeda XIX.. Andromeda XX.. Andromeda XXI.. Andromeda XXII.. Andromeda XXIII.. Andromeda XXIV.. Andromeda XXV.. Andromeda XXVI.. Andromeda XXVII.. Andromeda XXIX.. Messier 32.. Messier 110.. PegDIG.. Inne obiekty.. gromada kulista.. supernowa.. php?title=Galaktyka_Andromedy oldid=40304520.. Gwiazdozbiór Andromedy.. Corsu.. Basa Jawa.. مصرى.. ماز رونی.. Монгол.. Саха тыла.. Seeltersk.. Srpskohrvatski / српскохрватски.. Winaray.. Yorùbá.. Žemaitėška.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 18:35, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Galaktyka_Andromedy
    Open archive

  • Title: Głębokie Pole Hubble’a – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Głębokie pole Hubble'a (Hubble Deep Field).. Niestety, Twoja przeglądarka ma wyłączoną obsługę JavaScript lub nie wspiera odtwarzania.. Możesz.. pobrać plik.. pobrać odtwarzacz.. pozwalający oglądać wideo w przeglądarce.. Zdjęcie.. HDF.. wykonane przez.. Kosmiczny Teleskop Spitzera.. Głębokie Pole Hubble'a.. Hubble Deep Field.. , w skrócie.. ) – obraz niewielkiego, z pozoru pustego, obszaru w.. Wielkiej Niedźwiedzicy.. , bazujący na serii obserwacji.. Kosmicznym Teleskopem Hubble'a.. Zdjęcie jest złożeniem 342 osobnych ekspozycji wykonywanych przy pomocy.. Wide Field and Planetary Camera 2.. przez dziesięć kolejnych dni, pomiędzy 18 grudnia a 28 grudnia 1995 r.. Sfotografowany obszar ma rozmiary kątowe zaledwie 144" - mniej więcej tyle, ile średnica piłki tenisowej widziana z odległości stu.. metrów.. Pole jest tak małe, że w jego obrębie leży jedynie kilka.. Dlatego też niemal wszystkie obiekty z około 3 tysięcy znajdujących się na zdjęciu to.. Niektóre z nich to najmłodsze i najbardziej odległe ze wszystkich dotychczas poznanych.. Przez wykrycie tak wielkiej liczby młodych galaktyk, HDF stało się czołowym źródłem w badaniach nad wczesnym.. Wszechświatem.. oraz ilustrującym prace dotyczące teorii jego powstania – od czasu, gdy zostało zrobione, pojawiło się w odniesieniach niemal czterystu prac naukowych.. Trzy lata po wykonaniu HDF powstała podobna fotografia,.. Głębokie Południowe Pole Hubble'a.. , ukazująca mały fragment nieba południowego.. Porównanie obu zdjęć ukazało podobieństwa tych obszarów i umocniło przekonanie o prawdziwości.. zasady kosmologicznej.. mówiącej, że struktura Wszechświata jest.. jednorodna.. oraz że.. nie znajduje się w wyróżnionym, specyficznym miejscu.. W 2004 r.. wykonano jeszcze głębsze zdjęcie, znane jako.. Ultragłębokie Pole Hubble'a.. Powstało ono z połączenia obrazów z trwających 11 dni obserwacji.. Do sierpnia 2009 r.. było to najdalej sięgające astronomiczne zdjęcie, jakie kiedykolwiek wykonano w.. świetle widzialnym.. W 2009 r.. astronomowie użyli Teleskopu Hubble’a do obserwacji w bliskiej podczerwieni.. Łączny czas ekspozycji wynosił 173 tysiące sekund w ciągu czterech dni.. Teleskop Hubble’a uzyskał, dzięki zdjęciom wykonanym w podczerwieni, obraz najbardziej odległych zakątków Wszechświata.. Obserwowano ten sam obszar nieba, co w bardzo Głębokim Polu Hubble’a (Hubble Ultra Deep Field), wykonanym w roku 2004 zdjęciu najdalej widocznych galaktyk w świetle widzialnym.. Nowa kamera Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, kamera szerokiego pola (.. Wide Field Camera 3.. – WFC3) pracuje w zakresie bliskiej podczerwieni, dzięki czemu może sięgnąć jeszcze głębiej w przestrzeń niż w 1994 r.. Najsłabsze i najbardziej czerwone obiekty na zdjęciu okazały się galaktykami uformowanymi zaledwie 600 milionów lat po Wielkim Wybuchu.. Historia i idea.. Wybór fragmentu nieba.. Obserwacje.. Przetwarzanie danych.. Zawartość głębokiego pola.. Wyniki naukowe.. Późniejsze obserwacje.. Bibliografia.. Korekta układów optycznych podczas misji naprawczej w 1993 dała możliwość obserwacji najdalszych obiektów we.. Wszechświecie.. Jednym z kluczowych celów twórców.. było wykorzystanie jego wielkich możliwości optycznych do poznania odległych.. galaktyk.. w stopniu nieosiągalnym dla teleskopów pracujących na powierzchni.. Położony na orbicie Teleskop Hubble'a unika.. poświaty.. oraz ograniczeń atmosfery w przepuszczalności.. promieniowania.. (do Ziemi dociera jedynie.. światło widzialne.. , część zakresu.. promieniowania podczerwonego.. oraz szersze pasmo.. fal radiowych.. Ponieważ światło z najbardziej odległych galaktyk potrzebuje miliardów lat by dotrzeć do nas, widzimy je takimi, jakie były miliardy lat temu – dlatego ich obserwacje pozwalają lepiej zrozumieć ich naturę i proces ewolucji całego.. Mimo że wystrzelony w 1990 r.. Teleskop Hubble'a posiadał znaczną wadę optyczną, mógł być używany do obserwacji znacznie bardziej odległych obiektów, niż to było możliwe z Ziemi.. Gdy w grudniu 1993 r.. , dzięki misji naprawczej.. STS-61.. , poprawiono układ optyczny Hubble'a, zwiększyła się jego zdolność rozdzielcza oraz rozszerzył zakres możliwych obserwacji na wyjątkowo odległe i słabo widoczne galaktyki.. Bardzo szybko zauważono przez to ogromne różnice pomiędzy starymi galaktykami, znajdującymi się w naszym pobliżu, a tymi położonymi najdalej – najmłodszymi.. Zwykle około 10% czasu pracy Teleskopu Hubble'a, zwane.. Director's Discretionary Time.. (DD), jest przydzielane w drodze konkursu.. astronomom.. , którzy przedstawiają najciekawsze pomysły, jak choćby spektakularne wybuchy.. supernowych.. Gdy tylko potwierdzono, że misja korekcyjna zakończyła się pełnym sukcesem, w 1995.. Robert Williams.. , ówczesny dyrektor.. , zdecydował poświęcić fragment swego czasu DD na obserwacje odległych galaktyk.. Postanowiono wybrać ustawienie Teleskopu na typowy fragment nieba, używając kamery.. WFPC2.. oraz kilku różnych filtrów optycznych.. Pomysł wywołał duże zainteresowanie i szybko zawiązano grupę mającą wesprzeć projekt.. Obszar HDF jest zaznaczony w centrum zdjęcia.. Obszar nieba, który miał zostać wybrany do sfotografowania, musiał spełniać kilka kryteriów.. Powinien znajdować się w dużych szerokościach galaktycznych, gdyż im dalej od płaszczyzny.. dysku.. , tym mniej pochłaniającej światło.. materii międzygwiezdnej.. , uniemożliwiającej obserwacje najdalszych.. Obszar nie powinien zawierać żadnych znanych źródeł.. światła widzialnego.. (takich jak.. gwiazdy.. ), jak również.. o innych.. długościach fal.. (takich jak na przykład.. obszary H I.. emitujące.. promieniowanie podczerwone.. ), aby móc później studiować obraz w największym możliwym zakresie.. Te kryteria znacznie ograniczyły wybór odpowiedniego fragmentu nieba.. Potem zredukowano go jeszcze decydując, że należy wybrać obszar znajdujący się w.. ciągłym zasięgu widzenia.. Teleskopu (.. continuous viewing zone.. , w skrócie CVZ), czyli taki, który w trakcie obserwacji nie może być zasłonięty przez Ziemię lub.. Postanowiono wybrać jeden z CVZ nieba północnego by mieć możliwość wspomagania badań teleskopami naziemnymi, liczniejszymi niż na południowej półkuli, takimi jak.. teleskopy Kecka.. Very Large Array.. Tylko dwadzieścia niewielkich obszarów nieba spełniało wszystkie te kryteria.. Wybrano z nich optymalne trzy, wszystkie w obrębie.. gwiazdozbioru.. Końcowe pomiary wyeliminowały dodatkowo jeden z  ...   blisko 400 dużych prac i mniejszych opracowań bazujących na HDF, lub cytujących pierwotne spostrzeżenia.. Roberta Williamsa.. Jednym z najważniejszych odkryć było odkrycie wielkiej liczby galaktyk z dużymi.. przesunięciami ku czerwieni.. W wyniku rozszerzania się.. , odleglejsze obiekty oddalają się od Ziemi szybciej, co jest znane jako.. Prawo Hubble'a.. Wyraźny wpływ na światło z najdalszych galaktyk ma.. efekt Dopplera.. , co oznacza, że wszelkie.. promieniowanie.. jakie od nich odbieramy „czerwienieje”.. Do czasu wykonania HDF znano głównie.. kwazary.. z dużymi przesunięciami dopplerowskimi, natomiast galaktyk z.. przesunięciem ku czerwieni.. większym niż 1 odkryto bardzo niewiele.. Tymczasem w Głębokim Polu Hubble'a zauważono wiele galaktyk ze współczynnikiem przesunięcia kilkukrotnie większym, co niektórym z nich daje odległość około 12 miliardów.. od Ziemi.. HDF pokazuje, że młody Wszechświat zawierał znacznie mniej galaktyk eliptycznych, niż obecnie.. Najbardziej odległe obiekty Pola (najmłodsze) to głównie.. galaktyki nieregularne.. , spiralne i.. układy zderzające się.. Rozszerzający się Wszechświat w przeszłości był ciaśniejszy, galaktyki znajdowały się bliżej siebie i częściej się zderzały.. Uważa się, że ogromne eliptyczne galaktyki powstają właśnie podczas kolizji innych galaktyk.. Bogactwo galaktyk w różnym wieku i tym samym stopniu rozwoju pozwoliło astronomom potwierdzać stare teorie i konstruować nowe na temat zmian tempa powstawania gwiazd na przestrzeni miliardów lat istnienia Wszechświata.. Badając HDF pod tym względem, astronomowie oszacowali, że szybkość formowania się była największa około 8 do 10 miliardów lat temu, a od tej pory proces spowolnił około dziesięciokrotnie.. Kolejną istotną konsekwencją publikacji HDF było zauważenie bardzo niewielu gwiazd na pierwszym planie.. Od lat astronomowie zastanawiali się nad rozwiązaniem zagadki.. niewykrywalnej, ale jak wynika z obserwacji, stanowiącej około 90% masy całego Wszechświata.. Jedna z teorii mówiła, że ciemna materia może składać się z tzw.. MACHO.. – słabych, ale masywnych obiektów takich jak.. czerwone karły.. lub planety w zewnętrznych częściach galaktyk.. Jednak HDF pokazało, że nie ma tam wielu takich ciał.. wyglądając bardzo podobnie do HDF, demonstruje.. zasadę kosmologiczną.. Najmniejsze, najbardziej czerwone obiekty to jedne z najodleglejszych dotychczas zaobserwowanych w świetle widzialnym galaktyk.. HDF jest kamieniem milowym w kosmologii obserwacyjnej.. Od 1995 ten sam obszar jest obserwowany przez wiele naziemnych teleskopów jak również przez inne teleskopy kosmiczne, na różnych, szerszych zakresach fal.. Sporo obiektów z dużymi przesunięciami dopplerowskimi w obszarze HDF odkrywano również z Ziemi, na przykład przy pomocy.. Teleskopu Jamesa Clerka Maxwella.. Jeśli przesunięcie danego obiektu jest naprawdę duże, to znaczy że jego.. mocno zbliżyło się do.. i po prostu nie mógł być obserwowany przez Teleskop Hubble'a, który pracował w świetle widzialnym.. Dlatego do detekcji takich ciał w obszarze HDF wykorzystywano później inne teleskopy, pracujące na dłuższych falach.. Ważne kosmiczne obserwacje HDF przeprowadzono przy pomocy.. teleskopu rentgenowskiego Chandra.. Infrared Space Observatory.. Chandra znalazł sześć silnych źródeł promieniowania X w Polu, są to: trzy galaktyki eliptyczne, galaktyka spiralna, aktywne jądro galaktyczne oraz wyjątkowo czerwony obiekt, wydający się być odległą galaktyką zawierającą duże ilości absorbującego błękit pyłu.. Wszystkie związane są z trzema galaktykami eliptycznymi.. Wyniki drugich z tych obserwacji, teleskopem ISO (Infrared Space Observatory), wykazały.. emisję promieniowania.. podczerwonego wśród 13 galaktyk ze zdjęć w świetle widzialnym.. Sugeruje to obecność dużych ilości gazu odpowiedzialnego za intensywne powstawanie gwiazd.. Obserwacje naziemne, przy użyciu teleskopów radiowych.. , odnalazły siedem.. radioźródeł.. w Głębokim Polu – wszystkie odpowiadają galaktykom znalezionym na zdjęciach w świetle widzialnym.. W 1998 r.. powstało kolejne, tego samego typu zdjęcie co HDF, ale fotografujące południowe niebo.. Stąd nazwane zostało.. Głębokim Południowym Polem Hubble'a.. Hubble Deep Field South.. , w skrócie HDF-South, lub HDFS).. Stworzone przy użyciu podobnych metod, HDFS bardzo przypomina oryginalne HDF, co umacnia.. , która mówi, że Wszechświat jest jednorodny w wielkich skalach.. Sześć lat później, w 2004 r.. , wykonano.. Hubble Ultra Deep Field.. ), które przez wydłużony czas ekspozycji sięga w kosmos jeszcze głębiej.. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba.. – planowane obserwatorium kosmiczne, mające zastąpić.. Teleskop Hubble'a.. Głębokie pola Chandry.. Ogromnie Wielki Teleskop Europejski.. – projekt olbrzymiego naziemnego obserwatorium.. Bardzo Duży Teleskop.. Hubble's deepest view of Universe unveils never-before-seen galaxies.. The Hubble Deep Field - coordinates.. The Hubble Deep Field: Observations, Data Reduction, and Galaxy Photometry.. Brad Hansen,.. Observational signatures of old white dwarfs.. , 19th Texas Symposium on Relativistic Astrophysics and Cosmology, J.. Paul, T.. Montmerle, E.. Aubourg.. Grudzień 1998.. Summary Of Key Findings From The Hubble Deep Field.. Connolly, A.. Szalay, M.. Dickinson, M.. Subbarao, R.. Brunner,.. The Evolution of the Global Star Formation History as Measured from the Hubble Deep Field.. 486, strona L11.. Wrzesień 1997.. Hornschemeier,.. X-Ray Sources in the Hubble Deep Field Detected by Chandra.. , numer 541, strony 49-53.. Wrzesień 2000.. The Hubble Deep Field: Observations, data reduction, and galaxy photometry.. , 112, strona 1335, Październik 1996.. Henry Ferguson,.. The Hubble Deep Fields.. , Astronomical Data Analysis Software and Systems IX, ASP Conference Proceedings, 216, N.. Manset, C.. Veillet, D.. Crabtree (eds).. Astronomical Society of the Pacific, strona 395,.. ISBN 1-58381-047-1.. Podsumowanie wyników naukowych HDF.. Oryginalna notatka prasowa NASA.. Informacja o HDF na stronach ESA.. Spis najważniejszych odkryć dokonanych przy użyciu HDF.. The most important image ever taken.. – krótki film edukacyjno-dokumentalny na temat HDF.. php?title=Głębokie_Pole_Hubble’a oldid=40326948.. Kosmiczny Teleskop Hubble'a.. Kosmologia.. Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 00:31, 3 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/G%C5%82%C4%99bokie_Pole_Hubble%E2%80%99a
    Open archive





  • Archived pages: 2198