www.archive-org-2014.com » ORG » W » WIKIPEDIA

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".

    Archived pages: 2198 . Archive date: 2014-09.

  • Title: Odmieniec jaskiniowy – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Odmieniec jaskiniowy.. Proteus anguinus.. [1].. Laurenti.. , 1768.. Systematyka.. Domena.. eukarionty.. Królestwo.. zwierzęta.. Typ.. strunowce.. Podtyp.. kręgowce.. Gromada.. płazy.. Rząd.. płazy ogoniaste.. Podrząd.. Salamandroidea.. Rodzina.. odmieńcowate.. Rodzaj.. Proteus.. Laurenti, 1768.. Gatunek.. odmieniec jaskiniowy.. Synonimy.. Siren anguina.. (Shaw, 1802).. Podgatunki.. P.. anguinus anguinus.. anguinus parkelj.. Kategoria zagrożenia (.. CKGZ.. [2].. narażony na wyginięcie.. Zasięg występowania.. Systematyka w Wikispecies.. Multimedia w Wikimedia Commons.. ) –.. gatunek.. ślepego.. płaza ogoniastego.. z rodziny.. odmieńcowatych.. Endemit.. podziemnych wód jaskiń.. krasowych.. Gór Dynarskich.. na południu.. Europy.. Zamieszkuje podziemne wody płynące tego rozległego obszaru wapiennego, w tym basenu rzeki.. Socza.. w okolicy.. Triestu.. we.. Włoszech.. , południową.. Słowenię.. , południowy zachód.. Chorwacji.. Hercegowinę.. [3].. Należy do.. monotypowego.. rodzaju.. , a także jest jedynym europejskim przedstawicielem.. rodziny.. , jak również jedynym wyłącznie.. stygobiontycznym.. strunowcem.. na tym kontynencie.. W języku angielskim, chorwackim i słoweńskim okazjonalnie nazywa się go „ludzką rybą” z powodu koloru skóry charakterystycznego dla ludności rasy białej.. W angielskim stosuje się też terminy.. cave salamander.. white salamander.. (odpowiednio: salamandra jaskiniowa i biała).. [4].. W Słowenii płaza tego określa się też nazwą.. močeril.. , którą tłumaczy się jako „kopiącego w wilgoci”.. [5].. Zwierzę znane jest głównie ze swych przystosowań do życia w kompletnej ciemności swego podziemnego siedliska.. Jego.. oczy.. nie rozwijają się, pozostaje on ślepy.. W zamian za to inne.. zmysły.. , zwłaszcza.. węch.. słuch.. , uległy wyostrzeniu.. Brakuje mu także zauważalnej pigmentacji skóry.. W przeciwieństwie do większości płazów prowadzi całkowicie wodny tryb życia.. W wodzie je, śpi i rozmnaża się.. Jego przednie kończyny kończą się trzema palcami, tylne zaś tylko dwoma.. Występuje u niego.. neotenia.. Osobniki dojrzałe zachowują cechy.. larwalne.. , jak.. skrzela.. zewnętrzne.. [6].. , podobnie jak amerykański.. aksolotl.. odmieniec amerykański.. Spis treści.. 1.. Budowa ciała.. 1.. Morfologia.. 2.. Mózg.. 3.. Narządy zmysłów.. Fotoreceptory.. Chemoreceptory.. Mechano- i elektroreceptory.. 4.. Układ pokarmowy.. 2.. Rozmnażanie i behawior.. 3.. Występowanie.. 4.. Taksonomia.. Czarny odmieniec.. 5.. Historia badań.. 6.. Zagrożenia i ochrona.. 7.. W kulturze.. 8.. Przypisy.. [.. edytuj.. |.. edytuj kod.. ].. Wężowate ciało tego zwierzęcia osiąga zwykle 20–30 cm długości, aczkolwiek niektóre osobniki osiągają nawet 40 cm.. [7].. Masa ciała wynosi 15-20 g.. [8].. Cylindryczny, jednorodnie gruby tułów wykazuje segmentację z regularnymi bruzdami na granicach.. miomerów.. Względnie gruby ogon, spłaszczony bocznie, otacza cienka płetwa.. Małe i cienkie kończyny wykazują zredukowaną liczbę palców: przednie zamiast zwykle spotykanych czterech kończą się jedynie trzema, tylne zaś dysponują tylko dwoma, podczas gdy należałoby spodziewać się pięciu.. Ciało pokrywa cienka.. skóra.. zawierająca bardzo małą ilość.. pigmentu.. ryboflawiny.. [9].. Nadaje to powłoce ciała barwę żółtawobiałą do różowej.. Narządy wewnętrzne przeświecają przez brzuszną jej część.. Podobieństwo koloru płaza do zabarwienia skóry człowieka rasy białej odbija się w nazwie „ludzkiej ryby” stosowanej na określenie zwierzęcia w kilku językach.. Jednakże jego skóra dysponuje zdolnością do produkcji.. melaniny.. Wystawiona na światło stopniowo ciemnieje.. Niekiedy larwy także są zabarwione.. Gruszkokształtna głowa kończy się krótkim, grzbietowo-brzusznie spłaszczonym pyskiem.. Mały otwór gębowy kryje małe ząbki tworzące.. sito.. dla zatrzymywania większych kawałków w ustach.. Nozdrza są tak małe, że wręcz niezauważalne, lokują się bocznie od końca pyska.. Uwstecznione.. przykrywa warstwa skóry.. Płaz prowadzi wymianę gazową dzięki skrzelom zewnętrznym tworzącym 2 rozgałęzione pęczki z tyłu głowy.. Mózg odmieńca przypomina typowy płazi.. mózg.. spotykany choćby u rodzaju.. Necturus.. Jest tylko trochę bardziej wydłużony i, co ma związek z rozwojem regionów odpowiedzialnych za węch i smak, położony bardziej ku tyłowi w obrębie.. czaszki.. Z drugiej strony.. międzymózgowie.. śródmózgowie.. są kiepsko rozwinięte.. [10].. Zwierzęta zamieszkujące.. jaskinie.. , wśród wielu innych adaptacji, wykształciły i wyostrzyły inne, niż.. wzrok.. , by lepiej orientować się w permanentnej ciemności i zaadaptować do tego siedliska.. [11].. zachowały wrażliwość na światło.. [12].. Configliachi i Rusconi wykazali już w 1821, że trzymane w ciemnym pojemniku płazy trzymały się dna, zachowując się cicho, po odkryciu pojemnika zaczynały się natomiast nagle żywiej ruszać.. Poszukiwały zawsze najciemniejszej części zbiornika.. [13].. Oczy leżą głęboko, pod.. skórą właściwą.. i rzadko udaje się je dostrzec, chyba że u młodszych osobników dorosłych.. Jednakże już w XIX wieku odnotowano pewną przezroczystość pokrywającej je skóry.. Wysunięto dwie hipotezy mające wyjaśniać uwsteczneinie oczu odmieńca.. Wedle pierwszej jest to skutek adaptacji do środowiska jaskiń.. Druga traktuje nierodozwinięte oczy jako cechę związaną z neotenią płaza, zachowującego pewne cechy larwalne.. Jednakże larwy mają normalne oczy, szybko przestające się rozwijać, po czym ulegające regresji.. Regiony odpowiedzialne za ich tworzenie, rozwijające się dużo wolniej, niż choćby u blisko spokrewnionego rodzaju.. , uwidaczniają się, gdy ektoblast dzieli się na epiblast i neuroblast.. Fragment.. grzebienia nerwowego.. pojawia ię tam w stadium.. neuruli.. , kiedy zarodek ma 6-7 mm i liczy sobie od 30 do 45 dni.. Pęcherzyk oczny uwypukla się z części.. tuby nerwowej.. odpowiadajcej.. przodomózgowiu.. pod koniec okresu.. neurulacji.. , czyli między 45 a 50 dniem.. Wtedy też, u mierzącego 7-8 mm zarodka tworzy się głowa.. U 50-55-dniowego embrionu, mierzącego od 8 do 9 mm wspomniane pęcherzyki powiększają się i pokrywają.. ektodermą.. U liczącego sobie 10-11 mm odmieńca z naskórka rozwija się.. płytka soczewki.. , a pęcherzyk oczny staje się.. kubkiem ocznym.. Przypada to na 60-70 dzień rozwoju.. W 70-80 dniu, gdy zarodek osiąga 11-13 mm i tworzą się zawiązki przednich kończyn, warstwa komórek odpowiadająca.. siatkówce.. ulega powtórnemu pofałdowaniu.. Kolejne 10 dni obejmuje utworzenie pęcherzyka z ektodermy o obwodowym położeniu jąder komórkowych z oddzielonej od ektodermy pokrywającej ciało.. soczewki.. u mierzącego między 13 a 15 mm płaza.. W czasie 90-100 dni dochodzi już do różnicowania się i.. nerwu wzrokowego.. i organizacji siatkówki, natomiast ektoderma.. rogówki.. redukuje się do dwóch warstw komórek.. Gdy pojawiają się palce kończyn przednich, daje się założyć wewnętrzna warstwa siatkówki złożona z komórek zwojowych(100-110 dzień, długość zarodka 17-18 mm).. W porównaniu z innymi płazami, jak.. Euproctus.. Pleurodeles.. Ambystoma.. , tempo różnicowania się soczewki w porównaniu z siatkówką jest niższe.. Niedługo przed wylęganiem się jaja, gdy organizm ma 110-120 dni i osiąga długość 19-24 mm, pojawia się ciemny półokrąg pigmentu, zanika światło soczewki, a komórki zwojowe różnicują się na komórki dwu- i wielobiegunowe.. Z zewnątrz oko jawi się jako ciemne i okrągłe, z przezroczystą plamką odpowiadającą soczewce w środku.. W okresie pomiędzy 16 dniami a 4 miesiącami po wylęganiu się oko larwy wzrasta, ale nie różnicuje się.. Pokrywająca je ektoderma ulega zgrubieniu, co można uznać za regresję w rozwoju, podobnie jak lityczne wakuole w obrębie soczewki.. Soczewka po pojawieniu się zewnętrznej warstwy zwojowej nie rozwija się już, zachowując wygląd zarodkowy.. Jej rozwój przebiega, jak u innych płazów, do czasu formowania się prymitywnego jądra i włókien.. Fałd pomiędzy siatkówką a nabłonkiem barwnikowym nie przekształa się w.. tęczówkę.. Ciało szkliste.. nie rozwija się prawie wcale.. Wedle niektórych autorów oczy zanikają po czterech miesiącach rozwoju.. Inni zwrcają uwagę, że oko nie przestaje się rozwijać.. W ciągu dekady liczba komórek tworzących siatkówkę wzrasta z początkowych 1500-2000 do ponad 10000.. Z kolei.. nabłonek barwnikowy.. przez całe życie zwierzęcia zachowuje zdolność.. regeneracji.. w soczewkę.. Twardówka.. chrzęstnych.. płytek pojawia się dopiero u trzy-czteroletniego zwierzęcia.. , choć pewne wczeeśniejsze prace mówią o rozleglejszym chrzęstnieniu u osobnikówmniejszych.. Tworzenie chrząstki posuwa się z wiekiem.. Z drugiej strony obserwuje się inwolucję polegającą na zgrubieniu i zmatowieniu pokrywającej oko ektodermy.. Oczodół tworzą następujące kości:.. kość ciemieniowa.. i beleczki czaszki (prętowate parzyste struktury leżące w kącie tworzonym przez kość ciemieniową i zewnętrzny brzeg.. kości przyklinowej.. , u młodych osobników struktury chrzęstne) na środku,.. processus antorbitalis.. na przedzie, odpowiedni wznoszący zbudowany z chrząstki wyrostek.. kości kwadratowej.. o słabym połączeniu z beleczkami od tyłu.. oczodołem.. wiążą się liczne mięśnie, które Durand dzieli na mięśnie głowowe (dźwigające lub obniżające szczękę, mięśnie policzkowe, głębokie oraz grzbietowo-podłużne.. Rozwój mięśni odpowiada stopniowi rozwoju nerwów i waskularyzacji.. Zarówno mieśnie, naczynia, jak i nerwy oczodołu uległy wydłużeniu, co ma związek z ogólnym wydłużeniem struktur czaszkowych, jak również bardzo słabym rozojem.. międzymózgowia.. Nieruchoma gałka oczna zatopiona jest w obfitej tkance łącznej i.. tłuszczowej.. , ilość tej ostatniej podlega zmianom.. Gałka ma kształt sferyczny, nieco skrócony wzdłuż osi optycznej, wydłużony zaś wzdłuż osi głowowo-ogonowej.. Jej powierzchnię tworzy delikatna.. twardówka.. o ciągłej strukturze, nie obejmująca jedynie miejsc, przez które wchodzą do gałki ocznej naczynia i nerw wzrokowy.. Rogówka.. wedle Hawesa nie występuje.. Durand doszukuje się w niej natomiast dwóch warstw: części pierwotnego nabłonka i części pierwotnej trawdówki.. W mikroskopii elektronowej zauważa on hemidesmosomy typu skórno-nabłonkowego, mające łączyć błonę Bowmana i macierz z regularnie ułożonymi włóknami kolagenu.. „Twardówkową” część rogówki budują głównie.. fibroblasty.. , ograniczające.. komorę oka przednią.. i zawartą w niej.. ciecz wodnistą.. Twardówkę buduje.. kolagen.. chrząstka.. Płytki z tej ostatniej wchodzą zazwyczaj w skład twardówek larw płazów ogoniastych, nie występując u osobników dorosłych, zanikają bowiem opdczas przeobrażenia.. u osobników dorosłych prócz odmieńca zachowują się też w przypadku rodzaju.. Głębsza, trudna do zauważenia błona naczyniowa składa się z zewnętrznej, pigmentowanej, pod którą leżą naczynia włosowate i błona podstawna warstwy włóknistej.. Komórki odbierające bodźce świetlne znajdują się też w.. szyszynce.. Również uwstecznione, zachowują barwnik wzrokowy, jak fotoreceptory szczątkowego oka.. Szyszynka odmieńca jaskiniowego prawdopodobnie posiada pewną kontrolę nad innymi procesami fizjologicznymi.. [14].. Z drugiej strony w XX wieku stwierdzano brak połączenia pomiędzy krótkim.. nerwem wzrokowym.. mózgiem.. , brak skrzyżowania nerwów wzrokowych czy brak fragmentów.. wzgórza.. odpowiadających za widzenie.. Eksperymenty wykazały, że fotowrażliwość cechuje również skórę zwierzęcia.. [15].. Powoduje ją obecność pigmentu.. melanopsyny.. w obrębie wyspecjalizowanych.. komórek.. zwanych.. melanoforami.. Wstępne badania.. immunohistochemiczne.. wsparły tezę o obecności światłoczułego barwnika w powłoce ciała zwierzęcia.. [16].. [17].. Przednia część głowy odmieńca utrzymuje chemo-, mechano- i elektroreceptory.. Odmieniec jaskiniowy zdolny jest do wykrywania bardzo małych stężeń związków organicznych w wodzie.. Wykrywa w niej zdobycz za pomocą.. węchu.. lepiej, niż spokrewnione z nim płazy, zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym.. [18].. Nabłonek węchowy.. , zlokalizowany w.. jamie nosowej.. narządzie Jacobsona.. , jest grubszy, niż u innych przedstawicieli tej.. gromady.. [19].. Pomimo prostej budowy narządu węchu zmysł ten jest dobrze rozwinięty u osobników dorosłych, chociaż chrzęstnienie pewnych elementów przebiega z opóźnieniem.. Nabłonki czuciowe.. ucha wewnętrznego.. uległy dużemu zróżnicowaniu, pozwalając zwierzęciu obierać fale dźwiękowe w wodzie, jak i wibracje podłoża.. Złożone funkcjonalno-morfologiczne rozlokowanie komórek czuciowych umożliwia mu lokalizację źródła dźwięku.. [20].. [21].. O.. słuchu.. zwierzęcia nauka posiada niewiele informacji, choć okazjonalnie obserwowano reakcje płaza na dźwięki (Bulog).. Pozostaje on.. neoteniczny.. przez całe swe życie, wobec czego rzadko zdarza mu się odbierać dźwięki jak dorosły płaz – z powietrza, choć prawdopodobnie posiada tę umiejętność, jak większość ogoniastych.. Zdolność słuchu pod wodą, rozpoznawania poszczególnych dźwięków, a także lokalizowania zdobyczy w ten sposób jest bardzo przydatna w jaskiniach, gdzie wzrok na nic się nie zdaje.. Wykazano eksperymentalnie, że odmieniec jaskiniowy słyszy najlepiej dźwięki o częstotliwości pomiędzy 10 a 15 000 Hz.. [22].. Jednakże zmysł ten rozwija się z opóźnieniem w stosunku do innych płazów.. Początkowe etapy rozwoju narządu tego zmysłu odpowiadają etapom rozwoju oka, później natomiast przebiegają szybciej.. Odmieniec posiada także.. linię boczną.. , której mechanoreceptory wyczuwają wibracje otaczającej go cieczy.. Na głowie opisywanego płaza znaleziono z wykorzystaniem mikroskopii świetlnej i elektronowej nowy typ narządu zmysłowego, nazwanego narządem bańkowym (ang.. ampullary organ.. [23].. Jak niektóre niższe.. posiada zdolność wykrywania słabego.. pola elektrycznego.. [24].. Niektóre eksperymenty wykazały, że może też wykorzystywać w orientacji.. pole magnetyczne.. Ziemi.. Niedawno stwierdzono, że ustawia się, biorąc pod uwagę naturalne bądź sztuczne pole magnetyczne.. [25].. Jelito.. tego płaza ma postać niezróżnicowanej, prostej tuby mięśniowej.. Pod względem.. anatomii.. histologii.. przypomina narząd spotykany u innych płazów czy u ryb.. Śluzówka.. błona podśluzowa.. zbudowana z luźnej.. tkanki łącznej.. zaginają się w liczne, podłużne, wysokie fałdy, wpuklające się do światła jelita.. Wyściela ją.. nabłonek walcowaty.. liczny w.. komórki kubkowe.. o eliptycznych, przypodstawnie leżących jądrach, zawierające karboksylowane.. glikozaminoglikany.. Ich.. cytoplazma.. zawiera liczne pęcherzyki wypełnione śluzem, łączące się ze sobą i większe w apikalnej części komórki, wydzielającej śluz do światła jelita.. Enterocyty.. wytwarzają liczne nieregularne.. mikrokosmki.. , pomiędzy którymi obserwowano niekiedy izolowane protruzje.. cytoplazmy.. Większość organelli komórkowych znajduje się ponad położonym przypodstawnie okrągłym, euchromatycznym jądrem.. Są tam mitochondria,.. siateczka śródplazmatyczna szorstka.. aparat Golgiego.. i rozproszone pęcherzyki.. Zarówno pod błoną szczytową i jak niżej, nad.. jądrami.. , znajdują się liczne.. mitochondria.. Enterocyty, jak również komórki kubkowe łączą się ze sobą kompleksami białkowymi zlokalizowanymi w błonach cytoplazmatycznych.. Liczne są również leżące między enterocytami okrągłe.. eozynofile.. o ekscentrycznie położonym jądrze.. Ich obecność wiąże się z infekcjami.. nicieniami.. , u zarażonych osobników są szczególnie liczne.. Prawdopodobnie grają one rolę w odporności humoralnej płaza.. Mnogo występują również komórki przypominające komórki endokrynne.. Cechuje je jasna cytoplazma zawierająca.. elektronowo.. gęste ziarna i krople tłuszczu.. Regeneracja nabłonka zachodzi w odrębnych strukturach z komórek o eliptycznych jądrach z dobrze rozwiniętymi.. jąderami.. W okolicy jąder i w bazalnej części cytoplazmy występuje siateczka śródplazmatyczna szorstka o krótkich cysternach.. Aparat Golgiego.. z krótkich struktur lamelarnych i pęcherzyków nie jest zbyt okazały.. Cytoplazma obfituje w mitochondria i wolne.. rybosomy.. Zwracają uwagę także wielopęcherzykowe ciała pomiędzy mitochondriami i filamenty cytoszkieletu.. Boczna błona komórkowa obfituje w.. desmosomy.. Mitozy.. zachodzą jednak rzadko.. Tłumaczy się to odwrotną zależnością pomiędzy wielkością genomu a tempem proliferacji, a także rozmiarem genomu i komórki a.. metabolizmem.. Bardzo obszerny materiał genetyczny, duże komórki i wolny metabolizm odmieńca wskazują, że należy oczekiwać niezbyt szybkiej proliferacji.. W przeszłości struktury te uważano za gruczoły jelitowe.. Podobne skupienia komórek obserwuje się również  ...   smoczym.. niemowlęciem.. Obfite słoweńskie deszcze wymyły płazy z ich podziemnego siedliska, tworząc zalążek dla.. folklorystycznych.. wierzeń, jakoby smoki mieszkały pod.. skorupą ziemską.. , a odmieńce stanowiły potomstwo tych mitycznych bestii na wczesnym etapie rozwoju.. We wspomnianej pracy Valvasor dokonał kompilacji lokalnych słoweńskich tradycji ludowych i zgromadził bogatą mitologię tyczącą stworzenia, jak i udokumentował jego obserwacje, opisując go jako długi zaledwie na piędź, pokrewny jaszczurce, w skrócie glista lub robak, jakich wiele występuje w tych stronach.. [36].. Rysunek przedstawiający odmieńca w.. Specimen Medicum, Exhibens Synopsin Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena.. z 1768 autorstwa.. Laurentiego.. Pierwszy badacz, który zyskał żywego odmieńca, to lekarz i naukowiec z.. Idriji.. Giovanni Antonio Scopoli.. ; wysłał on martwe osobniki i rysunki współpracownikom i kolekcjonerom.. Josephus Nicolaus Laurenti.. , który jako pierwszy krótko opisał tego płaza w 1768, nadał mu nazwę naukową.. Z końcem wieku.. Carl Franz Anton Ritter von Schreibers.. Naturhistorisches Museum.. Wiednia.. zainteresował się anatomią zwierzęcia.. Osobnika otrzymał od.. Žigi Zoisa.. Schreibers zaprezentował swe odkrycia w 1801 przed.. Royal Society.. Londynie.. , a później także w.. Paryżu.. Wkrótce odmieniec stał się zwierzęciem szeroko rozpoznawalnym i otaczanym znaczną uwagą, w rezultacie czego tysiące osobników wysłano do naukowców i kolekcjonerów na świecie.. Bazę dla funkcjonalnych i morfologicznych badań w Słowenii założył prof.. Lili Istenič.. w latach osiemdziesiątych XX wieku.. Do wiodących zespołów poznających odmieńca ponad 20 lat później należy.. Research Group for functional morphological Studies of the Vertebrates.. na Wydziale Biologii.. Uniwersytetu w Lubljanie.. pod przewodnictwem prof.. Borisa Buloga.. [37].. W 1821 r.. Configliachi i Rusconi zaobserwowali reakcję odmieńca na światło, przypisali jednak wrażliwość na nie skórze.. Oczy zwierzęcia badali w drugiej połowie XIX wieku Kohl, Hess i Joseph.. W 1857 Leydin doszukał się chrzęstnych struktur w.. twardówce.. , co w 1882 potwierdził Desfosses.. W 1889 Hess doszedł do wniosku, że budowa oka dorosłego odmieńca jest efektem zatrzymania się rozwoju tego narządu na poziomie drurzędowego pęcherzyka z następczą degeneracją i utratą.. Wszystko to potwierdził Schlampp, który w 1890 dokładnie opisał.. histologię.. oka odmieńca.. W tym samym roku Dubois poddał je eksperymentom.. W pierwszej połowie XX wieku sekcje opisane w 1908 autorstwa Hirsch-Tabora i w 1931 przez Krehta wykazały braki struktur odpowiedzialnych za zmysł wzroku (niestety ta pierwsza bazowała na pojedynczym tylko osobniku, a autor drugiej nie zdołał odnaleźć nerwu wzrokowego).. Regenerujące komórki nabłonka jelitowego odmieńca brano niegdyś za gruczoły jelitowe.. W 1927 Dawson zauważył ich podobieństwo do występujących u gatunku.. Necturus americanus.. Struktury te nie są jednak ani PAS-dodatnie ani AB-dodatnie.. Nie udało się również zaobserwować żadnej aktywności wydzielniczej, a w 1963 Trier zauważył podobieństwo w stosunku do niezróżnicowanych komórek ludzkich.. krypt jelitowych.. Gallego-Huidobro.. et al.. w 1992 dopatrzyli się też podobieństwa z bazalnymi komórkami.. przełyku.. bezogonowych.. Płaza wykorzystał.. Karol Darwin.. w swym słynnym dziele.. O powstawaniu gatunków.. , podając go jako przykład redukcji nieużywanych struktur.. [38].. Obecnie odmieńca uważa się za świetny model organizmu, który przystosował się do życia w ekstremalnych warunkach: w ciemności, w warunkach niedostatku żywności i tlenu.. IUCN nie posiada wielu informacji na temat liczebności zwierzęcia, aczkolwiek najpospolitsze wydaje się ono w Słowenii i Chorwacji.. Wedle tej organizacji czarnych odmieńców pozostało bardzo niewiele.. Całkowita ilość osobników opisywanego gatunku obniża się, podobny trend dotyczy populacji z Postojnej w Słowenii i Gorizy we Włoszech.. Odmieniec jaskiniowy wymaga czystych wód.. i jest bardzo wrażliwy na zmiany w środowisku, co wiąże się z jego adaptacjami do specyficznych warunków jaskiniowych.. [39].. Zagrażają mu zmiany w środowisku, przemiana leżących nad jaskiniami terenów dawniej leśnych i pasterskich, rozwijających się turystycznie i ekonomicznie, a także skażenie.. Wodne ekosystemy jaskiń krasowych są bardzo czułe na każdy rodzaj zanieczyszczeń.. Skażenie tych podziemnych zbiorników wynika z dużej ilości nieczystości wymywanych z miejsc składowania przez deszczówkę, jak również przypadkowych wycieków różnych cieczy.. Reakcja na skażenie w podziemnym zbiorniku wodnym zależy od rodzaju i ilości zanieczyszczeń, a także struktury skał, przez które przedziera się woda.. Samooczyszczanie się tych jaskiń nie zostało jeszcze w pełni zrozumiane, ale przebiega zupełnie inaczej, niż w przypadku wód naziemnych.. Wśród najpoważniejszych zanieczyszczeń chemicznych wymienia się powodowane chlorowanymi węglowodowodorowymi.. pestycydami.. nawozami.. polichlorowanymi bifenylami.. , które to związki są lub były używane w rozmaitych procesach przemysłowych,.. metalami.. rtęć.. ołów.. kadm.. arsen.. Wszystkie wymienione substancje pozostają w środowisku, a naturalna degradacja, jeśli już występuje, przebiega wolno.. Dodatkowo wszystkie są toksyczne dla organizmów żywych, kumulując się w nich i osiągając niebezpieczne stężenia.. Słoweńskie jaskinie stały się sławne z powodu zamieszkujących je zwierząt niespotykanych nigdzie indziej.. W związku z rzadkością odmieńca jest on też popularny wśród kolekcjonerów, którzy mogą okazać się niebezpieczni dla gatunku, jeśli odłowionych zostanie zbyt dużo osobników.. Istnieje nielegalny odłów zwierzęcia w celach handlowych, nie wiadomo jednak nic o skali tego zjawiska.. Czerwona Lista IUCN od 1986 kataloguje odmieńca jaskiniowego jako gatunek wrażliwy (VU − vulnerable), kierując się rozczłonkowanym i ograniczonym zasięgiem występowania, a także ciągle obniżającą się liczebnością.. Gatunek obejmują załącznik II.. Konwencji berneńskiej.. oraz załączniki II i IV.. Dyrektywy Siedliskowej.. Unii Europejskiej (92/43/EEC).. [40].. Załącznik II rzeczonej dyrektywy wymienia gatunki roślin i zwierząt będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów chronionych.. Tworzą one sieć.. Natura 2000.. Załącznik IV Wymienia gatunki roślin i zwierząt będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, które wymagają ścisłej ochrony.. Odławianie i posiadanie w ograniczonej liczbie odmieńców jaskiniowych dozwolone jest jedynie w ściśle określonych przypadkach, określanych przez lokalne władze.. Odmieńca jaskiniowego objęto w Słowenii ochroną w 1922 wraz z całą fauną jaskiń, ale nie była ona efektywna, rozwijał się czarny rynek.. W 1982 zwierzę umieszczono na liście gatunków rzadkich i zagrożonych.. Handlu wszystkimi zamieszczonymi tam taksonami zabroniono.. Po przystąpieniu do.. Unii Europejskiej.. Słowenia musiała wdrożyć mechanizmy ochrony gatunku przewidziane w Dyrektywie Siedliskowej.. Płaz figuruje też na Czerwonej Liście zagrożonych gatunków tego kraju.. [41].. Jaskinie zamieszkiwane przez odmieńca włączono w słoweńską część sieci Natura 2000.. W.. zwierzę to podlega prawu chroniącemu płazy.. [42].. – posiadanie dozwolone jest jedynie dla celów badawczych za zgodą Narodowej Administracji Natury i Ochrony Środowiska.. Statusu ochrony gatunku w.. Bośni i Hercegowinie.. jeszcze nie zdefiniowano.. We.. płaz zamieszkuje regiony chronione, jak Riserva Naturale Regionale dei Laghi di Doberdò e Pietrarossa.. Jednakże niektórzy specjaliści uznają go za zagrożonego.. Zaliczają go do płazów o najwyższym ryzyku zagrożenia i wiążą to z wysoką specjalizacją tego zwierzęcia.. [43].. IUCN zwraca uwagę na potrzebę ochrony czarnego podgatunku, posiadającego ograniczony do kilku łączących się z podziemnymi jaskiniami zagłębień na niewielkim obszarze, zasięgu występowania.. Odmieniec jaskiniowy stanowi symbol dziedzictwa naturalnego.. Po 300 latach od odkrycia cały czas spotyka się z entuzjazmem naukowców i szerszej opinii publicznej.. Postojna.. stanowi jedno z miejsc narodzin.. speleologii.. z powodu odmieńca właśnie i innych rzadkich mieszkańców takich siedlisk, jak choćby.. Leptodirus hochenwartii.. Odmieniec wiąże się ze sławą jaskini Postojnej.. Słowenia wykorzystuje to do promowania.. ekoturystyki.. w niej i innych częściach swego terenu krasowego.. Wycieczki w Postojnej obejmują też zwiedzanie stacji speleologicznej z.. wiwarium.. odmieńca, ukazują różnorodne aspekty środowiska jaskiń.. [44].. Płaz widnieje również na słoweńskim.. tolarze.. Użyczył także imienia najstarszemu słoweńskiemu magazynowi popularnonaukowemu.. , wydanemu po raz pierwszy w 1933.. ↑.. w: Integrated Taxonomic Information System.. ang.. ↑.. 2,00.. 2,01.. 2,02.. 2,03.. 2,04.. 2,05.. 2,06.. 2,07.. 2,08.. 2,09.. 2,10.. 2,11.. 2,12.. 2,13.. 2,14.. 2,15.. 2,16.. 2,17.. 2,18.. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (.. IUCN Red List of Threatened Species.. ).. Sket B.. Distribution of.. (Amphibia: Urodela: Proteidae) and its possible explanation.. „Journal of Biogeography”.. 24 (3), s.. 263–280, 1997.. doi:10.. 1046/j.. 1365-2699.. 1997.. 00103.. x.. Istria on the Internet –.. (Olm).. [dostęp 2007-06-07].. Ross Piper:.. Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals.. Greenwood Press.. 6,0.. 6,1.. 6,2.. 6,3.. 6,4.. Animal.. London: DK, 2001, s.. 61, 435.. ISBN 0-7894-7764-5.. Weber A.. : Fish and amphibia.. W: Culver D.. C.. Ecosystems of the world: Subterranean Ecosystems.. Amsterdam: Elsevier, 2000, s.. 109–132.. 8,0.. 8,1.. Yann Voituron, Michelle de Fraipont, Julien Issartel, Olivier Guillaume, Jean Clobert.. Extreme lifespan of the human fish.. (Proteus anguinus).. : a challenge for ageing mechanisms.. „Biology Letters”.. 7 (1), s.. 105–107, 2011.. 1098/rsbl.. 2010.. 0539.. Istenic L.. , Ziegler I.. Riboflavin as "pigment" in the skin of.. L.. „Naturwissenschaften”.. 12, s.. 686–687, 1974.. 10,00.. 10,01.. 10,02.. 10,03.. 10,04.. 10,05.. 10,06.. 10,07.. 10,08.. 10,09.. 10,10.. Jacques P.. Durand.. Ocular development and involution in the European cave salamander,.. „Biol Bull”.. 151, s.. 450-466, 1976.. Schlegel P.. A.. , Briegleb W.. , Bulog B.. , Steinfartz S.. Revue et nouvelles données sur la sensitivité a la lumiere et orientation non-visuelle chez Proteus anguinus, Calotriton asper et Desmognathus ochrophaeus (Amphibiens urodeles hypogés).. „Bulletin de la Société herpétologique de France”.. 118, s.. 1–31, 2006.. fr.. 12,0.. 12,1.. 12,2.. 12,3.. Durand J.. P.. Développement et involution oculaire de Proteus anguinus Laurenti, Urodele cavernicole.. „Ann.. Spéléol.. ”.. 28, s.. 193–208, 1973.. 13,0.. 13,1.. 13,2.. 13,3.. 13,4.. 13,5.. 13,6.. 13,7.. 13,8.. RS Hawes:.. On the eyes and reactions to light of Proteus anguinus.. 1946.. 14,0.. 14,1.. Langecker T.. G.. : The effects of continuous darkness on cave ecology and caverniculous evolution.. 135–157.. Hawes R.. S.. „Quart.. Journ.. Micr.. Sc.. N.. 8, s.. 1–53, 1945.. Kos M.. Immunocitokemijska analiza vidnih pigmentov v čutilnih celicah očesa in pinealnega organa močerila (.. , Amphibia, Urodela).. Ljubljana:.. Uniwersytet w Lublanie.. , 2000.. słoweń.. Kos, M.. , Bulog, B.. Immunocytochemical demonstration of visual pigments in the degenerate retinal and pineal photoreceptors of the blind cave salamander.. „Cell Tissue Res”.. 303, s.. 15–25, 2001.. Hüpop K.. : How do cave animals cope with the food scarcity in caves?'.. 159–188.. Dumas P.. , Chris B.. The olfaction in.. „Behavioural Processes”.. 43, s.. 107–113, 1998.. Bulog B.. Differentiation of the inner ear sensory epithelia of.. (Urodela, Amphibia).. „Journal of Morphology”.. 202, s.. 325–338, 1989.. Čutilni organi oktavolateralnega sistema pri proteju Proteus anguinus (Urodela, Amphibia).. I.. Otični labirint.. „Biološki vestnik”.. 38, s.. 1–16, 1990.. , Schlegel P.. Functional morphology of the inner ear and underwater audiograms of.. (Amphibia, Urodela).. „Pflügers Arch”.. 439 (3), s.. R165–R167, 2000.. Istenič L.. Some evidence for the ampullary organs in the European cave salamander.. 235 (3), s.. 393–402, 1984.. Schegel P.. Population-specific behavioral electrosensitivity of the European cave salamander.. „Journal of Physiology”.. 91 (3), s.. 75–79, 1997.. : Non-visual orientation and light-sensitivity in the blind cave salamander,.. (Amphibia, Caudata).. W: Latella L.. , Mezzanotte E.. , Tarocco M.. 16th international symposium of biospeleology; 2002 Sep 8–15.. Verona: Societé Internationale de Biospéologie, 2002, s.. 31–32.. 26,0.. 26,1.. 26,2.. Lilijana Bizjak Mali, Boris Bulog.. Histology and ultrastructure of the gut epithelium of the neotenic cave salamander,.. Proteus anguinus.. 259, s.. 82–89, 2004.. 27,0.. 27,1.. Delay B.. Influence of temperature on the development of.. (Caudata: Proteidae) and relation with its habitat in the subterranean world.. „Journal of Thermal Biology”.. 6 (1), s.. 53–57, 1981.. 28,0.. 28,1.. 28,2.. 28,3.. Aljančič M.. (1993).. Proteus – mysterious ruler of Karst darkness.. Ljubljana: Vitrium d.. o.. Aljančič G.. , Aljančič M.. Žival meseca oktobra: Človeška ribica.. „Proteus”.. 61 (2), s.. 83–87, 1998.. 30,0.. 30,1.. 30,2.. 30,3.. 30,4.. 30,5.. 30,6.. 30,7.. Frederic Hervant, Jacques Mathieu, Jacques Durand.. Behavioural, physiological and metabolic responses to long-term starvation and refeeding in a blind cave-dwelling (.. ) and a surface-dwelling (.. Euproctus asper.. ) salamander.. „The Journal of Experimental Biology”.. 204, s.. 269–281, 2001.. 31,0.. 31,1.. 31,2.. 31,3.. Dve desetletji funkcionalno-morfoloških raziskav pri močerilu (.. , Amphibia, Caudata).. „Acta Carsologica”.. XXIII/19, 1994.. Guillaume O.. Role of chemical communication and behavioural interactions among conspecifics in the choice of shelters by the cave-dwelling salamander.. (Caudata, Proteidae).. „Can.. J.. Zool.. 78 (2), s.. 167–173, 2000.. 33,0.. 33,1.. 33,2.. Špela Gorički, Peter Trontelj.. Structure and evolution of the mitochondrial control region and flanking sequences in the European cave salamander.. „Gene”.. 378, s.. 31-41, 2006-04-04.. science direct.. Elsevier.. (red.. ):.. Živalstvo Slovenije.. Ljubljana: Tehniška založba Slovenije, 2003.. ISBN 86-365-0410-4.. , Arntzen J.. W.. A black, non-troglomorphic amphibian from the karst of Slovenia:.. Proteus anguinus parkelj n.. ssp.. (Urodela: Proteidae).. „Bijdragen tot de Dierkunde”.. 64, s.. 33–53, 1994.. Nick Baker:.. The Dragon of Vrhnika – The Olm.. W:.. Nickbaker.. tv.. [on-line].. [dostęp 2009-12-05].. (2003).. Black Proteus: mysterious dweller of the Karst in Bela krajina.. Ljubljana: TV Slovenia, Video tape.. On the origin of species by means of natural selection, or the preservation of favoured races in the struggle for life.. London: John Murray, 1859.. 39,0.. 39,1.. , Mihajl K.. Trace element concentrations in the tissues of.. (Amphibia, Caudata) and the surrounding environment.. „Water air soil pollut.. 136 (1–4), s.. 147–163, 2002.. Dyrektywa Siedliskowa UE (1992).. Slovenian official gazette.. (2002).. no.. 82, 24 września 2002.. Državna uprava za zaštitu prirode i okoliša:.. Pravilnik o zaštiti vodozemaca.. kri.. Narodne novine.. 1999.. Franco Andreone, Luca Luiselli.. The Italian batrachofauna and its conservation status:a statistical assessment.. „Biological Conservation”.. 96, s.. 197±208, 2000-03-32.. Destinacija Postojna.. p.. •.. d.. e.. Płazy ogoniaste.. Cryptobranchoidea.. skrytoskrzelne.. kątozębne.. Sirenoidea.. syrenowate.. amfiumy.. salamandrowate.. ambystomowate.. bezpłucnikowate.. php?title=Odmieniec_jaskiniowy oldid=40304517.. Kategorie.. Dobre artykuły.. Gatunki narażone na wyginięcie.. Odmieńcowate.. Płazy Europy.. Ukryta kategoria:.. Wyróżnione artykuły.. Artykuł.. Edytuj.. Edytuj kod źródłowy.. Cytowanie tego artykułu.. Bân-lâm-gú.. Cebuano.. Latviešu.. Winaray.. Edytuj linki.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 18:35, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Odmieniec_jaskiniowy
    Open archive

  • Title: Mutaburazaur – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Mutaburazaur.. Muttaburrasaurus.. Bartholomai.. Molnar.. , 1981.. Okres istnienia: 112–104 mln lat temu.. PreЄ.. Є.. O.. S.. D.. C.. T.. K.. Pg.. Szkielet muttaburrazaura w Muzeum Queensland.. zauropsydy.. Podgromada.. diapsydy.. Nadrząd.. dinozaury.. dinozaury ptasiomiedniczne.. cerapody.. Infrarząd.. ornitopody.. (bez rangi).. iguanodony.. rabdodony.. Muttaburrasaurus langdoni.. ) −.. rodzaj.. australijskiego.. ornitopoda.. o niepewnej pozycji systematycznej, ostatnio zaliczony do rodziny.. rabdodontów.. Osiągał długość 7 m.. Zamieszkiwał dzisiejsze.. Queensland.. Nową Południową Walię.. wczesnej kredzie.. Poruszał się na dwóch lub czterech łapach.. Żywił się roślinami, być może okazjonalnie także mięsem.. Klasyfikacja.. Odkrycie.. Behawior.. Ekologia.. Dinozaur osiągał długość 7 m.. , choć można spotkać się z informacją, że dorastał aż 9 m i ważył 4 tony.. (inne wyliczenia dają podobny wynik ok.. 4100 kg.. Cechą charakterystyczną rodzaju o dużej głowie.. był specyficzny kształt pyska zwierzęcia.. , wyposażonego w guz pomiędzy nozdrzami.. , skrywający wydrążoną jamę.. Mogła ona służyć wzmacnianiu wydawanych przez ornitopoda dźwięków albo wiązać się ze.. zmysłem.. Być może służyła też do popisów.. Podobnie, jak u.. iguanodonta.. , szczęki kończyły się bezzębnym dziobem.. Rodzaje różnią natomiast zęby policzkowe, u mutaburazaura służące cięciu, a nie miażdżeniu pożywienia.. Kręgi szyjne i proksymalne grzbietu są lekko opistoceliczne (wypukłe z przodu, wklęsłe z tyłu).. Cecha ta wyraźniej zaznacza się np.. uranozaura.. Wśród cech charakterystycznych dla pierwotnych ornitopodów wymienić należy krótkie.. , aczkolwiek silne, pięciopalczaste.. przednie łapy i usztywniony ogon.. Dłoń zwierzęcia nie zachowała się w całości.. Najprawdopodobniej, podobnie jak.. iguanodon.. , mutaburazaur posiadał charakterystyczny zakończony pazurem.. kciuk.. , różniący się znacznie od trzech kolejnych palców tworzących użyteczne podczas chodzenia kopyto.. Kość biodrowa.. kończy się falistą krawędzią grzbietową przechodzącą w szeroki karb.. Wyrostek przedpanewkowy również otoczał karb.. uważany bywa za bazalnego.. , być może blisko spokrewnionego z.. tenontozaurem.. Oba rodzaje łączyła podobna sylwetka, nie licząc kształtu pyska.. Bierze się pod uwagę także pokrewieństwo z dużo mniejszym także żyjącym w Australii.. atlaskopkozaurem.. Włączany bywa do.. iguanodontów.. Badania.. kości łonowej.. ornitopodów zaowocowałym następującym kladogramem opublikowanym przez.. Carpentera.. i Courriera.. (zmodyfikowano):.. Bactrosaurus.. Ouranosaurus.. Hadrosaurus.. 2 ?.. Edmontosaurus.. Anantotitan.. Hypacrosaurus.. Parasaurolophus.. Lambeosaurus.. Saurolophus.. Camptosaurus.. Iguanodon.. Analiza z użyciem.. kości biodrowej.. doprowadziła jednak do innego rezultatu.. 2 ?,.. Gilmoreosaurus.. Anatotitan.. Badania na podstawie.. kości kulszowej.. doprowadziły do opracowania jeszcze innego drzewa, opublikowanego razem z dwoma poprzednimi.. Shantungosaurus.. Z analizy kladystycznej McDonalda, Barretta i Chapman (2010) wynika bliskie pokrewieństwo.. z rodzajami.. Rhabdodon.. Zalmoxes.. , razem z którymi miał tworzyć rodzinę.. Rhabdodontidae.. Lesothosaurus.. Ornithopoda.. Hypsilophodon foxii.. Iguanodontia.. sp.. Zalmoxes robustus.. Zalmoxes shqiperorum.. Tenontosaurus dossi.. Tenontosaurus tilletti.. Dryomorpha.. Dryosauridae.. Callovosaurus leedsi.. Dryosaurus altus.. Dysalotosaurus lettowvorbecki.. Kangnasaurus coetzeei.. Elrhazosaurus nigeriensis.. Valdosaurus canaliculatus.. Ankylopollexia.. Camptosaurus dispar.. Styracosterna.. Nazwa rodzajowa.. wskazuje na miejsce znalezienia, miasto.. Muttaburra.. Epitet gatunkowy honoruje odkrywcę.. Statua mutaburazaura w.. Hughenden.. Szczątki tego.. ptasiomiednicznego znalazł po raz pierwszy hodowca bydła Doug  ...   obfitujące w.. araukarie.. Niższe piętro tworzył.. paprocie.. sagowcowe.. Było to prawdopodobnie.. siedlisko.. mutaburazaura, a dwie ostatnie z wymienionych grup roślin mogły stanowić jego pokarm, podobnie jak.. widłaki jednakozarodnikowe.. i zaliczane do iglastych.. zastrzalinowate.. Budowa zębów, przystosowanych do ścinania.. , wskazuje, że okazjonalnie mógł on spożywać też mięso.. , choć można tu widzieć też.. adaptację.. do twardego pożywienia, jakim były sagowcowe.. W każdym razie nawet jeśli spożywał od czasu do czasu mięso, nie stanowiło ono głównej składowej jego pożywienia.. W tamtym czasie.. klimat.. w Nowej Południowej Walii był łagodniejszy, niż obecnie.. , ale też bardzo chłodny, z długimi ciemnymi zimami.. We wczesnej.. kredzie.. Australia znajdowała się bowiem dalej na południe, niż obecnie, a bliżej.. Antarktydy.. Południowy skraj kontynentu sięgał pola podbiegunowego południowego − zdarzały się tam zimowe doby bez Słońca.. Generalnie jednak klimat na kontynencie w tamtych czasach określa się jako umiarkowany.. Żyjące w nim zwierzęta musiały rozwinąć przystosowania do odmiennych warunków życia.. , widoczne u mutaburazaura i innych dinozaurów tego lądu.. Szkielet w Muzeum Queensland.. 1,0.. 1,1.. Andrew T.. McDonald, Paul M.. Barrett, Sandra D.. Chapman.. A new basal iguanodont (Dinosauria: Ornithischia) from the Wealden (Lower Cretaceous) of England.. „Zootaxa”.. 2569, s.. 1–43, 2010.. Anne Musser:.. − Australian Museum.. 2010-09-01.. [dostęp 2010-09-18].. 3,0.. 3,1.. 3,2.. Australian tropical savannas through time.. Frank Seebacher.. A new method to calculate allometric length-mass relationships of dinosaursA new method to calculate allometric length-mass relationships of dinosaurs.. „Journal of Vertebrate Paleontology”.. 21 (1), s.. 51-60, 2001.. The Society of Vertebrate Paleontology.. [0051:ANMTCA.. 0.. CO;2 doi:10.. 1671/0272-4634(2001)021[0051:ANMTCA]2.. CO;2].. 5,00.. 5,01.. 5,02.. 5,03.. 5,04.. 5,05.. 5,06.. 5,07.. 5,08.. 5,09.. 5,10.. 5,11.. 5,12.. 5,13.. DinoData - Muttaburrasaurus langdoni.. DinoData.. [dostęp 2010-09-19].. 6,5.. 6,6.. Walking with Dinosaurs - Fact File: Muttaburrasaurus.. Raplh E.. Molnar, Joan Wiffen.. A presumed titanosaurian vertebra from the Late Cretaceous of North Island, New Zealand.. „Arquivos de Museu Nacional”.. 65, s.. 505-510, 2007.. ISSN.. 0365-4508.. Kenneth Carpenter, Y.. Ishida,.. Early and “Middle” Cretaceous Iguanodonts in Time and Space.. „Journal of Iberian Geology”.. 36 (2), s.. 152, 2010.. 1886-7995.. 9,0.. 9,1.. 9,2.. 9,3.. Morphometric observations of hadrosaurid ornithopods.. W: Kenneth Carpenter, Philip J.. Currier:.. Dinosaur Systematics.. Approaches and Perspectives.. Cambridge: Cambridge University Press.. Patricia Vickers-Rich, Thomas Hewitt Rich.. Australia's Polar Dinosaurs.. „Scientific American Magazine”, 1993-07.. Dinosaurs in Australia.. Museum Victoria.. Ornitopody.. Rodziny.. driozaury.. hadrozaury.. kamptozaury.. hipsylofodonty.. Dinozaury.. kategoria.. klasyfikacja.. lista.. portal.. wikiprojekt.. Infrarzędy dinozaurów.. ankylozaury.. ceratopsy.. ceratozaury.. pachycefalozaury.. prozauropody.. stegozaury.. tetanury.. zauropody.. Era dinozaurów.. era mezozoiczna.. trias.. jura.. kreda.. wymieranie kredowe.. Dyscypliny powiązane.. biologia.. paleontologia.. paleobotanika.. geologia.. ewolucja.. dinozaury pierzaste.. ewolucja dinozaurów.. odrodzenie dinozaurów.. paleoceńskie dinozaury.. rozmiary dinozaurów.. php?title=Mutaburazaur oldid=35365737.. Iguanodony.. Dinozaury Australii.. Dinozaury kredy.. മലയ ള.. ଓଡ ଆ.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 01:32, 15 mar 2013..

    Original link path: /wiki/Mutaburazaur
    Open archive

  • Title: Tympanoctomys barrerae – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Tympanoctomys barrerae.. Lawrence.. , 1941).. Młody.. ssaki.. ssaki żyworodne.. Infragromada.. łożyskowce.. gryzonie.. Hystricomorpha.. Hystricognathi.. Nadrodzina.. Octodontoidea.. koszatniczkowate.. Tympanoctomys.. Yepes.. , 1941.. Octomys barrerae.. bliski zagrożenia.. – gatunek.. gryzonia.. koszatniczkowatych.. (Octodontidae).. , jeden z trzech (obok żyjącego.. Tympanoctomys kirchnerorum.. i wymarłego.. Tympanoctomys cordubensis.. przedstawicieli rodzaju.. środkowo-zachodniej.. Argentyny.. Występuje na półpustynnych.. stepach.. solniskami.. Jest.. roślinożerny.. , wiedzie nocny, samotniczy tryb życia.. Ze względu na niewielki.. zasięg.. i specjalizację ekologiczną należy do gatunków zagrożonych.. Nazewnictwo.. Rozmieszczenie geograficzne.. Siedlisko.. Genetyka.. Tryb życia.. Rozmnażanie i rozwój.. Pokarm.. Rola w ekosystemie.. Zagrożenia.. 9.. Bibliografia.. barrerae.. wykazuje duże podobieństwo do pozostałych członków.. , ale jedną z istotnych różnic w anatomii jest szczególnie rozwinięta.. kość bębenkowa.. w części skroniowej.. Ta cecha została zasygnalizowana w nazwie rodzajowej (.. gr.. tympa.. czyli.. bęben.. ;.. tympanic bone.. = kość bębenkowa).. Człon „octo-” w nazwie rodzajowej odnosi się do wspólnej cechy gryzoni z rodziny.. Octodontidae.. , u których powierzchnia żucia.. trzonowców.. ma charakterystyczny kształt „ósemki”.. Końcowa część nazwy to łacińskie.. mys.. , czyli „mysz”.. Epitet gatunkowy.. został nadany.. dla upamiętnienia.. parazytologa.. M.. de la Barrera – odkrywcy.. pchły.. Parapsyllus barrerai.. , która pasożytuje wyłącznie na tym gatunku gryzoni.. Mimo zbieżnych nazw narodowych (.. hiszp.. rata vizcacha roja.. lub.. rata vizcacha colorada.. red vizcacha rat.. ) używanych dla.. nie jest on spokrewniony z należącym do.. szynszylowatych.. wiskaczem.. to gatunek.. endemiczny.. , zasięg występowania obejmuje 12 stanowisk (solnisk stepowych) na obszarze.. prowincji.. Mendoza.. La Pampa.. Neuquén.. San Juan.. w środkowo-zachodniej części.. , na wysokości 200-1500 m n.. p.. m.. Prowadzi samotniczy,.. nocny tryb życia.. Naturalnym siedliskiem tego gatunku jest suchy pustynny.. step.. , z wyschniętymi.. i wydmami.. Naukowcy odnotowali jedynie kilka lokalizacji w których znaleźć można.. Tak Ojeda.. w 1996.. pisze o 7 punktach: w.. terra typica.. (obszar typowy) - miasteczko La Paz na rzece.. Desaguadero.. ), Arroyito oraz Las Catitas (wymienione trzy punkty leżą w różnych końcach tej samej równiny i dla tego są na mapie.. Międzynarodowej Księgi Czerwonej.. traktowane jako jedne wspólne miejsce występowania), Ñacuñán, Trintrica, Malargüe w.. , a także w.. parku narodowym.. Lihué Calel.. w centrum geograficznym prowincji.. Później odnaleziono gatunek w okolicach Casa de Piedra na południowym zachodzie prowincji La Pampa, oraz na zachodzie tej prowincji w okolicach solniska Gran Salitral.. Nowe punkty obecności Tympanoctomys barrerae były odkryte w okolicach solniska Salar de Añelo na wschodzie prowincji.. oraz 900 km na północ od tego punktu w parku prowincjonalnym Ischigualasto na północnym wschodzie prowincji.. W ostatnich publikacjach jest odnotowany jeszcze jeden punkt Guanacache na granicy prowincji Mendoza i San Juan.. Wyschnięty.. basen solankowy.. w centralnej części.. zamieszkuje wyschnięte.. baseny solankowe.. i wydmy w rejonach nizinnych, budując na ich terenie kopce z rozbudowanym systemem podziemnych korytarzy.. Kopce są dość rozległe.. Objęte badaniami kopce koło.. Arroyito.. w prowincji.. były od siebie oddalone przeciętnie o 470 m, miały średnio po 1,25 m wysokości i zajmowały teren o wymiarach 13,59 m na 8,71 m.. Do wnętrza kopca prowadziło średnio 22,7 wejść.. W rzeczywistości wymiary poszczególnych kopców i gęstość zabudowy nimi terenu są znacznie zróżnicowane.. Ricardo Ojeda.. policzył, że w rejonie.. średnio na 1 ha terenu przypadało statystycznie 0,007 kopca, zaś w rejonie.. Trintrica.. aż 7,31.. Michael A.. Mares.. zanotował.. , że każdemu głównemu kopcowi w badanym przez niego rejonie Nihuil towarzyszyła niewielka liczba mniejszych kopców.. Niezależnie od wielkości i lokalizacji wnętrze każdego kopca skrywał kilkupoziomowy system korytarzy, martwych tuneli i spiżarni.. Stanowiska.. Argentynie.. , terra typica (obszar typowy) zaznaczono bloczkiem czerwono-czarnym.. jest.. gryzoniem.. średniej wielkości, pod względem anatomicznym bardzo podobnym do krewnych z rodziny.. , szczególnie do.. Octomys mimax.. Octodontomys gliroides.. Jest od nich nieco mniejszy, cechuje się mniejszą czaszką i krótszymi tylnymi łapami niż.. Głowę ma jednak — jak na członka rodziny przystało – stosunkowo dużą.. Uszy są krótkie, porośnięte kępkami futra.. Ogon jest długi – stanowi około 49-53% łącznej długości ciała – i pokryty sierścią.. Na końcu ogona występuje dłuższy włos (19-25 mm) tworzący „pędzel” podobny do zakończenia ogona.. koszatniczki pospolitej.. ma umaszczenie jasne.. : w części grzbietowej beżowo-żółte, a od spodu oraz na tylnych łapach białawe.. Sierść na ogonie jest w dwóch kolorach.. Od strony tułowia ma barwę jasną, beżowo-żółtą, a końcówka z kępką dłuższej sierści jest rudawo-czarna.. Wymiary anatomiczne.. (Michael A.. Mares, Janet K.. Braun, Ruben M.. Barquez, and M.. Monica Diaz, 2000).. Część ciała.. przedział.. wymiar średni.. łączna długość ciała.. 232–297 mm.. 262 mm.. tułów z głową.. 125–160 mm.. 145 mm.. ogon.. 93–147 mm.. 118 mm.. tylne łapy.. 30–36 mm.. 34 mm.. uszy.. 13–19,4 mm.. 16,3 mm.. 36,1–40,2 mm.. 37,9 mm.. 19,1–20,6 mm.. 20 mm.. ma w każdej komórce po cztery zestawy.. haploidalnych.. chromosomów.. poliploidia..  ...   mendocinus.. tukotuków.. Szczegóły współzależności nie są znane.. Granica.. Reserva de Biosfera de Ñacuñán.. – jedno z miejsc występowania.. Zgodnie z klasyfikacją stosowaną przez.. IUCN.. jest zaliczany do gatunków.. NT (bliski zagrożenia).. , jednak według klasyfikacji zaproponowanej przez Deborah Rabinowitz.. zaliczany jest do grupy najbardziej zagrożonych, obejmującej zwierzęta o bardzo ograniczonym geograficznie występowaniu, nielicznych skupiskach i specyficznym środowisku życia.. Do naturalnych wrogów.. należy.. płomykówka zwyczajna.. , w gniazdach której naukowcy.. znaleźli czaszki przedstawicieli tego gatunku.. Do innych drapieżców polujących na.. zalicza się.. Bothrops neuwiedi.. Bothrops ammodytoides.. podrodziny.. grzechotnikowatych.. sowy.. z gatunków:.. puchacz wirginijski.. pójdźka ziemna.. , a także.. kota pampasowego.. Lynchailurus pajeros.. lisoszakala.. Lycalopex gymnocercus.. ), oraz należący do.. łasicowatych.. grizon patagoński.. Galictis cuja.. Na.. pasożytują.. Hectopsylla coniger.. 2,0.. 2,1.. 2,2.. 2,3.. 2,4.. 2,5.. 2,6.. 2,7.. 2,8.. 2,9.. Gabriela B.. Diaz, Ricardo A.. Ojeda, Milton H.. Gallardo, Stella Giannoni.. Mammalian Species.. ”.. 646, s.. 1-4, 2000.. Kowalski:.. Mały Słownik Zoologiczny.. Ssaki.. Wiedza Powszechna, Warszawa, 1991.. ISBN 8321406378.. Pablo Teta, Ulyses F.. Pardiñas, Daniel E.. Udrizar Sauthier i Milton H.. Gallardo.. A new species of the tetraploid vizcacha rat.. Tympanoctomys.. (Caviomorpha, Octodontidae) from central Patagonia, Argentina.. „Journal of Mammalogy”.. 95 (1), s.. 60–71, 2014.. 1644/13-MAMM-A-160.. B.. Lawrence:.. A New species of Octomys from Argentina.. Proc.. New England Zoological Club, 1941.. 7,0.. 7,1.. M.. De la Barrera:.. Estudios sobre peste selvática en Mendoza.. Revista del Instituto Bacteriologico, 1940.. Bo Beolens, Michael Watkins, Michael Grayson:.. The eponym dictionary of mammals.. Baltimore: The John Hopkins University Press, 2009, s.. 30.. ISBN 0801893046.. Wilson Don E.. Reeder DeeAnn M.. ).. w:.. Mammal Species of the World.. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd.. ).. Johns Hopkins University Press, 2005.. [dostęp 22 października 2010].. 10,0.. 10,1.. Gallardo, Fredy Mondaca, Ricardo A.. Ojeda.. NUEVOS REGISTROS DE Tympanoctomys barrerae (RODENTIA, OCTODONTIDAE).. „Mastozoología Neotropical”.. 14(2), s.. 267-270, 2007.. 1666-0536.. 11,0.. 11,1.. Phylogeography and genetic variation in the South American rodent.. Tympanoctomys barrerae.. (Rodentia: Octodontidae).. 91(2), s.. 302–313, 2010.. Yepes:.. Zoogeografia de los roedores octodontidos de Argentina y descripcion de un genero nuevo.. Rev.. Argentina de Zoografia, 1942.. Ojeda, J.. M Gonnet, Carlos E.. Borghi, Stella M.. Giannoni i inni.. Ecological observations of the red vizcacha rat Tympanoctomys barrerae in desert habitats of Argentina.. „Mastozoologia Neotropical”.. 3(2), s.. 183-191, 1996.. 0327-9383.. 14,2.. 14,3.. 14,4.. Braun, Rob Channell:.. Ecological observations on the octodontid rodent, Tympanoctomys barrerae, in Argentina.. The Southwestern Naturalist, 1997.. 15,0.. 15,1.. 15,2.. Ricardo A.. Ojeda, V.. Roig, E.. Cristaldo, C.. N.. Moyano:.. A new record of Tympanoctomys (Octodontoidae) from Mendoza Province, Argentina.. The Texas Journal os Science, 1989.. 16,0.. 16,1.. 16,2.. Braun, Ruben Barquez, Monica Díaz:.. Two new genera and species of halophytic desert mammals from isolated salt flats in Argentina.. Occasional Papers, Museum of Texas Tech University, 2000.. 17,0.. 17,1.. 17,2.. Milton H.. Gallardo, C.. A.. González, I.. Cebrián.. Molecular cytogenetics and allotetraploidy in the red vizcacha rat,.. (Rodentia, Octodontidae).. „Genomics”.. 2 (88), s.. 214-221, sierpień 2006.. Academic Press.. 1016/j.. ygeno.. 2006.. 02.. 010.. 0888-7543.. Gallardo, J.. W.. Bickham, R.. Honeycutt, R.. Ojeda N.. Köhler.. Discovery of tetraploidy in a mammal.. „Nature”.. 401, s.. 341, 1999.. 1038/43815.. Angel E.. Spotorno, Laura I.. Walker, Louis C.. Contreras, Juan C.. Torres i inni.. Chromosome divergence of Octodon lunatus and Abrocoma bennetti and the origins of Octodontoidea (Rodentia: Histricognathi)/ Divergencia cromosomica de Octodon lunatus y Abrocoma bennetti y los origenes de los Octodontoidea (Rodentia: Histricognathi).. „Revista Chilena de Historia Natural”.. 68, s.. 227-239, 1995.. Sociedad de Biología de Chile.. 4067/S0716-078X2005000100013.. 0716-078X.. H.. Gallardo:.. Whole-genome duplications in South American desert rodents (Octodontidae).. Biological Journal of the Linnean Society, 82, 2004.. Gregory, T.. R.. Mammals.. Animal Genome Size Database.. [dostęp 7 stycznia 2010].. 22,0.. 22,1.. Torres-Mura, M.. L.. Lemus, L.. Contreras:.. Herbivorous specialization of the South American desert rodent Tympanoctomys barrerae.. Journal of Mammalogy, 1989.. Stella M.. Giannoni, Carlos E.. Borghi, Ricardo A.. Feeding behaviour of.. , a rodent specialized in consuming.. leaves.. „Journal of Arid Environments”, s.. 117–121, 2000.. 1006/jare.. 2000.. 0658.. 0140-1963.. Mares, Ricardo A.. Ojeda, Carlos E.. Borghi, Stella Giannoni, G.. B.. Diaz, J.. K.. Braun:.. How desert rodents overcome halophytic plant defenses.. BioScience, 1997.. Deborah Rabinowitz, Sara Cairns, Theresa Dillon:.. Seven forms of rarity and their frequency in the flora of the British Isles.. Sinauer Associates Inc.. , Sunderland, Massachusetts, 1986.. Enrique R.. Justo, C.. I.. De Santis:.. Nota sobre la presencia de Tympanoctomys barrerae (Lawrence, 1941) en La Pampa (Rodentia: Octodontidae).. Historia Natural, Argentina, 1985.. php?title=Tympanoctomys_barrerae oldid=39201873.. Gatunki o podwyższonym ryzyku wyginięcia.. Koszatniczkowate.. Ssaki Ameryki Południowej.. پنجابی.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 15:15, 6 kwi 2014..

    Original link path: /wiki/Tympanoctomys_barrerae
    Open archive

  • Title: Suwak mongolski – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Suwak mongolski.. Meriones unguiculatus.. Milne-Edwards.. , 1867).. Myomorpha.. Muroidea.. myszowate.. Podrodzina.. suwaki.. Meriones.. Podrodzaj.. Pallasiomys.. suwak mongolski.. Gerbillus unguiculatus.. , 1867.. Meriones chihfengensis.. Mori.. , 1939.. Meriones koslovi.. Satunin.. , 1903).. Meriones kurauchii.. , 1930.. Pallasiomys unguiculatus selenginus.. Heptner.. , 1949.. Forma.. unguiculatus domestica.. najmniejszej troski.. Zasięg występowania.. myszoskoczek mongolski.. myszoskoczka mongolska.. gerbil mongolski.. ) – gatunek.. z podrodziny.. suwaków.. w rodzinie.. myszowatych.. (Muridae), pochodzący z północno-wschodnich.. Chin.. oraz stepów.. Mongolii.. Rosji.. Uzębienie.. Rozród.. Długość życia.. Znakowanie terenu.. Komunikacja.. Żywienie.. Zagrożenia międzygatunkowe.. Hodowla.. Zwierzęta laboratoryjne.. Inbred w hodowli.. Hodowla hobbystyczna.. Warunki do hodowli.. Umaszczenie.. Zachowanie w hodowli.. Pierwsze informacje na temat nowego dla nauki gatunku gryzonia żyjącego na.. wysłał do.. Paryża.. w 1866.. Armand David.. francuski.. misjonarz.. , który podczas podróży z.. Pekinu.. do północno-zachodnich.. zobaczył „.. żółte szczury z ogonami pokrytymi futrem.. Misjonarz wysłał kilka okazów na ręce dyrektora.. paryskiego.. Muzeum Historii Naturalnej.. Henriego Milne-Edwardsa.. Zoolog opisał te zwierzęta i nadał im nazwę systematyczną.. nawiązuje do.. Merionesa.. grec.. Μηριόνης), zaś.. epitet gatunkowy.. unguiculatus.. wywodzi się z.. łacińskiego.. słowa.. ungius.. oznaczającego pazur (.. = posiadający pazury).. Całość stanowi aluzję do ostrych.. oraz czepnych i silnych.. pazurów.. suwaka mongolskiego.. Upowszechnione jako.. angielska.. nazwa podrodziny.. słowo.. gerbil.. wymowa.. : ˈdʒɜːbɪl) pochodzi od anglojęzycznego zdrobnienia słowa.. jerboa.. arab.. يربوع.. yarbū.. hebr.. ירבוע.. yarbōa.. ) używanego dla oznaczenia odrębnej.. gryzoni —.. skoczkowatych.. (Dipodidae).. Skoczkowate nie są spokrewnione z myszoskoczkami, ale żyją w podobnych niszach ekologicznych.. Czaszka suwaka mongolskiego.. Spody łap pokrywa.. sierść.. z wyjątkiem fragmentu koło pięty.. Pazury.. są czarne.. Czaszka.. , stosunkowo dość szeroka, liczy sobie do 40 mm długości.. Sierść.. ma ok.. 10 mm długości i jest przeważnie jasnobrązowa z czarnym przeplotem, u podstawy włos szary.. Od spodu.. tułowia.. sierść biała lub lekko podpalana — również szara u podstawy włosa.. pokryty.. sierścią.. stanowi ok.. 70% (czasami do 90%) długości ciała (tułowia z głową) i jest zakończony kitką z czarnym włosem do 20 mm.. Uszy z zewnątrz pokryte krótką sierścią, nieco podpalane, przyprószone bielą.. Oczy czarne, wypukłe.. Dookoła oczu i na policzkach sierść podpalana.. Tylne kończyny są drobne, nieco wydłużone.. Samce są nieco większe od samic.. (Andrew T.. Smith, Yan Xie, 2008).. 97–132 mm.. 114,5 mm.. 85–106 mm.. 95,5 mm.. 24–32 mm.. 28 mm.. 13–15 mm.. 14 mm.. 33 mm.. ma uzębienie o charakterze hypsodontycznym, co oznacza zęby o krótkich korzeniach i masywnej koronie.. Górne zęby mają podłużną bruzdę na zewnętrznych ścianach.. Formuła uzębienia: 1/1, 3/3.. w naturze żyje na terenie wchodniej.. Azji.. na suchych stepach i półpustyniach, unikając terenów leśnych, wysokogórskich oraz pustyni właściwych.. Występuje na większej części.. , lecz nie ma jej w wyższych częściach gór.. Ałtaju Mongolskiego.. Changaj.. Ałtaju Gobijskiego.. Chentej.. Nie ma jej w.. tajdze.. na północy, w środku oraz na wschodzie kraju.. Nie ma jej w pustynnych częściach.. Gobi.. W rezultacie obecna jest we wszystkich.. ajmakach.. Mongolii oprócz.. chubsugulskiego.. Najdalej wysuniętym na zachód punktem globalnego arealu gatunku jest kotlina jeziora.. Aczit nuur.. areał gatunku przenika przez granicę południową.. Syberii.. Wschodniej z Mongolią i Chinami.. W Rosji są najdalej wysunięte północne części globalnego zasięgu występowania gatunku: na suchych stepach i w półpustyniach.. Tuwy.. południowej, na suchych stepach.. Buriacji.. południowej oraz południa.. Kraju Zabajkalskiego.. Chinach.. są wschodnie i południowe części zasięgu występowania gatunku.. Z Mongolii Wschodniej areał przenika do terenu.. Mongolii Wewnętrznej.. gdzie jest ograniczony tajgą gór.. Wielkiego Chinganu.. na wschodzie oraz pustynią.. Ałaszan.. na zachodzie południowym.. Przez relatywnie niską bezleśną część południowego Wielkiego Chinganu areał gatunku przenika do.. Mandżurii.. tworząc kres zachodni zasięgu występowania gatunku.. Gatunek jest obecny w otoczeniu miasta.. Tailai.. na południowym zachodzie prowincji.. Heilongjiang.. , w trzech punktach prowincji.. Liaoning.. : Kangping (na północno-zachodniej granicy prowincji), Dawa oraz Jianchang (na zachodzie południowym).. Dalej na południe granica występowania gatunku biegnie przez.. Langfang.. (prowincja.. Hebei.. ), Wuxiang w centrum prowincji.. Shanxi.. Dalej granicą jest południowy kraj.. Ordosu.. Wyżyny Lessowej.. (północna część prowincji.. Shaanxi.. Zachodnią część areału gatunku w Chinach tworzą.. Ningxia.. Gansu.. , gdzie w okolicach Tongwei jest najbardziej południowy punkt globalnego areału, lecz w okolicach.. Mazong Shan.. jest najbardziej zachodni punkt występowania gatunku w Chinach.. Przez wiele lat zoolodzy badali, czy poszczególne skupiska.. stanowią wspólny.. W 1971 Elizabeth Gulotta.. dzieliła suwaki na cztery.. podgatunki.. i wskazywała na konkretne stanowiska geograficzne:.. unguiculatus unguiculatus.. (syn.. Chihfengensis.. ) — za wynikami badań Ellermana i Morisson-Scotta.. (1951) — wszystkie znane miejsca występowania — poza.. Mandżurią.. unguiculatus Kurauchii.. , 1930 — (na podstawie tych samych badań) w obrębie.. u.. selenginus.. , 1949 — za opracowaniem Bobrinskiego, Kuznecowa i Kuziakina.. z 1965 — lokalizacje na terenie rosyjskiego Zabajkala,.. Kozlovi.. , 1902 — w dolnej części biegu rzeki.. Kobdo.. Obecnie jednak.. taksonomia.. zalicza suwaki mongolskie do jednego wspólnego gatunku.. , więc.. siedliska.. we wszystkich wymienionych wyżej regionach.. Suwak mongolski, podobnie jak.. chomiki.. , żyje w.. norach.. , z dala od wody.. Nory kopie w suchym piasku lub.. ilastej.. glebie.. i równinach.. System nor daje suwakom ochronę przed drapieżnikami, ekstremalnymi warunkami pogodowymi, pozwala na bezpieczne wychowywanie potomstwa i składowanie żywności.. W zależności od ukształtowania i specyfiki.. terenu.. budowa nor może być zróżnicowana.. Tunele mają zwykle około 4cm przekroju i są jednak wykopywane 45–60cm pod powierzchnią terenu.. Często prowadzone są w takiej odległości od okolicznej roślinności, by od dołu można było mieć dostęp do pożywnych korzeni.. Nory mają wiele wejść, zazwyczaj w wylotem w poziomie lub skosem względem gruntu.. W centralnej części systemu nor zbudowane jest okrągłe gniazdo wyścielone liśćmi.. gryki.. prosa.. turzycy.. trawami.. i spiżarnie na zapasy.. Gniazdo jest owalne, z zagłębieniem na środku.. Jego budowa jest zadaniem samicy, ale samiec również uczestniczy w pracach.. Osobniki obu płci wspólnie zbierają na zewnątrz materiały przydatne do wyłożenia gniazda, rozdrabniają zębami i razem znoszą w pyszczkach do nory.. okresie wegetacji.. roślinności suwak mongolski gromadzi zapasy w spiżarniach, by móc z nich korzystać w okresie od września do marca lub kwietnia.. , bo tak długo trwa okres zimowy w miejscach jego występowania.. Nory poszczególnych kolonii powstają w zróżnicowanym zagęszczeniu, w zależności od regionu.. Podczas badań w 1954.. stwierdzono średnie zagęszczenie w przedziale 14–504 nor na 1 ha, lecz innym regionie.. stwierdzono także znacznie większe zagęszczenie — nory były zbudowane co 10–15 metrów od siebie.. Terytorium danej kolonii zajmuje przeciętnie 325 do 1550m².. W środowisku naturalnym żyją w stadach liczących 2–17 osobników.. , gdzieniegdzie tworzą niewielkie kolonie.. Suwaki są zwierzętami o kilku fazach aktywności dobowej.. Dwa najaktywniejsze okresy to świt i zmierzch.. , ale zachowują aktywność dzienną.. Aktywność w ciągu dnia zależy od temperatury otoczenia.. Suwaki są dobrze przystosowane do ogromnej.. amplitudy temperatur.. jaka występuje w rejonach przez nie zamieszkiwane: -40 °C/+50 °C (roczne ekstrema), oraz małej ilości opadów: do 230 mm/rok.. Organizm.. doskonale reguluje gospodarkę wodą.. Kiedy jest ona dostępna wypija 0,039g w przeliczeniu na 1 gram wagi ciała dziennie.. Po ograniczeniu dostępu do wody, przez kolejne 29 dni masa ciała spada, po czym się stabilizuje.. W utrzymywaniu czystości sierści i usuwaniu skutków jej przetłuszczenia pomagają suwakom regularne kąpiele w piasku.. 13-dniowy suwak mongolski.. System socjalny suwaków wskazuje na.. monogamiczny.. charakter związków.. Stwierdzone przypadki.. poligamii.. mogą być skutkiem agresywnego charakteru rywalizacji między samicami.. , jednak niektórzy zoolodzy uważają je za stosunkowo powszechne.. Cykl miesiączkowy.. samicy suwaka ma 4–6 dni.. Stwierdzono trzy fazy plamienia podczas cyklu.. , co może być pomocne w ustalaniu aktualnego stanu cyklu.. Ciąża trwa 24–26 dni.. , lub — jak określają inne źródła.. — 24 dni plus 8–30 godzin, a samica w tym czasie przybiera na wadze o około 10–30 g.. Pierwszy podział.. odbywa się w 22–24 godziny od.. zapłodnienia.. Poród.. najczęściej odbywa się w nocy.. Poszczególne młode rodzą się w odstępach mniej więcej 10–15 minut, a cały poród trwa czasem ponad 1 godzinę — zależności od liczby płodów.. Bywa ich 1–12, choć przeciętnie jest  ...   naturze mają umaszczenie w kolorze.. aguti.. Spotykane — wyłącznie w hodowlach — liczne odmiany kolorystycznne są wynikiem mutacji.. Hodowcy wymieniają szereg nazw umaszczenia:.. Golden Agouti.. Argente.. (albo.. Cinnamon.. Himalayan.. Dark Tailed White.. (także.. Dark Eyed Honey.. Sooty Fawn.. Nutmeg.. Blue Fox.. (lub.. Silver Nutmeg.. Lilac.. Polar Fox.. Shadow.. Pink Eyed White.. Red Fox.. Saffron.. Argente Nutmeg.. Orange.. Siamese.. Slate.. Yellow Fox.. Red Eyed Algerian Fox.. [48].. Zachowanie.. w hodowli.. Suwaki w niewoli przejawiają wiele zachowań odwołujących się do sposobu funkcjonowania na wolności, ale także często elementy ich sposobu bycia ewoluują lub zmieniają się znacząco.. Jednym z przejawów jest nocna aktywność, szczególnie obserwowana.. w sytuacji, gdy karuzelka jest zainstalowana w klatce na stałe.. Zoolodzy uważają.. , że aktywność nocna jest prawdopodobnie.. artefaktem.. indukowanym przez samą obecność karuzelki.. [49].. Suwaki w niewoli wykazują nieustanną potrzebą gryzienia przedmiotów.. Przyczyny mogą być dwojakiej natury.. Po pierwsze mogą wynikać z naturalnej potrzeby rozdrabniania znalezionych elementów otoczenia dla budowy gniazda.. [50].. Drugą przyczyną może być zbyt ciasna klatka, przygnębienie lub nuda.. Wówczas zwierzę gryzie pręty, by się wydostać lub zwrócić na siebie uwagę.. [51].. Innym istotnym zachowaniem suwaka mongolskiego jest ciągła potrzeba kopania dołów.. Hodowcy obserwują nieustanne próby kopania nawet w twardym podłożu.. Jest to naturalna potrzeba przeniesiona z życia w norach.. [52].. Jednak poziom nasilenia odruchowego kopania jest zdaniem zoologów.. skutkiem stosowania niewłaściwych warunków przechowywania zwierząt w hodowach.. w hodowli zachowuje także potrzebę regularnych kąpieli w piasku.. [53].. , które w naturze pozwalają na pozbycie się z futra zanieczyszczeń.. Również w niewoli te zabiegi kosmetyczne są dla suwaka niezbędne.. Meriones (Pallasiomys) unguiculatus.. [dostęp 9 grudnia 2012].. 3,3.. 3,4.. 4,0.. 4,1.. Ingo W Stuermer, Karsten Plotz, Axel Leybold, Olaf Zinke, Otto Kalberlah, Ravchikh Samjaa, Henning Scheich:.. Intraspecific Allometric Comparison of Laboratory Gerbils with Mongolian Gerbils Trapped in the Wild Indicates Domestication in Meriones unguiculatus (Milne-Edwards, 1867) (Rodentia: Gerbillinae) (w: “Zoologisches Anzeiger.. A Journal of Comparative Zoology”) nr 242.. Urban Fischer Verlag, 2003.. E.. Keller, prof.. dr.. H.. Reichholf, G.. Steinbach i inni:.. Leksykon zwierząt: Ssaki.. Cz.. Warszawa: Horyzont, 2001.. ISBN 83-7227-614-5.. Dawid Burnie:.. Królestwo Zwierząt.. Warszawa: Świat Książki, 2003.. ISBN 83-7311-632-X.. 7,00.. 7,01.. 7,02.. 7,03.. 7,04.. 7,05.. 7,06.. 7,07.. 7,08.. 7,09.. 7,10.. 7,11.. 7,12.. 7,13.. 7,14.. 7,15.. 7,16.. 7,17.. 7,18.. 7,19.. 7,20.. 7,21.. 7,22.. Robert Hubrecht, James Kirkwood:.. The UFAW Handbook on the Care and Management of Laboratory and Other Research Animals.. Wiley-Blacwell, 2010.. Greek Myth Index.. mythindex.. com.. [dostęp 2012-12-09].. Chaworth-Musters, J.. Ellermann:.. A revision of the genus Meiones.. Zoological Society of London, 1947.. 10,2.. 10,3.. 10,4.. 10,5.. 10,6.. 10,7.. 10,8.. Elizabeth Fryatt Gulotta.. 3, s.. 1–5, 1971.. Smith, Yan Xie.. A guide to the mammals of China.. Princeton University Press, 2008.. ISBN 978-0-691-09984-2.. Bannikow:.. Mlekopitajuszczije Mongolskoj Narodnoj Respubliki.. Akademija Nauk SSSR, 1954.. Nyamsuren Batsaikhan (et al.. Field Guide to the Mammals of Mongolia.. Londyn: Zoological Society of London, 2010, s.. 307.. ISBN 789996200410.. Bobrinski, B.. Kuzniecow, A.. Kuziakin:.. Opriedielitiel mlekopitajuszczich SSSR.. Proswieszczenije, 1965.. Zhang Yongzu:.. Distribution of Mammalian Species in China.. China Forestry Publishing House, 1997.. ISBN 978-7503815997.. Ellermann, T.. Morrison-Scott:.. Checklist of Palaearctic and Indian Mammals 1758–1946.. Tonbridge Printers Ltd, Londyn, 1951.. 17,3.. 17,4.. 17,5.. G.. Agren, Q.. Zhou, W.. Zhong:.. Ecology and social behaviour of Mongolian gerbils, Meriones unguiculatus, at Xilinhot, Inner Mongolia, China.. Animal Behavior, 1989.. 18,0.. 18,1.. Tanimoto:.. Studies of mammals in relation of bubonic plague in Manchuria.. Magazine Tokyo, 1943.. 19,0.. 19,1.. 19,2.. 19,3.. 19,4.. 19,5.. 19,6.. 19,7.. Chen, J.. Meriones_unguiculatus.. (On-line), Animal Diversity Web, 2001.. [dostęp 15 listopada 2010].. Aogren, Q.. Ecology and social behaviour of Mongolian gerbils,Meriones unguiculatus, at Xilinhot, Inner Mongolia, China.. Elsevier Ltd, 1989.. V.. Susic, G.. Masirovic:.. Sleep patterns In the Mongolian gerbil,.. Physiology Behaviour (t.. 37), 1986.. 22,2.. 22,3.. R.. Weinandy:.. Untersuchungen zur Chromobiologie, Ethologie Und zu Stressreaktionen der Mongolische Rennmaus, Meriones unguiculatus.. PhD-Thesis, Zoologisches Institut, Martin Luther-Universidaat Halle-Wittenber, 1995.. Leontjew:.. K ekologii kogtistoi pesczanki w Buryat-Mongolskoj ASSR.. Izwiestija Irkutskogo protiwoczumnogo instituta Sibiri i Dalniego Wostoka, 1954.. John H.. Winkelmann, Lowell L.. Getz:.. Water balance in the Mongolian Gebril (w: Journal of mammology).. American Society of Mammology, maj 1962.. 25,0.. 25,1.. 25,2.. 25,3.. 25,4.. Marston, M.. Chang:.. The time of ovulation, fertilization and cleavage in the Mongolian gebril (Meriones unguiculatus).. Anatom.. Rec.. , 1964.. Barfield, E.. Beeman:.. The ostrous cycle in the Mongolian gebril.. Journal Reprod.. , 1968.. Nakai, I.. Nimura, M.. Tamura, S.. Shimizu, H.. Nishimura:.. Reproduction and postnatal development of the colony bred Meriones unguiculatus kurauchii.. Bulletin Exp.. Animals, 1960.. Victor Schwentker:.. The Gerbil.. A new laboratory animal.. Illinois Veterinarian, 1963.. Feldman, O.. Mitchell:.. Postnatal development of the pelage and ventral gland of the male gebril.. Journal of Morphology, 1968.. Nakai (za: Mammalian Species) twierdzi, że wagina otwiera się dopiero między 40 a 76 dniem.. TJ Roper, E Polioudakis:.. The behavior of Mongolian gerbils in a semi-natural environment, with special reference to ventral marking, dominance and sociability.. Behaviour tom.. 61, 1977.. Yahr:.. Social subordination and scent marking in male Mongolian gerbils (Meriones unguiculatus).. Animal Behaviour, 1977.. Z.. T.. Halpin:.. The role of individual recognition by odors in the social interactions of the Mongolian gerbil (Meriones unguiculatus).. 58, 1975.. Douglas M.. Lay:.. Differential Predation on Gerbils (Meriones) by the Little Owl, Athene brahma.. Journal of Mammalogy; American Society of Mammalogists, 1974.. [www.. articlesbase.. com/scrapbooking-articles/meriones-unguiculatus-922211.. html Meriones unguiculatus].. articlesbase.. Carol Ann Benedict:.. Bubonic plague in nineteenth-century China.. Stanford University Press, 1996.. Anna-Karina Kaczorowska.. Yersinia pestis.. (wykład).. wydz Biologii UG.. pol.. Meriones unguiculatus Milne-Edwards, 1867 - Песчанка когтистая/Песчанка монгольская.. ros.. Baza danych "Kręgowce Rosji".. Instytut Ecologii i Ewolucji Rosyjskiej Akademii Nauk.. Committee on Animal Models for Research on Aging.. Institute of Laboratory Animal Resources.. Division of Biological Sciences.. Assembly of Life Sciences:.. Mammalian Models for Research on Aging.. National Academy Press.. Washington, D.. C,, 1981.. ISBN 0-309-03094-3.. F.. Petrij, K.. van Veen, M.. Mettler, V.. Brückmann:.. A Second Acromelanistic Allelomorph at the Albino Locus of the Mongolian Gerbil (Meriones unguiculatus).. Journal of Heredity, 2000.. Chang, D.. Hunt, C.. Turbyfill:.. High resistance of Mongolian gebrils to irradiation.. Nature nr 203, 1964.. Rich:.. The Mongolian gerbil (meriones unguiculatus) in research.. Laboratory Animal Care nr 18, 1968.. 43,0.. 43,1.. Ingo W.. Stuermer:.. Reproduction and developmental differences in offspring of domesticated and wild Mongolian gerbils (Meriones unguiculatus).. Zeitschrift für Säugetierkunde (nr 63), 1998.. Blottner, C.. Franz, M.. Rohleder, Olaf Zinke, Ingo W.. Higher testicular activity in laboratory gerbils compared to wild Mongolian gerbils (Meriones unguiculatus).. Tom 250.. Journal of Zoology, 2000.. Neumann, S.. Maak, Ingo W.. Stuermer, G.. von Lengerken, R.. Gattermann:.. Low Microsatellite Variation in Laboratory Gerbils.. Journal of Heredity.. Tom 92, 2000.. Karin van Veen:.. Mongolian Gerbil Subjects.. Council of Europe: Appendix A of the European Convention for the protection of vertebrate animals used for experimental and other sciencific purposes (ETS NO.. 123) GUIDELINES FOR ACCOMMODATION AND CARE OF ANIMALS (Art 5 of the Convention).. conventions.. coe.. int.. [dostęp 2011-10-06].. Świat myszoskoczka - Myszoskoczek mongolski: Umaszczenie.. gerbile.. pl.. Refinetti:.. Variability In diurnality In laboratory rodents.. Journal of Comparative Physiology, 2006.. E.. Glickmann, L.. Fried, B.. Morrison:.. Shredding of nesting material in the Mongolian gerbil.. Perceptual and Motor Skills Tom.. 24, 1967.. Weinandy, R.. Time of day and stress response to different stressors in experimental animals.. Część II: Mongolian gerbil (Meriones unguiculatus) nr 38.. Journal of Experimental Animal Science; Elsevier GmbH, 1996/97.. Wiedenmayer:.. Causation of the ontogenetic development of stereotypic digging in Gerbils.. Animal Behaviour nr 53, 1997.. D.. Thiessen, M.. Pendergrass, A.. Harriman:.. The thermoenergetics of coat color maintenance by the Mongolian gerbil (M.. u.. The Journal of Thermal Biology; nr 7, 1982.. php?title=Suwak_mongolski oldid=39634313.. Suwaki.. Ssaki Azji.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 14:07, 11 cze 2014..

    Original link path: /wiki/Suwak_mongolski
    Open archive

  • Title: Dikreozaur – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Dikreozaur.. Dicraeosaurus.. Janensch.. , 1914.. Okres istnienia:.. oksford.. –.. tyton.. Dicraeosaurus hansemanni.. dinozaury gadziomiedniczne.. zauropodomorfy.. diplodokokształtne.. dikreozaury.. Dicraeosaurinae.. dikreozaur.. Gatunki.. Janensch, 1914 (.. typowy.. Dicraeosaurus sattleri.. Janensch, 1929.. dinozaura.. infrarzędu.. zauropodów.. , umieszczany w jednej.. nadrodzinie.. diplodokiem.. , wydzielany współnie z.. amargazaurem.. do osobnej rodziny i tworzący ze swym najbliższym krewnym.. brachytrachelopanem.. podrodzinę w jej obrębie, dla których dikreozaur jest.. eponimem.. Należał do mniejszych przedstawicieli zauropodów, osiągając długość do 20 m i masę około 12,8 tony.. Posiadał kołkowate zęby przystosowane do spożywania miękkiego pokarmu.. Żywił się prawdopodobnie nisko rosnącą roślinnością, nie mogąc unieść za wysoko swej szyi.. Miał długi biczowaty ogon.. Jego nazwa wywodzi się od rozdwojonych.. wyrostków kolczystych.. , wpływających na układ więzadeł grzbietu zwierzęcia.. Zamieszkiwał tereny wschodniej.. Afryki.. późnej jurze.. Jego skamieniałości znaleziono w.. Tanzanii.. w miejscu, z którego pochodzą również pozostałości m.. Giraffatitan brancai.. , a być może też w.. Zimbabwe.. Występowanie i ekologia.. Szkielet z.. Berlina.. Zauropod osiągał do 20 m długości.. , z czego 2,4 m przypadało na szyję.. Liczne próby oszacowania jego.. masy.. przynosiły zróżnicowane wyniki, sytuujące masę.. hansemanni.. pomiędzy 10 a 40 tonami.. W 1988 przeprowadzono wyliczenia wykonane na podstawie berlińskiego szkieletu, w przypadku którego część kości użytych do rekonstrukcji pochodziła z tego samego osobnika, a brakujące zastąpiono należącymi do podobnych pod względem wielkości zwierząt tego samego gatunku, a także odlewami gipsowymi.. Wyliczenia opierały się na dokładnych szacunkach powierzchni i objętości poszczególnych części ciała zwierzęcia.. Jego całkowita objętość wyniosła 12,81 m³, z czego 9,38 m³ (ponad 73%) przypadało na tułów, a tylko 0,05 m³ na głowę (4‰ całości); sam ogon zajmował ponad metr sześcienny, a szyja − ¾ m³.. Podobne wyniki uzyskano w przypadku powierzchni ciała: z całkowitej wartości 46,4 m² prawie 56% stanowił tułów, 11,7% − ogon, po 9,4% − tylne łapy (przednie tylko po 2,8%), nieco ponad 7% − szyja.. Maleńkiej głowie odpowiadało 9‰.. Obliczenia te pozwoliły oszacować masę dinozaura na 12,8 tony.. Zaznaczyć należy, że przybliżona tą samą metodą masa.. Giraffatitan.. brancai.. (uznawanego w czasie dokonania pomiarów za gatunek.. brachiozaura.. ) wyniosła ponad 74 tony.. Wspomniane już obliczenia pozwoliły też przybliżyć tempo przemiany materii obu zwierząt.. Przedstawiciel diplodokokształtnych zużywał na dobę 400.. MJ.. , wiele mniej, niż brachiozauryd o sześciokrotnie większych.. płucach.. U dikreozaura mieściły one 974 litry powietrza.. Z obliczeń wynika, że w jego naczyniach płynęło 641 litrów krwi pompowanej przez ważące 48 kg.. serce.. uderzające 23 razy na minutę.. Dikreozaur rósł szybko i bez przerw.. Osiągając 80% swych maksymalnych rozmiarów, dojrzewał płciowo.. Ta wysoka w porównaniu z innymi zauropodami wartość wskazuje, że zwierzę wcześniej niż jego krewni przestawało rosnąć.. Za tezą tą świadczy także słaba pneumatyzacja jego kości.. Kołkowate.. zęby żywiącego się pokarmem roślinnym.. dikreozaura, podobnie jak.. , wykazują ślady ścierania głównie w swej szczytowej części, znacznie rzadziej w środkowej i tylnej.. Podobnie jak budowa.. , wskazują one na skośne.. ruchy szczęki i żuchwy podczas jedzenia (inni badacze widzą tu ruchy przód-tył.. ), które pojawiły się u.. diplodokokształtnych.. , bardziej przystosowanych do ścinania pokarmu, niż siekania go, jak wcześniejsze zauropody.. Nie można wykluczyć, że, tak jak należący do tej samej nadrodziny.. diplodok.. , opisywany dinozaur wykształcił nachylone do przodu zęby.. przedszczękowe.. i przednie.. szczękowe.. Głowa dikreozaura.. Pomiędzy.. kością czołową.. a.. ciemieniową.. oraz pomiędzy kośćmi ciemieniową i.. nadoczodołową.. znajdują się.. ciemiączka.. , których wymiary pozostają w proporcji 3:2.. Tego drugiego nie spotyka się poza dikreozaurem i.. , od którego afrykański gad różnił się niełączącymi się ze sobą guzami kości podstawnopotylicznej.. Oba rodzaje cechują się bardzo długim, skierowanym w przód i nieznacznie brzusznie wyrostkiem skrzydłowatym.. Kość nadoczodołowa.. jest wąska, ułożona pionowo.. W tylnogórnej części czaszki występuje zwykłe sklepienie, inaczej niż u innych.. zauropodomorfów.. potylicy.. widnieje grzebień.. Kręgi.. szyjne tego zwierzęcia, występujące u Dicraeosauridae w liczbie nie większej od 12.. , wykazywały liczne uchyłki.. , bardziej rozwinięte w tylnej części szyi.. Kilka z nich miało nawet znaczną głębokość i otaczało pośrodkową część trzonu kręgu, na której się on wspierał.. Ich układ przypomina spotykany u brachiozaura.. Nie znaleziono jednak wewnętrznych komór powietrznych.. (nie ma ich także w innych kościach dikreozaurów.. W rezultacie masa szyi zwierzęcia malała o 6% (u porównywanego rodzaju dzięki wewnętrznym komorom o ¼).. Wysunięto przypuszczenie, że tworzyły one worki powietrzne – struktury występujące również u.. ptaków.. Kręgosłup.. wyginał się łukowato, jednakże pomiędzy szyją i tułowiem nie występowało zagięcie.. Na brzusznej wklęsłej powierzchni trzonów kręgów szyjnych występowała współtworzona przez żebra szyjne przestrzeń, która mogła mieścić.. tętnice szyjne.. Różnice w odsetkach masy ciała gada przypadających na głowę i szyję potwierdziły, że w przeciwieństwie do brachiozaura dikreozaur  ...   150 a 135 milionami lat.. Zamieszkiwał wschodnią.. Afrykę.. Pozostałości pochodzą z.. Tendaguru.. i prawdopodobnie też z.. Kazdi.. W późnej jurze na obszarach odpowiadających dzisiejszym wzgórzom Tendaguru, jak i.. formacji Morrison.. , dominowała roślinność zielna.. Drzewa rosły najobficiej w strefach przybrzeżnych.. Rośliny te stanowiły pokarm.. Prócz dwóch gatunków dikreozaura w Tendaguru znaleziono szczątki.. Brachiosaurus brancai.. (wyłączonego później do osobnego rodzaju.. janenszji.. tendagurii.. australodoka.. Wysokie rośliny mogły jednak stanowić pokarm tylko części.. euzauropodów.. Korzystały z nich choćby.. kamarazaur.. brachiozaur.. euhelop.. , którym pozwalała na to odpowiednia budowa szyi.. Dodatkowo dzięki szerokim zębom były zdolne do jedzenia twardego pokarmu, jak.. Jednakże inne zauropody −.. diplodoki.. − pasły się przy poziomie gruntu.. Diplodoki (o zębach przypominających dikreozaurze) spożywały tylko miękki pokarm roślinny, a wedle niektórych hipotez także odcedzały plankton.. Generalnie jednak wysokości żerowania poszczególnych zauropodów zachodziły na siebie, nie stanowiąc najważniejszych wyróżników ich.. nisz ekologicznych.. Szkielet.. , znaleziony w złożach Middle Saurian, zmontowano w 1930 w.. Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie.. 1,2.. 1,3.. Dicraeosaurus in The Natural History Museum's Dino Directory.. National istory Museum.. [dostęp 2010-09-29].. Daniela Schwarz, Eberhard Frey, Christian A.. Meyer.. Pneumaticity and soft−tissue reconstructions in theneck of diplodocid and dicraeosaurid sauropods.. „Acta Palaeontologica Polonica”.. 52, s.. 167–188, 2007.. Hanns-Christian Gunga, Karl Kirsch, Jörn Rittweger, Lothar Röcker i inni.. Body size and body volume distribution in two sauropods from the Upper Jurassic of Tendaguru (Tanzania).. „Mitteilungen aus dem Museum für Naturkunde in Berlin”.. 2, s.. 91–102, 1999.. Jorge O.. Calvo.. Jaw mechanics in sauropod dinosaurs.. „Gaia”, s.. 184, 1994.. 08715424.. 5,0.. 5,1.. Christiansen.. Feeding mechanisms of the sauropod dinosaurs.. Brachiosaurus.. Camarasaurus.. Diplodocus.. and.. „Historical Biology”.. 14, s.. 137, 2000.. doi:1080/10292380009380563.. Paul C.. Sereno, Jeffrey A.. Wilson, Lawrence M.. Witmer, John A.. Whitlock, Abdoulaye Maga, Oumarou Ide, Timothy A.. Rowe.. Structural Extremes in a Cretaceous Dinosaur.. „PLoS ONE”.. 2(11): e1230, 2007.. 1371/journal.. pone.. 0001230.. 7,2.. 7,3.. 7,4.. 7,5.. Daniela Schwarz, Guido Fritsch.. Pneumatic structures in the cervical vertebrae of the Late Jurassic Tendaguru sauropods.. Brachiosaurus brancai.. „Eclogae Geologicae Helvetiae”.. 99, s.. 65, 2006-05-23.. 1007/s00015-006-1177-x.. 8,2.. 8,3.. 8,4.. 8,5.. Kent A.. Stevens, J.. Michael Parrish:.. Neck posture, dentition, and feeding strategies in Jurassic sauropod dinosaurs.. W: Kenneth Carpenter, Virginia Tidswell (red.. Thunder Lizards: The Sauropodomorph Dinosaurs.. Indiana University Press, 2005, s.. 212–232.. ISBN 0-253-34542-1.. Heinrich Mallison, Alexander Hohloch Hans-Ulrich Pfretzschner.. Mechanical Digitizing for Paleontology − New and Improved Techniques.. „Palaeontologia Electronica”, 2009.. Michael P.. Taylor, Mathew J.. Wedel, Darren Naish.. Head and neck posture in sauropod dinosaurs inferred from extant animals.. 54 (2), s.. 213–220, 2009.. 4202/app.. 2009.. 0007.. Andreas Christian.. Neck posture and overall body design in sauropods.. „Fossil Record”.. 6, s.. 271, 2002.. 1002/mmng.. 20020050116.. Senter.. Necks for sex: sexual selection as an explanation for sauropod dinosaur neck elongation.. „Journal of Zoology”.. 271, s.. 45, 2006-08-10.. 1111/j.. 1469-7998.. 00197.. F.. Bonaparte, O.. Mateus.. A new diplodocid, Dinheirosaurus lourinhanensis gen.. et sp.. nov.. , from the Late Jurassic beds of Portugal.. „Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales "Bernardino Rivadavia"”, 1999.. 0524-9511.. Fabien Knoll, Claude Collete, Bruno Dubus, Jean-Louis Petit.. On the presence of a sauropod dinosaur (Saurischia) in the Albian of Aube (France).. „Geodiversitas”.. 22 (3), s.. 389-394, 2000.. Kristina Curry Rogers, Jeffrey A.. Wilson:.. The Sauropods: evolution and paleobiology.. University of California Press, 2005, s.. 37-38.. [dostęp 2010-09-30].. Pablo A.. Gallina, Sebastian Apesteguía.. Cathartesaura anaerobica gen.. ,.. a new rebbachisaurid (Dinosauria, Sauropoda) from the Huincul Formation (Upper Cretaceous), Río Negro.. „Riev.. Mus.. Argtino Cienc.. Nat.. 7, s.. 153-166, 2005.. Taylor, Darren Naish.. The phylogenetic taxonomy of Diplodocoidea (Dinosauria: Sauropoda).. „PaleoBios”.. 25 (2), s.. 1-7, 2005-09-15.. Jerald D.. Harris, Peter Dodson.. A new diplodocoid sauropod dinosaur from the Upper Jurassic Morrison Formation of Montana, USA.. 49 (2), s.. 197–210, 2004.. Leonardo Salgado, Jose Bonaparte.. Un nuevo saurópodo Dicraeosauridae, Amargasurus cazaui gen.. , de la Formación La Amarga, Neocomiano de la provincia del Neuquén, Argentina.. „Ameghiniana”.. 333, 1991.. Asociacion Paleontologica Argentina.. 0000-7014.. Leonardo Salgado, Jorge O.. Cranial osteology of Amargasurus cazaui Salgado Bonaparte (Sauropoda, Dicraeosuridae) from the Neocomian of Patagonia.. 29, s.. 337, 1992.. Associacion Paleontologica Argentina.. 0002-7014.. Kristian Remes.. A second Gondwanan diplodocid dinosaur from the Upper Jurassic Tendaguru beds of Tanzania, East Africa.. „Palaeontology”.. 50, s.. 653-667, 2007-05.. 1475-4983.. 2007.. 00652.. Some sauropods raised their necks—evidence for high browsing in.. Euhelopus zdanskyi.. 6 (6), s.. 823–825, 2010.. 0359.. Zauropody.. Brachiozaury.. Cetiozaury.. Dikreozaury.. Diplodoki.. Euhelopy.. Kamarazaury.. Nemegtozaury.. Rebbachizaury.. Saltazaury.. Turiazaury.. Tytanozaury.. Wulkanodony.. php?title=Dikreozaur oldid=35361871.. Dinozaury Afryki.. Dinozaury jury.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 00:49, 15 mar 2013..

    Original link path: /wiki/Dikreozaur
    Open archive

  • Title: Kapibara – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Kapibara.. Hydrochoerus hydrochaeris.. Linnaeus.. , 1766).. Nadgromada.. żuchwowce.. Parvordo.. Caviomorpha.. marowate.. kapibarowate.. Hydrochoerus.. kapibara.. Sus hydrochaeris.. Linnaeus, 1766.. Hydrochoeris hydrochaeris.. Hydrochaeris hydrochaeris.. Cavia capybara.. Pallas.. , 1766.. Hydrochaerus capybara.. Erxleben.. , 1777.. Cobaya.. (Buffon, 1802).. Capiguara americana.. Liasis.. , 1872.. Hydrochoerus irroratus.. Ameghino.. , 1889.. Hydrochoerus uruguayensis.. Rovereto.. Dabbeni.. Notalis.. Hollister, 1914.. Hydrochoerus cololoi.. Berro, 1927.. Szkic czaszki kapibary.. Jak u wszystkich.. gryzoni.. siekacze.. rosną przez całe życie, co powoduje konieczność ciągłego ścierania zębów.. Kapibary w jeziorze zlokalizowanym w regionie sawanny.. llanos.. Wenezueli.. Kapibara jest świetnym pływakiem.. Samica z młodymi.. Stado kapibar w.. poznańskim nowym zoo.. (z.. guarani.. Kapiÿva.. łac.. ) – największy żyjący współcześnie gatunek.. marowatych.. Niektórzy autorzy umieszczają kapibarę w monotypowej rodzinie.. kapibarowatych.. (Hydrochoeridae).. roślinożernym.. zwierzęciem wodno-lądowym, zamieszkującym tereny.. Ameryki Południowej.. hydrochaeris.. jest gryzoniem o masywnej budowie ciała – jego waga dochodzi do 65 kg.. Nazewnictwo narodowe.. Cykl życiowy.. Struktura społeczna.. Znakowanie terenu i komunikacja głosowa.. Kopalne ślady występowania kapibar.. Zależności międzygatunkowe.. Oddziaływania antagonistyczne.. Oddziaływania nieantagonistyczne.. Pasożyty.. Znaczenie gospodarcze.. Wykorzystanie kulinarne.. Produkcja kaletnicza.. Niszczenie upraw rolniczych.. Kapibara została po raz pierwszy opisana przez.. Linneusza.. w 1766 pod nazwą.. , czyli błędnie zaliczona do.. Sus.. parzystokopytnych.. świniowatych.. Przypisany kapibarze.. hydrochaeris.. wskazuje na wodne środowisko życia (.. ὕδωρ: ýdor = woda), ale także odwołuje się do.. (χοίρος: choiros = świnia).. W 1772.. Morten Brunnich.. przeniósł kapibarę do.. Hydrochaeris.. , czym przyczynił się do powstania kolizji w taksonomii, bowiem kilka lat wcześniej (1762).. Mathurin Brisson.. opisał.. , którego typowym.. gatunkiem.. jest ".. , 1766".. Brisson, 1762, choć przez lata kwestionowana przez niektórych.. zoologów.. , została w 2001 zatwierdzona decyzją Międzynarodowej Komisji Nomenklatury Zoologicznej (ICZN).. należy także.. Hydrochoerus isthmius.. Nazwa.. capybara.. pochodzi z.. języka guarani.. kapiÿva.. i po raz pierwszy została użyta w piśmiennictwie w 1648 przez.. niemieckiego.. przyrodnika.. Georga Marggrafa.. , który określił tak gatunek zwierząt żyjących w okolicach.. Pernambuco.. Brazylii.. Na całym obszarze występowania kapibar lokalne nazewnictwo jest zróżnicowane.. W północnej części.. używane są nazwy.. capibara.. capivara.. , zaś na południu.. capiguara.. carpincho.. Kolumbii.. – w zależności od regionu:.. Amazonia.. dia-baj.. (Tucumo),.. julo.. (departament.. Caquetá.. i tereny plemion.. Guayabero.. jesús.. (w południowej części regionu stowarzyszonych miast.. Ariari.. w departamencie.. Meta.. chigüiro.. tanacoa.. pataseca.. bocaeburro.. culopando.. (w.. intendencji.. Arauca.. -.. Casanare.. ponche.. cabiari.. (rejon.. rzeki Magdalena.. ), oraz.. sancho.. Cauca.. Panamie.. poncho.. , w.. Paragwaju.. Peru.. ronsoco.. samanai.. chigüire.. capigua.. capiba.. kiato.. chindó.. chindoco.. , zaś w.. Gujanie Francuskiej.. cochon d'eau.. świnia wodna.. ) lub.. cabiai.. Surinamie.. Indianie.. nazywają kapibarę.. języku surinamskim.. używane jest słowo.. kapoewa.. Pierwotna klasyfikacja.. – ma konsekwencje w postaci funkcjonujących do dziś nazw narodowych.. Water Pig.. hol.. Waterzwijn.. Garnitur chromosomowy.. wynosi 66.. – drugiego z gatunków należących do rodziny.. – jest inny.. Osobnik tego gatunku złapany w basenie.. wenezuelskiego.. jeziora Maracaibo.. posiadał 2n=64 chromosomy, co może być wynikiem.. inwersji pericentrycznej.. i translokacji typu Robertsona.. Kapibara jest największym z żyjących współcześnie gryzoni.. Paleontolodzy znają tylko dwa, dawno wymarłe gatunki gryzoni (.. Josephoartigasia monesi.. Phoberomys pattersoni.. pakaranowatych.. ), które były większe od współczesnego.. Kapibary mierzą od 100 do 130 cm długości; ich waga może wynosić od 35 do 65 kg, a przeciętnie wynosi 48,9 kg.. Badani rekordziści znacznie przekraczali te wartości.. Samica złapana w okolicy.. São Paulo.. ważyła 91 kg, a samiec z.. Urugwaju.. − 73,5 kg.. Szczecinowata sierść o cienkich, brązowych włosach szybko wysycha.. Palce łączy.. błona pławna.. , ułatwiająca pływanie.. Kapibary doskonale pływają.. W odróżnieniu od innych gryzoni skóra kapibary jest wyposażona w.. gruczoły potowe.. uzębienie.. o charakterze.. hypsodontycznym.. (wysokokoronowe), co oznacza.. o krótkich korzeniach i masywnej koronie i.. wieloblaszkowe zęby.. policzkowe.. Wzór zębowy.. Kapibary są zwierzętami wodno-lądowymi i wiodą życie na otwartej przestrzeni.. Poranek to dla stada czas wypoczynku w wodzie, najchętniej w zacienionym miejscu.. W najgorętszych częściach dnia kapibary lubią się tarzać w błocie lub na płyciźnie.. Aktywność i żerowanie zaczyna się późnym popołudniem i trwa do nocy.. Kapibary pasą się powoli, systematycznie poszukując smakowitych roślin, więc żerowanie wymaga sporo czasu.. Samica kapibary osiąga dojrzałość płciową mniej więcej w wieku 18 miesięcy.. Waży wówczas około 30-40 kg.. Owulacja.. trwa średnio 7,5 dnia.. Samica jest w ciąży około 150 dni.. Kapibary rozmnażają się przez cały rok, lecz – jak wykazały badania.. przeprowadzone na populacji żyjącej w regionie.. wenezuelskiej.. sawanny.. – najwięcej porodów przypada na okres od września do października.. Zazwyczaj samice rodzą raz w roku, ale w sytuacji, gdy warunki życia są dobre, mogą rodzić dwukrotnie w przeciągu 12 miesięcy.. W badanej grupie samice rodziły 1-7 młodych w miocie, przeciętnie 4.. Ciąże były liczniejsze, lecz część płodów została.. zresorbowana.. Samica nie przygotowuje gniazda, ale rodzi w przypadkowych miejscach, co naraża młode na ataki drapieżców.. Jedynie 5 procent młodych kapibar ma szansę przetrwać pierwszy rok życia.. Noworodki mają otwarte oczy, ważą około 1,5 kg, ich skórę pokrywa futro.. Dysponują kompletnym uzębieniem.. Matka karmi je mlekiem przez pierwsze 3-4 miesiące życia, ale głównym składnikiem ich pożywienia są trawy, zaś mleko jest uzupełnieniem.. Po roku kapibary osiągają masę 22-24 kg, zaś po następnym roku ważą około 37-40 kg.. Długość życia tych ssaków na wolności dochodzi do 8-10 lat.. Lee S.. Crandall.. – wieloletni generalny kurator.. New York Zoological Society.. (dawniej.. Bronx Zoo.. ) – wspomina o kapibarze, która osiągnęła wiek 12 lat.. Są zwierzętami stadnymi.. Żyją w grupach liczących od jednej pary do kilkudziesięciu zwierząt obu płci wraz z ich potomstwem.. Liczebność stada w badanych populacjach w Wenezueli.. wahała się w zależności od pory roku.. W lipcu, podczas pory deszczowej, średnia liczebność wynosiła 5,6, zaś w marcu – najbardziej suchej porze roku – 15,9 osobników.. Inni badacze również wskazują na tę prawidłowość i podają średnie: 6,7-7,5 w lipcu, a 15-27 osobników w miesiącach suchych.. , wskazując, że ich zdaniem przyczyną są raczej warunki życia niż pory roku.. Stado jest zazwyczaj rządzone przez dominującego samca, który stara się pozbyć rywali  ...   tych zwierząt z przeznaczeniem na skóry.. Hodowla kapibary jako zwierzęcia udomowionego jest bardzo rzadko spotykana.. kapibary są zwierzętami łownymi.. Są tam przedmiotem zarówno legalnych, jak i nielegalnych polowań ze względu na mięso oraz skórę.. Mięso kapibar było od wieków pożywieniem lokalnych Indian.. Mięso z kapibary w wyglądzie przypomina wołowinę, ale podobno można w nim odnaleźć aromat rybny.. Wenezuelczycy jadają je więc mocno nasolone.. Podaje się je często z ryżem i warzywami, z ryżem z curry, czy nawet jako nadzienie do.. ravioli.. Ceniona jest także szynka z kapibary, spożywana po pokropieniu jej sokiem z.. gruszli.. i niektórych innych sąsiednich regionach mięso z kapibary jest jadane przez lokalnych katolików także w dni, w których obowiązuje ich post od potraw mięsnych.. Wiąże się to z decyzją papieża z XVI w.. Przybyli wówczas do.. misjonarze wystąpili do.. Watykanu.. z zapytaniem, czy napotkane tu zwierzęta, które spędzają większość czasu w wodzie, można zaliczyć do ryb.. Decyzja była dla misjonarzy istotna, bo nałożony na Indian obowiązek porzucenia przyzwyczajeń kulinarnych mógłby ich zniechęcić do przyjęcia.. katolicyzmu.. Papież, bazując na przedstawionej mu mylnej argumentacji teologicznej, wydał zgodę uznając kapibarę za rybę.. Decyzja ta nigdy nie została cofnięta.. Z tego powodu do dzisiaj potrawy z solonego mięsa kapibary są tradycyjnym przysmakiem w okresie.. wielkiego postu.. , w dniach, kiedy jedzenie.. czerwonego mięsa.. jest zabronione.. Skóra kapibar jako półprodukt do wytwarzania rękawiczek, pasków, butów, toreb i innych wyrobów skórzanych.. jest przedmiotem eksportu wielu państw.. Kapibary uważa się za szkodniki – z powodu niszczenia upraw.. Także z tego powodu prowadzone są na nie regularne polowania.. [dostęp 3 listopada 2009].. 3,00.. 3,01.. 3,02.. 3,03.. 3,04.. 3,05.. 3,06.. 3,07.. 3,08.. 3,09.. 3,10.. 3,11.. 3,12.. 3,13.. 3,14.. 3,15.. 3,16.. 3,17.. 3,18.. Alvaro Mones, Juhani Ojasti.. „Mammalian Species”.. 264, s.. 1-7, 16 czerwca 1981.. American Society of Mammologists.. 4,2.. 4,3.. 4,4.. 4,5.. 4,6.. El Capibara o Carpincho (Hydrochoerus Hudrochaeris), Estado Actual de su Produccion.. , 2007.. FAO, Departamento de Agricultura.. W literaturze spotykana również pod nazwą.. IZCN.. uznał pierwszeństwo nazwie rodzajowej.. Brisson, 1762 przed.. Brünnich, 1772.. Adriana Maldonado-Chaparroa, Daniel T.. Blumsteinb:.. Management implications of capybara (Hydrochoerus hydrochaeris) social behavior – w: Biological Conservation nr.. 141.. Elsevier B.. V.. , 2008.. 00063207.. Caviidae.. Hydrochoeridae.. Genus summary for Hydrochoerus.. AnimalBase search page.. [dostęp 7 stycznia 2011].. Hydrochoeris.. [dostęp 5 grudnia 2010].. "Type species of Hydrochoerus Brisson, 1762" (ICZN 2001: 40).. Antonius Marie Husson:.. The mammals of Suriname; W tomie II serii: Zoologische monographieen van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie.. Leiden: Brill, 1978.. ISBN 9004058192.. Catherine Brahic: One-tonne rodent discovered in South America.. New Scientist (16 stycznia 2008).. [dostęp 8 stycznia 2011].. Alvaro Mones.. Estudios sobre la familia Hydrochoeridae (Rodentia).. „Revista brasiliera de Biologia”.. 33, s.. 277-283, 1973.. Instituto Internacional de Ecologia.. port.. Pereira, D.. Jenkinson, E.. Finley.. The structure of the skin of capybara.. „Acta Cientifica Venezolana”.. 31 (4), s.. 361-364, 1980.. Instituto Venezolano de Investigationes Cientificas.. 17,6.. Juhani Ojasti:.. Estudio Biologico del chiguire o capibara.. Nacional de Investigaciones Agropecuarias FONAIAP, Caracas, 1973.. John L.. Zara.. Breeding and husbandry of the capybara Hydrochoreus hydrochaeris at Evansville Zoo.. „International Zoo Yearbook”.. 13, s.. 137-139, styczeń 1973.. The Zoological Society of London.. Lee Saunders Crandall:.. The management of wild mammals in captivity.. University of Chicago Press, 1964.. B Schaller, P.. Crawshaw.. Social organization of a capybara population.. „Säugetierk Mitt”.. 3-16, 1981.. Macdonald.. Dwindling resources and the social behaviour of capybaras (H.. Hydrocjaeris), (Mammalia).. 194, s.. 371-392, 1981.. Zoological Society of London.. Azcárte.. Sociobiología y manejo del capibara (Hydrochoerus Hydrochaeris).. „Doñana Acta Vertebrata”.. 1-228, 1980.. Estación Biológica de Doñana.. Malcolm C.. McKenna, Susan K.. Bell:.. Classification of Mammals Above the Species Level.. Columbia University Press, New York, 1997.. ISBN 0-231-11013-8.. Monografía de la Familia Hydrochoeridae (Mammalia, Rodentia).. „Sistemática–Paleontología–Bibliografía”.. 134, s.. 1–235, 1991.. Courier Forschungs−institut Senckenberg.. Maria Vucetich, Cecilia Deschamps, A.. Itati Olivares, Maria Dozo.. Capybaras, size, shape, and time: A model kit.. 259–272, 2005.. Lucélia do Valle Borges, Ioni Gonçalves Colares:.. Feeding Habits of Capybaras (Hydrochoerus hydrochaeris, Linnaeus 1766), in the Ecological Reserve of Taim (ESEC - Taim) – South of Brazil.. Brazilian Archives of Biology and Technology, tom 50, 2007.. 15168913.. Ana C.. Tomazzoni, Ezequiel Pedó, Sandra M.. Hartz.. Feeding associations between capybaras Hydrochoerus hydrochaeris (Linnaeus) (Mammalia, Hydrochaeridae) and birds in the Lami Biological Reserve, Porto Alegre, Rio Grande do Sul, Brazil.. „Revista Brasileira de Zoologia”.. 22, s.. 712-716, wrzesień 2005.. Sociedade Brasileira de Zoologia.. Estudios sobre la familia Hydrochoeridae (Rodentia) Parásitos y patologías de Hydrochoerus Brisson, 1762.. „Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias”.. 1 (20), s.. 297-329, 1982.. Ciencias Biológicas; Montevideo.. Luxmoore:.. Directory of crocodilian farming operations.. IUCN, 1992.. ISBN 2831700787.. Juhani Ojasti.. Human exploitation of capybara.. „J.. Robinson i K.. Redford – Neotropical Wildlife Use and Conservation”, s.. 236–252, 1991.. The University of Chicago Press, Chicago.. Sitio Argentino de Produccion Animal: Produccion de Carpinchos o Capivaras; dostęp 19 grudnia 2010.. 32,0.. 32,1.. Capybara natural history.. Amazon Animals mammals.. [dostęp 2 stycznia 2011].. In Days Before Easter, Venezuelans Tuck Into Rodent-Related Delicacy.. New York The Sun (wyd.. 24 marca 2005).. Will Grant – „Venezuela's giant rodent cuisine”.. BBC News (wyd.. 12 kwietnia 2009).. Ricardo Ojeda, Michael A.. Conservation of South American mammals: Argentina as a paradim.. „Mammalian biology in South America”.. 505-521, 1982.. (M.. Mares, H.. Genoways) Pymatuning Laboratory Ecolog.. University of Pittsburgh.. Katia Maria Paschoaletto Michi de Barros Ferraz, Marrie-Anne Lechevalier, Hilton Thadeu Zarate do Couto, Luciano Martins Verdade.. Damage caused by capybaras in a corn Field.. „Scientia Agricola”.. 60 (1), s.. 191-195, 2003.. Sci.. agric.. (Piracicaba, Braz.. ) Piracicaba.. php?title=Kapibara oldid=40304467.. Kapibarowate.. Afrikaans.. Avañe'ẽ.. Cymraeg.. Diné bizaad.. Føroyskt.. Gaeilge.. Basa Jawa.. ಕನ ನಡ.. Қазақша.. Kiswahili.. Kurdî.. Ligure.. Монгол.. Occitan.. Runa Simi.. Scots.. Srpskohrvatski / српскохрватски.. Tagalog.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 18:33, 1 wrz 2014..

    Original link path: /wiki/Kapibara
    Open archive

  • Title: Galaxias pedderensis – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Galaxias pedderensis.. Roger S.. Frankenberg.. , 1968.. promieniopłetwe.. stynkokształtne.. galaksowate.. Galaxias.. krytycznie zagrożony.. gatunek.. ryby.. słodkowodnej z rodziny.. galaksowatych.. (Galaxiidae).. Pierwotnie ryby z tego gatunku zamieszkiwały.. jezioro Pedder.. w południowo-zachodniej części.. Tasmanii.. (wyspy położonej na południe od.. Australii.. Od 1996 roku uznawany przez.. za.. , wówczas również po raz ostatni zaobserwowany w naturalnym środowisku.. W celu ratowania.. został on.. sztucznie wprowadzony.. do jeziora Oberon w łańcuchu górskim.. Arthur Range.. Rodzina ryb galaksowatych jest najbardziej zróżnicowaną rodziną słodkowodnych ryb żyjących na Tasmanii.. Spośród 15 gatunków występujących na Tasmanii aż 10 zalicza się do rodzaju.. , cztery do.. Paragalaxias.. , jeden zaś do do rodzaju.. Galaxiella.. Ponadto dziesięć gatunków ryb jest.. endemitami.. Australijska Agencja ds.. Ochrony Przyrody (ang.. Australian Nature Conservation Agency) spośród sześciu endemicznych gatunków ryb z rodzaju.. aż czterem nadała status.. zagrożonego.. lub krytycznie zagrożonego.. uważa się obecnie za gatunek najbardziej zagrożony.. wymarciem.. Przyczyny wymierania.. Zachowana populacja.. Pożywienie.. Zagrożenia, ochrona i reintrodukcja.. jest średniej wielkości rybą, przeciętnie dorastającą do długości od 7,5 cm do 12 cm.. Największe odnotowane osobniki osiągały długość 15,6 cm.. , a wyjątkowo nawet 17 cm.. Ciało ryby jest smukłe i wydłużone.. Wśród przedstawicieli tego gatunku występuje.. dymorfizm płciowy.. : samice są większe od samców.. Najmniejsza odnotowana samica miała długość 6,1 cm, natomiast samiec − 5,3 cm.. , zaś średnia długość dla samic wynosi 9,5 cm, a dla samców − 7,6 cm.. Ubarwienie łusek w górnej części ciała oraz na bokach jest szarobrązowe z nieregularnymi czarnymi plamami wzdłuż ciała.. Często występuje złota.. opalizacja.. , którą można dostrzec z tyłu oraz boków ciała.. Brzuch zabarwiony na kolor kremowy lub srebrzysty.. Bardzo podobnym gatunkiem jest.. Galaxias brevipinnis.. , który różni się szeroką głową z wydłużoną żuchwą oraz dużymi, zaokrąglonymi.. płetwami piersiowymi.. pedderensis.. ma bardziej zaokrąglona głowę ze szczęką i żuchwą jednakowej długości oraz stosunkowo małe.. płetwy piersiowe.. Jezioro Pedder w 1970 roku.. Gatunek po raz pierwszy został opisany w drugiej połowie lat 60.. XX wieku przez.. Rogera S.. Frankenberga.. W tym czasie.. opisywany był jako liczna ryba w wodach jezior Maria i.. Pedder.. , w strumieniach łączących oba te zbiorniki wodne.. , w dopływie rzeki.. Serpentine.. oraz jako mniej liczna na zabagnionych obszarach otaczających ówczesne jezioro Pedder.. Obszar ten był również zamieszkiwany przez inny gatunek z tego samego rodzaju −.. parvus.. W wyniku tworzenia systemu wytwarzania energii elektrycznej na rzece.. Gordon.. przez rządowe przedsiębiorstwo Hydro Tasmania w roku 1972 naturalne jezior Pedder zostało zwarte przez zespół trzech tam, w celu przekształcenia go w.. zbiornik retencyjny.. Następnie wraz z powiększaniem się powierzchni zbiornika gatunek zwiększał swój zasięg, wkraczając do rzeki.. Wedge River.. jeziora Gordon.. i kanału McPartlans.. W roku 1981 z przeprowadzonych badań wynikało, że populacja ryb nadal pozostaje liczna.. W połowie lat 80.. XX wieku liczba osobników.. znacząco się zmniejszyła.. Badania przeprowadzone przez Komisję ds.. Rybołówstwa Śródlądowego (ang.. Inland Fisheries Service.. , w skrócie IFS) pod koniec lat 80.. wykazały, że populacja ryb jest bardzo nieliczna.. W latach 1988–1991 odnaleziono gatunek tylko w pięciu strumieniach wpadających do jeziora Pedder (poszukiwania prowadzono na 117 stanowiskach.. ): "Potok Bonnet Bay nr 1", "Potok Bonnet Bay nr 2", "Potok Pebbly", "Potok Swampy" i "Strumień Stillwater".. Wszędzie, poza stanowiskami na potoku Bonnet Bay, stwierdzono jedynie pojedyncze okazy, a tylko w tym jednym miejscu złapano ich 10.. Na początku lat 90.. XX wieku gatunek występował już tylko w dwóch dopływach jeziora Pedder.. W roku 1992 całą populację ryb w akwenie Pedder szacowano na liczbę mniejszą niż 200 osobników.. W latach 1994–1997 odnotowano raptem pięć osobników z gatunku.. , a ostatni przedstawiciel został stwierdzony w roku 1996.. Kolejne poszukiwania.. były prowadzone przez IFS w latach 1998–2002, jednak ryba ta nie została już odnaleziona w stanie dzikim.. Ustawa Threatened Species Protection Act z 1995 roku nadała gatunkowi status.. , a ustawa.. Environment Protection and Biodiversity Conservation Act.. z 1999 roku –.. wymarłego na wolności.. Przyczyną wymierania ryb z gatunku.. są zmiany zachodzące w ich środowisku naturalnym.. Mimo początkowo dość licznej populacji do roku 1972, kiedy to został utworzony zbiornik retencyjny, liczebność populacji w połowie lat 80.. XX wieku się załamała.. Stworzenie sztucznego zbiornika przyczyniło się do podnoszenia poziomu wody i tym samym do utraty siedlisk naturalnych.. Ponadto do jeziora Pedder został wprowadzony w celach.. wędkarskich.. pstrąg potokowy.. , który polował m.. na osobniki.. Wraz z powiększaniem się powierzchni akwenu pojawił się nowy gatunek z rodzaju.. brevipinnis.. , który szybko zajmował nowe siedlisko i wyparł spokrewnioną rybę.. W XXI wieku gatunek utrzymuje się tylko dzięki aktywnej ochronie.. W latach 1991–1997 łącznie 34 osobniki zostały sztucznie wprowadzone do  ...   diety, oraz z powodu podobieństw z pierwotnym jeziorem (podobne właściwości chemiczne i termiczne).. Atutem była też obecność strumieni, niezbędnych do rozmnażania się tego gatunku.. Zbiornik Strathgordon, stanowiący drugie miejsce introdukcji, został w roku 1997 zmodyfikowany przez IFS i.. Hydro Tasmania.. w celu stworzenia odpowiednich warunków dla osobników z gatunku.. W tym celu zbiornik został osuszony, aby upewnić się, że nie jest zamieszkany przez inne gatunki ryb.. Poza tym wypływ ze zbiornika został zabezpieczony przed możliwością migracji innych gatunków.. Stworzono także sztuczny strumień, aby ryby mogły przechodzić w nim.. tarło.. Głównym składnikiem diety.. są drobne.. bezkręgowce.. stawonogi.. larwy.. wodnych.. owadów.. Analiza treści.. żołądka.. przeprowadzona na podstawie 20 ryb z tego gatunku wykazała, że żywi się ona zarówno lądowymi, jak i wodnymi owadami oraz.. skorupiakami.. Wśród owadów lądowych wchodzących w skład diety ryby występowały:.. chrząszcze.. muchy.. komary.. cykady.. prostoskrzydłe.. mrówki.. osy.. Natomiast wśród owadów wodnych występowały: larwy.. jętek.. , larwy much i dorosłe chrząszcze.. Spośród skorupiaków w diecie stwierdzono przedstawicieli gatunku.. Astacopsis franklinii.. Parastacidae.. krewetki.. kraby.. homary.. widłonogi.. Ryby z gatunku.. dojrzałość płciową osiągają w wieku około 2 lat, przy czym potomstwo wydawane jest na świat przeważnie w wieku od 3 do 4 lat.. Ryba żyje 6 lat.. Po pierwszym roku życia osiąga długość od 5 do 6 cm.. Płeć u dorosłych osobników rozróżnia się na podstawie kształtu.. gonad.. U samców są one wąskie, u samic zaś − szerokie i zaokrąglone.. Okres.. tarła.. u gatunku.. ma miejsce.. wiosną.. (od końca września do połowy października), gdy temperatury wód zaczynają rosnąć.. W tym czasie temperatura wody waha się w granicach od 6,7 do 7,5.. °C.. Tarło ma miejsce w strumieniach, gdzie samice składają.. – pod płaskimi kamieniami lub w zanurzonej roślinności.. W trakcie tarła samica składa od 150 do 1200 jaj, o stosunkowo dużych rozmiarach (1,9–2,3 mm).. Liczba jaj złożonych przez samicę zależny od jej wielkości.. W warunkach laboratoryjnych, gdzie jaja ryb były sztucznie zapładniane, młode osobniki wylęgały się między 22.. a 30.. dniem od czasu zapłodnienia.. Po wykluciu mierzyły 10 mm.. Pstrąg potokowy.. jest dużym zagrożeniem dla.. W Australii.. uważany jest za gatunek najbardziej zagrożony całkowitym wymarciem spośród słodkowodnych gatunków ryb.. Głównym zagrożeniem dla niego w XX wieku była utrata naturalnego środowiska, które zostało przekształcone w zbiornik retencyjny, a w konsekwencji gatunek został pozbawiony swojego pierwotnego siedliska (płytkiego jeziora i strumieni).. Dużym zagrożeniem dla.. są inne gatunki ryb.. Na stan populacji.. wpłynęła m.. introdukcja polującego na te ryby.. pstrąga potokowego.. , zajmującego przy tym podobne nisze ekologiczne.. Kolejny gatunek, który wpłyną negatywnie na liczebność.. , to blisko spokrewniona ryba.. Spowodowała ona wyparcie.. , ponieważ jest bardziej płodna, a odżywia się podobnym pokarmem.. W ramach działań ochronnych realizowanych w jeziorze Pedder udało się zapobiec przedostaniu do niego drapieżnego.. okonia pospolitego.. do akwenu.. Obecna populacja ryb z jeziora Oberon możne być zagrożona z powodu jej małego zróżnicowania genetycznego.. Wywodzi się bowiem od 34 ryb sztucznie wprowadzonych do jeziora.. Za kolejne zagrożenie dla współczesnej populacji uważa się możliwość długotrwałego braku dostępu do pożywienia, spowodowaną zachwianiem liczebności poszczególnych gatunków w zbiorniku.. Współcześnie.. reintrodukcja.. gatunku do jeziora Pedder jest niemożliwa ze względu na występowanie drapieżnych ryb, które wyparły w przeszłości.. Powrót gatunku do pierwotnego akwenu będzie możliwy dopiero wówczas, gdy przywrócony zostanie pierwotny stan jeziora oraz wytępione zostaną.. gatunki inwazyjne.. Andrew C.. Sanger:.. Prospects and problems for the restoration of the Pedder galaxias.. W: C.. Sharples (red.. Lake Pedder: Values and Restoration.. Occasional Paper No.. 27, Center for Environmental Studies, University of Tasmania, 2001, s.. 125–130.. David Crook and Andrew Sanger:.. Recovery Plan for the Pedder, Swan, Clarence, Swamp and Saddled Galaxias.. Inland Fisheries Commission, 1997, aktualizacja w 1999.. 5,2.. Galaxias pedderensis – Pedder Galaxias: Description.. Department of Environment.. [dostęp 2014-02-05].. Jean Jackson:.. Pedder galaxias – Galaxias pedderensis.. Australian Society for Fish Biology, grudzień 1999.. Według pomiaru.. Fork Length.. (FL), który mierzy rybę od czubka głowy do rozwidlenia płetwy ogonowej.. Threatened Tasmanian Galaxiidae: Life Cycle.. Department of the Environment.. 9,4.. 9,5.. 9,6.. 9,7.. 9,8.. 9,9.. Galaxias pedderensis – Pedder Galaxias: Australian Distribution.. McDowall, R.. Frankenberg:.. The galaxiid fishes of Australia.. Record of the Australian Museum, 1981.. 11,2.. Pedder galaxias.. Parks Wildlife Service.. Tasmania, 25 lipca 2008.. Threatened Tasmanian Galaxiidae: Legal Status and Documents.. Department Environment.. Threatened Tasmanian Galaxiidae: Habitat.. w: Froese, R.. Pauly.. FishBase.. World Wide Web electronic publication.. www.. fishbase.. org [dostęp 05 lutego 2014].. Galaxias pedderensis – Pedder Galaxias: Feeding.. Galaxias pedderensis – Pedder Galaxias: Threats.. php?title=Galaxias_pedderensis oldid=39017154.. Artykuły na medal.. Gatunki krytycznie zagrożone.. Galaksowate.. Zwierzęta Australii.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 23:48, 18 mar 2014..

    Original link path: /wiki/Galaxias_pedderensis
    Open archive

  • Title: Geocapromys thoracatus – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Geocapromys thoracatus.. True.. , 1888.. (eksponat Museum of Comparitive Zoology, Harvard University).. hutiowate.. Capromyinae.. Geocapromys.. Geocapromys brachyurus thoracatus.. Capromys (Geocapromys) thoracatus.. Chapmann.. , 1901.. Capromys thoracatus.. Allen.. , 1917.. wymarły.. Mapa.. Hondurasu.. z naniesionym oznaczeniem.. wysp Swan (Santanilla).. Little Swan Island Hutia.. Swan Island Hutia.. hutiowatych.. podrodzina.. ) zamieszkujący w przeszłości wyłącznie teren jednej małej – należącej do.. – wyspy, wchodzącej w skład leżących na.. Morzu Karaibskim.. wysp Swan (Islas Santanilla).. Gatunek.. wymarł prawdopodobnie w latach 50.. XX wieku.. Historia odkrycia i badań.. Próby założenia hodowli.. Zachowane okazy.. thoracatus.. Etymologia.. Dane.. Środowisko życia.. Kopalne ślady występowania.. został odkryty w 1887 roku na mniejszej z.. wysp Swan.. przez.. amerykańskiego.. zoologa.. Charlesa H.. Townsenda.. , który przypłynął tam na pokładzie statku.. USS Albatross.. jako członek.. United States Fish Commission.. Townsend złapał dwa okazy, które w 1888 roku zostały opisane naukowo przez.. Fredericka W.. jako podgatunek.. hutii Browna.. , czyli hutii z.. Jamajki.. W pierwszej połowie.. zoolodzy wskazywali na bardzo liczne występowanie hutii na wyspie.. Angielski.. zoolog.. Percy Lowe.. wspominał, że w 1908 roku napotkał na wyspie ponad tuzin hutii.. Nelson w 1912 roku złapał dla.. Muzeum Zoologii Porównawczej.. Uniwersytetu Harvarda.. 15 okazów.. Ostatnią osobą, która odławiała okazy.. , był.. Walter Guinness, 1.. baron Moyne.. – w 1938 roku relacjonował, że w 2 godziny złowił 12 żywych okazów.. W 1942.. amerykański.. zoolog.. Glover Morrill Allen.. zgłaszał obawy.. o wyginięcie gatunku.. Gdy w 1962 roku na.. wyspy Swan.. przypłynął statek badawczy.. Explorer.. , jego załoga nie znalazła nawet jednego.. , ani nawet śladów jego obecności.. Po analizie tego stanu zoolodzy doszli do wniosku, że hutia musiała paść ofiarą niszczącego.. huraganu.. , który przeszedł nad.. wyspami Swan.. w 1955 roku.. Drugim czynnikiem, który mógł doprowadzić do zagłady gatunku, było przywiezienie na wyspę pod koniec lat 40.. XX wieku dzikich.. kotów.. Decyzją.. Departamentu Rolnictwa USA.. na wyspach wprowadzono tam.. kwarantannę.. dla kotowatych odłowionych w krajach Ameryki Łacińskiej.. przed wwiezieniem ich na teren.. Po kilku latach zrezygnowano z prowadzenia na wyspach kwarantanny kotów, lecz prawdopodobnie nie żył wówczas już ani jeden przedstawiciel.. Żadne z późniejszych poszukiwań hutii na wyspie nie przyniosło pozytywnego rezultatu.. W 1982 roku.. wpisało.. na listę zwierząt wymarłych.. , przewiózł 14 schwytanych w 1937 roku hutii do.. Anglii.. , gdzie usiłował założyć ich hodowlę.. Po przypłynięciu podzielił stado na trzy części i powierzył opiece wyspecjalizowanych hodowców rzadkich gatunków.. Hodowle nie przetrwały 3 lat.. Wszystkie zwierzęta wyginęły.. Wcześniejsza próba podjęta przez.. w 1908 roku również zakończyła się niepowodzeniem.. Jedno z dwóch przewożonych zwierząt nie przeżyło podróży do Anglii, a drugie zdechło 17 lipca 1908 roku, niedługo po przekazaniu do.. Zoological Society of London.. Do czasów współczesnych w zbiorach muzealnych zachowało się niewiele wypreparowanych okazów.. 12 eksponatów jest w posiadaniu.. Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.. , 10 w.. Muzeum Zoologii Porównawczej (MCZ).. , a dwa okazy posiada.. Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie.. Ponadto pojedyncze egzemplarze posiadają:.. nowojorskie.. Amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej.. Muzeum Historii Naturalnej w Chicago.. oraz Peabody Museum of Natural History w.. New Haven.. Connecticut.. jest zaliczany do.. Pierwotnie był opisany przez.. Fredericka True.. (1888) jako.. Geocapromys brownii.. korzystał jednak wówczas jedynie z opisu.. Philip'a Gosse.. z 1851 roku, nie miał dostępu do okazów tego gatunku, a swoje wywody opierał na porównaniu cech zewnętrznych na podstawie opisu.. W 1901 roku.. Frank M.. zwrócił uwagę.. na wyraźne różnice w.. umaszczeniu.. , w budowie i w wymiarach.. czaszek.. obu.. hutii.. , a także zróżnicowane ich  ...   dolne.. trzonowce.. miały w przekroju kształt zbliżony do kwadratu, natomiast.. przedtrzonowce.. miały nieco większą wysokość niż szerokość.. Górne zęby były pochylone w stronę policzków pod kątem 30°, zaś dolne pod tym samym kątem – w stronę języka.. Little Swan Island.. – widok z Great Swan Island.. jest znany wyłącznie z małej, liczącej 2 km² wyspy.. Little Swan.. należącej do.. , wchodzącej w skład.. leżących na.. morzu karaibskim.. Nie ma śladów życia tych zwierząt nawet na sąsiedniej, oddalonej o pół kilometra na zachód wyspie.. Great Swan.. Obie wyspy są oddalone od najbliższego lądu o około 180 km, a otaczają je głębiny rzędu 2000 m.. Te uwarunkowanie geologiczne wskazują, że.. nie były połączone z innym lądem co najmniej od czasu.. miocenu.. , a nie jest wykluczone, że wręcz uformowały się w.. plejstocenie.. , czyli bez kontaktu z innym lądem.. Zoolodzy przypuszczają.. , że przed wiekami na.. wraz z podróżującymi ludami z.. trafiła hutia z Jamajki (.. hutia Browna.. ), a izolacja trwająca być może nawet od czasu.. plejstocenu.. spowodowała.. , który poskutkował zmianami w morfologii.. Ukształtowanie i flora wyspy.. Hutia z Little Swan nie budowała nor i tuneli w skalistym gruncie.. Podobnie jak.. ) i.. ingrahami.. żyła na płaskim terenie wśród rozpadlin.. wapiennych.. skał.. Garrett Clough.. cytując wieloletniego rezydenta wysp kapitana Gliddena stwierdza, że.. prowadził dzienny tryb życia, co różni go od dwóch żyjących współcześnie gatunków hutii z rodzaju.. Nie odnaleziono.. kopalnych śladów.. występowania.. wyspach Swan.. Odkryty na.. Jamajce.. w 1916 roku fragment żuchwy i kości udowej.. , został sklasyfikowany jako należący do przedstawiciela tego gatunku, lecz późniejsze badania wykazały, że kościec należał do młodego osobnika.. był.. Nie ma zbyt wielu informacji na temat żywienia tych zwierząt, z wyjątkiem stwierdzenia.. barona Moyne.. , mówiącego, że hutie na.. wyspie Swan.. żerowały na.. dzikim winie.. porastającym skały.. Clough.. podawał, że wiecznie zielony krzew.. Strumpfia maritima.. liściokwiat.. Phyllanthus epiphyllanthus.. wybierane przez.. Geocapromys ingrahami.. spośród roślinności jego rodzimej wschodniej wyspy.. Plana Cays.. , były również dostępne na.. Prawdopodobnie były więc także pożywieniem tamtejszej hutii.. Gary S.. Morgan.. 341, s.. 1–5, 1989.. [dostęp 19 stycznia 2011].. Garrett C.. Current status of two endangered Caribbean rodents.. 10, s.. 43–47, 1976.. Elsevier Ltd.. Papers from a Symposium.. The U.. Fish Commission Steamer Albatross: A History.. „Marine Fisheries Review”.. 61, s.. i-vii, 1999.. National Marine Fisheries Service.. Percy Roycroft Lowe:.. A naturalist on desert islands.. Witherby Co.. – Londyn, 1911.. Taxonomic status and relationships of the Swan Island hutia, Geocapromys thoracatus (Mammalia: Rodentia: Capromyidae), and the zoogeography of the Swan Islands vertebrate fauna.. „Proceedings of the Biological Society of Washington”.. 98, s.. 29–46, 1985.. Walter Edward Guiness bar.. Moyne:.. Atlantic Circle.. Blackie ans sons, 1938.. Glover Morrill Allen:.. Extinct and vanishing mammals of the Western Hemisphere.. American Committee for International Wildlife Protection, ACIC, 1942.. Stewart:.. Oceanographic cruise report of the USC and GS ship Explorer – 1960.. US.. Departament of Commerce; Coast and Gedetic Surv.. , Waszyngton, 1962.. Biology of the Bahamian hutia, Geocapromys ingrahami.. Journal of Mammalogy.. 53, s.. 807–823, 1972.. Stephen Pavlidis:.. Northwest Caribbean Guide.. 2007.. ISBN 9781892399243.. Frank Michler Chapman.. The revision of the genus Capromys.. „Bulletin of the American Museum of Natural History”.. 312–323, 1901.. American Museum of Natural History.. Sydney Anderson, Charles A.. Woods, Gary S.. Morgan, W.. Oliver.. 201, s.. 1–5, 1983.. php?title=Geocapromys_thoracatus oldid=37916382.. Hutiowate.. Wymarłe gryzonie.. Wymarłe ssaki Ameryki Północnej.. Wymarłe ssaki holocenu.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 14:19, 17 lis 2013..

    Original link path: /wiki/Geocapromys_thoracatus
    Open archive

  • Title: Wąż morski (kryptozoologia) – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Wąż morski (kryptozoologia).. Ten artykuł dotyczy stworzenia, którego istnienia nie potwierdza współczesna zoologia.. Ten artykuł dotyczy mitycznego zwierzęcia.. Wąż morski.. – inne znaczenia.. Wąż morski z książki.. Olausa Magnusa.. pt.. Historia Ludów Północnych.. 1555.. Pierwsze doniesienia.. Starożytność.. Oficjalny status.. Zwierzę legendarne.. Miejsce rzekomego występowania.. Morza i oceany świata.. Proponowana nazwa łacińska.. Halsydrus pontoppidani.. (Neill,.. 1809.. Scolophius atlanticus.. 1817.. Megophias monstrosus.. (Rafinesque.. Pelamis monstrosus.. (Rafinesque,.. Megophias megophias.. (Oudemans,.. 1893.. Megalotaria longicallis.. (Heuvelmans,.. 1954.. Halshippus olai-magni.. Plurigibbosus novae-angliae.. (Heuvelmans.. Hyperhydra egedei.. Cetiscolopendra aelani.. to rzekomo istniejące.. zwierzę.. morskie.. przypominające lądowego.. węża.. , jeden z głównych obiektów zainteresowania.. kryptozoologii.. Doniesienia o rzekomych obserwacjach węży morskich pochodzą z różnych stron świata i z różnych czasów (stworzenia te rzekomo były widywane przez setki lat).. W swojej najnowszej pracy Bruce Champagne ocenia, iż ponad 1200 osób doniosło o swoich obserwacjach.. Węże morskie miano widywać z pokładów.. statków.. , jak również z wybrzeży.. Obserwować je miały zarówno pojedyncze osoby, jak i grupy, pośród których czasem byli także naukowcy.. Pomimo wielu doniesień brak fizycznych dowodów na istnienie tych zwierząt.. Ich występowanie nie zostało oficjalnie potwierdzone i traktowane jest przez oficjalną naukę jako jedna z morskich legend.. Najsłynniejsze wizerunki węży morskich to ryciny z.. XVI.. XVII.. XVIII-wiecznych.. badaczy, takich jak.. Olaus Magnus.. Erik Pontoppidan.. Hans Egede.. W ich czasach o istnieniu węży morskich przeświadczeni byli niemal wszyscy, a efektowne ilustracje przedstawiające te stworzenia zdobiły najczęściej morskie mapy.. Oficjalna nauka nie potwierdziła jednak ich istnienia, pomimo tego wiele osób nadal utrzymywało, że zwierzęta te zamieszkują morza i oceany.. Szczególnie znane stały się przypadki tzw.. węża z Gloucester, czy Caddy.. Głośne były także relacje z rzekomych obserwacji węży morskich z pokładów HMS „Deadalus”, HMS „Plumper” czy „Avalanche”.. Pierwsza publikacja naukowa poświęcona tym rzekomym stworzeniom została opublikowana przez.. Anthonida Cornelisa Oudemansa.. r.. Później jego przykładem poszli m.. Bernard Heuvelmans.. Loren Coleman.. Patrick Huyghe.. Pojawiło się także kilka rzekomych dowodów fotograficznych na istnienie węży morskich.. Ich autentyczność została jednak podważona przez specjalistów.. Najwcześniejsze doniesienia.. Późniejsze czasy i współczesne przypadki.. Wąż z Gloucester.. Caddy.. Rzekome spotkania na morzu.. HMS „Daedalus”.. HMS „Plumper”.. „Avalanche”.. „Valhalla”.. 5.. Inne przypadki.. Dowody fotograficzne.. Znane gatunki?.. Klasyfikacje.. Anthonid Cornelis Oudemans.. Loren Coleman i Patrick Huyghe.. Bruce Champagne.. Zobacz też.. Wąż morski z dzieła.. Konrada Gesnera.. Nomenclator aquafilium animantium.. z 1560 r.. Wąż morski Olausa Magnusa, 1555 r.. Wąż morski opisany przez.. Hansa Egede.. , biskupa.. Grenlandii.. , w 1734 r.. Henry Lee sugeruje, iż rozwiązaniem tej zagadki jest wielka.. kałamarnica.. „Wielki wąż morski” Hansa Egede.. Wąż morski z grzywą z dzieła biskupa Erika Pontoppidana.. Historia naturalna Norwegii.. z 1755 r.. mitologii nordyckiej.. Jormungand.. Midgårdsorm.. był wężem morskim, tak długim, że jego ciało okalało cały świat,.. Midgard.. Niektóre morskie opowieści opisywały przypadki, gdy marynarze brali jego grzbiet za szereg wysp.. Węże morskie pojawiały się też często w.. folklorze.. skandynawskim.. norweskim.. W 1520 r.. katolicki.. arcybiskup.. Trondheim.. Erik Walkendorf napisał do papieża.. Leona X.. list, w którym opisał m.. węże morskie.. Najmniejsze z nich mają 60 stóp długości.. i 10 stóp.. grubości.. Kwadratowa głowa jest dłuższa od ciała.. Są szare i widywane tylko wtedy gdy powietrze jest czyste, a morze spokojne; są podłymi stworzeniami, które zabijają ludzi.. W dziele XVI-wiecznego.. szwedzkiego.. duchownego i pisarza.. , pt.. Carta Marina.. , pojawiają się informacje o wielu morskich potworach, również o wężach morskich.. Co więcej, w swej pracy z 1555 r.. Historia północnych ludów.. , Magnus zawarł następujący opis norweskiego węża morskiego:.. Ci, którzy żeglują do wybrzeża Norwegii by handlować lub łowić ryby, opowiadają niesamowite historie jak wąż przerażających rozmiarów, 200 stóp długi.. i 20 stóp szeroki.. , zamieszkuje szczeliny i jaskinie niedaleko.. Bergen.. W jasne, letnie noce ten wąż opuszcza jaskinie aby zjadać cielęta, jagnięta i świnie lub wypuszcza się na morze i pasie na morskich pokrzywach, krabach i podobnych morskich zwierzętach.. Ma długie włosy wiszące z jego szyi, ostre czarne łuski i ogniste czerwone oczy.. Atakuje statki, chwyta i połyka ludzi, wznosząc się z wody w górę niczym kolumna.. Luterański.. misjonarz.. w swojej książce.. Det gamle Groenlands nye Perlustration eller Natural Historie.. z 1746 r.. , pisał o wężu morskim:.. straszny potwór morski.. który był widziany w 1734 poza kolonią.. Było to ogromne stworzenie: jego głowa była długa na jard i wystawała z wody.. Ciało było tak szerokie jak statek i 3-4 razy dłuższe niż szerokie.. Miał spiczasty pysk i dmuchał niczym wieloryb.. Miał duże szerokie kończyny, a jego ciało wyglądało na pokryte łuskami, a skóra była bardzo twarda.. Ogólny kształt był wężowy.. Gdy zanurkował, rzucił się z powrotem, a potem wzniósł ogon ponad powierzchnię na długość statku.. Erik Pontoppidan, biskup Bergen spopularyzował opowieści o norweskim wężu morskim w latach 50.. XVIII wieku.. W dwóch tomach.. Próby opisania historii naturalnej Norwegii.. , zawarł wiele opisów tego legendarnego zwierzęcia.. Dane miał otrzymać bezpośrednio od rybaków i kupców – ludzi, którzy rzekomo widzieli stworzenie na własne oczy.. Pontoppidan opisuje w jednym z rozdziałów węża morskiego, którego nazywa.. serpens marinus.. Aale-tust.. Byłem pośród tych, którzy wątpili w realność i istnienie węża morskiego, ale w końcu moje wątpliwości zostały rozwiane przez solidne dowody.. ) Setki naszych najlepszych żeglarzy i rybaków na własne oczy widziało węża morskiego.. Spotkałem wielu ludzi z naszych fiordów na północy, byli oni zdolni do odpowiedzenia na moje pytania, a ich opisy zwierzęcia były takie same.. ) Muszę zapewnić o prawdziwości istnienia tego węża, zanim zacznę go opisywać.. To morskie stworzenie przebywa w głębinie, z wyjątkiem lipca i sierpnia, które są czasem jego zabaw.. Wynurza się gdy morze jest śmiertelnie spokojne, ale zanurza się gdy tylko najmniejsze poruszenie pojawi się na powierzchni.. Pontopiddan opisał szereg spotkań z rzekomym wężem morskim.. W 1745 r.. na północ od Bergen pewien rybak miał zauważyć długie zwierzę, które płynęło blisko jego łódki.. Stworzenie miało głowę podobną do.. foczej.. i cienkie ciało długości łodzi.. Inna relacja pochodzi z ok.. 1750 r.. Inny rybak miał wówczas rzekomo obserwować potwora z tak małej odległości, że mógł dotknąć zwierzęcia.. Pontoppidan snuł także przypuszczenia, iż węże morskie być może wcale nie są spokrewnione z wężami lądowymi.. Jego zdaniem stworzenia te mogły być przedstawicielami zupełnie innych rodzajów czy gatunków.. Inny duchowny, Knut Leem, zajmujący się.. językiem lapońskim.. , w swojej książce z 1767 r.. Opis ludów samijskich Finnmark.. zapisał:.. Wąż morski znany z południowych wybrzeży, widywany jest także w.. Finnmark.. , straszny morski potwór, jak.. kraken.. Ma około 240 stóp długości.. , czarne oczy i głowę wielkości.. wielorybiej.. , ale kształtu jak u węża.. Jego szyja jest węższa niż ciało i ma długie jasnozielone włosy zwisające z obu stron karku, podobnie jak grzywa u.. konia.. Grzbiet jest również jasnozielony, ale brzuch jest raczej białawy.. Jest często widywany podczas spokojnej pogody, jego spiralne ciało częściowo unosi się ponad wodę, częściowo jest w niej ukryte.. Ludzie boją się tego okropnego morskiego stwora i trzymają się od niego z daleka, jeśli tylko jest to możliwe.. Pierwszy amerykański wąż morski, z okolic przylądka.. Cape Ann.. Massachusetts.. , w 1639 r.. Wąż morski z.. Gloucester.. z 1817 r.. Jednym z najbardziej znanych rzekomych węży morskich jest tzw.. wąż z.. Ma się on pojawiać w.. atlantyckiej.. zatoce Gloucester, na północ od.. Bostonu.. i u wybrzeży.. Nowej Anglii.. Pierwsze relacje ze spotkań z tym zwierzęciem pochodzą z.. XVII wieku.. W 1641 r.. John Josselyn pisał o pewnym.. Angliku.. , który w 1639 r.. chciał zastrzelić to stworzenie, jednak został ostrzeżony przez dwóch.. Indian.. , którzy stwierdzili iż w przypadku zranienia węża, ich życie będzie zagrożone.. Obadiah Turner opisał podobne stworzenie.. Zgodnie z jego relacją, świadkowie mieli widzieć.. najwspanialszego węża.. niedaleko.. Lynn.. Rzekomy potwór miał ok.. 27 metrów długości.. W sierpniu 1817 r.. dwóch mężczyzn doniosło o spotkaniu z wężem morskim.. Z niemal tego samego okresu pochodzi relacja Amousa Story’ego, który kilka dni później obserwował przez.. lunetę.. obiekt, który brał za unoszący się na powierzchni wody pień drzewa.. Kiedy kilka chwil później ponownie spojrzał w jego kierunku, rzekomego pnia już nie było.. W tym samym czasie William Row miał widzieć potwora, którego.. głowa była tak szeroka jak końska, ale nie tak długa.. Tego samego dnia Story ponownie ujrzał rzekomego węża morskiego:.. Jego głowa wydawała się być bardzo podobnego kształtu jak.. żółwia morskiego.. , unosił ją dziesięć-dwadzieścia cali ponad powierzchnię wody.. Jego głowa z tej odległości wydawała się większa od głowy jakiegokolwiek.. psa.. , którego kiedykolwiek widziałem.. Od tyłu głowy do następnej części ciała, która była widoczna, oceniam na trzy lub cztery stopy długości.. Poruszał się bardzo szybko w wodzie, powiedziałbym milę lub dwie, najwięcej, w trzy minuty.. W tym samym roku, 12 sierpnia, marynarz Solomon Allen III również miał ujrzeć dziwne zwierzę.. Według jego relacji, wąż morski miał głowę podobną do.. grzechotnika.. , ale tej samej wielkości co końska.. Allen stwierdził, że stwór poruszał się w chaotyczny sposób, raz wijąc się na powierzchni wody, raz płynąc prosto.. Dwa dni później inny marynarz Matthew Gaffney miał postrzelić węża morskiego.. Zgodnie z jego relacją, wycelował w głowę zwierzęcia, które zranione zaczęło płynąć w kierunku statku.. Jednak tuż przed burtą łodzi stwór zanurkował i wyłonił się ponownie w dużej odległości od jednostki.. Gaffney wspomniał, że ciało węża morskiego przypominało mu.. gąsienicę.. , ponieważ podzielone było na coś w rodzaju beczkowatych segmentów.. Sprawa węża z Gloucester stała się tak głośna, że w 1817 r.. postanowiło zająć się nią Towarzystwo Linnejskie z.. Londynu.. , którego domeną była.. nowo odkrywanych gatunków.. 18 sierpnia zwierzęciu nadano łacińską nazwę.. Podstawą do tego było odnalezienie lądowego zdeformowanego węża, którego członkowie Towarzystwa uznali za młodocianą formę wielkiego morskiego zwierzęcia.. Gdy prawdziwa natura tego znaleziska wyszła na jaw, badacze stali się przedmiotem powszechnych żartów.. William Crafts napisał nawet sztukę zatytułowaną.. The Sea Serpent; or, Gloucester Hoax: a Dramatic jeu d’esprit in Three Acts (Wąż morski lub oszustwo z Gloucester; dramatyczne jeu d’esprit w trzech aktach).. Dla wielu wydarzenia te stały się dowodem, iż cała sprawa węża z Gloucester była niczym więcej jak zwykłym oszustwem.. Wciąż jednak pojawiały się nowe doniesienia o spotkaniach z rzekomym potworem.. W 1912 r.. gazeta.. Gloucester Daily Times.. doniosła w artykule pt.. Nie ma już węża morskiego.. o zabiciu legendarnego zwierzęcia.. Potwór miał zaplątać się w sieci bostońskiego parowca rybackiego „Philomena”.. Po ich zniszczeniu, zwierzę miało następie zaatakować statek.. Zgodnie z prasową relacją, marynarze z „Philomeny”, a także dwóch innych jednostek ich wspomagających, „Victora” i „Ethel”, po dwóch godzinach zmagań, zabili węża morskiego.. Jego ciało, długości 15-20 metrów, miało utonąć w morskich odmętach.. Z 12 czerwca 1912 r.. pochodzi inny artykuł z.. Gloucester Times.. Widziano węża morskiego niedaleko Thatchers.. , w którym opisywana jest historia obserwacji węża morskiego przez załogę statku „Flora”, dowodzonego przez kapitana George Brooksa.. Marynarze mieli widzieć tylko część cielska potwora, długą na ok.. 7,5 metra.. XIX wieku.. pochodzi bardzo wiele relacji z rzekomych spotkań z wężem z Gloucester.. Przykładowo w 1817 r.. pojawiło się 18 doniesień o rzekomych obserwacjach, w 1839 r.. – 12, w 1875 r.. – 9, a w 1886 r.. – 13.. W ciągu stu lat naliczono ok.. 190 relacji.. stały się one wyraźnie rzadsze – 56, większość z nich miała miejsce przed 1950 r.. Jedna z ostatnich relacji pochodzi z 4 maja 1997 r.. , kiedy to dwóch rybaków, Charles Bungay i C.. Clarke łowiło ryby w zatoce Fortune Bay, położonej na południowym wybrzeżu.. Nowej Fundlandii.. W pewnym momencie ujrzeli oni coś, co wzięli za torby  ...   brytyjski.. parowiec.. „Nestor” spotkał rzekomo dziwne zwierzę o oszałamiającej długości ok.. 65 metrów.. 3/4 z tej długości miał stanowić ogon węża morskiego.. Doniesienie o podobnym stworze pochodzi z 30 grudnia 1947 r.. , kiedy to płynący niedaleko wybrzeży.. Północnej Karoliny.. statek pasażerski „Santa Clara” miał wpłynąć na.. węgorzowate.. W wyniku tej kolizji 15-metrowe stworzenie zginęło.. W 1969 r.. pływający pod francuską banderą statek handlowy „Saint-François-Xavier” rzekomo zabił śrubą napędową wielkie zwierzę o długim pierścieniowatym ciele.. Stwór miał na grzbiecie sporych rozmiarów płetwę.. Kilku rzekomym obserwatorom węży morskich udało się wykonać mniej lub bardziej wyraźne zdjęcia mające przedstawiać te zwierzęta.. 12 września 1964 r.. Robert Le Serrec miał spotkać węża morskiego przypominającego gigantyczną.. kijankę.. w płytkich wodach zatoki.. Stonehaven.. , znajdującej się na wyspie.. Hook.. stanu.. Zgodnie z jego relacją, razem z rodziną i przyjacielem Henkiem de Jongiem płynął niewielką łodzią, gdy żona Le Serreca dostrzegła ciemny obiekt pod powierzchnią wody.. Gdy podpłynęli bliżej, mieli rzekomo przekonać się, iż jest to duże zwierzę, przypominające wielką kijankę z długim, cienkim ogonem.. Według tej relacji, zwierzę nie poruszało się, prawdopodobnie z powodu podłużnej rany na grzbiecie.. Le Serrec posiadał aparat i kamerę filmową.. Wykonał więc zdjęcia potwora, który w pewnym momencie zaczął się poruszać i odpłynął, wyginając w sposób charakterystyczny dla ryb i gadów – w płaszczyźnie poziomej.. Według świadków zwierzę było ciemnego koloru, miało sporych rozmiarów głowę z dobrze widocznymi oczami i szerokim pyskiem.. Mierzyło ok.. 25 metrów długości.. Zdjęcie Le Serreca uważane jest powszechnie za oszustwo.. Badający je specjaliści uznali, że umiejscowienie oczu zwierzęcia jest.. anatomicznie.. niemożliwe.. Również film przez niego wykonany oceniono został jako mało wiarygodny, bardzo niewyraźny i zamazany.. Dodatkowo, wiarygodność osoby samego Le Serreca jest bardzo niska.. W 1959 r.. miał on oferować pieniądze szeregowi osób w zamian za wspólne ukartowanie rzekomej obserwacji węża morskiego.. Morgawr.. Inne fotografie przedstawiające rzekomo wielkie nieznane nauce zwierzę morskie, dotyczy tzw.. morgawra.. języku kornijskim.. morskiego giganta.. ), który ma pojawiać się w zatoce.. Falmouth.. Kornwalii.. W lutym 1976 r.. do redakcji czasopisma.. Falmouth Packet.. przyszedł list podpisany „Mary F.. ”, do którego dołączone były dwie fotografie mające przedstawiać rzekomego.. W liście zawarto opis zwierzęcia:.. wyglądało jak słoń unoszący swoją trąbę, ale trąba była długą szyją z małą głową na końcu, taką jak u węża.. Miało garby na grzbiecie, który poruszał się w śmieszny sposób.. zwierzę przestraszyło mnie.. Nie chciałabym przyjrzeć mu się bliżej.. Nie podobał mi się sposób, w jaki pływało.. Nigdy nie odkryto kim była tajemnicza „Mary F.. ”, ani nie udało się przebadać negatywów zdjęć rzekomego potwora.. Pomimo tego parze badaczy tajemniczych zjawisk, Janet i Colinowi Bord udało się przeanalizować kopie fotografii.. Stwierdzili, iż.. „wydaje się, iż te fotografie są oryginalne”.. Ryba z rodziny.. Regalecidae.. , wyrzucona na plażę na.. Bermudach.. w 1860 r.. Miała 4 metry długości i została początkowo opisana jako wąż morski.. Sceptycy kwestionują autentyczność relacji ze spotkań z wężami morskimi.. Wielu z nich jest zdania, iż rzekomi świadkowie widzieli znane nauce gatunki zwierząt, takie jak.. walenie.. (wieloryby i delfiny), znane zoologom niewielkie.. węgorze.. rekiny.. długoszpary.. , wieloryby.. fiszbinowce.. , duże.. płetwonogie.. , czy jedynie.. wodorosty.. , unoszące się po powierzchni wody pnie drzew, stada.. lub też wielkie.. kałamarnice.. Pomimo tego, że większość kryptozoologów uznaje część relacji za obserwacje znanych zwierząt, wskazują oni na to, że wiele z opisów nie przypomina żadnych z uznawanych przez zoologię zwierząt.. Sceptycy przypominają jednak, że wyobraźnia ludzka potrafi wyolbrzymiać nawet najzwyklejsze zjawiska do niesamowitych rozmiarów.. Zwolennicy istnienia węży morskich wskazują na różnorodność opisów rzekomych zwierząt.. To, co dla ich przeciwników jest dowodem na nieprawdziwość tych opowieści, dla kryptozoologów jest dowodem istnienia co najmniej kilku gatunków wielkich nieznanych morskich stworzeń.. Powstało kilka klasyfikacji węży morskich i zwierząt im podobnych, opartych na relacjach rzekomych świadków.. Holenderski.. biolog.. w 1893 r.. opublikował pierwszą w historii pracę naukową poświęconą wężom morskim –.. The great sea serpent (Wielki wąż morski).. Opisał on w tej publikacji zwierzę, któremu nadał.. łacińską.. nazwę.. Według Oudemansa stworzenie to miało długą szyję i ogon oraz cztery płetwowate odnóża.. Tylko samiec miał na grzbiecie swoistą grzywę.. Naukowiec stwierdził, że gatunek ten zamieszkuje niemal wszystkie morza świata.. Wielu krytozoologów zwróciło jednak uwagę na to, że Oudemans połączył wiele obserwacji różnorakich stworzeń, tworząc wizerunek zwierzęcia złożony z relacji ze spotkań z różnymi gatunkami zwierząt.. Najbardziej znaną próbą sklasyfikowania rzekomych węży morskich, jest typologia Bernarda Heuvelmansa, stworzona przez niego w 1954 r.. , a opublikowana po raz pierwszy w 1961 r.. w książce pt.. In the Wake of the Sea Serpents.. Długoszyjec.. – długi na ok.. 20 metrów, posiadający wydłużoną szyję i krótki ogon, rodzaj.. lwa morskiego.. Zwały tłuszczu jego ciała mogą przypominać niewielkie garby.. Heuvelmans wymienia 82 obserwacje tego hipotetycznego zwierzęcia, z czego 48 pewnych.. Długoszyjec ma małą głowę, podobną do psiej lub foczej w młodym wieku, później przypomina bardziej końską, wielbłądzią lub.. żyrafią.. Posiada także bardzo małe oczy i często dziwne narośla na nozdrzach.. Jego cztery odnóża są płetwowate, podobne do foczych.. Koń morski Olausa Magnusa.. – wydłużone zwierzę spokrewnione z fokami, którego głowa bardzo przypomina końską.. Posiada również rodzaj grzywy i bardzo duże oczy oraz szeroki pysk.. Długie na 10-20 metrów.. Wymienianych jest 71 obserwacji tego stworzenia, z czego 37 pewnych.. Wielogarbiec.. – być może spokrewniony z.. waleniami.. , posiadający na grzbiecie szereg garbów.. Czasem tuż za średniej długości szyją pojawia się także płetwa (Heuvelmans twierdził, iż może zależeć to od.. dymorfizmu płciowego.. Ogon wyposażony w poziomą płetwę jak u.. wielorybów.. Długość ciała to 20-30 metrów.. 59 obserwacji, z czego 33 pewne.. Superwydra.. – morska.. wydra.. ogromnych rozmiarów.. Posiadająca bardzo elastyczne, wydłużone ciało.. Długa na ok.. 19,5-30 metrów.. 28 obserwacji, z czego 13 pewnych.. Wielopłetwiec.. – dziwaczne zwierzę o wydłużonym ciele, wyposażonym w szereg wyrostków przypominających płetwy.. Dodatkowo zdaje się posiadać ciało podzielone na segmenty i pancerz lub płytkowate łuski.. Ma także krótką szyję, szeroki pysk i nozdrza pokryte sierścią.. Porusza się wyginając ciało w pionie.. Długie na 9-30 metrów, średnio ma 20-21 metrów długości.. 26 obserwacji, z czego 20 pewnych.. Superwęgorz.. – kilka gatunków ryb: węgorzy,.. minogów.. lub nawet.. rekinów.. Wydłużone ciało sprawia wrażenie długiej szyi z małą głową na końcu.. Długość 10-30 metrów.. 23 obserwacje, z czego 12 pewnych.. Morski krokodyl.. – gigantyczny.. krokodyl.. lub inny rodzaj gada.. Wyposażony w wydłużony pysk z zębami oraz długi i silny ogon.. Porusza się wyginając ciało w płaszczyźnie poziomej, podobnie jak inne morskie gady.. Długość 15-20 metrów.. 9 obserwacji, 4 pewne.. Żółty brzuch.. – wielkie zwierzę o kształcie ogromnej.. kijanki.. Ciało wydłużone i spłaszczone z silnym ogonem i szerokim pyskiem.. Ubarwienie jaskrawe (żółte), z czarnymi pionowymi pasami na bokach i grzbiecie.. Długość 20-30 metrów.. 9 obserwacji, 3 pewne.. Ojciec wszystkich żółwi.. – wielkich rozmiarów.. żółw morski.. 4 relacje, wszystkie słabo udokumentowane.. Wielkie bezkręgowce.. – kategoria dodana do klasyfikacji Heuvelmansa przez innych kryptozoologów.. Według kryptozoologów L.. Colemana i P.. Huyghe’a, „klasyczny” wąż morski przypomina wymarłego kopalnego walenia –.. bazylozaura.. Klasyfikacja węży morskich i potworów z jezior opracowana przez krytpozoologów Lorena Colemana i Patricka Huyghe’a w 2003 r.. w książce.. The Field Guide to Lake Monsters, Sea Serpents, and Other Mystery Denizens of the Deep.. Częściowo pokrywa się ona z typologią przedstawioną przez Heuvelmansa:.. Klasyczny wąż morski.. – czworonożne, wydłużone zwierzę.. Gdy płynie, jego grzbiet wygina się, tworząc „garby”.. Według autorów, najbardziej przypomina wymarłego walenia kopalnego,.. Koń morski.. – spokrewniony z fokami.. Tylko.. mają grzywy, ale zdaniem Colemana i Huyghe’a, samice wyposażone są w wyrostek zakończony nozdrzami.. Widywane w wodach słonych i słodkich.. Tajemniczy waleń.. – kategoria obejmująca nieznane nauce gatunki waleni:.. o podwójnych płetwach grzbietowych,.. kaszalotów.. delfinów.. itd.. Wielki rekin.. megalodon.. , gigantyczny rekin uważany przez oficjalną naukę za gatunek wymarły.. Tajemnicza manta.. manta.. z niespotykanym wzorem na grzbiecie.. Wielki morski.. parecznik.. – podobny do wielopłetwca Heuvelmansa.. Tajemniczy gad.. – podobny do krokodyla morskiego Heuvelmansa.. Żółw-kryptyda.. – podobny do.. ojca wszystkich żółwi.. Heuvelmansa.. Tajemnicza.. syrena.. – najprawdopodobniej ocalałe egzemplarze.. krowy morskiej Stellera.. Wielka ośmiornica.. Octopus giganteus.. Otoctopus giganteus.. – dużych rozmiarów.. ośmiornica.. , zamieszkująca tropikalną część Atlantyku.. Klasyfikacja opublikowana przez Bruce’a Champagne’a w magazynie.. Strangeark.. 1A Długoszyjec.. : lew morski długi na 10 metrów, z długą szyją i ogonem.. Szyja jest tej samej grubości lub cieńsza niż głowa.. Owłosiony, zdolny do poruszania się po lądzie.. Występuje w różnych częściach świata.. 1B Długoszyjec.. : zbliżony do poprzedniego typu, ale długi na ponad 16 metrów i mocniej zbudowany.. Szyja cieńsza od głowy.. Zamieszkuje wody wokół Wielkiej Brytanii i.. Danii.. 2A Węgorzopodobny.. – długi na 6-10 metrów opancerzony gad.. Ma małą kanciastą głowę z wystającymi kłami.. Zamieszkuje północny Atlantyk.. 2B Węgorzopodobny.. – długi na 7,5-10 metrów.. wal dziobogłowy.. , wyposażony w grzebień na grzbiecie.. Zamieszkiwał Atlantyk i.. Pacyfik.. , być może wymarły.. 2C Węgorzopodobny.. – gad długości 20-21 metrów, pozbawiony kończyn.. Ma bardzo dużą głowę z wystającymi pokaźnymi zębami.. Zamieszkiwał Atlantyk, Pacyfik,.. Morze Południowochińskie.. Obecnie prawdopodobnie wymarły.. 3 Wielogarbiec.. – długi na 9-20 metrów, prawdopodobnie gad lub ssak z grzebieniem na grzbiecie.. Głowa bardzo przypomina wielbłądzią.. Bardzo podobny do słynnej Caddy.. 4A Szeroka płetwa.. – wal mierzący 9-21 metrów długości.. Ma bardzo małą głowę i bardzo dużą płetwę grzbietową.. Spotykany był tylko w północno-zachodnim Atlantyku.. Być może wymarły.. 4B Szeroka płetwa.. – wydłużone zwierzę, mierzące 4-26 metrów długości.. Ssak lub gad o długiej szyi i głowie przypominającej żółwią, posiadający także długą płetwę grzbietową.. 5 Karapaksowy.. – duże zwierzę podobne do żółwia, być może ssak, długości 3-13,5 metra.. Według niektórych relacji.. według kogo?.. posiada grzebień na grzbiecie lub rodzaj tłustego owłosienia.. 6 Gad.. – wielki krokodyl lub zwierzę go przypominające.. Jego długość dochodzi do 19,5 metra.. Rzekomo widywany w północnym Atlantyku i.. Morzu Śródziemnym.. 7 Segmentowy/Mający wiele członków.. – wydłużone stworzenie o cechach ssaczych.. Jego ciało (długości do 20 metrów) sprawia wrażenia podzielonego na segmenty, wyposażone jest w wiele płetw.. Rzekomo spotykany w zachodnim Atlantyku,.. Oceanie Indyjskim.. i Pacyfiku.. Wąż morski widnieje w.. herbie.. norweskiej.. gminy.. Seljord.. kryptozoologia.. lewiatan.. Potwór z Loch Ness.. Około 20 metrów.. Około 3 metry.. 3,5.. The oldest descriptions.. [dostęp 19 stycznia 2008].. Około 60 metrów.. Około 6 metrów.. Około 72 metry.. Lee Krystek:.. The Monstrous Sea Serpent of Gloucester.. The Gloucester Sea Serpent.. O’Neill:.. The Great New England Sea Serpent.. Sea Serpent Gallery.. Około 1,2 metra.. Około 12 metrów.. Aaron Justice:.. Cadborosaurus Willsi.. Według innych źródeł – M’Quahe.. Sea Serpents.. Ellis squid.. [dostęp 5 lipca 2007].. Około 2-2,6 metra.. 18,2.. 18,3.. Cyt.. za:.. Marseille Jacques, Nadeije Laneyrie-Dagen (red.. Największe sekrety historii.. Warszawa: 2001, s.. 239.. Sea Monster Tales.. Le Serrec Monster.. Sea Serpents – Background.. Morgawr 1999.. 23,0.. 23,1.. Sea serpent complex.. Le Grand Serpent-de-Mer.. Zob.. Champagne Bruce,.. A Preliminary Evaluation of a Study of the Morphology, Behavior, Autoecology and Habitat of Large, Unindentified Marine Animals, Based on Recorded Field Observations.. , „Dracontology, Special Number 1: Being an Examination of Unknown Aquatic Animals”.. A Preliminary Evaluation of a Study of the Morphology, Behavior, Autoecology, and Habitat of Large, Unidentified Marine Animals, Based on Recorded Field Observations.. Available at strangeark.. Pages 99-118.. Coleman Loren, Huyghe Patrick,.. , Jeremy P.. Tarcher 2003.. Ellis Richard, „Potwory głębin”, Amber 1999.. Heuvelmans Bernard.. In the Wake of the Sea-Serpents.. , Hill and Wang 1968.. Oudemans Anthonid Cornelis,.. The Great Sea Serpent.. , Luzac Co 1892.. php?title=Wąż_morski_(kryptozoologia) oldid=39190026.. Kryptydy.. Ukryte kategorie:.. Artykuły z wyrażeniami zwodniczymi.. Gàidhlig.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 18:46, 4 kwi 2014..

    Original link path: /wiki/W%C4%85%C5%BC_morski_%28kryptozoologia%29
    Open archive

  • Title: Bunyip – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Bunyip.. Podobizna.. Bunyipa.. 1890.. roku.. Illustrated Australian News.. Inne nazwy.. banib, bunnyar, bunyup, Burley beast, dongus, gu-ru-ngaty, kajanprati, katenpai, kianpraty, kine praty, kinepràtia, kuddimudra, mirree-ulla, mochel, moolgewanke, munni munni, toor-roo-don, tumbata, tunatpan, waa-wee, wangul, wouwai.. Wczesne lata.. Australia.. Tasmania.. Galeria zdjęć w Wikimedia Commons.. diabeł.. duch.. ) – mityczne stworzenie wywodzące się z wierzeń.. australijskich.. Aborygenów.. Nie ma jednego ustalonego wyglądu tego stworzenia, ale zazwyczaj przedstawiane było na aborygeńskich malowidłach z ogonem.. , płetwami i zębami.. morsa.. Według legend.. bunyipy.. zamieszkują przeważnie bagna i rzeki.. W nocy można rzekomo usłyszeć ich przerażające zawodzenie kiedy pożerają zwierzęta lub ludzi, którzy nieostrożnie podeszli zbyt blisko do ich kryjówki.. Ich ulubionym pożywieniem według relacji miejscowych są kobiety.. Podania te zwróciły uwagę.. kryptozoologów.. , uznających, że miały one podstawę w rzeczywistości.. Zoologia.. uznaje jednak.. za istoty legendarne.. W początkowym okresie kolonizacji Australii uważano, że.. bunyip.. jest prawdziwym, jeszcze nie opisanym zwierzęciem – relacje o nim były nie mniej zaskakujące od opisów innych zamieszkujących.. Australię.. zwierząt, takich jak na przykład.. dziobak.. Obecnie część badaczy uważa, że aborygeńskie opowieści o stworzeniach mogą mieć podstawy w rzeczywistości i opisują one wymarłe około 50 000 lat temu.. diprotodony.. Nazwa.. Wygląd i tryb życia.. Relacje.. XIX wiek.. XX wiek.. Wyjaśnienia.. Ryby.. Gady.. Ptaki.. Wymarłe gatunki.. 6.. Ludzka psychika.. Bunyip w popkulturze.. Linki zewnętrzne.. Literatura.. Słowa.. nie można dokładnie przetłumaczyć z języka aborygeńskiego.. Pierwotnie mogło ono oznaczać "diabeł", "anioł" lub też nawet "bóg".. Kryptozoolog.. podaje, iż być może wywieść je można od.. bunyil.. pundjel.. ), które wśród tubylców zamieszkujących stan.. Wiktoria.. oznacza boga.. Wśród współczesnych Australijczyków stosowane na określenie "stracha", istoty lub zjawiska uznawanego za straszne, niejasne i niebezpieczne.. Jednak często używane jest dla nazwania czegoś fantastycznego bądź też śmiesznego.. Inne określenia stosowane w różnych rejonach Australii:.. banib.. bunnyar.. Australia Zachodnia.. bunyup.. Burley beast.. dongus.. Nowa Południowa Walia.. gu-ru-ngaty.. (Thurawal, Nowa Południowa Walia),.. kajanprati.. katenpai.. kianpraty.. kine praty.. kinepràtia.. kuddimudra.. mirree-ulla.. (Wiradhuri, Nowa Południowa Walia),.. mochel.. moolgewanke.. munni munni.. toor-roo-don.. tumbata.. (Wiktoria),.. tunatpan.. waa-wee.. wangul.. (Australia Zachodnia),.. wouwai.. (niedaleko jeziora Macquarie, Nowa Południowa Walia).. Słowo.. bahnyip.. pojawiło się po raz pierwszy w dzienniku.. Sydney Gazette.. 1812.. jest także używane w znaczeniu.. królik.. ze względu na podobieństwo fonetyczne ze słowem.. bunny.. Obecnie określenie.. bunyip aristocracy.. stosowane jest w Australii na opisanie.. snobistycznych.. konserwatystów.. Widywane przypuszczalnie przez świadków zwierzęta wodne, według ich opisów, podzielić można na dwie grupy: stworzenia przypominające psa lub fokę i zwierzęta mające długie szyje oraz niewielkie głowy.. Te pierwsze są najczęściej opisywane jako długie na 1,2-1,8 metra, owłosione, porośnięte przez długą, ciemnobrązową lub czarną.. Według relacji.. tego rodzaju ma okrągłą głowę, przypominającą łeb.. buldoga.. , z wydatnymi kłami i wyraźnie widoczne uszy.. Najczęściej brak u niego ogona, ma natomiast płetwy i długie wąsy.. Z kolei drugi rodzaj.. bunyipów.. to rzekomo długoszyje stworzenia o rozmiarach wahających się od 1,5 do nawet 40 metrów.. Mają one ponoć czarną lub brązową sierść, duże uszy i małe kły.. Łeb przypomina.. koński.. lub należący do.. emu.. Smukła szyja (czasem z grzywą), mierząca ok.. 1 metra długości, z wieloma fałdami skórnymi.. Ogon podobny do końskiego.. Tryb życia opisywany przez tubylców ziemnowodny, aktywny w nocy.. Zamieszkuje.. rzeki.. jeziora.. starorzecza.. Bunyipy.. mogą zdaniem Aborygenów pływać niezwykle szybko, przy wykorzystaniu płetw lub łap.. Często słyszane, wydają bardzo głośne i groźne ryczące dźwięki.. Żywią się.. rakami.. , choć część legend mówi o tym, że są krwiożercze i atakują również ludzi, szczególnie lubując się w mięsie kobiet i dzieci.. Jaja.. składają rzekomo w gniazdach zbudowanych przez.. dziobaki.. Hamilton Hume (.. 1797.. 1873.. ) – podróżnik i eksplorator, jako jeden z pierwszych donosił o dziwnym wodnym stworzeniu zamieszkującym jeziora australijskie.. Buyip.. pojawia się w wielu opowieściach australijskich Aborygenów.. Jednak również biali kolonizatorzy kontynentu mieli wielokrotnie spotykać niezidentyfikowane zwierzęta, które nazywali w ten sposób.. Jedno z najwcześniejszych doniesień pochodzi z.. 1801.. Wówczas.. Charles Bailly.. opływał statkiem.. Géographe.. południowo-zachodnie wybrzeże Australii.. Podczas jednej z wypraw na ląd, nagle podróżnicy usłyszeli nienaturalnie głośny ryk dochodzący z trzcin porastających brzegi rzeki.. Rzeki Łabędzia (.. Swan River.. Przestraszeni kolonizatorzy uciekli, sądząc, że niedaleko czai się jakieś ogromne i niebezpieczne zwierzę.. Wkrótce potem podróżnik.. Hamilton Hume.. ) miał w jeziorze.. Bathurst.. obserwować stworzenie, które z wyglądu przypominało mu.. hipopotama.. krowę morską.. Jego relacja odbiła się szerokim echem, zwracając uwagę pięciu uczonych z Towarzystwa Filozoficznego Australazji.. Obiecali oni temu, kto dostarczy skórę, szkielet lub tylko czaszkę stworzenia, pokrycie wszelkich kosztów wyprawy myśliwskiej mającej na celu schwytanie.. bunyipa.. Samemu Hume'owi nie udała się ta sztuka, ale z Australii wciąż napływały nowe doniesienia z rzekomych spotkań ze zwierzętami nazywanymi.. , głównie na południowym wschodzie kontynentu.. Breton pisał, badając m.. Lake George (.. ), że:.. "Podobno rodzaj foki, czy też, jak go tutaj nazywają, diabła, żyje w tutejszym jeziorze".. 1821.. roku Edward Smith Hall (.. 1786.. 1860.. , polityk, dziennikarz, późniejszy założyciel Banku Nowej Południowej Walii) miał obserwować w jeziorze Bathurst.. o głowie przypominającej łeb.. Natomiast w grudniu.. 1822.. roku ta sama osoba rzekomo widziała inne stworzenie, tym razem o długiej szyi.. Hall twierdził, że po kąpieli w jeziorze, kiedy schnął na brzegu, ujrzał w odległości 300 jardów czarną wydłużoną szyję z niewielkim łbem wynurzającą się z wody.. Czasopismo.. Geelong Advertiser.. lipcu.. 1845.. roku zamieściło informację, że w stanie Wiktoria znaleziono nie skamieniałą kość będącą dawniej częścią stawu kolanowego zwierzęcia o niespotykanie dużych rozmiarach.. Miał ją odnaleźć pewien Aborygen, który stwierdził następnie, że należała ona z pewnością do.. Tubylec sporządził nawet szkic zwierzęcia, przypominającego poruszającego się na tylnych łapach.. hadrozaurów.. Ponadto, gdy kość została pokazana innym Aborygenom, ci niezależnie od siebie stwierdzili, że należała ona do.. Opowiedzieli oni następnie całą serię relacji mówiących o tym, że kilka znanych im osób zostało zabitych przez takie zwierzę.. z ich opowieści miał być stworzeniem ziemnowodnym, składać.. i łączyć cechy.. ptaka.. krokodyla.. Jeden z tubylców o nazwisku Mumbowran, pokazał badaczom kilka głębokich ran na piersi.. Twierdził, że to.. zranił go pazurami podczas walki, jaką stoczył z potworem.. 1846.. roku pochodzi natomiast informacja o znalezieniu przez Atholla Fletchera fragmentu dziwnej czaszki na brzegu rzeki.. Murrumbidgee.. (Nowa Południowa Walia), która jest dopływem.. Murray.. Miała 9 cali długości (ok.. 22 cm) i cechowała się ona tym, że.. oczodoły.. były umiejscowione bardzo blisko górnej.. szczęki.. Jako pierwszy zbadał ją James Grant, który orzekł, że jest ona czaszką zarodka nieznanego zwierzęcia.. Wkrótce potem została ona zidentyfikowana przez Williama S.. Macleaya z.. Sydney.. jako zdeformowany fragment szkieletu młodego.. Innej identyfikacji dokonał profesor.. , który (na podstawie rysunku) orzekł, że była to czaszka cielaka.. Została ona  ...   jedno ze źródeł powstania części legend o groźnych stworzeniach zamieszkujących rzeki, jeziora i starorzecza Australii.. Charakterystyczne jest to, że zawołania tego ptaka przypominają krzyki kobiety lub dziecka.. Również inne gatunki, takie jak.. bąki.. czy wchodzące w skład.. bekasowatych.. ptaki z rodziny.. Numenius.. mogą wydawać mrożące krew w żyłach dźwięki, które mogły być przypisywane rzekomym.. bunyipom.. Należy jednak zauważyć, że pomyłka taka nie mogła raczej przydarzyć się Aborygenom, od tysięcy lata zamieszkującym Australię i znającym doskonale.. faunę.. zamieszkującą ten kontynent.. Jedno z doniesień o obserwacji.. w Sydney z.. 1960.. roku okazało się dostrzeżeniem nietypowego zachowania południowoaustralijskiej kaczki.. bisiorki.. Biziura lobata.. Odgłosy wydawane przez.. oposy.. koala.. mogą być wzięte za dźwięki pochodzące od.. , wiele osób jest zdziwionych, gdy dowiadują się, że te stosunkowo niewielkie zwierzęta mogą wydawać aż tak głośne dźwięki.. Jedno z najbardziej rozpowszechnionych wyjaśnień zagadki istnienia.. dotyczy jego obserwacji w rzekach Murray i Darling.. Południowoaustralijskie.. ) znane są z tego, że często zdarza im się wpływać w koryta tych rzek w czasie przypływów i powodzi.. Czasem, gdy woda już opadnie, zwierzęta te zmuszone są pozostać w słodkich wodach, trafiając do swoistej naturalnej pułapki.. Odnotowano kilkadziesiąt takich przypadków, zabito m.. wiele fok w wodach na północ od.. Canberry.. , czyli tam, skąd pochodziło wiele doniesień o rzekomych obserwacjach.. "W kręgu podejrzeń" pozostają także australijskie.. lwy morskie.. Neophoca cinerea.. słonie morskie.. Mirounga leonina.. Pod uwagę brane jest również bardzo banalne wyjaśnienie rzekomej zagadki.. – za zagadkowe, nieznane zwierzę wodne w wielu przypadkach mógł zostać uznany płynący.. pies.. Pomimo tego, że nie zachowały się żadne fizyczne dowody na istnienie.. , część kryptozoologów sugeruje, że opowieści o tych stworach mogą być "wspomnieniami" Aborygenów o.. diprotodonach.. lub innych wymarłych zwierzętach, które zniknęły z powierzchni ziemi ok.. 40 tys.. lat temu.. Innym "kandydatem" na wyjaśnienie tej zagadki może być wymarły.. torbacz.. Palorchestes.. lub kopalny rodzaj ogromnego.. kangura.. Procoptodon.. Stworzenie to miało okrągły pysk i potrafiło wznosić łapy ponad głowę.. Takie zwierzę mogło zostać wzięte – zwłaszcza po zmroku lub o świcie – za dwunożną,.. humanoidalną.. istotę.. Zauważyć jednak trzeba, że żadne z tych zwierząt nie prowadziło ziemnowodnego trybu życia, jak czyni to według doniesień.. Kolejne fale doniesień o rzekomych spotkaniach z różnymi "stworami" tłumaczone są często jako ataki zbiorowej.. histerii.. (mogącej powodować m.. chwilowe załamanie prawidłowego postrzegania rzeczywistości),.. omamy.. wzrokowe, lub przypadki.. pareidolii.. Carl Sagan.. w swojej książce tłumaczącej większość relacji o spotkaniach z.. UFO.. i inne rzekomo niewyjaśnione wydarzenia, procesami zachodzącymi w ludzkich głowach, pisał:.. "(.. ) wielokrotnie wykazano, że u 10 do 25 procent prawidłowo funkcjonujących osób co najmniej raz w okresie ich życia występowały rzeczywiste omamy (.. halucynacje.. ) – słyszą głos, którego nie ma, lub widzą nie istniejące przedmioty.. Rzadziej występują takie omamy, jak odczuwanie dziwnych zapachów, słyszenie muzyki lub otrzymywanie informacji w sposób niezależny od zmysłów".. Inne możliwe wytłumaczenie rzekomych obserwacji.. , odnoszące się do ludzkiej psychiki, posługuje się pojęciem pareidolii.. Zasadza się ona na naturalnym dążeniu człowieka do odnajdywania znajomych sygnałów w bodźcach całkowicie losowych.. Na tej podstawie można zakładać, że osoby, które przybywały w okolicy rzekomo zamieszkanej przez.. , pragnąc ujrzeć nieznane, groźne zwierzę, w taki sposób interpretowały widok całkowicie naturalnego przedmiotu (np.. gałęzi drzewa), zjawiska (np.. fala) lub zwierzęcia (np.. płynącego psa).. Inna teoria wyjaśnia część obserwacji pochodzących z lat 20.. i 30.. W tym czasie, na skutek kryzysów gospodarczych, wiele osób z dnia na dzień traciło majątki lub popadało w ogromne długi.. Zdarzało się, że ludzie tacy uciekali przed wierzycielami lub.. policją.. w odległe zakątki Australii, ukrywając się tam następnie nierzadko przez bardzo długi czas.. Osoby te jednocześnie żyły w strachu przed odkryciem ich kryjówek, stąd w przypadku usłyszenia np.. tętentu kopyt konia nadjeżdżającego jeźdźca, chowali się np.. w przybrzeżnych płytkich i błotnistych wodach rzek i jezior, oddychając przez słomkę lub wydrążony róg.. Legendy o.. mogły powstać w wyniku obserwacji takich uciekinierów, opuszczających swoje błotniste kryjówki, gdy zagrożenie odkrycia minęło.. jest do dziś atrakcyjnym motywem, postacią pojawiającą się w wielu utworach literackich, filmach, bajkach dla dzieci, itd.. The Bunyip.. to tytuł lokalnej gazety wychodzącej w.. Gawler.. Pierwszy numer został wydany w.. 1863.. roku przez Gawler Humbug Society – nazwa ta została wybrana, ponieważ.. "Bunyip to prawdziwy rodzaj australijskiego.. humbuga.. !".. The Bunyip of Berkeley's Creek (Bunyip z Berkeley's Creek).. " jest popularną australijską książką z obrazkami dla dzieci.. Występujący w niej stwór szuka odpowiedzi na nurtujące go pytanie: "Jak wyglądają.. ?", zadaje je więc wszystkim, których napotyka na swej drodze.. Opowieść o.. bunyipie.. wchodzi w skład klasycznego zbioru bajek.. Andrew Langa.. The Brown Fairy Book.. 1904.. W latach 50.. i 60.. XX wieku,.. Bertie the Bunyip (Bertie Bunyip).. był telewizyjnym show dla dzieci, stworzonym w.. Filadelfii.. przez Australijczyka, Lee Dextera.. Popularna.. nowozelandzka.. grupa muzyczna grająca muzykę.. reggae.. , działająca w latach.. 1998.. 2003.. nosiła nazwę "Bunyip".. Wyobrażenia.. pojawiające się poza Australią, często nie mają wiele wspólnego z tradycyjnym jego przedstawieniem spotykanym na tym kontynencie.. Nazwa ta została nadana potworom pojawiającym się w grach video, takich jak.. Ty The Tasmanian Tiger.. , w grach na.. PlayStation.. Playstation 2.. Chrono Cross.. Final Fantasy X.. Culdcept.. , popularnej grze.. MMORPG.. Runescape.. i w wielu innych.. W RPG.. Wilkołak: Apokalipsa.. to wymarłe plemię australijskich wilkołaków.. W popularnym amerykańskim serialu animowanym.. South Park.. Bóg.. przedstawiony jest jako.. Skeptic World – Cryptozoology – Bunyip.. Matthew J.. Eaton:.. The Bunyip: Mythical Beast, Modern-day Monster.. Eberhardt George M.. Mysterious Creatures: A Guide to Cryptozoology.. , Santa Barbara – Denver – Oxford 2002,.. ISBN 1-57607-283-5.. Na tropie nieznanych zwierząt.. , Warszawa 1965.. Sagan Carl.. Świat nawiedzany przez demony.. , Poznań 1999,.. ISBN 83-7150-517-5.. Shuker Karl P.. In search of prehistoric animals; Do giant extinct creatures still exist?.. , Blanchford 1995,.. ISBN 0713724692.. Warszawa: 1965, s.. 187-188.. George M.. Eberhardt:.. Santa Barbara – Denver – Oxford: 2002, s.. 74-77.. op.. cit.. s.. 188.. Rebecca Driver:.. Australia's Aboriginies.. Did they see dinosaurs?.. [dostęp 25 grudnia 2007].. Were skulls physical proof that bunyips existed?.. [dostęp 24 grudnia 2007].. 188-189.. 189.. Około 12,5 cm.. Unknown Explorers – Bunyip.. Bunyips.. nazywany jest czasem przez Australijczyków.. bunyip bird.. ptakiem bunyipem.. Karl P.. Shuker:.. Blanchford: 1995.. Poznań: 1999, s.. 116.. przykłady takich interpretacji:.. http://www.. forteantimes.. com/community/photos/.. Carroll Robert Todd,.. Becoming a Critical Thinker.. Mythical Bunyip.. [dostęp 26 maja 2007].. The Bunyip of Berkeley's Creek.. , Jenny Wagner,.. ISBN 0-14-050126-6.. Broadcast Pioneers of Philadelphia.. Nahshon Rogers:.. Spy Video Cameras, Prayer, And Philosophy.. [dostęp 10 lutego 2008].. php?title=Bunyip oldid=39832507.. Mitologia aborygeńska.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 23:11, 7 lip 2014..

    Original link path: /wiki/Bunyip
    Open archive

  • Title: Chupacabra – Wikipedia, wolna encyklopedia
    Descriptive info: Chupacabra.. Jedno z przedstawień rzekomej.. chupacabry.. Chupacabras.. Canguro.. Ciguapas.. Dominikana.. Comecogollos.. Gallinejo.. Goatsucker.. Maboya.. Sacalenguas.. Salwador.. Wczesne lata 90.. Miejska legenda.. Portoryko.. Meksyk.. , południe.. (wym.. t.. ʃ.. a.. '.. k.. b.. ɾ.. /;.. La Chupacabra.. , również.. chupacabras.. – dosł.. wysysacz kóz.. , z hiszp.. chupar.. – ssać,.. la cabra.. – koza) –.. legendarne.. latynoamerykańskie.. zwierzę, obiekt badań.. , którego istnienia nie udało się wiarygodnie potwierdzić.. Jej rzekome występowanie powiązane jest z.. (skąd pochodzą pierwsze informacje o tym zjawisku),.. Meksykiem.. i południowymi stanami.. Nazwa rzekomego zwierzęcia wzięła się stąd, iż ma ono napadać na zwierzęta domowe i wysysać z nich.. krew.. Opisy stworzenia znacznie różnią się od siebie.. Pierwsze relacje z rzekomych spotkań pochodzą z 1990 roku z Portoryko, od tego czasu.. chupacabra.. miała być spotykana najdalej na północ w.. Maine.. i najdalej na południe w.. Chile.. Pomimo że wiele osób twierdzi, iż.. może być rzeczywiście istniejącym zwierzęciem, większość naukowców uważa ją za legendarne stworzenie, rodzaj.. współczesnego mitu.. Opisywana jest przez rzekomych świadków jako duże i ciężkie zwierzę, wielkości małego.. niedźwiedzia.. , wyposażone w szereg kolców na grzbiecie, ciągnący się od szyi aż do nasady ogona.. Według innych zeznań stworzenie to jest nienaturalnie szybkie i potrafi przeskoczyć drzewo.. Kryptozoolodzy sugerują, jakoby.. była nieznanym gatunkiem zwierzęcia lub kosmitą.. Istnieje również teoria, wedle której.. jest domowym zwierzęciem kosmitów.. Według świadków często jej atakom towarzyszą dziwne znaki na niebie.. Wygląd.. 1995 rok.. 1996 rok.. 1997–1999.. 2000–2003.. 2004 rok.. 2005 rok.. 7.. 2006 rok.. 8.. 2007-2009.. 9.. 2010.. Znane zwierzęta.. UFO i kosmici.. Kryptozoologia.. Inne.. Wyobrażenie.. Najczęściej pojawiający się opis rzekomej.. przedstawia ją jako istotę podobną do współczesnego.. gada.. , posiadającą cielistą lub zielonkawoszarą skórę oraz ostre kolce lub rurki na grzbiecie.. Istota ma mierzyć ok.. 3 do 4 stóp wysokości (0,9-1,2 m), poruszać się na tylnych łapach, skacząc w sposób podobny, jak czynią to.. kangury.. W przynajmniej jednej z rzekomych obserwacji stworzenie miało przeskoczyć na odległość 20 stóp (6 metrów).. Ponadto posiada pysk podobny do psiego lub.. kociego.. , rozwidlony.. język.. wystający często z paszczy, duże kły.. Ma również syczeć i piszczeć, gdy jest zaalarmowane, jak również wydzielać nieprzyjemny zapach.. siarki.. Niektóre rzekome obserwacje stwierdzają, iż oczy.. świecą na czerwono, co wywołuje u świadków nudności.. Inne opisy rzekomej.. , znacznie rzadsze od przedstawionych wcześniej, określają ją jako rodzaj dzikiego psa.. Jest on najczęściej bezwłosy, charakteryzują go wyraźna grzywę na grzbiecie, spore oczodoły, kły i pazury.. Część rzekomych świadków snuje teorie, iż być może jest to.. podobny do psa.. W przeciwieństwie do znanych drapieżników.. ma wysysać całość krwi swojej ofiary (a czasem nawet całe.. organy.. wewnętrzne) przez dziurę w jej ciele lub kilka dziur.. Inne źródła mówią, że.. przekłuwa kłami.. krtań.. ofiary, a następnie wsuwa w otwór rurkowaty język, wysysając krew ze środka ciała.. Istnieją nieostre fotografie mające przedstawiać to zwierzę.. Jednak ich wiarygodność jest kwestionowana.. Legenda.. rozpoczęła się mniej więcej w 1987 roku, kiedy to portorykańskie gazety.. El Vocero.. El Nuevo Dia.. doniosły o śmierci wielu zwierząt różnego gatunku, takich jak.. ptaki.. konie.. kozy.. Jako sprawcę czasopisma wskazały.. El Vampiro de Moca.. Wampira z Moca.. ), istotę rzekomo odpowiedzialną za podobne wydarzenia, które miały miejsce w małej miejscowości.. Moca.. w latach 70.. Początkowo wydawało się, iż zwierzęta zostały zabite przez członków jakiejś.. satanistycznej.. sekty.. , później jednak podobne przypadki zaczęły powtarzać się na terenie całej wyspy – wielu rolników donosiło o stratach pośród należących do nich zwierząt domowych.. Wszystkie przypadki miały jedną cechę wspólną: każde z zabitych zwierząt zostało pozbawione krwi przez szereg okrągłych nacięć ciała.. Portorykański komik.. Silverio Pérez.. niedługo po pierwszych doniesieniach prasowych stworzył termin.. Po przypadkach odnotowanych w Portoryko inne doniesienia napłynęły z krajów takich jak.. Argentyna.. Boliwia.. Kolumbia.. Honduras.. Panama.. Brazylia.. , Stany Zjednoczone i Meksyk.. Zarówno w Portoryko, jak i w Meksyku.. stała się bohaterem licznych opowieści.. Doniesienia o kolejnych rzekomych obserwacjach zwierzęcia co jakiś czas pojawiają się w serwisach informacyjnych, rozwinął się biznes związany z.. chupacabrą.. – jej wizerunki pojawiają się na T-shirtach, czapkach baseballowych, kubkach itd.. Sprzedawane są cukierki noszące tę nazwę.. Być może za część doniesień o spotkaniach z.. odpowiadają obserwacje zdeformowanych lub chorych zwierząt, takich jak ten.. kojot.. Ocenia się, że tylko do marca 1996 roku w Portoryko doszło do ponad 2 tys.. okaleczeń zwierząt domowych, które są przypisywane.. chupacabrze.. Tamtejsze władze obwiniają o to stada bezpańskich psów lub też egzotyczne zwierzęta sprowadzone nielegalnie i wypuszczone na wolność.. Pojawiają się także przypuszczenia, że być może ataki te są dziełem człowieka.. We wrześniu 1995 roku w portorykańskim.. Canóvanas.. 25-letni Michael Negron miał jakoby zwinne, poruszające się w pozycji wyprostowanej stworzenie, skaczące na dwóch łapach tuż za oknem jego domu.. Opisywał je w następujący sposób:.. Miało trzy lub cztery stopy wysokości.. i skórę jak u dinozaura.. ) Miało oczy wielkości kurzych jaj, długie kły i wielokolorowe kolce na głowie i grzbiecie.. Następnego dnia jego brat, Angel, również zaobserwował zwierzę, które zabiło kozę Negronów, Suerte.. Świadkowi udało się spłoszyć stworzenie, które uciekło do dżungli.. Jak później stwierdzono, koza została wypatroszona z chirurgiczną precyzją.. W tej samej okolicy.. chupacabrę.. miała spotkać także Medelyne Tolentino, która opisała ją jako zwierzę przypominające.. i tradycyjne wyobrażenie.. kosmity.. Stwór miał również poruszać się na silnych tylnych nogach, wydzielając silną woń siarki.. Tolentino miała zaobserwować dziwnego stwora raz jeszcze, 2 stycznia 1996 roku.. Gdy jechała samochodem, poczuła rzekomo woń siarki i dostrzegła zwierzę unoszące się w powietrzu.. Sprawą zainteresował się burmistrz Canóvanas, Jose Soto Rivera, który wyraził swe zaniepokojenie, stwierdzając, iż.. dziś to atakuje zwierzęta, ale jutro może atakować ludzi.. Zorganizował on łowy, w których wzięło udział 200 członków obrony cywilnej, wyposażonych w sieci, strzelby i klatki.. Ekspedycji nie udało się jednak ani schwytać zwierzęcia, ani nawet go spotkać.. 6 listopada 1995 roku Luis Angel Guadalupe i Carlos Carrillo łowili wczesnym wieczorem ryby w Canóvanas, gdy nagle – zgodnie z ich opowieścią – usłyszeli dziwny dźwięk za swoimi plecami.. Gdy się odwrócili, mieli zobaczyć zwierzę, które opisali jako.. straszne – niczym diabeł we własnej osobie.. : z dużymi uszami, świecącymi owalnymi oczami zmieniającymi kolor z pomarańczowego na czerwony, pazurami i skrzydłami.. Rzekoma istota miała 1,2-1,5 metra wysokości.. Mężczyźni uciekli przerażeni, stwór miał ich gonić, lecąc w powietrzu.. Guadelupe chciał bronić się przed.. , używając w tym celu.. maczety.. , ale potwór ukrył się w dżungli.. Guadelupe opowiadał później:.. Widziałem na własne oczy potworną, uskrzydloną bestię.. Na pewno nie był to pies ani małpa.. Przez pewien czas biegła za mną i moim kuzynem.. Udało nam się uciec do domu.. 9 listopada 1995 Ada Arroyo pracująca w szpitalu Mount Sion w portorykańskim.. Caguas.. zobaczyła rzekomo.. około 7 wieczorem.. Jak później opisywała:.. Usłyszałam dźwięki podobne do tych wydawanych przez zabijane jagnię.. Wyszłam na patio i udało mi się dostrzec dziwną włochatą postać, o szarawym kolorze, przykrywającą swe ciało parą skrzydeł.. Miało spłaszczoną, lisią twarz, z ogromnymi czerwonymi oczami.. Arroyo dodała również, że istota miała na nią.. hipnotyczny.. wpływ.. Następnie stwór miał wznieść się w powietrze i zniknąć jej z oczu.. 15 listopada 1995 Bernardo Gómez z Caguas miała zobaczyć włochate, czerwonookie zwierzę, które sięgnęło przez uchylone okno jej mieszkania, rozrywając szponiastą łapą pluszowego misia.. Istota rzekomo zostawiło po sobie także dziwny szlam o nieprzyjemnym zapachu.. 16 listopada 1995 trzech mężczyzn z portorykańskiego Barrio Cain Alto rzekomo widziało latającą.. , przyłapując ją na gorącym uczynku, szykującą się do ataku na.. koguty.. Zaczęli w nią rzucać kamieniami.. Istota miała wznieść się w powietrze i odlecieć w kierunku pobliskiego wzgórza.. Później świadkowie opisywali stworzenie jako szarobrązowe, z dużymi oczami w kształcie migdałów, owalnym pyskiem i stosunkowo niedużymi łapami.. 23 grudnia 1995 Osvaldo Rosado z portorykańskiej miejscowości.. Guánica.. miał zostać napadnięty przez nieznaną istotę.. Jak później opowiadał, został chwycony od tyłu przez dziwne, podobne do.. goryla.. zwierzę, co skończyło się dla niego ranami tułowia.. José Febo miał zobaczyć.. w Canóvanas, niedługo po tym, jak zabiła tam kilka.. owiec.. 8 stycznia Febo dostrzegł stworzenie siedzące na.. tamaryndowcu.. Gdy stwór zauważył mężczyznę, zeskoczył z drzewa i uciekł, poruszając się podobnie do.. gazeli.. 15 kwietnia 1996 roku Juana Tizoc miała zostać napadnięta przez.. w mieście.. Alfonso Calderon.. położonym w meksykańskim stanie.. Sinaloa.. Stwór rzekomo zaatakował ją, gdy spacerowała po polu.. Istota miała spaść na swą ofiarę z nieba, wykorzystując przy tym "przypominające sieć" skrzydła.. Efektem tej napaści był szereg ugryzień i okaleczeń na ciele kobiety.. 9 marca 1996 Ovidio Méndez z portorykańskiego.. Aguas Buenas.. zakopywał właśnie okaleczone, a następnie zabite w zagadkowych okolicznościach kurczaki, kiedy dostrzegł rzekomo stworzenie poruszające się na tylnych łapach.. Istota miała długie kły, czerwone oczy, spiczaste uszy i szponiaste łapy.. W marcu 1996 69 zwierząt domowych – kóz i kur – zostało odnalezionych martwych w.. Sweetwater.. Florydzie.. W tym czasie Teide Carballo miał zobaczyć ciemnobrązowe, podobne do małpy stworzenie, chodzące na dwóch łapach.. Władze hrabstwa Dade twierdzą, że za ataki odpowiadały zdziczałe psy.. 9 maja 1996 roku Joe Espinoza z.. Tuscon.. Arizonie.. miał spotkać.. Zgodnie z jego relacją, zobaczył zwierzę przez okno własnego domu.. Istota miała dziwnie gestykulować i okropnie śmierdzieć,.. niczym mokry pies.. Później rzekomy stwór dostał się do mieszkania, wchodząc przez otwarte okno i przez chwilę siedział na łóżku siedmioletniego syna Espinozy.. Od marca do maja 1996 z Meksyku pochodzi wiele relacji z rzekomych spotkań z.. Teodora Ayala Reyes ze wsi w stanie Sinaloa, José Angel Pulido z  ...   a jego oczy świeciły na czerwono.. Także we wrześniu 2006 miało rzekomo miejsce spotkanie z.. High Rolls.. Alamogordo.. amerykańskim.. stanie Nowy Meksyk.. Trey Rogers przebywał właśnie w lesie, biorąc udział w rozgrywce.. paintballowej.. , gdy nagle miał zauważyć dziwne zwierzę.. Według jego opowieści stworzenie było średnich rozmiarów, koloru brązowo-czerwonawego, z kolcami na grzbiecie.. , zgodnie z jego opisem, miała także posiadać parę skrzydeł.. Zanim Treyowi udało się do niej strzelić, stwór uciekł z ogromną prędkością.. W maju 2007 seria doniesień dotyczących.. pojawiła się w ogólnopaństwowych serwisach informacyjnych w.. Mówiły one o ponad 300 zabitych owcach w regionie.. Boyaca.. , jak również o schwytaniu dziwnego zwierzęcia, które miało być poddane badaniom naukowym w wykonaniu ekspertów z kolumbijskiego Universidad Nacional.. 8 sierpnia 2008 roku zastępca szeryfa z hrabstwa DeWitt w.. , Brandon Riedel, sfilmował niezidentyfikowane zwierzę na poboczu drogi niedaleko.. Cuero.. Stworzenie było rozmiarów kojota, bezwłose, z długim pyskiem, krótkimi przednimi i długimi tylnymi nogami.. Jednak, zdaniem Scotta Henke z Texas A M University-Kingsville, film przedstawia biegnącego psa.. W lecie 2009 r.. w mediach amerykańskich pojawiła się informacja, iż właściciel szkoły wypychania zwierząt z Blanco w Teksasie, Jerry Ayer, posiada zamrożone ciało dziwnego zwierzęcia.. Przypomina ono bezwłosego kojota.. Sam Ayer stwierdził, iż nie wierzy, że jest to legendarna.. W tym samym roku chupacabrę zaobserwowano w Polsce, w Kornelinie pod Sochaczewem.. Przypadek dokumentowała.. Fundacja Nautilus.. W marcu 2010 Jeremy Scheffel schwytał w okolicach miasta.. Dry Gulch.. Oklahomie.. dziwne, bezwłose zwierzę, przypominające ogromnego szczura.. W amerykańskich środkach masowego przekazu pojawiły się wówczas informacje, że odnaleziono żywą.. Po przebadaniu stworzenia okazało się, że jest to.. szop pracz.. cierpiący na.. nużycę.. W grudniu 2010 roku w jednej z miejscowości amerykańskiego stanu.. Kentucky.. odkryto tajemnicze zwierzę.. Pojawiło się ono na podwórku należącym do niejakiego Marka Cothrena 18 grudnia.. "Zaraz po dokonaniu odkrycia, stworzenie zostało zastrzelone" – poinformowała stacja.. Fox News.. Trwały dyskusje na temat tego czy zwierzę to jest legendarną.. czy też może, jak mówili sceptycy, był to ssak cierpiący na chorobę skóry (być może chory.. kot.. lub szop).. Teorie próbujące wyjaśnić przypadki okaleczeń zwierząt domowych i obserwacji dziwnych istot, można podzielić na kilka grup.. Część z nich mówi o całkowicie naturalnych zjawiskach lub znanych nauce zwierzętach odpowiedzialnych za tego typu wydarzenia.. Inne obstają przy paranormalnych wyjaśnieniach (powiązanie z obserwacjami.. , wiarą w duchy i demony itd.. ) lub czerpią z doświadczeń kryptozoologii.. Opowieści o.. postrzegane są przez większość naukowców jako element kultury latynoamerykańskiej.. Być może są one kontynuacją legend o "człowieku-.. moskicie.. ", który miał wysysać krew ze zwierząt i ludzi.. Współczesny mit o mrocznym stworze, atakującym i zabijającym zwierzęta domowe, powtarzany jest tak często, że z biegiem czasu fikcyjna istota staje się niezwykle popularnym motywem.. Zgodnie z tym wyjaśnieniem, wszystkie relacje z rzekomych spotkań z tym stworem są zmyślone, a ich rozprzestrzenianie może mieć celowy charakter, jeśli wziąć pod uwagę fakt, że.. wykorzystywana jest często w charakterze marketingowym.. Na korzyść tego wyjaśnienia przemawia także fakt, że opowieści o.. np.. w USA pochodzą niemal wyłącznie od osób należących do wspólnot latynoamerykańskich.. i inne rzekomo niewyjaśnione wydarzenia procesami zachodzącymi w ludzkich głowach pisał:.. ) – słyszą głos, którego nie ma, lub widzą nieistniejące przedmioty.. Na tej podstawie można zakładać, że osoby, które wierzą w istnienie dziwacznej, groźnej istoty, w taki sposób interpretowały widok znanego nauce zwierzęcia (np.. dużego ptaka) lub zjawiska.. Łasica długoogoniasta.. Mustela frenata.. Rezusy.. Macaca mulata.. Osoby próbujące wyjaśnić przypadki wielokrotnych okaleczeń zwierząt domowych i rzekomych obserwacji dziwacznych istot przywołują cały szereg znanych nauce zwierząt.. Jednym z nich jest.. łasica długoogoniasta.. Ten zwinny drapieżnik zjada niewielkie.. i znany jest ze swej żarłoczności.. Nie jest jednak gatunkiem rodzimym na Portoryko, gdzie nie występują w stanie dzikim duże ssaki poza małpami i.. mangustami.. introdukowanymi tam w celu walki z plagą szczurów (szczególnie szkodliwych dla tamtejszych plantacji.. trzciny cukrowej.. Często przywoływanym wyjaśnieniem są także watahy zdziczałych psów (.. Canis familiaris.. Obwiniane są one przez władze o zagryzanie niepilnowanych zwierząt domowych.. Wątpliwości nasuwa jednak fakt, że nie są one w stanie wysysać krwi ze swojej zdobyczy.. Teoria przedstawiona przez Juana A.. Rivero z University of Puerto Rico w.. Mayaguez.. mówią o zbiegłych małpach.. rezusach.. Macaca mulatta.. ), sprowadzanych często w celach naukowych do różnych ośrodków badawczych.. Jego zdaniem część z nich mogła wydostać się z klatek i rozprzestrzenić się po całej wyspie.. Problemem pozostaje jednak fakt, że rezusy odżywiają się zazwyczaj.. owocami.. Tylko okazjonalnie zjadają niewielkie zwierzęta (najczęściej.. Nawet grupa rezusów nie zaatakowałaby np.. Humberto Cota Gil o część ataków w meksykańskim Sinaloa podejrzewa natomiast.. nietoperza.. Vampyrum spectrum.. Jest to największy znany drapieżny nietoperz, którego skrzydła mogą mieć nawet 80 cm rozpiętości.. Odżywia się owadami,.. gadami.. płazami.. , małymi ptakami i niewielkimi ssakami (nawet innymi nietoperzami).. Problemem pozostaje jednak to, że zasięg jego występowania nie obejmuje północnego Meksyku.. Kolejnym "kandydatem" jest południowoamerykański.. lelek.. Caprimulgus longirostris.. To nocny ptak, odżywiający się owadami, występujący od.. Część badaczy jest zdania, iż jest on odpowiedzialny za niektóre "obserwacje".. Zwracają oni również uwagę na fakt, że hiszpańska nazwa tego gatunku to.. chotacabras.. Spora część wyjaśnień wiąże relacje ze spotkań z rzekomą.. i okaleczenia kóz, kur, gęsi itd.. z częstymi obserwacjami.. niezidentyfikowanych obiektów latających.. (które miały następować w niedługim czasie przed lub po spotkaniach z.. Najczęściej pojawiające się teorie mówią o tym, że stworzenie to jest.. kosmitą.. , zwierzęciem domowym "obcych" lub też istotą (celowo lub przez przypadek) przetransportowaną przez nich na.. z innej.. planety.. Teorie te zdają się potwierdzać pewne szczególne cechy stworzeń opisywanych przez rzekomych świadków.. Według ich opowieści.. bardzo często jest w stanie dokonywać rzeczy nieosiągalnych dla większości ziemskich zwierząt (latać z dużą prędkością, zmieniać kolory lub skakać na ogromne odległości).. Obserwacje.. łączone są również z tzw.. incydentem w.. Varginha.. (Brazylia) z 1996 roku, podczas którego zanotowano wiele obserwacji UFO i zagadkowych istot.. 2000.. roku w chilijskich mediach pojawiły się informacje o tym, że władzom udało się odnaleźć trzy.. , a także schwytać jednego osobnika.. To wszystko miało zostać później przekazane.. NASA.. W wielu programach radiowych w tym czasie przedstawiano także teorię, że to właśnie amerykańska agencja kosmiczna jest odpowiedzialna za stworzenie istoty.. zaprzeczyła tym informacjom.. Kryptozoolodzy są zdania, iż.. jest nieznanym nauce gatunkiem zwierzęcia (.. kryptydą.. Część z nich twierdzi, iż może ona mieć wiele wspólnego z tzw.. brytyjskimi wielkimi kotami, które pojawiają się w.. Wielkiej Brytanii.. od wielu lat.. Inni są zdania, iż jej naturę można wyjaśnić, uznając iż.. jest efektem eksperymentów.. genetycznych.. zmodyfikowanym nietoperzem.. wampirem.. ), któremu udało się uciec z laboratorium.. Kryptozoolodzy badają również wystąpienia rzekomych ataków.. w Teksasie.. Zgodnie z doniesieniami, w tamtym rejonie zaobserwowane dziwne zwierzę przypominające kojota, jednak bardzo się od niego różniące – zwierzę posiada krótkie przednie łapy, wydłużony pysk oraz szarą nieowłosioną skórę.. Psowaty ten pojawiał się blisko miejsc ataków na zwierzęta hodowlane, nie bał się bardzo ludzi.. Badania DNA znalezionego osobnika, zabitego przez samochód, potwierdziły, że nie jest to żaden ze znanych gatunków, jednak podobieństwa DNA sugerują, iż jest to hybryda kojota z wilkiem rudym bądź wilkiem meksykańskim.. Nie wyjaśnia to jednak braku futra u znalezionego osobnika.. Inne wyjaśnienia mówią m.. o oszustwie, efektach.. czarnej magii.. lub wyjaśniają śmierć setek zwierząt domowych rytualnymi mordami w wykonaniu np.. członków.. sekt.. satanistycznych.. i z kręgu.. kultu.. Santeria.. Chupacabras Biography.. [dostęp 6 września 2008].. Chupacabras Bio.. The Skeptic's Dictionary:.. Ok.. 0,9-1,2 m.. 5,3.. Bucky McMahon:.. Goatsucker Sighted, Details to Follow.. Sighthings Chupacabra.. Chupacabras Chronology II.. Diabeł pije krew i mieszka w Ameryce.. 9,00.. 9,01.. 9,02.. 9,03.. 9,04.. 9,05.. 9,06.. 9,07.. 9,08.. 9,09.. 9,10.. 9,11.. 9,12.. 9,13.. 9,14.. 9,15.. 9,16.. 9,17.. 9,18.. 106-109.. Chupacabras Chronology IV.. Marc Herman:.. El Chupacabra.. 12,4.. 12,5.. ParaScope:.. Chupa Invades U.. Unknown Explorers:.. About.. com: Paranormal Phenomena:.. On the Trail of the Chupacabra.. La Prensa de Nicaragua:.. Chupacabras found and filmed in Nicaragua.. Marianela Flores Vergara:.. Strange Entity Causes Astonishment * Chupacabras Killed in Tolapa * Farmers and Zoo technician at a loss to find a suitable classification *.. Juan Rodriguez, Clarissa Altamirano:.. It Isn't a Chupacabras, just a Dog! (or is it?).. Diario La Prensa de Nicaragua:.. 'This Isn't My Goatsucker!' Farmer Says Skeletons Were Switched.. Walker Robinson:.. Chupacabra? Strange Animal Found in Elmendorf.. WOAI:.. Chupacabra? or Armorless Armadillo?.. Forensic Tests:.. Men Who Put Time and Money into Forensic Tests.. KNBC Los Angeles:.. Texas Farmer Claims He Caught Legendary "Chupacabra".. MosNews:.. Chupacabra the Goatsucker Vampire Sightings Reported in Central Russia.. Associated Press:.. Hybrid Mutant Found Dead in Maine.. The Lost World Museum:.. #33 What is a Chupacabra? Science Speaks!.. El Tiempo:.. Bestia chupasangre asusta a los campesinos de Chiscas: ha matado 310 animales.. Fox.. News: #32.. ;.. Legend Lives On.. CNN:.. Is This Texas' goat-sucker.. Joe Balian:.. Scientist explains Chupacabra sighting; do you believe him?.. [dostęp 25 października 2008].. Mateusz Kudła,.. Polskie Archiwum X.. onet.. [dostęp 2012-10-28].. Fundacja Nautilus na tropie UFO w Polsce.. zeŚwiata.. [dostęp 2012-11-17].. NewsOK:.. Hairless raccoon causes stir in Claremore.. [dostęp 31 marca 2010].. Travel Amazing South America:.. [dostęp 14 września 2008].. Illegal Immigrants Frightened by Raid Rumors; George Bush: "The Decider"; "Happy Slapping".. CNN, 2006-05-02.. [dostęp 2007-10-05].. 38,0.. 38,1.. Katherine Neer:.. How Chupacabras Work.. [dostęp 13 września 2008].. Matt Moffett:.. Brazil Aliens Hit Front Page of Wall Street Journal.. Artykuł o.. w serwisie paranormalium.. php?title=Chupacabra oldid=39394910.. Aragonés.. Azərbaycanca.. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano o 14:02, 6 maj 2014..

    Original link path: /wiki/Chupacabra
    Open archive





  • Archived pages: 2198